Hoàn thiện công tác tổ chức và quản lý lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN DANH MỤC VIẾT TẮT PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài. 1 2. Lịch sử nghiên cứu. 2 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. 2 4. Mục đích nghiên cứu. 2 5. Nhiệm vụ nghiên cứu. 2 6. Phương pháp nghiên cứu. 3 7. Giả thuyết nghiên cứu. 3 8. Ý nghĩa lý luận. 3 9. Ý nghĩa thực tiễn. 3 10. Cấu trúc đề tài. 3 Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỄ HỘI 4 1.1. Một số khái niệm về lễ hội. 4 1.1.1. Khái niệm lễ hội. 4 1.1.2. Lễ hội truyền thống và đặc trưng của lễ hội truyền thống. 4 1.1.3. Khái niệm về quản lý. 5 1.1.4. Khái niệm về quản lý lễ hội. 5 1.2. Vai trò của lễ hội. 6 1.2.1. Giá trị gắn kết cộng đồng. 6 1.2.2. Giá trị giáo dục. 7 1.2.3. Giá trị về văn hóa tâm linh. 7 1.2.4. Giá trị bảo tồn nền văn háo dân tộc 7 1.2.5. Giá trị kinh tế. 8 1.3. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tổ chức lễ hội. 8 CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỄ HỘI KHAI ẤN ĐỀN TRẦN PHƯỜNG LỘC VƯỢNG, TỈNH NAM ĐỊNH 10 2.1 Khái quát về lịch sử, kinh tế, văn hóa – xã hội phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định 10 2.1.1 Vị trí địa lí 10 2.1.2 Lịch sử hình thành 10 2.1.3 Tình hình kinh tế, văn hóa – xã hội 11 2.2 Lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định 11 2.2.1 Công tác chuẩn bị tổ chức lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định 11 2.2.2 Diễn trình lễ hội kha ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định 12 2.2.3 Ý nghĩa văn hóa của lễ hội 14 2.3 Thực trạng công tác tổ chức và quản lí lễ hội đền Trần từ năm 2014 đến năm 2016 14 2.3.1 Công tác tuyên truyền phổ biến các văn bản về quản lí lễ hội 14 2.3.2 Quản lí nguồn lực tổ chức lễ hội 15 2.3.3 Quản lí dịch vụ, hoạt động vui chơi, giải trí trong lễ hội 15 2.3.4 Quản lí công tác vệ sinh môi trường, trật tự công cộng 15 2.3.5 Công tác kiểm tra, giám sát trong quá trình tổ chức lễ hội 16 Chương 3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỄ HỘI KHAI ẤN ĐỀN TRẦN, PHƯỜNG LỘC VƯỢNG, TỈNH NAM ĐỊNH 18 3.1. Đánh giá thực trạng về tổ chức và quản lý lễ hội. 18 3.1.1. Thành tựu. 18 3.1.2. Hạn chế 18 3.2. Giải pháp để hoàn thiện công tác tổ chức và quản lý lễ hội. 18 3.2.1. Tuyên truyền phổ biến văn bản quy định của lễ hội. 18 3.2.2. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp chính quyền và nâng cao trình độ cán bộ văn hóa ở địa phương. 19 3.2.3. Hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức và quản lý lễ hội. 20 3.2.4. Hoàn thiện nội dung chương trình tổ chức lễ hội. 21 3.2.5. Chú trọng bảo tồn giá trị lễ hội. 22 3.2.6. Tăng cường quản lý dịch vụ, vệ sinh môi trường, trật tự công cộng. 23 3.2.7. Đẩy mạnh công tác xã hội hóa. 23 3.2.8. Tổ chức lễ hội hướng vào hoạt động du lịch. 24 3.2.9. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm trong hoạt động lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định. 25 KẾT LUẬN 27 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

LỜI CẢM ƠN

Việt nam ngày càng đang đứng trước thềm hội nhập phát triển côngnghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, việc bảo tồn và phát huy các giá trị bản sắcvăn hóa lâu đời của cha ông ta để lại là mọt vấn đề vô cùng cấp thiết

Là một quốc gia có truyền thống văn hóa “nông nghiệp lúa nước lâu đời”,Việt Nam có hơn 500 lễ hội cổ truyền lớn được diễn ra khắp bốn mùa xuân - hạ

- thu - đông Là một trong các lễ hội lớn đó là lễ hội khai ấn đền Trần mang đặcthù riêng biệt và có sức hấp dẫn lớn đối với người dân, du khách trong và ngoàinước Là một người con quê Nam Định, chúng tôi rất tự hào truyền thống củaquê hương mình trong việc giữ gìn và phát huy lễ hội khai ấn đền Trần Chính vìvậy, chúng tôi đã chọn lễ hội khai ấn làm bài tiểu luận, chúng tôi luôn được sựhưỡng dẫn nhiệt tình của giảng viên bộ môn đã truyền đạt kiến thức quý báu củamình để giúp chúng tôi làm bài tiểu luận tốt hơn

Tôi xin trân thành cảm ơn cô Lương Thị Tâm Uyên, đồng thời cảm ơnBan quản lý lễ hội khai ấn đền Trần, tỉnh Nam Định đã cung cấp thông tin,hướng dẫn bài viết để chúng tôi có cơ sở viết bài nghiên cứu khoa học này

Trong quá trình làm bài tiểu luận, không tránh khỏi những thiếu sót Vìvậy, chúng tôi rất mong nhận lại những ý kiến đóng góp của cô để bài nghiêncứu được đầy đủ và hoàn thiện hơn

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC VIẾT TẮT

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Mục đích nghiên cứu 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Giả thuyết nghiên cứu 3

8 Ý nghĩa lý luận 3

9 Ý nghĩa thực tiễn 3

10 Cấu trúc đề tài 3

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỄ HỘI 4

1.1 Một số khái niệm về lễ hội 4

1.1.1 Khái niệm lễ hội 4

1.1.2 Lễ hội truyền thống và đặc trưng của lễ hội truyền thống 4

1.1.3 Khái niệm về quản lý 5

1.1.4 Khái niệm về quản lý lễ hội 5

1.2 Vai trò của lễ hội 6

1.2.1 Giá trị gắn kết cộng đồng 6

1.2.2 Giá trị giáo dục 7

1.2.3 Giá trị về văn hóa tâm linh 7

1.2.4 Giá trị bảo tồn nền văn háo dân tộc 7

1.2.5 Giá trị kinh tế 8

1.3 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tổ chức lễ hội 8

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỄ HỘI KHAI ẤN ĐỀN TRẦN PHƯỜNG LỘC VƯỢNG, TỈNH NAM ĐỊNH .10

2.1 Khái quát về lịch sử, kinh tế, văn hóa – xã hội phường Lộc Vượng, tỉnh

Nam Định 10

2.1.1 Vị trí địa lí 10

2.1.2 Lịch sử hình thành 10

2.1.3 Tình hình kinh tế, văn hóa – xã hội 11

2.2 Lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định 11

2.2.1 Công tác chuẩn bị tổ chức lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định 11

2.2.2 Diễn trình lễ hội kha ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định .12 2.2.3 Ý nghĩa văn hóa của lễ hội 14

2.3 Thực trạng công tác tổ chức và quản lí lễ hội đền Trần từ năm 2014 đến năm 2016 14

2.3.1 Công tác tuyên truyền phổ biến các văn bản về quản lí lễ hội 14

2.3.2 Quản lí nguồn lực tổ chức lễ hội 15

2.3.3 Quản lí dịch vụ, hoạt động vui chơi, giải trí trong lễ hội 15

2.3.4 Quản lí công tác vệ sinh môi trường, trật tự công cộng 15

2.3.5 Công tác kiểm tra, giám sát trong quá trình tổ chức lễ hội 16

Chương 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỄ HỘI KHAI ẤN ĐỀN TRẦN, PHƯỜNG LỘC VƯỢNG, TỈNH NAM ĐỊNH 18

3.1 Đánh giá thực trạng về tổ chức và quản lý lễ hội 18

3.1.1 Thành tựu 18

3.1.2 Hạn chế 18

3.2 Giải pháp để hoàn thiện công tác tổ chức và quản lý lễ hội 18

3.2.1 Tuyên truyền phổ biến văn bản quy định của lễ hội 18

3.2.2 Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp chính quyền và nâng cao trình độ cán bộ văn hóa ở địa phương 19

3.2.3 Hoàn thiện cơ cấu bộ máy tổ chức và quản lý lễ hội 20

3.2.4 Hoàn thiện nội dung chương trình tổ chức lễ hội 213.2.5 Chú trọng bảo tồn giá trị lễ hội 223.2.6 Tăng cường quản lý dịch vụ, vệ sinh môi trường, trật tự công cộng 233.2.7 Đẩy mạnh công tác xã hội hóa 233.2.8 Tổ chức lễ hội hướng vào hoạt động du lịch 243.2.9 Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm trong hoạt động lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định 25

KẾT LUẬN 27 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Lễ hội nét đẹp truyền thống giàu bản sắc dân tộc và giá trị nhân văn gópphần bồi đắp tâm hồn người Việt Nam Là dấu ấn ghi nhớ một thời hào hùng,oanh liệt những anh hùng, đấng hòa kiệt dựng xây đất nước Để gắn kết cộngđồng, dân tộc, hằng năm có rất nhiều lễ hội được tổ chức Đó không chỉ làtruyền thống tốt đẹp của dân tộc Vệt Nam mà còn là sự kính trọng của thế hệmới đối với người đi trước

Lễ hội truyền thống là một bộ phận quan trọng của di sản văn hóa phi vậtthể của dân tộc Việt Nam, là một hiện tượng mà trong đó nó chứa đựng phongtục tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo, diễn xướng và nghệ thuật dân gian Giáo sưTrần Quốc Vượng từng viết “lễ hội còn là sản phẩm và biểu hiện của một nềnvăn hóa” Quả đúng như vậy, xã hội càng phát triển, con người mong muốnkhông chỉ nhu cầu vật chất mà còn nhu cầu tinh thần nhằm biểu hiện sự tôn kínhcủa mình với thần linh, phản ánh ước mơ chính đáng của con người trước cuộcsống mà bản thân họ chưa có khả năng thực hiện Việc tham dự lễ hội truyềnthống góp phần tạo nên sự phong phú, đa dạng của một nền văn hóa Nó tồn tạiđến ngày hôm nay là kết quả của sự tiếp nhận văn hóa lâu dài, là sự tiếp biếnmang cấu trúc hình hài của lễ và hội

Hướng về cội nguồn, lòng tôn kính Đó là cảm hứng chủ đạo của lễ hộitruyền thống Với ý nghĩa như vậy, việc công tác và tổ chức lễ hội có vai tròquan trọng để giải quyết các vấn đề liên quan đến lễ hội Do đó, cần phải nghiêncứu về lễ hội làm phong phú kho tàng di sản văn hóa Việt Nam hiện nay

Sinh ra nơi giàu truyền thống yêu nước, nơi đánh dấu công lao to lớn bậcanh hùng Ý thức trong chúng tôi phải ghi nhớ bề dày lịch sử và nét văn hóa dântộc mình Không chỉ vậy, là sinh viên trường Đại học nội vụ Hà Nội việc nghiêncứu văn hóa đã giúp chúng tôi hiểu được thêm về văn hóa, cũng như các lễ hộitruyền thống tại quê hương mình Việc tìm hiểu lễ hội quê mình vừa gần gũi lạivừa giúp chúng tôi dễ ràng hơn cho chúng tôi trong tương lai của mình

Với những lý do trên, chúng tôi quyết định chọn đề tài “Hoàn thiện công

tác tổ chức và quản lý lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định” làm đề tài nghiên cứu.

2 Lịch sử nghiên cứu.

Đã có nhiều công trình khoa học, nhiều đề tài nghiên cứu, đánh giá về lễhội, các tác giả tập trung nghiên cứu vào các khía cạnh khác, dưới nhiều góc độkhác nhau như:

Trần Ngọc Thêm (1999), cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb giáo dục

Đinh Gia Khánh (1989), Trên đường tìm hiểu văn hóa dân gian, Nxb khoahọc, xã hội Hà Nội

Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định (2012), tổ chức lễ hội đền Trần, NamĐịnh

Các sách, báo, khóa luận tốt nghiệp đại học

Từ điển tiếng Việt (2002), viện ngôn ngữ, Nxb Đà Nẵng

Nghị quyết, nghị định tỉnh Nam Định

Các tác giả đã nghiên cứu lý luận đầy đủ và hệ thống và đền Trần, đây lànhững nguồn tài liệu để tôi tiếp thu, kế thừa, phát triển bài tiểu luận của mình

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

3.1 Đối tượng nghiên cứu: công tác tổ chức và quản lý lễ hội khai ấnđền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Thời gian: Từ năm 2014 đến năm 2016

- Không gian nghiên cứu: Lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng,tỉnh Nam Định

4 Mục đích nghiên cứu.

Hoàn thiện công tác tổ chức và quản lý lễ hội khai ấn đền Trần, phườngLộc Vượng, tỉnh Nam Định

5 Nhiệm vụ nghiên cứu.

Hệ thống hóa lý luận của đề tài sau đó đánh giá thực trạng lễ hội khai ấnđền Trần để từ đó đề ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tổ chức và quản lý lễhội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định

6 Phương pháp nghiên cứu.

Thông qua nghiên cứu giáo trình, bài giảng trên lớp, tài liệu tham khảo cósẵn về lễ hội

Phương pháp thu thập thông tin

Phương pháp tích phân

Phương pháp phỏng vấn, quan sát, ghi chép nhật ký

7 Giả thuyết nghiên cứu.

Nếu nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và tổ chức lễ hội thì sẽ nângcao ý thức của người dân về lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnhNam Định

8 Ý nghĩa lý luận.

Đề tài được nghiên cứu sẽ góp phần làm sáng tỏ phương diện lý luận vềcông tác tổ chức chức và quản lý lễ hội để thấy được tầm quan trọng của côngtác tổ chức lê hội khai ấn trong nền tri thức hiện nay

9 Ý nghĩa thực tiễn.

Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ góp phần thiện công tác tổ chức và quản lý lễhội khai ấn đền Trần Từ đó, thấy được những tồn tại trong công tác tổ chức vàquản lý lễ hội để đưa ra giải pháp có tác dụng thiết thực đối với sở văn hóa tỉnhNam Định nhằm tổ chức và quản lý tốt lễ hội

Những luận cứ thực tiễn được trình bày có thể sử dụng làm tài liệu thamkhảo, giảng dạy, hướng dẫn tổ chức quản lý lễ hội đền Trần, tỉnh Nam Định

Làm phong phú kho tàng tư liệu văn hóa lễ hội

10 Cấu trúc đề tài.

Ngoài các phần mở đầu, lời cảm ơn, bảng chữ viết tắt, chúng tôi còn chialàm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác tổ chức và quản lý lễ hội

Chương 2: Thực trạng công tác tổ chức và quản lý lễ hội khai ấn đềnTrần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức và quản lý lễ hội khai ấnđền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỄ HỘI 1.1 Một số khái niệm về lễ hội.

1.1.1 Khái niệm lễ hội.

Lễ hội là hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng diễn ra trên một địa bàndân cư trong thời gian và không gian xác định, nhằm nhắc lại một sự kiện, nhânvật lịch sử hay huyền thoại, đồng thời là dịp để thể hiện cách ứng xử văn hóacủa con người với thiên nhiên, thần thánh và con người trong xã hội

Theo tạp chí văn hóa - nghệ thuật có quan điểm “lễ hội là một sinh hoạtvăn hóa dân gian nguyên hợp mang tính cộng đồng của nông dân hay thị dân,diễn ra trong những chu kỳ không gian, thời gian nhất định để làm những nghithức về nhân vật được sùng bái để tỏ ra những ước vọng, để vui chơi trong tinhthần công mệnh và công cảm”

Trần Ngọc Thêm cho rằng “lễ hội là hệ thống phân bố theo không gian:vào mùa xuân và mùa thu, khi công việc đồng áng rảnh rỗi nhất, lễ hội diễn raliên tiếp hết chỗ này đến chỗ khác, mỗi vùng có lễ hội riêng của mình Lễ hội cóphần lễ và phần hội Phần lễ mang ý nghĩa tạ ơn và cầu xin thần linh bảo trợ chocuộc sống của mình Phần hội gồm các trò chơi, các trò chơi này đều xuất phát

từ những ước vọng thiêng liêng của con người nông nghiệp ” [4, tr 153 – 154]

Như vậy, dù hiểu theo cách nào thì bản chất của lễ hội đều có phần lễ vàphần hội, chúng phản ánh ước mơ, nguyện vọng của nhân dân vào tín ngưỡng,tôn giáo, phong tục tập quán, giúp cho cộng đồng gắn kết, giúp con người gìngiữ bản sác dân tộc Việt Nam

1.1.2 Lễ hội truyền thống và đặc trưng của lễ hội truyền thống.

Giáo sư tiến sĩ Nguyễn Duy Qúy định nghĩa “lễ hội truyền thống là mộtsinh hoạt văn hóa tổng hợp bao gồm các mặt vật chất và tinh thần, tôn giáo, tínngưỡng, văn hóa nghệ thuật linh thiêng và đời thường Đó còn là sinh hoạt cóquy mô về tầm vóc và sức hút một số lượng lớn những hiện tượng của đời sống

xã hội

Đặc trưng của lễ hội truyền thống: gắn với đời sống tâm linh, tôn giáo tín

ngưỡng, mang tính linh thiêng đối lập với sóng trần gian, trần tục.

Tâm linh và linh thiêng của lễ hội quy định “ngôn ngữ” của lễ hội là ngônngữ biểu tượng, tính thăng hoa, vượt lên thế giới hiện thực, trần tục của đời sốngthường ngày Lễ hội truyền thống là một sinh hoạt văn hóa mang tính hệ thốngtính phức hợp, một hiện tượng văn hóa dân gian tổng thể, bao gồm tất cả cácphương diện khác nhau của đời sống xã hội của con người, sinh hoạt tínngưỡng , lễ nghi, phong tục… không có một sinh hoạt văn hóa truyền thống nàocủa nước ta lại có thể sánh được, nó chứa đựng đặc tính vừa đa dạng vừa nguyênhợp này

Chủ thể lễ hội là cộng đồng, đó là cộng đồng làng, cộng đồng nghềnghiệp, cộng đồng tôn giáo tín ngưỡng, cộng đồng thị dân và lớn hơn cả cộngđồng là quốc gia, dân tộc Nói cách khác không có lễ hội nào lại không thuộc vềmột dạng cộng đồng, một dạng cộng đồng nhất định Cộng đồng chính là chủthể sáng tạo, hoạt động và hưởng thụ các giá trị văn hóa lễ hội

Ba đặc trưng trên quy định tính chất, sắc thái văn hóa, cách thức tổ chức,thái độ và hành vi, tình cảm của những người tham gia lễ hội, phân biệt các loạihình lễ hội khác nhau như lễ hội sự kiện, loại fastivanl…

1.1.3 Khái niệm về quản lý.

Xét trên phương diện nghĩa của từ, quản lý thường được hiểu là chủ trì,hay phụ trách một công việc nào đó xong cũng có một số tác giả cho rằng:

“ quản lý là hoàn thành công việc của mình thông qua người khác và biếtđược một cách chính xác họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻnhất” Taylor

Hay theo từ điển tiếng việt: “quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạtđộng hoặc trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định ” [3]

Theo Herry Fayol định nghĩa “quản lý là một tiến trình hoạch định, tổchức lãnh đạo và kiểm soát những hành động của các thành viên trong tổ chức

và sử dụng nguồn lực khác của tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đã đặt ra”

1.1.4 Khái niệm về quản lý lễ hội.

Quản lý lễ hội là lĩnh vực cụ thể trong nghành văn hóa Tác giả Bùi Hoài

Sơn cho rằng “quản lý lễ hội là công việc của Nhà nước được thực hiện thôngqua việc ban hành, tổ chức thực hiện, kiểm tra và giám sát việc thực hiện cácvăn bản quy phạm pháp luật về lễ hội truyền thống nhằm mục đích bảo tồn vàphát huy những giá trị văn hóa của lễ hội được cộng đồng coi trọng, đồng thờiphát triển kinh tế, xã hội của từng địa phương nói riêng của cả nước nói chung”.

Như vậy, quản lý nhà nước về hoạt động lễ hội nói chung là lễ hội truyềnthống nói riêng được hiểu là quá trình sử dụng công cụ, quản lý, chính sách,pháp luật, nghị định, chế tài Tổ chức bộ máy vận hành và nguồn lực kiểm soát,can thiệp vào các hoạt động của lễ hội bằng các phương thức tổ chức thực hiệnthanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm duy trì thực hiện chính sách về lễ hội

1.2 Vai trò của lễ hội.

1.2.1 Giá trị gắn kết cộng đồng.

Lễ hội nào cũng là của và thuộc về cộng đồng người nhất định, đó có thể

là cộng đồng dân tộc, cộng đồng tôn giáo, hay đến từ cộng đồng nhỏ hẹp hơnnhư gia đình, dòng họ Chính lễ hội là dịp biểu dương sức mạnh cộng đồng vàchất kết dính để gắn kết cộng đồng

Mỗi cộng đồng hình thành và tồn tại trên một lãnh thổ, sở hữu tài sảnnguyên và lợi ích kinh tế, gắn kết bởi số mệnh chịu sự chi phối của lực lượngsiêu nhiên nào đó (công mệnh), gắn kết bởi nhu cầu đồng cảm trong hoạt độngsáng tạo và hưởng thụ văn hóa (cộng cảm) _ Như Gia Đinh Khách cho rằng

“một sinh hoạt tập thể long trọng thường đem lại phấn trấn cho tất cả mọi người.Những quy cách và nghi thức của lễ hội mà mọi người phải tuân theo tạo nêncông cảm của toàn thể cộng đồng mọi người gắn bó chặt chẽ do đó vươn lên tầmvóc sức mạnh lướn hơn”

Vì vậy, lễ hội là môi trường quan trọng góp phần tạo nên niềm công mệnh

và cộng cảm của sức mạnh công cộng

Ngày nay, trong xã hội hiện đại con người ngày càng khẳng định “cái cánhân”, “ cá tính ” của mình thì không vì thế cái “ cộng đồng” bị phá vỡ, mà nóchỉ biến đổi cái sắc thái và phạm vi con người phải nương tựa vào cộng đồng.Trong điều kiện như vậy, lễ hội cần giữ nguyên giá trị biểu tượng của sức mạnh

cộng đồng và tạo nên sự gắn kết cộng đồng.

1.2.2 Giá trị giáo dục.

Lễ hội muốn năng lên có tầm vóc không chỉ mở rộng, mà thông qua giáodục Giá trị giáo dục của lễ hội chính là tư tưởng, tình cảm, truyền thống yêunước, giữ nước, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Giáo dục làm con người hướngđến cội nguồn, nhận thức rõ vai trò của lễ hội Trong tâm linh, đời sống tinhthần, biết về sự hình thành và phát triển của lịch sử dựng nước và giữ nước ôngcha Hướng đến một nơi thanh tịnh, an nhàn chính là giáo dục triết lý sống -sống hướng thiện và nhãn Đó là chốn yên bình, một cuộc sống tốt đẹp hơn

Qua đó việc giáo dục của lễ hội nhằm thể hiện tốt tư tưởng đạo lý, nhâncách, kinh nghiệm, lối sống tốt mà ta nên hướng tới, bài trừ tiêu cực, tật xấu

1.2.3 Giá trị về văn hóa tâm linh.

Bên cạnh đời sống vật chất và tinh thần, tư tưởng còn hiện hữu đời sốngtâm linh Đó là đời sống của con người hướng về cái cao cả, thiêng liêng chân -thiện - mỹ, cái mà con người ngưỡng mộ, tôn thờ, trong đó niềm tin tôn giáo, tínngưỡng Như vậy, tôn giáo tín ngưỡng thuộc về đời sống tâm linh là tôn giáo tínngưỡng Chính tôn giáo tín ngưỡng, các nghi lễ, lễ hội góp phần làm thỏa mãnnhu cầu tâm linh của con người, đó là cuộc đời thứ hai, trạng thái thăng hoa từđời sống trần tục , hiện hữu Nhu cầu nảy sinh trong quá trình lao động sáng tạo,con người cần thiên nhiên ưu đãi che trở và đón nhận Qua đó, cộng đồng dân cưgửi gắm niềm tin và cầu mong một cuộc sống bình yên, khỏe mạnh, sung túc

Đó là giây phút thiêng liêng công cảm mà lễ hội mang lại cho cộng đồng

1.2.4 Giá trị bảo tồn nền văn háo dân tộc

Lễ hội không chỉ là tấm gương phản chiếu nền văn háo dân tộc mà còn làmôi trường bảo tồn, làm giàu, phát huy truyền thống ấy Cuộc sống của conngười Việt Nam không phải lúc nào cũng là ngày hội, nó chỉ tồn tại một khoảngthời gian nhất định Vì thế, mà văn hóa làm biến đổi, và được hồi sinh do sựsáng tạo từ thế hệ này sang thế hệ khác Tất cả hiện diện bởi lễ, tế, rước Nócũng có cái hay của nó, bởi khi sáng tạo, thêm hoạt động vui chơi giải trí sẽ duytrì lễ hội và nhớ đến lễ hội lâu hơn Đó cũng là lý do tại sao thời xưa, hoàn cảnh

đất nước bị xâm lược mà cái nôi văn hóa vẫn được gìn giữ của văn háo làng xãnơi có mái đình, cây đa, quán nước Chúng có sợi dây gắn kết đặc sắc hòa vàokhông khí thiêng liêng tái hiện đời sống vật chất và tinh thần như ăn sâu vào tâmtrí người Việt Nam.

Nâng cao vai trò tổ chức lễ hội, ý thức cộng đồng là trách nhiệm của làng

xã, đó cũng là nguồn lợi kinh tế trong việc thực thi đầy đủ các vấn đề của lễ hội

Để từ đó, việc đầu tư kinh phí, nguồn lực kinh tế nhiều hơn

1.3 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tổ chức lễ hội.

Để văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực pháttriển bền vững đất nước văn hóa phải đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xãhội của Đảng cần có tổ chức và quản lý

Nắm bắt tình hình, nhu cầu sinh hoạt của đồng bào các dân tộc trên địabàn xã có chu kỳ một năm để lập kế hoạch tham mưu, tư vấn cho cấp ủy chínhquyền có kế hoạch, nội dung quản lý và hỗ trợ tổ chức hoạt động

Tham mưu, tư vấn và phối hợp các cơ quan chức năng nghiên cứu, đánhgiá, phân loại các giá trị tích cực, phù hợp với đời sống cơ sở

Tuyên truyền nâng cao nhận thức, các văn bản pháp luật liên quan đến tínngưỡng trong đời sống dân cư, phân biệt nhu cầu đời sống tâm linh chính đángvới các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo hành nghề mê tín dị đoan, phá hoại khốiđoàn kết dân tộc, gây mất ổn định chính trị trên địa bàn

Trong quá trình quản lý và tổ chức hoạt động lễ hội, các hoạt động khácliên quan thận trọng, khách quan, quán triệt tinh thần đoàn kết, tôn trọng quyền

tự do, tín ngưỡng, tránh những hành động thô bạo, quy chụp “mê tín, dị đoan”gây mất đoàn kết, ổn định trận tự ATXH ở địa phương.

Xây dựng mạng lưới công tác viên là người dân tộc, tập huấn, đào tạo họ

để tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tín ngưỡng, tôn giáo, nâng có nhận thức

về pháp lệnh, tránh vi phạm các điều không được pháp luật cho phép trong sinhhoạt để nắm bắt tình hình trong cộng đồng các dân tộc

Phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ trong sinh hoạttín ngưỡng ở tôn giáo dân tộc nhằm góp phần đắc lực vào phát huy giá trị vănhóa tốt đẹp và bài trừ hư tục trong sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo ở địa phương

Thông qua lễ hội tăng cường sự hiểu biết và đoàn kết dân tộc, xây dựngđời sống văn hóa ở cơ sở

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỄ HỘI KHAI ẤN

ĐỀN TRẦN PHƯỜNG LỘC VƯỢNG, TỈNH NAM ĐỊNH

2.1 Khái quát về lịch sử, kinh tế, văn hóa – xã hội phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định

2.1.1 Vị trí địa lí

Đền Trần là khu thờ các vị thần thời Trần nằm trên địa bàn phường LộcVượng huyện Mỹ Lộc,tỉnh Nam Định Đâylà nơi nằm cách thành phố NamĐịnh 5km nằm sát quốc lộ 10

2.1.2 Lịch sử hình thành

Làng xưa ở huyện Mỹ Lộc, phủ Thiên Trường, lộ Thiên Trường và đờiTrần, quê hương của nhà Trần Nhà Trần trước kia ở làng Yên Sinh, huyệnĐông Triều, tỉnh Quảng Ninh Đến đời thứ 4 mới dời đến làng Tức Mặc Xómnhỏ nơi tiên tổ nhà Trần định cư,lúc đó còn là một vùng quê chưa có tên tự KhiTrần Cảnh mới 8 tuổi, Trần Thủ Độ đưa lên ngôi vua lấy hiệu Trần Thái Tôngnối nghiệp nhà Lý ở thành Thăng Long, nhà Trần đặt tên quê hương là Tức Mặc– thuộc lộ Thiên Trường Tại đây, nhà Trần đã cho xây dựng hành cung để vuanghỉ ngơi mỗi khi về thăm làng Tháng 2 năm 1262, sau khi nhường ngôi chocon Thượng Hoàng Trần Thái Tông về chơi hành cung Tức Mặc, ban yến tiệccho nhân dân, nhân đấy thăng làng Tức Mặc thành phủ Thiên Trường Mở mangthêm chùa và xây dựng nhiều cung điện Các triều đại tiếp theo của nhà Trầntiếp tục xây thêm công trình kiến trúc

Ngày nay, làng Tức Mặc là một trong năm làng của phường Lộc Vượngcòn nhiều công trình kiến trúc: Đền Thiên Trường, đền Cố Trạch, đền TrùngHoa.Trước khi vào đền Trần, phải qua hệ thống cổng ngũ môn,trên cổng ghi chữHán Chính nam môn và Trần miếu Qua cổng là hồ nước hình chữ nhật Chínhgiữa là phía sau hồ nước là khi đền Thiên Trường Phía tây đền Thiên Trường làđền Trùng Hoa, phía Đông là đền Cố Trạch Cả 3 đền đều có kiến trúc chung vàquy mô ngang nhau Mỗi đền gồm tòa tiền đường 5gian, tòa trung đường 5 gian

và tòa chính tẩm 3gian Nối tiền đường và trung đường là kinh đàn và 2 gian tảhữu.

Đã hơn 7 thế kỉ qua nhưng làng Tức Mặc vẫn giữ nguyên được đặc điểmriêng của mình, làng chỉ có một dòng họ sinh sống Họ Trần là họ cả làng, ngườidân Tức Mặc cho rằng đó là một cách giữ làng, giữ cá riêng biệt của dòng họTrần uy danh

2.1.3 Tình hình kinh tế, văn hóa – xã hội

Phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định nơi có đền Trần là một trong di tích

có giá trị tâm linh Vì vậy, mà du khách thập phương biết đến Chính vì vậy điềunày mà đền Trần cũng đóng góp giá trị kinh tế cho phường Lộc Vượng Tuynhiên, giống với các làng xã khác thì làng Tức Mặc vẫn giữ nguyên nghề nôngnghiệp lúa nước là chủ yếu

Để tăng tiềm lực kinh tế, nhất là dịch vụ kinh doanh, sản xuất cần đến vănhóa Nhắc đến văn hóa là nói đến “trồng trọt ,thích ứng với tự nhiên, khai thác tựnhiên và giáo dục đào tạo, tập thể hay cộng đồng để họ không còn con vật tựnhiên và có những phẩm chất tốt đẹp”.Với khía cạnh thứ 2, văn hóa là giáo dụcđào tạo” thì hiện nay, làng Tức Mặc họ đều giữ nét truyền thống thông qua hệthống giáo dục,tuyên truyền văn hóa làng mình, thực hiện nếp sống vì thế, vănhóa – xã hội ngày càng nâng lên có tầm hơn

2.2 Lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định

2.2.1 Công tác chuẩn bị tổ chức lễ hội khai ấn đền Trần, phường Lộc Vượng, tỉnh Nam Định

Để lễ hội đền Trần phát huy tối ưu, hiệu quả BTC và UBND đã có nhữngcông tác tổ chức chuẩn bị từ sớm: Phân luồng bãi đỗ xe, bảng giới thiệu về lễhội,lực lượng an ninh, vệ sinh môi trường Cứ đến mùng 8 âm lịch, Ban quản lícho đội vệ sinh môi trường quét dọn, sửa sang lại xung quanh ngôi đền Đặcbiệt, không thể hiểu lau chùi đồ thờ cúng của đền Việc lau chùi phải có sự ràngbuộc bởi trước khi lau chùi đến đồ thờ cúng, người lau chùi phải ăn chay Cónhư vậy thì mới tạo nên tính linh thiêng của đền Trần Sau khi mọi thủ tục quétdọn hoàn tất, nhà đền mua lễ vật để chuẩn bị tế lễ và rước ấn kèm theo đó, làng