MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1. LÝ LUậN CHUNG Về CÔNG TÁC XÂY DựNG NÔNG THÔN MớI ở XÃ DƯƠNG HÀ HUYệN GIA LÂM THÀNH PHố HÀ NộI 4 1.1.Lý luận chung về công tác xây dựng nông thôn mới 4 1.1.1. Các khái niệm cơ bản 4 1.1.2. Tính cấp thiết của công tác xây dựng nông thôn mới 4 1.1.3. Thể chế nhà nước về công tác xây dựng nông thôn mới 6 1.2. Khái quát về xã Dương Hà huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội 9 1.2.1. Lịch sử, vị trí địa lý, diện tích, địa hình 9 1.2.2. Điều kiện tự nhiên 10 1.2.3. Điều kiện kinh tế xã hội. 10 Tiểu kết 11 CHƯƠNG 2. THƯC TRạNG CÔNG TÁC XÂY DựNG NÔNG THÔN MớI XÃ DƯƠNG HÀ, HUYệN GIA LÂM THÀNH PHố HÀ NộI 12 2.1 Sự chỉ đạo của UBND xã Dương Hà trong công tác xây dựng nông thôn mới. 12 2.2. Thực trạng kinh tế và tổ chức sản xuất tại xã Dương Hà 13 2.2.1 Tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế 13 2.2.2. Tình hình phát triển nông nghiệp 14 2.2.3. Tình hình phát triển CN TTCN XD 15 2.2.4. Tình hình phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch 15 2.3. Nguồn lực của công tác xây dựng nông thôn mới tại xã Dương Hà. 15 2.3.1 Nguồn vốn 15 2.3.2. Nguồn lao động 16 2.4. Những tiêu chí đạt được và chưa đạt được trong công tác xây dựng nông thôn mới tại xã Dương Hà 16 2.4.1. Những vấn đề đạt được 16 2.4.2. Những vấn đề chưa đạt được 21 2.5. Đánh giá tiềm năng của xã 26 2.5.1 Thuận lợi 26 2.5.2. Khó khăn 26 Tiểu kết 27 CHƯƠNG 3. MộT Số GIảI PHÁP Để THựC HIệN HIệU QUả CÔNG TÁC XÂY DựNG NÔNG THÔN MớI XÃ DƯƠNG HÀ, HUYệN GIA LÂM, THÀNH PHố HÀ NộI 28 3.1. Đẩy mạnh thông tin tuyên truyền. 28 3.2. Tiến hành xây dựng các dự án thành phần. 28 3.3. Đẩy mạnh phát triển kinh tế và củng cố các hình thức tổ chức sản xuất. 30 3.3.1. Đào tạo nghề 30 3.3.2. Các giải pháp phát triển CN TTCN XD 30 3.4. Đẩy mạnh phát triển văn hóa, xã hội và môi trường 30 3.4.1.Giáo dục, đào tạo 30 3.4.2. Văn hóa, thể thao 30 3.4.3. Y tế và bảo vệ môi trường 30 Tiểu kết 31 KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………32 TÀI LIỆU THAM KHẢO 33
Trang 1LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài: “ Công tác xây dựng nông thôn mới tại địa phương của UBND xã Dương Hà- huyện Gia Lâm – Thành phố Hà Nội”
là kết quả của quá trình nghiên cứu của riêng tôi Nếu bị khiếu nại hay thắcmắc, Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm
Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2016
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học này thì ngoài sự cố gắng nỗlực của bản thân, tôi còn nhận được sự giúp đỡ của thầy cô giáo; bạn bè tronglớp và UBND xã Dương Hà Tôi xin chân thành cảm ơn giảng viên bộ mônphương pháp nghiên cứu khoa học – TS.Bùi Thị Ánh Vân đã tận tình hướngdẫn Tôi trong suôt quá trình thực hiện đề tài này
Mặc dù đã cố gắng hoàn thiện đề tài nhưng do còn hạn chế về mặt thờigian và kiến thức nên không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhậnđược nhiều ý kiến đóng góp, bổ sung để đề tài nghiên cứu của tôi được hoànthiện
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2016
Trang 4MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở XÃ DƯƠNG HÀ HUYỆN GIA LÂM THÀNH PHỐ HÀ NỘI 4
1.1.Lý luận chung về công tác xây dựng nông thôn mới 4
1.1.1 Các khái niệm cơ bản 4
1.1.2 Tính cấp thiết của công tác xây dựng nông thôn mới 4
1.1.3 Thể chế nhà nước về công tác xây dựng nông thôn mới 6
1.2 Khái quát về xã Dương Hà huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội 9
1.2.1 Lịch sử, vị trí địa lý, diện tích, địa hình 9
1.2.2 Điều kiện tự nhiên 10
1.2.3 Điều kiện kinh tế xã hội 10
* Tiểu kết 11
CHƯƠNG 2 THƯC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI XÃ DƯƠNG HÀ, HUYỆN GIA LÂM THÀNH PHỐ HÀ NỘI 12
2.1 Sự chỉ đạo của UBND xã Dương Hà trong công tác xây dựng nông thôn mới 12
2.2 Thực trạng kinh tế và tổ chức sản xuất tại xã Dương Hà 13
2.2.1 Tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế 13
2.2.2 Tình hình phát triển nông nghiệp 14
2.2.3 Tình hình phát triển CN- TTCN- XD 15
2.2.4 Tình hình phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch 15
2.3 Nguồn lực của công tác xây dựng nông thôn mới tại xã Dương Hà 15
2.3.1 Nguồn vốn 15
2.3.2 Nguồn lao động 16
Trang 52.4 Những tiêu chí đạt được và chưa đạt được trong công tác xây dựng
nông thôn mới tại xã Dương Hà 16
2.4.1 Những vấn đề đạt được 16
2.4.2 Những vấn đề chưa đạt được 21
2.5 Đánh giá tiềm năng của xã 26
2.5.1 Thuận lợi 26
2.5.2 Khó khăn 26
* Tiểu kết 27
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ THỰC HIỆN HIỆU QUẢ CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI XÃ DƯƠNG HÀ, HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 28
3.1 Đẩy mạnh thông tin tuyên truyền 28
3.2 Tiến hành xây dựng các dự án thành phần 28
3.3 Đẩy mạnh phát triển kinh tế và củng cố các hình thức tổ chức sản xuất 30 3.3.1 Đào tạo nghề 30
3.3.2 Các giải pháp phát triển CN- TTCN- XD 30
3.4 Đẩy mạnh phát triển văn hóa, xã hội và môi trường 30
3.4.1.Giáo dục, đào tạo 30
3.4.2 Văn hóa, thể thao 30
3.4.3 Y tế và bảo vệ môi trường 30
* Tiểu kết 31
KẾT LUẬN ………32
TÀI LIỆU THAM KHẢO 33
Trang 6MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài
Nông thôn Việt Nam là khu vực rộng lớn và đông dân nhất, đa dạng vềthành phần tộc người, về văn hóa, là nơi bảo tồn, lưu giữ các phong tục, tậpquán của cộng đồng, là nơi sản xuất quan trọng, làm ra các sản phẩm cần thiếtcho cuộc sống con người Trong xu thế phát triển hiện nay, không thể có mộtnước công nghiệp nếu nông nghiệp, nông thôn còn lạc hậu và đời sống nôngdân còn thấp.Vì vậy, xây dựng nông thôn mới được Đảng và Nhà nước ViệtNam cho là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của sự nghiệpcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Tôi sinh viên ngành quản lý nhà nước tìm hiểu đề tài với mong muốnđược kiểm nghiệm những kiến thức đã học trên giảng đường; muốn khám phánăng lực của bản thân, hơn nữa xuất thân từ nơi thôn làng, là một người yêuquê hương tôi muốn tìm hiểu sự phát triển tại quê hương, tại địa phương mình
để sau này có thể góp phần giúp địa phương phát triển
Xã Dương Hà giàu đẹp hơn
Từ năm 2011 xã Dương Hà đã bắt đầu triển khai huyện Gia Lâm thànhphố Hà Nội là quê hương của tôi - địa phương tôi đặt đề tài để nghiên cứu.Trên thực tế thì ở địa phương của tôi chưa có ai thực hiện vấn đề nghiên cứunày và tôi cũng muốn đóng góp ý kiến của mình cho chính quyền địa phương
để xây dựng quê hương gii áp dụng hoạt động nông thôn mới của chính phủ
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
- Đề án xây dựng nông thôn mới của ban quản lý dự án xây dựng nôngthôn mới xã Dương Hà
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu.
Trang 73.1.1 Mục tiêu chung:
Tìm hiểu thực trạng xây dựng nông thôn mới tãi xã Dương Hà và trên
cơ sở đó đưa ra giải pháp nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng nông thôn mớitại xã Dương Hà huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu.
Nghiên cứu về công tác xây dựng nông thôn mới tại xã Dương Hà đểlàm rõ được thuận lợi, khó khăn và đề ra được phương hướng giải quyết tốtnhất để xã xây dựng thành công mô hình nông thôn mới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
4.1 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác xây dựng nông thôn mớitại xã Dương Hà huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội
- Nghiên cứu những vấn đề có tính lý luận và thực tiễn về xây dựng môhình nông thôn mới, cụ thể là xây dựng nông thôn mới tại xã Dương Hàhuyện Gia Lâm thành phố Hà Nội
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Địa bàn xã Dương Hà huyện Gia Lâm thành phố
Hà Nội
Trang 8+ Thời gian nghiên cứu thực trạng: Từ năm 2011 – 2014
+ Thời gian thực hiện đề tài: 10/2016 – 11/2016
5 Nội dung nghiên cứu
- Đặc điểm cơ bản của xã Dương Hà
- Thực trạng xây dựng nông thôn mới của xã Dương Hà
- Những thuận lợi và khó khăn trong việc xây dựng nông thôn mới xã
- Các giải pháp đề xuất nhăm nâng cao hiệu quả công tác triển khaichương trình nông thôn mới xã Dương Hà
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Điều tra thu thập số liệu:
Thông qua tài liệu, báo cáo tổng hợp, số liệu thống kê của xã với các tưliệu về điều kiện tự nhiên, dân số, kinh tế xã hội, văn hóa đời sống của xã
6.2 Phương pháp phân tích số liệu:
- Phương pháp thống kê mô tả: mô tả các chỉ số lớn nhất, nhỏ nhất,tổng số, thời gian chi phí thực hiện các tiêu chí nông thôn mới của xã
- Phương pháp thống kê so sánh: so sánh, đói chiếu giữa các năm, trước
và sau khi xây dựng mô hình nông thôn mới ở xã Từ đó thấy được sự khacbiệt và hiệu quả khi áp dung mô hình nông thôn mới
7.Bố cục đề tài
Đề tài có cấu trúc gồm 3 chương:
Chương 1: Lý luận chung về công tác xây dựng nông thôn mới ở xãDương Hà, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
Chương 2: Thưc trạng công tác xây dựng nông thôn mới xã Dương Hà huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội
Chương 3 Một số giải pháp để thực hiện hiệu quả công tác xây dựng nông thôn mới xã Dương Hà huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
Trang 9CHƯƠNG 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
Ở XÃ DƯƠNG HÀ HUYỆN GIA LÂM THÀNH PHỐ HÀ NỘI 1.1 Lý luận chung về công tác xây dựng nông thôn mới
1.1.1 Các khái niệm cơ bản
1.1.1.1 Khái niệm nông thôn:
- Đến nay, khái niệm nông thôn được thống nhất với quy định tại TheoThông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 của Bộ Nông nghiệp vàPhát triển nông thôn, cụ thể: "Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội
thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính
cơ sở là ủy ban nhân dân xã".
1.1.1.2 Khái niệm nông thôn mới:
- Là nông thôn mà trong đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của ngườidân không ngừng được nâng cao, giảm dần sự cách biệt giữa nông thôn vàthành thị Nông dân được đào tạo, tiếp thu các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến, có bảnlĩnh chính trị vững vàng, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới
- Nông thôn mới có kinh tế phát triển toàn diện, bền vững, cơ sở hạ tầngđược xây dựng đồng bộ, hiện đại, phát triển theo quy hoạch, gắn kết hợp lýgiữa nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và đô thị Nông thôn ổn định, giàubản sắc văn hoá dân tộc, môi trường sinh thái được bảo vệ Sức mạnh của hệthống chính trị được nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xãhội
1.1.2 Tính cấp thiết của công tác xây dựng nông thôn mới
1.1.2.1: Thực tiễn nông thôn Việt Nam
Do kết cấu hạ tầng nội thôn (điện, đường, trường, trạm, chợ, thủy lợi,
Trang 10trình đã xuống cấp, tỷ lệ giao thông nông thôn được cứng hoá thấp; giaothông nội đồng ít được quan tâm đầu tư; hệ thống thuỷ lợi cần được đầu tưnâng cấp; chất lượng lưới điện nông thôn chưa thực sự an toàn; cơ sở vật chất
về giáo dục, y tế, văn hoá còn rất hạn chế, mạng lưới chợ nông thôn chưađược đầu tư đồng bộ, trụ sở xã nhiều nơi xuống cấp Mặt bằng để xây dựng cơ
sở hạ tầng nông thôn đạt chuẩn quốc gia rất khó khăn, dân cư phân bố rải rác,kinh tế hộ kém phát triển
Do sản xuất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ, bảo quản chế biến còn hạnchế, chưa gắn chế biến với thị trường tiêu thụ sản phẩm; chất lượng nông sảnchưa đủ sức cạnh tranh trên thị trường Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ứng dụngkhoa học công nghệ trong nông nghiệp còn chậm, tỷ trọng chăn nuôi trongnông nghiệp còn thấp; cơ giới hoá chưa đồng bộ
Do thu nhập của nông dân thấp; số lượng doanh nghiệp đầu tư vàonông nghiệp, nông thôn còn ít; sự liên kết giữa người sản xuất và các thànhphần kinh tế khác ở khu vực nông thôn chưa chặt chẽ Kinh tế hộ, kinh tếtrang trại, hợp tác xã còn nhiều yếu kém Tỷ lệ lao động nông nghiệp còn cao,
cơ hội có việc làm mới tại địa phương không nhiều, tỷ lệ lao động nông lâmnghiệp qua đào tạo thấp; tỷ lệ hộ nghèo còn cao
Do đời sống tinh thần của nhân dân còn hạn chế, nhiều nét văn hoátruyền thống đang có nguy cơ mai một (tiếng nói, phong tục, trang phục…);nhà ở dân cư nông thôn vẫn còn nhiều nhà tạm, dột nát Hiện nay, kinh tế – xãhội khu vực nông thôn chủ yếu phát triển tự phát, chưa theo quy hoạch
Do yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, cần
3 yếu tố chính: đất đai, vốn và lao động kỹ thuật Qua việc xây dựng nôngthôn mới sẽ triển khai quy hoạch tổng thể, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứngyêu cầu công nghiệp hóa
Trang 11Mặt khác, mục tiêu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước côngnghiệp.Vì vậy, một nước công nghiệp không thể để nông nghiệp, nông thônlạc hậu, nông dân nghèo khó.
1.1.3 Thể chế nhà nước về công tác xây dựng nông thôn mới
Theo: “19 Tiêu chí xây dựng Nông thôn mới cấp xã khu vực Bắc
Trung Bộ (Theo quyết định 491/QĐ-TTg, ngày 14/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ)”
Nhóm 1: Quy hoạch
1 Tiêu chí Quy hoạch và thực hiện quy hoạch
- Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuấtnông nghiệp hàng hoá, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ
- Quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường theo chuẩnmới Chỉ tiêu: Đạt
- Quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân
cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp
Nhóm 2: Hạ tầng kinh tế - xã hội
2 Tiêu chí giao thông
- Tỷ lệ km đường trục xã, liên xã được nhựa hoá hoặc bê tông hoá đạtchuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT Chỉ tiêu: 100%
- Tỷ lệ km đường trục thôn, xóm được cứng hoá đạt chuẩn theo cấp kỹthuật của Bộ GTVT Chỉ tiêu: 75%
- Tỷ lệ km đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa Chỉtiêu 100% (70% cứng hoá)
- Tỷ lệ km đường trục chính nội đồng được cứng hoá, xe cơ giới đi lạiphải thuận tiện Chỉ tiêu: 70%
3 Tiêu chí Thủy lợi
- Hệ thống thuỷ lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh Chỉtiêu: Đạt
Trang 12- Tỷ lệ km đường mương do xã quản lý được kiên cố hoá Chỉ tiêu85%.
- Tỷ lệ trường học các cấp: mần non, mẫu giáo, tiểu học, THCS có cơ
sở vật chất đạt chuẩn quốc gia Chỉ tiêu 80%
6 Tiêu chí cơ sở vật chất văn hoá
- Nhà văn hoá và khu thể thao xã đạt chuẩn của Bộ VH-TT và Du lịch.Chỉ tiêu: Đạt
- Tỷ lệ thôn có nhà văn hoá và khu thể thao thôn đạt quy định của BộVH-TT và Du lịch Chỉ tiêu: 100%
7 Tiêu chí Chợ nông thôn
- Chợ đạt chuẩn của Bộ Xây dựng Chỉ tiêu: Đạt
8 Tiêu chí Bưu điện
- Có điểm phục vụ bưu chính viễn thông Chi tiêu: Đạt
- Có internet đến nông thôn Chỉ tiêu: Đạt
9 Tiêu chí nhà ở dân cư
Trang 1312 Tiêu chí cơ cấu lao động
- Tỷ lệ lao động trong độ tuổi làm việc trong lĩnh vực, nông thôn, nghềnghiệp Chỉ tiêu: 35%
13 Tiêu chí hình thức tổ chức sản xuất
Có tổ hợp tác hoặc hợp tác xã sinh hoạt có hiệu quả Chỉ tiêu: Có
14 Tiêu chí giáo dục
- Phổ cập giáo dục trung học Chỉ tiêu: Đạt
- Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS được tiếp tục họcTHPT Chỉ tiêu:85%
15 Tiêu chí Y tế
- Tỷ lệ người dân tham gia các hình thức bảo hiểm y tế Chỉ tiêu: Đạt
- Y tế xã đạt chuẩn quốc gia Chỉ tiêu: Đạt
16 Tiêu chí Văn hoá
- Xã có từ 70% số thôn, bản trở lên đạt tiêu chuẩn làng văn hoá theoquy định của Bộ VH-TT&DL Chỉ tiêu: Đạt
- Tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh theo quy chuẩn quốcgia Chỉ tiêu: 85%
17 Tiêu chí Môi trường
- Các cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn về môi trường Chỉ tiêu: Đạt
- Không có hoạt động suy giảm môi trường và có các hoạt động pháttriển môi trường xanh - sạch - đẹp Chỉ tiêu: Đạt
- Nghĩa trang được xây dựng theo quy hoạch Chỉ tiêu: Đạt
- Chất thải, nước thải được thu gom và xử lý theo quy định Chỉ tiêu:Đạt
18 Hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh
- Cán bộ xã đạt chuẩn Chỉ tiêu: Đạt
- Có đủ các tổ chức trong hệ thống chính trị cơ sở theo quy định Chỉtiêu: Đạt
Trang 14- Đảng bộ, chính quyền xã đạt tiêu chuẩn “Trong sạch, vững mạnh”.Chỉ tiêu: Đạt
- Các tổ chức đoàn thể chính trị của xã đều đạt danh hiệu tiên tiến trởlên Chỉ tiêu: Đạt
19 Tiêu chí An ninh - Trật tự xã hội
An ninh xã hội được giữ vững Chỉ tiêu: Đạt
1.2 Khái quát về xã Dương Hà huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội
1.2.1 Lịch sử, vị trí địa lý, diện tích, địa hình
- Lịch sử hình thành: Theo cổng thông tin UBND huyện Gia Lâm –
xã DươngHà: “Dương Hà nằm trong vùng đất cổ Dưới thời Hùng Vương,
Dương Hà thuộc bộ lạc Rồng của Bộ Vũ Ninh Trong thời bắc thuộc là đất huyện Luy Lâu- Long Biên, quận Giao Chỉ Thời Lý, Trần thuộc Lộ Bắc Giang, sau là Phủ Thiên Đức, thời Lê thuộc Kinh Bắc Đạo ( sau đổi thành Kinh bắc).Từ xa xưa, Dương Hà thuộc trại Hạ Dương (nằm trong tổng Hạ Dương) gồm 4 thôn là Dương Thượng (nay là thôn Thượng), Ninh Nhân (nay
là thôn Trung) Lạc Thủy (nay là thôn Hạ) và ấp Tùng Đình.Thời Thuộc Pháp, huyện ủy Từ Sơn quyết định sáp nhập các xã của tổng Hạ Dương thành một
xã lấy tên là Năng Hạ Tháng 7/1955 Chính Phủ ra quyết định tách xã Năng
Hạ thành 3 xã là Dương Hà, Đình Xuyên và Ninh Niệp thuộc huyện từ Sơn, Bắc Ninh Năm 1961 theo quyết định của Hội đồng Chính phủ xã Dương Hà
và 5 xã khác thuộc vùng bắc Đuống cắt chuyển về huyện Gia lâm, Hà Nội.”
- Vị trí địa lý, diện tích, địa hình: Xã Dương Hà là một xã thuộc huyện
Gia Lâm, thành phố Hà Nội Nằm ở phía bắc sông Đuống, giáp các xã PhùĐổng; Đình Xuyên; Ninh Hiệp và thị trấn Yên Viên
(Bản đồ xem phần phụ lục1 trang 34 )
Trang 15-Xã Dương Hà ngày nay có 3 thôn là thôn Thượng, thôn Trung và thôn
Hạ với tổng diện tích tự nhiên 267,42 ha, trong đó đất ở là 28,8 ha, đất cánhtác nông nghiệp là 155,1 ha
1.2.2 Điều kiện tự nhiên
- Địa hình xã Dương Hà bị chia cắt bởi hệ thống sông Đuống thành 2vùng rõ rệt:
- Vùng đất ngoài bãi đất (gồm một phần dân cư của thôn Hạ) đất canhtác được phù sa bồi đắp hàng năm, đồng thời cũng bị sụt lở từng đoạn có tầngcanh tác sâu, thích hợp với các loại rau màu
- Khu vực trong đê là đất thịt, địa hình phức tạp do hậu quả các lần vỡ
đê, tạo thành nhiều đầm, ao, hồ, đất đai khó canh tác
- Xã thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông hồng nên mang kiểu khí hậunhiệt đới gió mùa và có một mùa đông lạnh Đây là điều kiện phát triển câylúa nước, một số loại cây hoa màu và cây xứ lạnh
1.2.3 Điều kiện kinh tế xã hội.
- Kinh tế: Cùng với sự phát triển của đất nước trong thời kỳ đổi mới,
dưới dự lãnh đạo của đảng bộ, sự quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi của chínhquyền và sự hỗ trợ tích cực từ các đoàn thể, nhân dân xã Dương Hà đã pháthuy có hiệu quả lợi thế của xã ven thị đẩy mạnh phát triển kinh tế theo hướng:giảm dần tỷ trọng ngành nông nghiệp, tăng nhanh tỷ trọng Thương mại- Dịch
vụ - Xây dựng cơ bản Xã khuyến khích và tạo nhiều cơ hội tốt để các thônduy trì nghề truyền thống và phát triển các nghề mới.Hiện tại thôn Trung tiếptục duy trì nghề nấu rượu, nuôi lợn.Thôn Hạ phát triển nghề sơ chế thuốcnam, nghề sản xuất chậu hoa và làm cây cảnh.Thôn thượng phát triển các loạihình dịch vụ, buôn bán đường dài
Trang 16Hiện tại trên địa bàn xã đã có hàng chục hộ có xưởng may gia công,sản xuất chậu cây cảnh, sản xuất gạch bê tông, bóc gỗ, sơ chế thuốc nam,chăn nuôi quy mô vừa ….tạo việc làm thường xuyên và thu nhập cao chohàng trăm lao động nông thôn.
Ngoài ra xã còn khai thác triệt để lợi thế xã ven đê có đồng cỏ tự nhiên
để phát triển chăn nuôi bò sữa Tuy nhiên để đảm bảo sự phát triển bền vữngtrong xu thế đất nông nghiệp ngày một thu hẹp, xã Dương Hà đã lập quyhoạch sử dụng toàn bộ đất bãi ven sông vào việc quy vùng chăn nuôi và pháttriển các ngành nghề truyền thống Năm 2011, tổng giá trị kinh tế chủ yếu của
xã đạt trên 105 tỷ đồng, tăng 12,5% so với năm 2010 thu nhập bình quân đầungười đạt 1.450 nghìn đồng một tháng
- Xã hội tôn giáo: Toàn xã hiện có 5900 nhân khẩu với 1590 hộ gia
đình, Trong đó thôn Hạ có 17/60 hộ theo đạo Thiên chúa giáo Trên địa bàn
xã có 3 thôn thì cả 3 thôn đều có đình, chùa và miếu được xây dựng từ lâu đời
để thờ Đại Vương Thiên Thần và thành Hoàng làng Hà Uyên - một vị tướng
có công phò tá giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi giặc phương Bắc Hiện các đình
và chùa của 3 thôn trong xã đều đã được xếp hạng là di tích lịch sử và kiếntrúc nghệ thuật được Nhà nước đầu tư tổng kinh phí hàng chục tỷ đồng để tôntạo, tu bổ thành các điểm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng cộng đồng kết hợp dulịch danh thắng của Thù đô
* Tiểu kết
Qua chương 1 tôi đã khái quát các nội dung liên quan đến xã Dương
Hà, những điều cơ bản trong công tác xây dựng nông thôn mới cần có Đây lànhững yếu tố không thể thiếu trong công tác xây dựng nông thôn mới
Trang 17CHƯƠNG 2 THƯC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
XÃ DƯƠNG HÀ, HUYỆN GIA LÂM THÀNH PHỐ HÀ NỘI
2.1 Sự chỉ đạo của UBND xã Dương Hà trong công tác xây dựng nông thôn mới.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, UBND xã Dương Hà đã chủ động tổchức triển khai, tuyên truyền cho cán bộ và nhân dân về Chương trình xâydựng nông thôn mới Cụ thể như UBND xã đã chủ động phối hợp với UBMT
tổ quốc xã triển khai nhiều cuộc họp dân chính Đảng để tuyên truyền, vậnđộng nhân dân và các thành viên của các tổ chức quần chúng cùng thực hiện,hướng dẫn các xóm tổ chức họp triển khai đồng bộ đến các hộ gia đình Đàitruyền thanh của xã liên tục phát các thông tin về xây dựng nông thôn mới,thông báo kịp thời các chủ trương, nghị quyết, quyết định của Đảng ủy,HĐND, UBND xã đến mọi người dân UBND xã đã kịp thời phát hiện, độngviên khen thưởng những cá nhân, tập thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, pháthiện và xử lý kịp thời những thắc mắc của dân trong quá trình thực hiện.UBND xã cũng đã nỗ lực để phát huy tối đa quyền làm chủ của nhân dântrong quá trình thực hiện các tiêu chí, nhất là tiêu chí về giao thông, vì vậyđược nhân dân đồng tình ủng hộ và hưởng hứng cao
Với sự vào cuộc tích cực, chủ động, có trách nhiệm cao, UBND xãDương Hà đã thực hiện sớm những công việc cần phải làm trong quá trìnhthực hiện xây dựng nông thôn mới như chỉ đạo và thực hiện tốt công tác xâydựng quy hoạch và công bố quy hoạch theo đúng hướng dẫn của cấp trên và
đã sớm đạt tiêu chí về quy hoạch, vận động nhân dân tham gia hiến đất vàđóng góp vốn xây dựng giao thông nông thôn và giao thông nội đồng, chuyển
Trang 18đổi ruộng đất với số tiền 119,34 tỷ đồng UBND xã Dương Hà còn chủ động
rà soát và tổ chức thực hiện quyết liệt các tiêu chí về trường học, điện, cơ sởvật chất văn hóa, bưu điện, nhà ở dân cư, nâng cao thu nhập bình quân đầungười, thực hiện các giải pháp về xóa đói giảm nghèo như hỗ trợ người nghèovay vốn, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người lao động đi xuất khẩu lao động,thành lập các tổ hợp tác về khai thác nhựa thông, tổ hợp tác dùng nước, tổhợp tác dịch vụ nông nghiệp UBND xã Dương Hà cũng đã tổ chức đượcnhiều lớp đào tạo nghề cho người lao động, đảm bảo cho người dân được sửdụng nước sạch hợp vệ sinh, đảm bảo các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địabàn xã thực hiện đăng ký, xác nhận các hồ sơ về bảo vệ môi trường theo quyđịnh gắn liền với kiểm tra, kiểm soát ô nhiễm môi trường UBND xã cũng rấtchủ động trong việc giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, chỉ đạo phòngngừa tốt, không để xảy ra trên địa bàn các hoạt động chống Đảng, chốngchính quyền, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân, phá hoại các mục tiêu kinh
tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng UBND xã tích cực, thường xuyêntuyên truyền, không để xảy ra gây rối an ninh trật tự, mâu thuẫn, tranh chấpphức tạp, khiếu kiện đông người trái pháp luật, phòng ngừa tội phạm, tệ nạn
xã hộị trên địa bàn Với vai trò đầu mối trực tiếp tổ chức thực hiện, UBND xãcùng với sự tham gia của cả hệ thống chính trị đã giúp xã Dương Hà đạt đượcnhiều tiêu chí trong công tác xây dựng nông thôn mới
2.2 Thực trạng kinh tế và tổ chức sản xuất tại xã Dương Hà
2.2.1 Tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Theo đề án xây dựng nông thôn mới của UBND xã Dương Hà: “Năm
2011, giá trị sản xuất tăng 12% so với năm 2010 Tổng giá trị sản xuất năm
2010 đạt 40,2 tỷ đồng theo giá cố định trong đó: Nông nghiệp đạt 11,2 tỷ đồng, CN-TTCN-XD đạt 21,5 tỷ đồng, Thương mại – Dịch vụ đạt 7,5 tỷ đồng.
Trang 19Cơ cấu kinh tế năm 2010: Nông nghiệp 27,9%, CN- TTCN- XD53,9%; Thương mại - dich vụ 18,6% Nông nghiệp chiếm vai trò không đáng kể trong nguồn thu ngân của nhân dân trong xã.”
2.2.2 Tình hình phát triển nông nghiệp
Thương mại dịch vụ và công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp, xây dựngphát triển mạnh, thu hút nhiều lao động và mang lại thu nhập cao nên nôngnghiệp Dương Hà chỉ còn chiếm vai trò thứ yếu và không được người dântrong xã quan tâm Trong xã chỉ còn 254 hộ nông nghiệp Đa số các hộ dânchỉ sản xuất nông nghiệp để giữ đất chờ đền bù khi Nhà nước thu hồi Một số
hộ bỏ đất không sản xuất nông nghiệp
Ngành trồng trọt ở Dương Hà rất đơn điệu, chủ yếu là trồng lúa và ngô.Năm 2010 diện tích đất gieo trồng lúa cả năm là 110,8 ha, sản lượng lúa đạt551.4 tấn; diện tích đất gieo trồng ngô cả năm là 126,4 ha, sản lượng ngô đạt568,7 tấn Sản phẩm chăn nuôi chủ yếu là chăn nuôi lợn và gà Tổng đàn lợntrong xã là 2.586 con, đàn gà có 62 nghìn con Đàn bò có 318 con
Trang 202.2.3 Tình hình phát triển CN- TTCN- XD
Các ngàng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng ở Dương Hàphát triển đa dang dạng gồm: Xây dựng, sản xuất đồ gỗ, dệt may, nấu rượu,làm bún, sản xuất cửa sắt, sản xuất nhôm kính, khoan giếng, xay xát, chế biếngiò chả Do khó khăn về mặt bằng sản xuất nên còn nhiều hộ chế biến nôngsản, cắt may đều phải tổ chức sản xuất xen lẫn trong các khu dân cư, khôngđảm bảo vệ sinh môi trường, Để gìn giữ môi trường khu dân cư cần phải quyhoạch khu công nghiệp tập trung tạo điều kiện di dời các cơ sở sản xuất côngnghiệp gây ô nhiễm môi trường ra khu dân cư và tạo kiện mặt bằng cho các
hộ mở rộng quy mô sản xuất
2.2.4 Tình hình phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch
Thương mại, dich vụ ở Dương Hà phát triển rất đa dạng, giá trị sản xuấtnăm 2011 đạt 7,5 tỷ đồng, chiếm 18,6% tổng GTSX toàn xã Các hoạt độngthương mại ở Dương Hà chủ yếu gần chợ với các mặt hàng kinh doanh dịch
vụ là: kinh doanh lương thực, thức ăn, chăn nuôi, bán hàng khô tạp hóa, bia,bánh kẹo, cửa hàng ăn uống, cắt tóc,
Tuy nhiên, ngành thương mại- dịch vụ ở Dương Hà phát triển vẫn chưatương xứng với tiềm năng do cơ sở hạ tầng thương mại đặc biệt là hệ thốngtrợ chưa thực sự đáp ứng nhu cầu kinh doanh thương mại và dịch vụ của nhândân
(Hiện trạng và dự kiến phát triển các ngành nông nghiệp, chăn nuôi, công nghiệp, thương mại – dịch vụ xem phần phụ lục )
2.3 Nguồn lực của công tác xây dựng nông thôn mới tại xã Dương Hà.
2.3.1 Nguồn vốn
- Được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Chính phủ, Bộ, Ngành Trungương, của huyện ủy, Ủy ban nhândân huyện, sự phối hợp có hiệu quả trong tổchức thực hiện giữa các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, huy động
Trang 21được cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, tạo được sự đồng thuận cao của toàn
xã hội đối với chủ trương xây dựng nông thôn mới
- Các Sở, Ban, Ngành, Mặt trận, đoàn thể các cấp đã tranh thủ vốn từ cácChương trình, dự án lồng ghép đầu tư vào khu vực nông thôn phát huy đượchiệu quả Các huyện, thành phố tổ chức triển khai thực hiện Chương trình theođúng hướng dẫn của Trung ương, lấy việc xây dựng hộ gia đình nông thôn mớilàm hạt nhân, chọn những tiêu chí dễ, tiêu chí ít vốn đầu tư để thực hiện trước,tiêu chí khó làm sau Bước đầu đã có những mô hình, cách làm phù hợp trongtriển khai thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh
- Nguồn vốn: Nhiều công trình kết cấu hạ tầng (về thủy lợi, điện,đường, trường, trạm, các thiết chế văn hóa, chợnông thôn và xây dựng nhà ởdân cư, v, v, …) phục vụ sản xuất và đời sống dân sinh khu vực nôngthôn được xây dựng hoàn thành đưa vào sử dụng, với tổng vốn đầu tư hơn 5
tỷ đồng cùng với sự đóng góp của nhân dân địa phương, các tổ chức xã hội
và các công ty doanh nghiệp trên địa bàn xã đã góp phần hoàn thành nhiềutiêu chí xây dựng nông thôn mới
2.3.2 Nguồn lao động
- Nguồn lao động: Năm 2011, ở các huyện, thành phố, thị xã thuộc địa
bàn thành phố Hà Nội ( trong đó có xã Dương Hà) đã tổ chức dạy nghề chohơn chín nghìn lao động nông thôn, tập trung đào tạo từ 1 đến 3 tháng, ngànhnghề đào tạo chủ yếu tập trung vào nông nghiệp, thủ công công nghiệp, cáclàng nghề cổ truyền Đối với nông nghiệp chú trọng vào việc áp dụng khoahọc kỹ thuật để nâng cao sản lượng và chất lượng cây trồng Đối với thủ côngnghiệp chủ yếu hướng người lao động đến với ngành dệt may da giày
2.4 Những tiêu chí đạt được và chưa đạt được trong công tác xây dựng nông thôn mới tại xã Dương Hà