PHÂN TÍCH NHỮNG HẠN CHẾ VÀ BẤT CẬP TRONG CƠ CHẾTIỀN LƯƠNG Trong 4 nội dung của công tác quản lý nguồn nhân lực gồm: Tuyển dụng; Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; Đánh giá công việc;
Trang 1PHÂN TÍCH NHỮNG HẠN CHẾ VÀ BẤT CẬP TRONG CƠ CHẾ
TIỀN LƯƠNG
Trong 4 nội dung của công tác quản lý nguồn nhân lực gồm: Tuyển dụng; Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; Đánh giá công việc; Thù lao lao động là bốn vấn đề có liên quan logic với nhau và không thể tách rời trong quá trình điều hành sản xuất của một doanh nghiệp, bởi vì: Nếu như không chú trọng đến tuyển dụng thì doanh nghiệp sẽ thiếu nhân tài và nếu như có tuyển dụng được nhiều người tài đến đâu nhưng không có công tác Đào tạo
và phát triển nguồn nhân lực thì chúng ta cũng không thể có đủ nguồn lực cho doanh nghiệp và chúng ta cũng biết rằng không có một trường lớp nào đào tạo hiệu quả hơn bằng chính công tác đào tạo tại thực tế của đơn vị, vừa đúng ngành, đúng nghề và đúng nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp Nếu làm tốt công tác đào tạo thì chúng ta sẽ tìm được người tài ngay trong doanh nghiệp và như thế sẽ giảm các chi phí tuyển dụng không cần thiết
Mặt khác nếu như chúng ta có đầy đủ nguồn lực nhưng chúng ta không biết phát huy hết hiệu quả nguồn nhân lực thì cúng lãng phí và không những làm cho kết quả sản xuất kinh doanh tăng mà còn làm mất nhân tài hiện có của doanh nghiệp, và một trong công tác sắp xếp và phát huy tốt nguồn nhân lực đó là công tác đánh giá công việc và thù lao xứng đáng, đúng năng lực
Trang 2và hiệu quả của người lao động Nếu chúng ta làm tốt việc đánh giá và trả thù lao phù hợp thì không những chúng ta giữ được nguồn lực của chúng ta
mà còn tạo ra một môi trường văn hoá doanh nghiệp và thu hút nhân tài của các ngành nghề, nhân tài trong xã hội
Là Tổng giám đốc một doanh nghiệp trước đây là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước chuyển đổi sang mô hình Công ty Cổ phần đòi hỏi người lãnh đạo phải làm tốt công tác phát triển nguồn nhân lực đặc biệt về thù lao người lao động của một doanh nghiệp trước đây là doanh nghiệp nhà nước, nặng
về cơ chế quan liêu bao cấp và cơ bản là lao động phổ thông thì vấn đề làm sao để phát huy được vai trò của nguồn nhân lực là một vấn đề tôi và doanh nghiệp trăn trở xây dựng quy chế trả lương cho phù hợp, cụ thể như sau:
* Thực trạng cơ chế tiền lương của doanh nghiệp:
- Lao động trực tiếp hay gián tiếp đều được sắp xếp theo hệ số lương theo các chức vụ, cấp bậc, trình độ học vấn và thâm niên công tác
- Có hệ số thị trường cho các khu vực: Đắt đỏ, miền núi, đồng bằng
- Trả lương theo ngày công lao động và có áp dụng công tác đánh giá Ki hàng tháng để trả lương
- Có quy chế khoán theo kết quả kinh doanh chung cho các đơn vị trên toàn quốc; đối với những tỉnh chưa đủ quỹ lương thì Công ty sẽ thực hiện bù lương
Trang 3* Những hạn chế và bất cập trong cơ chế tiền lương hiện tại:
- Trả lương chưa theo kết quả thực hiện mặc dù đã áp dụng đánh giá Ki hàng tháng nhưng chưa thực sự hiệu qủa và vẫn mang tính cào bằng
- Cơ chế khoán theo kết quả kinh doanh những chưa áp dụng cho quy mô thị trường của các tỉnh khác nhau, đặc biệt là các tỉnh vùng sâu, vùng xa, miền núi
- Bù lương đối với các tỉnh chưa đủ tạo nên vấn đề ỷ lại và trông chờ vào
sự hỗ trợ của Công ty
- Mức lương cơ bản có tính cào bằng do đó không thu hút được nhân tài cũng như động viên khuyến khích những người có năng suất lao động cao Người có năng suất cao hơn nhưng vào sau nên được hưởng lương ít hơn người có năng suất thấp hơn nhưng làm lâu ở doanh nghiệp hoặc có trình độ học vấn cao hơn nhưng cùng làm một công việc
- Lương của khối cơ quan không ảnh hưởng khi kết quả của đơn vị thay đổi
* Những giải pháp khắc phục:
- Quan điểm chỉ đạo: Sắp xếp lao động theo đúng năng lực và trả lương theo đúng hiệu quả mà họ đóng góp; Bỏ chế độ bù lương và gắn kết quả hoàn thành nhiệm vụ của cơ sở với trả lương cho cán bộ khối cơ quan
- Giải pháp:
Trang 4+ Xây dựng lại cơ chế khoán theo kết quả doanh thu cho phù hợp, chi tiết với từng vùng miền, quy mô thị trường Các chế độ lương, thưởng và chi phí phục vụ ăn theo kết quả kinh doanh thực hiện Có định mức cụ thể cho các loại chi phí và khuyến khích nếu tiết kiệm được các nguồn chi được kết chuyển vào nguồn lương và thưởng của đơn vị
+ Phân công lực lượng gián tiếp tại cơ quan Công ty phải phụ trách trực tiếp các đơn vị trên toàn quốc và gắn việc trả lương với kết quả hoàn thành của đơn vị được phụ trách
+ Xây dựng lại cơ chế tiền lương theo định hướng:
+) Lực lượng lao động trực tiếp: Bỏ hệ số lương cho đối tượng trực tiếp
và xây dựng khoán trực tiếp đến người lao động (Trả lương theo sản phẩm) +) Lực lượng gián tiếp: Thực hiện trả lương theo hệ số cấp bậc, chức vụ
và trình độ theo nguyên tắc 80/20: 80% lương hưởng theo kết quả chuyên môn nghiệp vụ và 20% lương hưởng theo kết quả của đơn vị, nhân viên mình phụ trách
+) Các đơn vị vùng khó khăn có quan điểm hỗ trợ 50/50: 50% Lương được hưởng do công ty hỗ trợ (Đặc thù ngành bưu chính là mạng lưới phải rộng khắp đến huyện, xã do đó có chỗ không phát sinh doanh thu nhưng vẫn phải duy trì mạng lưới để phục vụ các đơn vị khác) 50% lương còn lại thực hiện theo cơ chế khoán và theo kết quả sản xuất kinh doanh
Trang 5* Ngoài các giải pháp đã nêu trên về công tác tiền lương thì một trong nội dung không kém phần quan trọng đó là: Loại bỏ lãng phí trong doanh nghiệp:
Các loại lãng phí cần loại bỏ theo mô hình LEAN: Sản xuất thừa; Đợi chờ; Vận chuyển; Lưu kho; Thao tác; Gia công thừa; Sản phẩm hỏng
Như vậy mặc dù không phải là một doanh nghiệp chuyên về sản xuất nhưng doanh nghiệp chúng tôi cũng nhận thức đầy đủ về 07 loại lãng phí trong toàn bộ các hoạt động sản xuất kinh doanh của mình và chúng tôi lựa chọn một số giải pháp nhằm hạn chế tối đa các loại lãng phí đó, có thể lấy một số ví dụ như sau:
- Làm cho toàn thể CBCNV trong Công ty nhận thức rõ về lãng phí: Xác định rõ lãng phí là một tội ác lớn hơn cả tội tham nhũng Phải nhận thức được 7 loại lãng phí đã trình bày ở trên và trách nhiệm của mình trong việc loại bỏ nó
- Lãng phí từ đâu mà ra và Nhận dạng lãng phí bằng cách nào: Về cơ bản
lãng phí sinh ra ngay trong các khâu điều hành sản xuất và muốn nhìn ra lãng phí đòi hỏi phải nhận thức được những bất cập trong các khâu quản lý điều hành của doanh nghiệp: Đây là một trong việc quan trọng để xác định
ra lãng phí trong khâu sản xuất và điều hành, vì khó nhất đó là không xác
Trang 6định được quy trình của mình đang bất cập thì sẽ không biết mình đang lãng phí Do đó cần có một số biện pháp sau:
+ Định kỳ kiểm tra quy trình và phải xác định được bất cập gì trong quy trình và việc thực hiện sản xuất
+ Tổ chức kiểm tra chéo để xác định bất cập của các bộ phận
+ Luôn luôn đặt câu hỏi rằng có vấn đề gì đang bất cập ở việc mình đang làm để tìm ra nó, đừng bao giờ nghĩ mình đang làm đúng mà không cần cải tiến nữa
+ Tìm ra nguồn gốc của sự lãng phí và kiên quyết kiểm soát chặt chẽ chất lượng các sản phẩm từ gốc
- Cách làm để loại bỏ các lãng phí không cần thiết:
+ Thực hiện tốt nguyên tắc 7S trong điều hành sản xuất:
+ Sort (Sàng lọc): Luôn luôn sàng lọc để xác định những gì không cần dùng đến thì bỏ đi hoặc điều chuyển đến nơi cần thiết
+ Simplify (Sắp xếp) : Sắp xếp bộ máy phòng ban và sắp xếp các công cụ, dụng cụ một cách khoa học
+ Shine (Sạch sẽ) : Luôn luôn bảo đảm sạch sẽ nới làm việc và môi trường làm việc
+ Standardize (Sẵn sàng): Khi cần thiết cho sản xuất và sẵn sàng loại
bỏ các biến động trong sản xuất cũng như thay đổi khi cần thiết
Trang 7+ Sustain (Sâu sát): Sâu sát và chống quan liêu nhằm duy trì việc đã thực hiện và nhận diện được các nhu cầu phát triển cũng như các bất cập trong hoạt động sản xuất
+ Safety: (An toàn): Đảm bảo an toàn lao động cũng như an toàn về con người cũng như phương tiện sử dụng nhằm đạt hiệu quả cao
+ Support (Hỗ trợ): Xây dựng được lực lượng phản ứng nhanh sẵn sàng hỗ trợ cho các đơn vị
- Thực hiện phương châm: Điều hành triệt để nhằm đẩy mạnh những nội dung, yêu cầu cũng như chỉ đạo đã được thống nhất chuyển thành hiện thực
- Kết hợp chặt chẽ giữa việc hoàn thiện quy trình với việc đẩy mạnh thực hiện cơ chế khoán đến người lao động và khoán đến sản phẩm, tuy nhiên chú trọng việc quản lý thay đổi quy trình sản xuất Áp dụng thực hiện đưa Công nghệ thông tin vào điều hành và quản lý các hoạt động của Công
ty Bưu chính
- Tổ chức thực hiện tốt phong trào sáng kiến, ý tưởng cải tiến phong cách làm việc và phục vụ khách hàng, với phương châm: “Ghi nhận và tôn vinh
từ các ý tưởng nhỏ nhất”; “Sáng tạo là sức sống”
Trang 8- Thoả mãn các yêu cầu của khách hàng một cách hợp lý: Cung cấp các dịch vụ phục vụ cho từng loại khách hàng (Không dùng một chính sách cho tất cả các loại khách hàng khác nhau)
Tóm lại: Một doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trường không có gì hơn là phải tự tìm ra những điểm bất cập trong toàn bộ hoạt động của bộ máy hệ thống điều hành, sản xuất và phải biết tối ưu nó nhằm loại bỏ những lãng phí không cần thiết và đạt hiệu quả cao nhất Chúng tôi luôn luôn quan niệm và thực hiện phương châm đối với Viettel là:
“Duy nhất có một sự không thay đổi là thay đổi”, và sử dụng tốt nguồn nhân lực không có gì khác đó là “Dụng nhân như dụng mộc”, biết sắp xếp, đào tạo
và đánh giá cũng như trả công đúng người đúng việc, đúng hiệu quả năng suất của họ, tự đổi mới mình cũng là con đường dẫn đến thành công của doanh nghiệp Hy vọng rằng với kinh nghiệm của bản thân, doanh nghiệp Bưu chính Viettel kết hợp với các kiến thức thu được trong môn học bản thân tôi sẽ áp dụng linh hoạt và hiệu quả nhằm đổi mới đưa Doanh nghiệp đi đúng hướng, tồn tại và phát triển không những trong nước mà còn hội nhập với quốc tế