Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)

Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình (Luận văn thạc sĩ)

BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN DỰ BÁO LŨ CHO LƯU VỰC SÔNG HOÀNG LONG TỈNH NINH BÌNH

CHUYÊN NGÀNH: THỦY VĂN HỌC

NGUYỄN HẢI LÂN

HÀ NỘI, NĂM 2017

BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN DỰ BÁO LŨ CHO LƯU VỰC SÔNG HOÀNG LONG TỈNH NINH BÌNH

NGUYỄN HẢI LÂN

CHUYÊN NGÀNH: THỦY VĂN HỌC

MÃ SỐ: 60440224

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS TRẦN DUY KIỀU

HÀ NỘI, NĂM 2017

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

Cán bộ hướng dẫn: PGS.TS Trần Duy Kiều

Cán bộ phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Hữu Khải

Cán bộ phản biện 2: TS Nguyễn Viết Thi

Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại:

HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

Ngày 26 tháng 12 năm 2017

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan các số liệu, nội dung, kết quả trong luận văn “Nghiên

cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long tỉnh Ninh Bình” là công trình do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Trần Duy

Kiều Nội dung trong luận văn là trung thực, các tài liệu, số liệu trích dẫn đều ghi

rõ trong phần tài liệu tham khảo và chưa được công bố trên các công trình nào khác

Nếu có bất kỳ sự gian lận trong nội dung nghiên cứu của luận văn, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhà trường

Nguyễn Hải Lân

ý kiến quý báu giúp cho học viên có thể hoàn thành luận văn một cách tốt nhất

Đặc biệt học viên xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần Duy Kiều đã tận tình hướng dẫn, động viên em trong suốt quá trình giảng dạy cũng như chỉ bảo và cung cấp những tài liệu, thông tin cần thiết cho em trong thời gian làm luận văn

Học viên cảm ơn lãnh đạo Đài KTTV khu vực Đồng bằng Bắc Bộ, Đài KTTV tỉnh Ninh Bình, gia đình, bạn bè đã nhiệt tình giúp đỡ, khích lệ và động viên em rất nhiều để em có thể hoàn thành luận văn này

Do thời gian, kinh nghiệm nghiên cứu chưa nhiều, bên cạnh đó nội dung nghiên cứu rộng, phức tạp luận văn khó tránh được những thiếu sót Học viên rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu để luận văn được hoàn thiện hơn và tiến tới ứng dụng được vào thực tiễn

Hà Nội, tháng 12 năm 2017

Nguyễn Hải Lân

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

THÔNG TIN LUẬN VĂN v

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG vii

DANH MỤC HÌNH viii

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 : TỔNG QUAN VỀ CÁC PHƯƠNG PHÁP DỰ BÁO LŨ 3

1.1 Tổng quan về các phương pháp dự báo lũ 3

1.1.1 Tổng quan về nghiên cứu dự báo lũ trên thế giới 3

1.1.2 Tổng quan về nghiên cứu dự báo lũ ở Việt Nam 6

1.1.3 Tổng quan về dự báo lũ trên lưu vực sông Hoàng Long 10

1.2 Điều kiện tự nhiên lưu vực sông Hoàng Long 11

1.2.1 Vị trí địa lý lưu vực sông Hoàng Long 11

1.2.2 Đặc điểm địa hìnhlưu vực sông Hoàng Long 11

1.2.3 Đặc điểm địa chất, thổ nhưỡng và thảm phủ thực vật 12

1.2.4 Đặc điểm khí hậu lưu vực sông Hoàng Long 14

1.2.4.1 Mạng lưới trạm quan trắc KTTV trên lưu vựcsông hoàng Long 14

1.2.4.2 Đặc điểm khí hậu lưu vực sông Hoàng Long 14

1.2.5 Đặc điểm lũ lưu vực sông Hoàng Long 19

1.2.6 Đặc điểm kinh tế xã hội lưu vực sông Hoàng Long 23

1.3 Nhận xét chương 1 24

Chương 2 : CƠ SỞ LÝ THUYẾT PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ MÔ HÌNH ỨNG DỤNG TRONG NGHIÊN CỨU 25

2.1 Phương pháp nghiên cứu của đề tài 25

2.1.1 Hướng tiếp cận 25

2.1.2 Phương pháp nghiên cứu 26

2.2 Cơ sở lý thuyết mô hình ứng dụng trong nghiên cứu 26

2.2.1 Cơ sở lý thuyết mô hình MIKE - NAM 27

iv

2.2.2 Cơ sở lý thuyết mô hình MIKE 11 30

2.3 Nghiên cứu sử dụng mô hình số trị (NWP) trong dự báo lũ 35

2.4 Cơ sở số liệu 38

2.5 Nhận xét chương 2 38

Chương 3 : XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN DỰ BÁO LŨ CHO LƯU VỰC SÔNG HOÀNG LONG 39

3.1 Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình MIKE - NAM 39

3.1.1 Thiết lập sơ đồ tính toán cho mô hình MIKE - NAM 39

3.1.2 Số liệu đầu vàomô hình MIKE - NAM 42

3.1.3 Hiệu chỉnh mô hình MIKE - NAM 43

3.1.4 Kiểm định mô hình MIKE - NAM 45

3.2 Hiệu chỉnh và kiểm đinh mô hình MIKE 11 47

3.2.1 Thiết lập sơ đồ thủy lực cho mô hình MIKE11 47

3.2.2 Số liệu đầu vào cho mô hình MIKE11 49

3.2.3 Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình MIKE11 50

3.3 Xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long 56

3.3.1 Tính toán lượng mưa dự báo 56

3.3.2 Xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long 58

3.4 Dự báo thử nghiệm dòng chảy lũ trên sông Hoàng Long tại trạm Bến Đế 59

3.5 Nhận xét chương 3 65

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 66

TÀI LIỆU THAM KHẢO 67

v

THÔNG TIN LUẬN VĂN

Họ tên học viên: Nguyễn Hải Lân

Lớp: CH2AT Khóa: 2017 - 2018

Cán bộ hướng dẫn: PGS.TS.Trần Duy Kiều

Tên đề tài: Nghiên cứu xây dựng phương án dự báo lũ cho lưu vực sông Hoàng Long

tỉnh Ninh Bình

Tóm tắt nội dung luận văn:

Đề tài đã đưa ra xu hướng nghiên cứu trong và ngoài nước hiện nay và vị trí địa lý lưu vực sông Hoàng Long Phân tích tìm ra hình thế thời tiết gây mưa cho lưu vực để tìm được nguyên nhân chính sinh ra dòng chảy lũ cho hạ du sông Hoàng Long Do đó nắm bắt được đặc điểm lũ trên lưu vực sông Hoàng Long từ

đó đưa ra hướng nghiên cứu phương án cảnh báo, dự báo lũ cho hạ lưu sông Việc tìm hiểu kỹ lý thuyết các phương pháp và mô hình để ứng dụng trong lĩnh vực nghiên cứu của đề tài là rất cần thiết và hợp lý Kết quả đạt được trong nghiên cứu của đề tài đưa ra được phương án dự báo lũ cho hạ lưu sông, qua

đánh giá dự báo thử nghiệm phương án đạt kết quả tốt

vi

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

WMO Tổ chức khí tƣợng thế giới

TTKTTVQG Trung tâm Khí tƣợng Thủy văn quốc gia

TTDBTƢ Trung tâm dự báo Khí tƣợng Thủy văn Trung ƣơng KTTV Khí tƣợng Thủy văn

vii

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1: Phương pháp dự báo thủy văn hạn ngắn cho các sông chính đang được sử

dụng tại Trung tâm Dự báo KTTV TƯ 9

Bảng 1.2: Một số đặc trưng lưu vực sông Hoàng Long 12

Bảng 1.3: Danh sách trạm Khí tượng trên lưu vực sông Hoàng Long 14

Bảng 1.4: Danh sách trạm thuỷ văn trên lưu vực sông Hoàng Long 14

Bảng 1.5: Số giờ nắng trung bình tháng, năm tại một số vị trí trên lưu vực sông Hoàng Long (1997-2016) 15

Bảng 1.6: Nhiệt độ không khí trung bình tháng, năm tại một số vị trí trên lưu vực sông Hoàng Long (1997-2016) 15

Bảng 1.7: Bốc hơi trung bình tháng, năm tại một số vị trí trên lưu vực

sông Hoàng Long (1997-2016) 16

Bảng 1.8: Lượng mưa trung bình tháng, năm tại một số vị trí trên lưu vực

sông Hoàng Long (1997-2016) 18

Bảng 1.9: Đặc trưng của một số trận lũ lớn trên sông Hoàng Long 20

Bảng 1.10: Đặc điểm lũ và nguyên nhân gây mưa lũ chủ yếu trên lưu vực sông Hoàng Long tại Bến Đế [1] 21

Bảng 3.1: Trận lũ lựa chọn tính toán trong mô hình MIKE - NAM 42

Bảng 3.2: Chỉ tiêu đánh giá chất lượng hiệu chỉnh mô hình MIKE - NAM 45

Bảng 3.3: Bộ thông số mô hình MIKE - NAM lưu vực sông Hoàng Long 45

Bảng 3.4: Chỉ tiêu đánh giá chất lượng kiểm định mô hình MIKE-NAM 46

Bảng 3.5: Điều kiện biên cho mô hình MIKE11 sông Hoàng Long 49

Bảng 3.6: Trận lũ lựa chọn tính toán trong mô hình MIKE11 50

Bảng 3.7: Đánh giá chất lượng hiệu chỉnh mô hình MIKE11 52

Bảng 3.8: Hệ số nhám trong hệ thống sông Hoàng Long 52

Bảng 3.9: Đánh giá chất lượng kiểm định mô hình MIKE11 54

Bảng 3.10: Minh họa định dạng số liệu lượng mưa ngày LVS Hoàng Long 56

Bảng 3.11: Bảng phân cấp lượng mưa theo tiêu chuẩn WMO 57

Bảng 3.12: Hệ số mưa của các trạm so với toàn lưu vực 57

Bảng 3.13: Hệ số mưa của các trạm so với trạm Ninh Bình 57

Bảng 3.14: Đánh giá chất lượng dự báo lũ tại trạm Bến Đế theo PA1 63

Bảng 3.15: Đánh giá chất lượng dự báo tại trạm Bến Đế theo PA2 64

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full