Tác phẩm kinh điển thà ít mà tốt liên hệ với công tác tuyển chọn và đào tạo đội ngũ cán bộ hiện nay

1Tính cấp thiết của đề tài Lênin đã từng nói việc giành được chính quyền đã khó giữ được chính quyền lại còn khó hơn . Do vậy sự suy hay thịnh của một quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào chính sách cải cách của nhà nước đó. Tuy nhiên cải cách như thế nào? Mục tiêu nguyên tăc cải cách ra sao để mang lại hiệu quả cao nhất là một bài toán khó cho bất kì một nhà lãnh đạo của đất nước Tất cả những vấn đề trên đều được Lênin luận bài trong tác phẩm “Thà ít mà tốt”.Tác phẩm là cơ sở lý luận quan trọng giúp cho việc cải cách bộ máy hành chính nhà nước không chỉ với nước Nga Xô Viết mà còn hỗ trợ đăc lực giúp cho các nuước trên thế giới trong đó có Việt Nam trong việc học hỏi xu thế hội nhập kinh tế thế giới đa phương hóa đa dạng hóa các mối quan hệ quốc tế càng thúc đẩy Việt Nam đẩy mạnh hơn nữa công cuộc cải cách bộ máy nhà nước đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính sao cho có hiệu quả tạo tiền đề cho kinh tế chính trị xã hội phát triển Đổi mới công tác cán bộ vừa là nhiệm vụ trước mắt lâu dài vừa là mục tiêu yêu cầu tất yếu bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới . Nhiều chủ trương giải pháp lớn về công tác cán bộ được thẻ chế hóa cụ thể hóa từng bước đi vào cuộc sống . Công tác cán bộ đã có những đổi mới về nội dung phuương pháp và cách làm mang lại một số hiệu quả tích cực.Chất lượng đội ngũ cán bộ công chức nhìn chung được nâng lên cả về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị và năng lực thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên việc đổi mới công tác vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Tình trạng suy thoái về chính trị tư tưởng đạo đức lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng lãng phí chưa được ngăn chặn đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp. Đội ngũ cán bộ còn nhiều hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu trước mắt và lâu dài Đồng thời qua tác phẩm này chúng ta có thể rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong hoạt động quản lí trên nhiều mặt nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội cũng như trong học tập. Đó là lý do tôi chọn đề tài “ những nội dung trong tác phẩm thà ít mà tốt . Liên hệ với công tác tuyển chọn và đào tạo đội ngũ cán bộ hiện nay”

1Tính cấp thiết của đề tài

Lênin đã từng nói việc giành được chính quyền đã khó giữ được chính quyền lại còn khó hơn Do vậy sự suy hay thịnh của một quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào chính sách cải cách của nhà nước đó Tuy nhiên cải cách như thế nào? Mục tiêu nguyên tăc cải cách ra sao để mang lại hiệu quả cao nhất là một bài toán khó cho bất kì một nhà lãnh đạo của đất nước

Tất cả những vấn đề trên đều được Lênin luận bài trong tác phẩm “Thà ít mà

tốt”.Tác phẩm là cơ sở lý luận quan trọng giúp cho việc cải cách bộ máy hành chính nhà nước không chỉ với nước Nga Xô Viết mà còn hỗ trợ đăc lực giúp cho các nuước trên thế giới trong đó có Việt Nam trong việc học hỏi xu thế hội nhập kinh tế thế giới đa phương hóa đa dạng hóa các mối quan hệ quốc tế càng thúc đẩy Việt Nam đẩy mạnh hơn nữa công cuộc cải cách bộ máy nhà nước đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính sao cho có hiệu quả tạo tiền đề cho kinh tế chính trị xã hội phát triển

Đổi mới công tác cán bộ vừa là nhiệm vụ trước mắt lâu dài vừa là mục tiêu yêu cầutất yếu bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới Nhiều chủ trương giải pháp lớn về công tác cán bộ được thẻ chế hóa cụ thể hóa từng bước đi vào cuộc sống Công tác cán bộ đã có những đổi mới về nội dung phuương pháp và cách làm mang lại một số hiệu quả tích cực.Chất lượng đội ngũ cán bộ công chức nhìn chung được nâng lên cả về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị

và năng lực thực hiện nhiệm vụ

Tuy nhiên việc đổi mới công tác vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng Tình trạng suy thoái về chính trị tư tưởng đạo đức lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng lãng phí chưa được ngăn chặn đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp Đội ngũ cán bộ còn nhiều hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu trước mắt và lâu dài Đồng thời qua tác phẩm này chúng ta có thể rút ra được nhiều bài học kinh nghiệmquý báu trong hoạt động quản lí trên nhiều mặt nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội cũng như trong học tập Đó là lý do tôi chọn đề tài “ những nội dung trong tác phẩm thà ít mà tốt Liên hệ với công tác tuyển chọn và đào tạo đội ngũ cán bộ hiệnnay”

2Tình hình nghiên cứu

Vấn đề công tác tuyển chọn và đào tạo đội ngũ cán bộ trong tác phẩm “thà ít mà tốt” đã được nhiều báo công trình khoa học liên quan nghiên cứu

3Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

4Đối tượng phạm vi nghiên cứu

5Phương pháp nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

CHƯƠNG 1 HOÀN CẢNH RA ĐỜI TÁC PHẨM

Mùa xuân năm 1921, Lênin đề ra chính sách kinh tế mới Sau gần một năm thực hiện đã đem lại nhiều thành tựu quan trọng Nền kinh tế được phục hồi đáng kể, công, nông nghiệp có bước phát triển mới mặc dù còn rất chậm Điều đó đã tạo ra

sự giao lưu hàng hóa từ thành thị đến nông thôn, đã tạo được đà để chuyển sang phát triển nền kinh tế với tốc độ và quy mô lớn

Về mặt chính trị: Khối liên minh công – nông được củng cố, đó là thực chất chính

trị của Chính sách kinh tế mới Thành phần trung nông có chuyên biến mới và có thái độ đúng về chính quyền cách mạng rõ rệt hơn Tầng lớp bóc lột nông thôn bị hạn chế đáng kể Chính quyền Xô viết được củng cố, đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân Nhiệm vụ đối nội, đối ngoại được đặt ra hết sức to lớn: Về đối nội, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền kinh tế quốc dân, từng bước nâng cao đời sống của nhân dân lao động củng cố liên minh công - nông, bộ máy nhà nước, lực lượng quốc phòng, phòng ngừa nạn đói và sự khủng hoảng tài chính có thể xảy ra

Về đối ngoại, xóa thế bao vây kinh tế của đế quốc, làm dịu tình hình khiến cho đế

quốc không có thể tìm cớ gây ra chiến tranh

Đặt vấn đề củng cố bộ máy nhà nước trong thời điểm này là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết, phù hợp với quy luật khách quan

CHƯƠNG 2 QUAN ĐIỂM CỦA LÊ NIN ĐÁNH GIÁ NHÀ NƯỚC SAU 5

NĂM CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA THÀNH CÔNG

2.1 Quan điểm của Lênin

Lênin đánh giá đúng tính chất, bản chất, vai trò, ý nghĩa lịch sử trọng đại của nhà nước Xô viết Người khẳng định: Nhà nước Xô viết đã tạo ra một xã hội mới, một

kỷ nguyên mới

Người viết: “Trong hàng mấy trăm năm nay người ta đã xây dựng lên những nhà nước theo kiểu tư sản và đây là lần đầu tiên, chúng ta đã tìm ra một hình thức nhà nước không phải tư sản… Dẫu cho bộ máy nhà nước của chúng ta còn kém cỏi, nhưng nó đã được sáng tạo ra, đó là một phát minh lịch sử vĩ đại nhất, một nhà nước kiểu vô sản đã được sáng tạo ra” Đồng thời, Lênin không xem thường mặt yếu kém của bộ máy Xôviết sau 5 năm xây dựng và những nguyên nhân của nhữngyếu kém đó, những hạn chế đó là: quan liêu, thủ cựu, bảo thủ, không muốn đổi mớicái gì cả

Đường lối mà Đảng Bônsêvích Nga đứng đầu là Lênin được đặt ra rất đúng đắn Yếu tố quyết định lúc này là tổ chức, bao gồm cả bộ máy tổ chức hoạt động thực tiễn Năm 1923, Lê nin nói nước Nga Xô viết còn xa mới mang đầy đủ tính chất chủ nghĩa xã hội vì bộ máy cồng kềnh, làm việc thì quan liêu, đội ngũ cán bộ sính làm kế hoạch, chỉ đạo thực tiễn yếu, ba hoa, cách mạng suông, xuất hiện bệnh tự mãn của người cộng sản, có cả phần tử xấu, cơ hội

Tại sao đến thời điểm này, Lênin quan tâm nhiều đến củng cố bộ máy nhà nước ? Sau Cách mạng Tháng Mười, vấn đề này đã được đặt ra, nhưng lúc đó chưa có điều kiện giải quyết vì nội chiến Trải qua 5 năm củng cố nhưng không nắm chắc phương châm nên đến năm 1923 bộ máy của nhà nước vẫn không đáp ứng được yêu cầu cách mạng mới

Người nói: “Thế là đã năm năm, chúng ta ra sức cải tiến bộ máy nhà nước của ta Nhưng đó chỉ là một hoạt động phí công, một hoạt động qua năm năm, đã chỉ cho chúng ta thấy rõ rằng hoạt động đó chỉ là vô hiệu, thậm chí còn vô ích, hay thậm chí còn có hại là khác”

Người nói: “Không, bộ máy ấy (bộ máy Xô viết - BT), có thể nói là chúng ta chưa

có, và ngay cả những yếu tố cho phép chúng ta xây dựng được bộ máy ấy, chúng tacũng có ít ỏi đến nực cười”

Trong những năm qua, nhất là từ Đại hội VI của Đảng đến nay, Đảng và Nhà nước

ta đã ban hành nhiều nghị quyết, chính sách về vấn đề tinh giản biên chế, đổi mới

tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở Vừa quangày 13-1-2015, tại Hội nghị Trung ương 10 khóa XI, Đảng ta tiếp tục thông

qua Đề án tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức,

Hội nghị nhấn mạnh: “Cần quán triệt thực hiện đúng mục tiêu, quan điểm tư tưởngchỉ đạo và nhiệm vụ, giải pháp mà Đại hội XI và các kết luận của Hội nghị Trungương 7 khóa XI đã đề ra”(1) Để thực hiện tốt Đề án quan trọng này của Đảng ta,trước hết về mặt lý luận, chúng ta cần quán triệt, vận dụng sâu sắc những chỉ dẫn

của V.I.Lênin nêu trong tác phẩm: Thà ít mà tốt(2) Tác phẩm này được công bố

trên báo Sự thật số 49, ngày 4-3-1923 tại Liên Xô (cũ) đến nay vẫn là kim chỉ nam

cho chúng ta học tập, vận dụng vào thực tiễn

Thứ nhất, V.I.Lênin cho rằng cần phải dành nhiều thời gian để nghiên cứu thực

trạng đánh giá khách quan tình hình để có giải pháp đúng đắn, phù hợp

Về vấn đề này V.I.Lênin nhận định: “Từ trước đến nay, chúng ta có quá ít thời gian

để nghĩ đến và chú trọng đến chất lượng của bộ máy nhà nước của chúng ta, nênquan tâm chỉnh đốn bộ máy đó một cách thật đặc biệt và chu đáo ”(3)

Thứ hai, đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước phải tiến hành kiên quyết, có lộ trình và

có chất lượng tốt: Để tiến hành việc đổi mới một cách có hiệu quả bộ máy nhànước, Lênin yêu cầu: “Phải theo nguyên tắc: thà ít mà tốt thà mất hai năm haythậm chí ba năm, còn hơn là hấp tấp, vội vàng mà không có chút hy vọng nào”(4).Tuy nhiên, Lênin cũng dự liệu trước những khó khăn, vướng mắc trong quá trìnhthực hiện nên Người căn dặn: “Tôi biết rằng giữ vững quy tắc ấy và vận dụng được

nó vào tình hình thực tế của chúng ta là khó khăn”(5)

Thứ ba, quá trình cải cách bộ máy nhà nước phải lựa chọn khâu đột phá

Việc đổi mới một cách toàn diện và triệt để bộ máy nhà nước, nhất là trong hoàncảnh phức tạp của nước Nga Xô viết lúc đó là một vấn đề không đơn giản.V.I.Lênin đã thể hiện thiên tài của mình qua việc Người lựa chọn khâu đột phá đểchính qua đó tác động tới toàn thể bộ máy nhà nước Đó chính là bộ máy cơ quan

Bộ Dân ủy Thanh tra công nông, như trong tác phẩm “Thà ít mà tốt” Người đãnhấn mạnh: “Nên quan tâm chỉnh đốn bộ máy đó một cách thật đặc biệt chu đáo,quan tâm tập trung cho Bộ Dân ủy Thanh tra công nông một số nhân viên có phẩmchất cao, nghĩa là không kém gì những nhân viên kiểu mẫu giỏi nhất ở Tây Âu”(6).Thứ tư, phải biết coi trọng yếu tố con người và phát huy tối đa nội lực con ngườitrong quá trình cải cách bộ máy nhà nước

Thứ năm,phải gắn bó lý luận với thực tiễn Theo Lênin, “Muốn đổi mới tổ chức bộmáy Nhà nước của chúng ta, phải cố hết sức tự đặt cho mình nhiệm vụ sau đây:một là học tập, hai là học tập, ba là học tập mãi, và sau nữa, phải làm sao cho họcthức ở nước ta không nằm trên giấy hoặc là một lời nói theo mốt nữa (điều nàyphải thú thực là thường hay xảy ra ở nước ta), phải làm sao cho học thật sự ăn sâuvào trí não, hoàn toàn và thực tế trở thành một bộ phận khăng khít của cuộc sốngcủa chúng ta”(10) Qua luận điểm này, cho thấy, một lần nữa Lênin khẳng định vaitrò của tri thức trong công cuộc cải cách bộ máy nhà nước, đồng thời nhấn mạnhtrách nhiệm của mỗi đảng viên cộng sản là phải không ngừng học tập, nâng cao trithức, lý luận Và điều quan trọng hơn là phải đưa tri thức đó vào cuộc sống, pháthuy tác dụng trong cuộc sống chứ không phải là lý luận suông, xa rời thực tế.

Thứ sáu, coi trọng công tác thanh tra, kiểm tra trong hoạt động của bộ máy nhà

nước

Như trên đã nêu, nếu Lênin chọn khâu đột phá là cải cách Bộ Dân ủy Thanh tracông nông trong việc cải cách bộ máy nhà nước, thì trong toàn bộ chu trình quản lýnhà nước, Lênin lại đặc biệt coi trọng công tác thanh tra, kiểm tra, Người cho rằng

“phải nghĩ đến chuyện kiểm tra lại những chủ trương mà chúng ta tuyên bố hànggiờ, quyết định hàng phút, rồi từng giây chứng minh tính chất không vững chắc,không kiên định và khó hiểu của những chủ trương đó”(11) Như vậy, theo Lênin,chúng ta không được chủ quan thỏa mãn với những quyết định, chủ trương củamình mà từng phút, từng giây phải luôn nghĩ đến việc kiểm tra tính đúng đắn củacác chủ trương, nghị quyết đó Đồng thời, theo Lênin, thông qua công tác thanh tra,kiểm tra còn phát hiện, sáng tạo ra cái mới, cái tốt hơn, Người nhấn mạnh: “khôngquên kiểm tra đi, kiểm tra lại nhiều lần, mà sáng tạo ra một cái gì thực sự khôngchê trách được, một cái gì có thể làm cho tất cả và từng người phải tôn trọng”(12).Như vậy, trong công tác quản lý nhà nước thì công tác thanh tra, kiểm tra phải luônđược các cấp lãnh đạo quan tâm, đề cao và coi đây là một trong những nội dung cơbản nhất của công tác quản lý nhà nước

Thứ bảy, trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước cần kết hợp giữa tổ

chức bộ máy cơ quan nhà nước với cơ quan Đảng cùng cấp

Về vấn đề này, Lênin đặt vấn đề: “làm thế nào có thể kết hợp được một cơ quanĐảng với một cơ quan chính quyền Xô viết”(13) và Người đã tự trả lời: “Thật vậy,tại sao lại không kết hợp hai loại cơ quan đó lại khi lợi ích của công việc đòi hỏiphải làm như thế? Phải chăng chưa bao giờ có ai nhận xét chẳng hạn rằng trong bộdân ủy như Bộ Dân ủy ngoại giao, việc kết hợp như thế thật là vô cùng có ích và đãđược thực hiện ngay từ khi bộ đó mới thành lập? Phải chăng sự kết hợp linh hoạtcủa yếu tố chính quyền với yếu tố đảng lại không phải là một nguồn gốc sức mạnhphi thường trong chính sách của chúng ta ”(14) Từ bài học về sự kết hợp giữa Bộdân ủy ngoại giao với cơ quan ngoại giao của Đảng trên thực tế, Lênin đã liên hệ

tới các cơ quan kiểm tra của Đảng và của chính quyền Xô viết Người đặt vấn đề:

“tại sao đối với cơ quan ấy lại không thừa nhận là có thể hợp nhất một cách độcđáo bộ máy kiểm tra của Đảng với bộ máy kiểm tra của chính quyền?”, “về phầntôi, tôi thấy là làm như vậy không có trở ngại gì cả Hơn nữa, tôi tin rằng sự hợpnhất ấy là điều bảo đảm duy nhất cho một hoạt động có kết quả”(15)

Theo tư tưởng của Lênin, khi đề cập đến vấn đề đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước,với quan điểm chung là: “tất cả cái gì thật sự là ưu tú trong chế độ XHCN củachúng ta phải được đem sử dụng một cách hết sức thận trọng, có suy nghĩ với sự

am hiểu cặn kẽ”(7) Lênin thực sự đã đề cao việc phát huy yếu tố nội lực trong việcđổi mới bộ máy nhà nước; trong các yếu tố nội lực mà Lênin cho rằng có thể sửdụng để đổi mới bộ máy nhà nước thì ở nước Nga lúc đó chỉ có: “Những côngnhân hăng hái đấu tranh cho chủ nghĩa xã hội và yếu tố kiến thức, học thức, giáodục” Đó là những con người có phẩm chất cách mạng và tri thức tốt Như vậy,theo Lênin, yếu tố con người là yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của bộ máynhà nước, của việc đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước

Tuy nhiên, Lênin không chỉ đề ra những vấn đề có nguyên tắc chung mà trong quátrình chỉ đạo đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, Người còn đề ra các biện pháp cụthể, thiết thực, Người viết: “mở ngay một cuộc thi soạn hai cuốn sách giáo khoa,hoặc nhiều hơn nữa, viết về tổ chức công tác nói chung, và đặc biệt là về công tácquản lý”(8); “cử một vài người có năng lực và tận tâm sang Đức hay sang Anh đểsưu tầm tài liệu và nghiên cứu vấn đề”(9)

Trong những biện pháp mà Lênin nêu ra, ta thấy Người đặc biệt quan tâm đến côngtác cán bộ và công tác quản lý Đồng thời, qua đó còn cho thấy một tư tưởng rấttiến bộ không kỳ thị của Lênin với chế độ tư bản chủ nghĩa - đó là quan điểm rộng

mở sẵn sàng học tập, tiếp thu tri thức của nhân loại.

Những chỉ dẫn của Lênin nêu trong tác phẩm: “Thà ít mà tốt” thật vô cùng có ýnghĩa đối với yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị, xây dựng Nhà nước pháp quyền

xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân ở nước ta trong điều kiện Đảng Cộng sảnViệt Nam lãnh đạo Vì vậy, chúng ta cần quán triệt sâu sắc những chỉ dẫn củaNgười để làm sao vận dụng có sáng tạo nhất vào tình hình cụ thể nước ta, nhằmlàm cho biên chế cũng như bộ máy hệ thống chính trị của chúng ta trong sạch, tinhgọn, thống nhất, hoạt động đồng bộ nhịp nhàng đạt hiệu quả cao nhất

Từ Đại hội VI của Đảng đến nay, Đảng ta đã “ban hành tổ chức thực hiện nhiềuNghị quyết về đổi mới, kiện toàn tổ chức, bộ máy của hệ thống chính trị gắn vớitinh giản biên chế, cải cách tiền lương và thu được những kết quả quan trọng …Tuy nhiên, bộ máy vẫn còn cồng kềnh, nhiều tầng nối trung gian; chức năng,

nhiệm vụ của một số tổ chức trên một số lĩnh vực còn chồng chéo; thẩm quyền,trách nhiệm của cán bộ công chức, nhất là người đứng đầu chưa rõ”(16).

Vận dụng tư tưởng trên của Lênin, trong quá trình cải cách bộ máy nhà nước, Đảng

ta đã đề ra Nghị quyết Trung ương 8 khóa VII: “Tiếp tục xây dựng và hoàn thiệnnhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bướcnền hành chính nhà nước”(17); tiếp theo là Nghị quyết số08-NQ/TW ngày 02-01-2002 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm côngtác tư pháp trong thời gian tới; đến Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 theoNghị quyết số 49-NQ/TW Bộ Chính trị ngày 2-6-2005

Vận dụng quan điểm học lý luận gắn liền với thực tiễn, trong những năm qua Đảng

và Nhà nước ta thường xuyên quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thứccho đội ngũ cán bộ, công chức của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể quần chúng.Tuy nhiên, trong thực tiễn tổ chức đang có nhiều vấn đề đặt ra, nhất là tính hiệuquả và chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế đặt ra Thực trạng đó đặt rayêu cầu Đảng, Nhà nước cần quan tâm, có biện pháp chấn chỉnh kịp thời

CHƯƠNG 3 MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC CẢI TIẾN BỘ MÁY NHÀ NƯỚC

3.1Mục đích quốc gia: Nhằm bảo đảm cho nhà nước Xô viết thực sự xứng đáng

với danh hiệu là bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa Trên cơ sở có đầy đủ năng lực quản lý, đưa nhà nước Nga từ sản xuất nhỏ, yếu kém, nông nghiệp lạc hậu tiến lên nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa

3.2Mục đích quốc tế: Củng cố bộ máy nhà nước là bài học có tính chất quốc tế,

Lênin đã nêu ra hai vấn đề:

- Với nền sản xuất tiểu nông, đất nước bị tàn phá, chính quyền Xô viết có thể đứng vững cho đến khi cách mạng các nước khác có thể đứng vững được không?

-Liệu nước Nga Xô viết có thể tránh được sự xung đột với các nước đế quốc chủ nghĩa hay không?

Cách mạng Việt Nam thời gian qua đã phản ánh đúng nhưng tư tưởng vĩ đại đó củaLênin, đã đứng vững và đang dốc toàn lực vào công cuộc đổi mới toàn diện, đưa đất nước vốn nghèo nàn lạc hậu tiến lên một đất nước phồn vinh.

Thứ nhất, tiến hành đổi mới tổ chức bộ máy Nhà nước, cần phân tích, đánh giá một

cách khách quan tình hình để có quyết sách phù hợp

Khi đặt vấn đề về đổi mới tổ chức bộ máy, V.I Lê-nin đã đi từ sự phân tích bối cảnh cách mạng; tình hình bộ máy nhà nước với yêu cầu đổi mới; nguyên nhân dẫnđến tình hình đó cũng như những điều kiện để tiến hành đổi mới V.I.Lê-nin không

hề che dấu về những yếu kém của bộ máy Nhà nước Xô-viết lúc đó, mặc dù trong bối cảnh các nước đế quốc đang tìm mọi cách bôi nhọ, xuyên tạc bản chất của Nhà nước Xô-viết - Nhà nước XHCN đầu tiên và duy nhất trên thế giới tại thời điểm

đó Người thẳng thắn chỉ ra rằng: “Tình hình bộ máy Nhà nước của ta rất đáng buồn, nếu không muốn nói là rất tồi tệ, đến nỗi trước hết chúng ta phải suy nghĩ nghiêm chỉnh xem nên khắc phục những khuyết điểm của bộ máy ấy như thế nào”[2] Theo V.I.Lê-nin, bộ máy đó là kết quả của một quá trình cải tiến không hiệu quả: “Thế là đã 5 năm, chúng ta ra sức cải tiến bộ máy Nhà nước của ta Nhưng đó chỉ là một hoạt động phí công, một hoạt động, qua 5 năm, đã chỉ cho chúng ta thấy rõ rằng hoạt động đó chỉ là vô hiệu, thậm chí còn vô ích, hay thậm chí còn có hại là khác

Nhìn hoạt động phí công ấy thì tưởng là chúng ta công tác, nhưng thực tế, hoạt động đó đã làm cho những cơ quan và đầu óc của chúng ta đóng cáu lại”[3] Đây làmột sự thừa nhận rất dũng cảm, rất cách mạng mà dường như ngay chính về lâu dài, ở nhiều lúc, nhiều nơi, những người cộng sản khônghẳn đã có được Vì lý do này, lý do khác, nhiều đảng cộng sản đã không dám nhìn thẳng vào những hạn chế trong tổ chức bộ máy đảng, bộ máy nhà nước và trong phương thức lãnh đạo, quản

lý của mình, “tô hồng” chế độ để rồi, sau những biến cố dẫn đến sự sụp đổ nhanh chóng hệ thống XHCN trên thực tế ở hàng loạt nước, nhìn nhận ra thì đã muộn

Đó là cái giá phải trả cho bài học thiếu khách quan, thiếu dũng khí trong việc nhìn nhận và sửa chữa những hạn chế của chính mình ở một số đảng cộng sản Đảng ta trong thời khắc khủng hoảng ấy đã kịp thời đề ra chủ trương “nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật”, để từ đó tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nước được

khởi xướng từ Đại hội của Đảng lần thứ VI (1986) Bài học về thái độ dũng cảm trong việc nhìn nhận và sửa chữa những hạn chế của chính mình mà V.I.Lê-nin để lại đã được Đảng

Tuy nhiên, cho đến nay, sau gần 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đấtnước, thành tựu đạt được cũng nhiều nhưng những hạn chế cũ và những khuyết điểm mới phát sinh cũng không phải ít

Bộ máy nhà nước của ta vẫn cồng kềnh, hoạt động kém hiệu quả và hiệu lực; tình trạng tham nhũng, quan liêu, xa dân vẫn chưa khắc phục được Vì vậy hiện nay, những người đảng viên chân chính vẫn cần phải tiếp tục trau dồi bài học của

V.I.Lê-nin, thực hành tiếp bài học của Người để chỉnh đốn lại đội ngũ, tổ chức bộ máy đảng, nhà nước để có thể tiếp tục giữ vững, giương cao ngọn cờ cách mạng Thứ hai, đổi mới bộ máy nhà nước phải tiến hành một cách kiên quyết, nhưngvững chắc từng bước, không được nóng vội

Để tiến hành đổi mới một cách có hiệu quả bộ máy nhà nước, V.I.Lê-nin yêu cầu

“Phải tuân theo quy tắc này: thà ít mà tốt Phải tuân theo quy tắc này: thà mất hainăm thậm chí ba năm, còn hơn là hấp tấp vội vàng mà không có chút hy vọngnào”[4] Một bộ máy, một tổ chức mạnh không phải do số lượng, do quy mô màchủ yếu là ở chất lượng của nó Đội ngũ cán bộ và bộ máy nhà nước phải có chấtlượng cao và thật sự gương mẫu – “thà ít mà tốt” V.I.Lê-nin cũng dự liệu trướcnhững khó khăn trong việc thực hiện đổi mới bộ máy nhà nước: “Tôi biết rằng giữvững quy tắc ấy và vận dụng được nó vào tình hình thực tế của chúng ta là khókhăn

Tôi biết là quy tắc ngược lại thế sẽ tự mở cho nó một con đường bằng muôn nghìnngõ ngách Tôi biết rằng sẽ phải kháng cự lại một cách mãnh liệt, sẽ phải tỏ ra kiêntrì phi thường; rằng công tác ấy, ít nhất là trong những năm đầu, sẽ vô cùng ít hiệuquả”[5] V.I.Lê-nin đã nhìn thẳng vào những khó khăn trong chặng đường tới màhành động, không chủ quan, xem thường nhưng cũng không một chút bi quan, naonúng Tư tưởng cách mạng đã vượt lên trên mọi khó khăn, thách thức

Thứ ba, phải biết chọn khâu đột phá trong tổ chức bộ máy nhà nước để tiến hànhđổi mới

Việc đổi mới một cách toàn diện và triệt để bộ máy nhà nước, nhất là trong hoàncảnh phức tạp của nước Nga Xô-viết lúc đó là một việc không đơn giản Thiên tàicủa V.I.Lê-nin thể hiện qua việc Người đã biết chọn khâu đột phá để qua đó, tácđộng tới bộ máy nhà nước Đó chính là bộ máy cơ quan Bộ Dân ủy thanh tra công

nông, Người đánh giá rằng: đây chính là “công cụ để cải tiến bộ máy (nhà nước)của ta”

Trong một tác phẩm khác, Người đã coi cơ quan này là “trung tâm của hệ thầnkinh” mà nếu tác động đến, nó sẽ làm rung chuyển toàn bộ bộ máy nhà nước Ởnước ta, khi bắt đầu tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, Đảng, Nhànước ta đã kế thừa và phát triển bài học của V.I.Lê-nin về việc biết lựa chọn khâuđột phá để đổi mới, đó chính là lĩnh vực kinh tế

Qua đổi mới kinh tế, chúng ta từng bước thúc đẩy các lĩnh vực khác phát triển; vừaphát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân; vừa giữ vững được định hướngchính trị, ổn định xã hội… Tuy nhiên, trong lĩnh vực đổi mới tổ chức và hoạt độngcủa hệ thống chính trị nói chung cũng như trong lĩnh vực đổi mới tổ chức và hoạtđộng của bộ máy nhà nước nói riêng trong những năm qua vẫn còn hạn chế

Đó là những con người có phẩm chất cách mạng và tri thức tốt Như vậy, yếu tốcon người - theo V.I.Lê-nin là yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động, của việc đổimới tổ chức bộ máy nhà nước

Đây cũng là một bài học có ý nghĩa to lớn mà Đảng, Nhà nước ta đã và đang vậndụng hiện nay Để phát huy được yếu tố này, V.I.Lê-nin cũng chỉ ra những biệnpháp cần thực hiện như: “Nên quan tâm chỉnh đốn bộ máy đó một cách thật đặcbiệt chu đáo, quan tâm tập trung cho Bộ Dân ủy thanh tra công nông một số nhânviên có phẩm chất cao, nghĩa là không kém gì những nhân viên kiểu mẫu giỏi nhất

ở tây Âu”[7] “Phải lựa chọn đặc biệt cẩn thận những cán bộ của Bộ Dân ủy thanhtra công nông, căn cứ vào một sự kiểm tra nghiêm ngặt nhất, chứ không khácđược” [8] và “Những công nhân mà chúng ta chỉ định là ủy viên Ban Kiểm traTrung ương phải là những người cộng sản không thể chê trách được”.V.I.Lê-ninchỉ ra những biện pháp rất cụ thể để thực hiện như: “Mở ngay một cuộc thi soạnhai cuốn sách giáo khoa, hoặc nhiều hơn nữa, viết về tổ chức công tác nói chung,

và đặc biệt là về công tác quản lý”[9]; “Cử một vài người có năng lực và tận tâmsang Đức hay sang Anh để sưu tầm tài liệu và nghiên cứu vấn đề[10] “Cử một tiểuban chịu trách nhiệm thảo chương trình sơ bộ cho những kỳ thi tuyển người muốnvào làm việc ở Bộ Dân ủy thanh tra công nông; cũng như cho những người định

tuyển vào chức vụ “ủy viên Ban Kiểm tra Trung ương”[11] “Đồng thời phải cử ramột tiểu ban trù bị có trách nhiệm tìm những người để tuyển vào chức vụ ủy viênBan Kiểm tra Trung ương” [12] Trong những biện pháp đó, V.I.Lê-nin đặc biệtcoi trọng và nhấn mạnh các biện pháp liên quan đến công tác cán bộ.

Thứ năm, phải gắn tri thức, lý luận với hoạt động thực tiễn.

Trong tác phẩm, V.I.Lê-nin cho rằng, “Muốn đổi mới bộ máy Nhà nước của chúng

ta, phải cố hết sức tự đặt cho mình nhiệm vụ sau đây: một là học tập, hai là học tập,

ba là học tập mãi, và sau nữa, phải làm sao cho học thức ở nước ta không nằm trêngiấy hoặc là một lời nói theo mốt nữa (điều này phải thú thực là thường hay xảy ra

ở nước ta), phải làm sao cho học thức thật sự ăn sâu vào trí não, hoàn toàn và thực

tế trở thành một bộ phận khăng khít của cuộc sống của chúng ta” [13]

Một lần nữa, V.I.Lê-nin khẳng định vai trò của tri thức trong công cuộc đổi mới bộmáy Nhà nước, đồng thời với việc nhấn mạnh trách nhiệm của mỗi đảng viên cộngsản là phải không ngừng học tập, nâng cao tri thức, lý luận Nhưng điều quan trọnghơn, theo Người là phải đưa tri thức, lý luận đó vào cuộc sống, phát huy tác dụngtrong cuộc sống chứ không phải là những tri thức vô hồn “trên giấy” Thời gianqua, Đảng, Nhà nước ta đã thường xuyên quan tâm đến công tác đào tạo, bồidưỡng kiến thức cho đội ngũ cán bộ, công chức

Tuy nhiên, tính hiệu quả và chất lượng thực còn rất thấp Nội dung đào tạo, bồidưỡng chưa sát với từng đối tượng, còn chồng chéo, lạc hậu; gây lãng phí rấtnhiều Còn tồn tại sự xa rời giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn áp dụng trong mọilĩnh vực, kể cả trong lĩnh vực tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước.

Thứ sáu, coi trọng thanh tra, kiểm tra trong hoạt động của bộ máy nhà nước

V.I.Lê-nin cho rằng, “Phải nghĩ đến chuyện kiểm tra lại những chủ trương màchúng ta tuyên bố hàng giờ, quyết định hàng phút, rồi từng giây chứng minh tínhchất không vững chắc, không kiên định và khó hiểu của những chủ trương đó”[14].Theo Lê-nin, chúng ta không được chủ quan, thỏa mãn với các quyết định, chủtrương của mình mà từng phút, từng giây luôn phải nghĩ đến việc kiểm tra tínhđúng đắn của các chủ trương, quyết định đó Thông qua kiểm tra, thanh tra mà pháthiện, sáng tạo ra cái mới, cái tốt hơn Người viết: “không quên kiểm tra đi kiểm tralại nhiều lần, mà sángtạo ra một cái gì thực sự không chê trách được, một cái gì cóthể làm cho tất cả từng người phải tôn trọng”[15] Như vậy, trong công tác quản lýnhà nước, nội dung thanh tra, kiểm tra phải luôn được quan tâm, đề cao và coi đây

là một trong những nội dung cơ bản nhất

Thứ bảy, trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, cần kết hợp giữa tổ

chức bộ máy cơ quan nhà nước với cơ quan đảng tương ứng

Trong tác phẩm, V.I.Lê-nin đặt câu hỏi: “Làm thế nào có thể kết hợp được một cơquan đảng với một cơ quan chính quyền xô-viết?”[16] và Người tự trả lời: “Thậtvậy, tại sao lại không kết hợp hai loại cơ quan đó lại khi lợi ích của công việc đòihỏi phải làm như thế? Phải chăng chưa bao giờ có ai nhận xét chẳng hạn rằng trong

bộ dân ủy như Bộ Dân ủy ngoại giao, việc kết hợp như thế thật là vô cùng có ích

và đã được thực hiện ngay từ khi bộ đó mới thành lập ? Phải chăng sự kết hợplinh hoạt của yếu tố chính quyền với yếu tố Đảng lại không phải là một nguồn sứcmạnh phi thường trong chính sách của chúng ta? Tôi tin rằng điều gì đã đượcchứng thực là đúng, đã đứng vững chắc trong chính sách đối ngoại của ta và chắctrong chính sách đối ngoại của ta và đã ăn sâu vào trong phong tục tập quán đếnmức không còn gây ra một chút hoài nghi nào về phương diện ấy nữa, thì ít ra cũng

sẽ thích hợp như thế (và tôi nghĩ rằng sẽ thích hợp nhiều hơn) với toàn thể bộ máynhà nước của ta”[17]

Từ bài học về sự kết hợp giữa Bộ Dân ủy ngoại giao với cơ quan đối ngoại củaĐảng trên thực tế, V.I.Lê-nin liên hệ tới các cơ quan kiểm tra của Đảng và củachính quyền, đặt ra câu hỏi: “tại sao, đối với cơ quan ấy lại không thừa nhận là cóthể hợp nhất một cách độc đáo bộ máy kiểm tra của Đảng với bộ máy kiểm tra củachính quyền?” “Về phần tôi, tôi thấy là làm như vậy không có trở ngại gì cả Hơnnữa, tôi tin rằng sự kết hợp nhất ấy là điều đảm bảo duy nhất cho một hoạt động cókết quả Tôi nghĩ rằng tất cả mọi hoài nghi đối với điểm đó điều phát ra mọi hoàinghi đối với điểm đó đều phát ra từ những xó xỉnh bụi bặm nhất của bộ máy nhànước của chúng ta, và những hoài nghi ấy chỉ đáng có một điều là: đem ra mà chếgiễu”[18]

Yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN trongđiều kiện một đảng cầm quyền ở nước ta hiện nay càng đòi hỏi phải quán triệt lạiquan điểm này của V.I.Lê-nin để sao cho hệ thống chính trị của chúng ta tinh, gọn,thống nhất, hoạt động nhịp nhàng và có hiệu quả

Vấn đề tiếp theo Lênin đề cập đến đó là mục đích của việc cải tổ bộ máy nhà nước,

đó chính là nhằm đảm bảo cho nhà nước xô viết xứng đáng danh hiệu là bộ máynhà nước xã hội chủ nghĩa - nhà nước do giai cấp công nhân và nhân dân lao độnglàm chủ dưới sự lãnh đạo của Đảng.Từ đó Lênin đã chỉ ra yêu cầu và điều kiện cảitiến bộ máy nhà nước, đó là phải xây dựng được một nhà nước trong sạch vữngmạnh, phải được xây dựng trên cơ sở vững chắc của khối liên minh công nông Bộmáy nhà nước phải gọn nhẹ, có hiệu quả Cán bộ công chức phải có năng lực Phải