TRƯỜNG THCS TRẦN VĂN ƠNĐỀ CƯƠNG SINH 8 HKII 1 /Cấu tạo và chức năng trụ não, não trung gian và tiểu não: Cấu tạo - Gồm: Hành não, cầu não và não giữa - Chất trắng bao ngoài - Chất xám bê
Trang 1TRƯỜNG THCS TRẦN VĂN ƠN
ĐỀ CƯƠNG SINH 8 HKII
1 /Cấu tạo và chức năng trụ não, não trung gian và tiểu não:
Cấu tạo - Gồm: Hành não, cầu não
và não giữa
- Chất trắng bao ngoài
- Chất xám bên trong là
các nhân xám
- Gồm đồi thị và vùng dưới đồi
- Đồi thị và các nhân xám vùng dưới đồi là chất xám
- Chất xám nằm ngoài
- Chất trắng ở trong là các đường dẫn truyền nối tiểu não với các phần khác của hệ thần kinh
Chức
năng
- Điều khiển hoạt động
của các cơ quan sinh
dưỡng: tuần hoàn, tiêu
hóa, hô hấp…
- Điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt
- Điều hòa và phối hợp các cử động phức tạp
- Giữ thăng bằng cơ thể
2/ Sự tạo ảnh ở màng lưới:
Sự tạo ảnh ở màng lưới:Ta nhìn được vật là do các tia sáng phản chiếu từ vật tới mắt,
đi qua thể thủy tinh tới màng lưới, sẽ kích thích các tế bào thụ cảm ở đây và truyền về trung ương, cho ta nhận biết về hình dạng, độ lớn, màu sắc của vật
3/ Các tật mắt, nguyên nhân và cách khắc phục:
4/ Nêu chức năng thu nhận sóng âm của tai:
Sóng âm vào tai làm rung màng nhĩ, truyền qua chuỗi xương tai vào tai trong gây sự chuyển động trong ốc tai và tác động lên các tế bào thụ cảm thính giác của cơ quan Coocti chuyển thành xung thần kinh theo dây thần kinh thính giác truyền về vùng thính giác ở thùy thái dương cho ta nhận biết về âm thanh phát ra
5/ Vệ sinh tai:
-Vệ sinh tai bằng tăm bông, không dùng vật nhọn ráy tai tránh thủng màng nhĩ
-Tránh viêm họng tránh viêm tai giữa
-Tránh nơi ồn hoặc tiếng động mạnh tránh giảm đàn hồi màng nhĩ làm nghe không rõ -Cần có những biện pháp làm giảm hoặc chống tiếng ồn
Nguyên nhân
- Bẩm sinh: cầu mắt dài
- Do không giữ đúng khoảng cách khi đọc sách (đọc quá gần)
-Bẩm sinh cầu mắt ngắn
- Do thủy tinh thể bị lão hóa (già) mất khả năng điều tiết
Cách khắc phục - Đeo kính mặt lõm (kính cận) - Đeo kính mặt lồi ( kính
viễn)
Trang 26/ Phân biệt tính chất của PXCĐK và PXKĐK:
7/ Giấc ngủ có ý nghĩa gì đối với sức khỏe? Nêu những điều kiện để có giấc ngủ tốt? Biện pháp giữ vệ sinh hệ thần kinh?
* Ý nghĩa sinh học của giấc ngủ:
Ngủ là nhu cầu sinh lý của cơ thể Bản chất của giấc ngủ là 1 quá trình ức chế tự nhiên nhằm bảo vệ, phục hồi khả năng hoạt động của hệ thần kinh sau 1 ngày học tập và lao động
* Muốn có giấc ngủ tốt cần những điều kiện gì?
-Tạo phản xạ cho giấc ngủ
-Không khí yên tĩnh, tránh các kích thích ảnh hưởng lên giấc ngủ như tiếng động, ánh sáng…
-Không ăn quá no trước khi đi ngủ Không dùng chất kích thích như cà phê, thuốc lá…
* Biện pháp giữ gìn và bảo vệ hệ thần kinh?
- Đảm bảo giấc ngủ hằng ngày đầy đủ
- Xây dựng 1 chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý
- Giữ cho tâm hồn thanh thản, tránh lo âu, phiền muộn
- Không dùng chất kích thích có hại cho hệ thần kinh
8/ Nêu đặc điểm của hệ nội tiết:
- Điều hòa quá trình sinh lí của cơ thể, đặc biệt là quá trình trao đổi chất, quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng trong các tế bào của cơ thể
- Sản phẩm tiết của tuyến nội tiết là các hoócmôn
- Tuyến vừa giữ chức năng nội tiết, vừa giữ chức năng ngoại tiết là tuyến pha.Ví dụ: tuyến tụy, tuyến sinh dục
9/ Phân biệt tuyến nội tiết và tuyến nội tiết
Tuyến NỘI TIẾT Tuyến NGOẠI TIẾT
-Không có ống dẫn chất tiết - Có ống dẫn chất tiết
-Chất tiết là hoócmôn ngấm thẳng
vào máu đến cơ quan xác định.
- Chất tiết là chất dịch theo ống dẫn đến cơ quan.
- Lượng chất tiết ra ít, nhưng hoạt tính
cao.
- Ví dụ: tuyến giáp, tuyến yên, tuyến
trên thận…
- Lượng chất tiết ra nhiều nhưng không gây ảnh hưởng lớn
- ví dụ: tuyến nước bọt, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn…
- Trả lời các kích thích tương ứng hay
kích thích không điều kiện
- Trả lời các kích thích bất kì hay kích thích
có điều kiện
- Bẩm sinh - Kết quả của học tập, rèn luyện, rút kinh
nghiệm
- Có di truyền, mang tính chất chủng loại - Không di truyền, mang tính cá thể.
- Số lượng hạn chế - Số lượng không hạn định
- Cung phản xạ đơn giản - Hình thành đường liên hệ tạm thời
- Trung ương nằm ở trụ não, tủy sống - Trung ương thần kinh nằm ở vỏ đại não
Trang 310/ Tính chất của hoocmôn
- Mỗi hoocmôn chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc 1 số cơ quan xác định ( tính đặc hiệu) Vd: hoocmôn Insulin chỉ có tác dụng hạ đường huyết
- Hoócmôn có hoạt tính sinh học cao, chỉ với 1 lượng nhỏ cũng gây hiệu quả rõ rệt Vd: Lượng nhỏ vài miligam hoocmôn ađrênalin cũng làm tăng nhịp tim
- Hoómôn không mang tính đặc trưng cho loài
Vd: Hoocmôn Insulin của bò chữa bệnh tiểu đường ở người
Vai trò của hoócmôn:
- Duy trì tính ổn định của môi trường bên trong cơ thể
- Điều hòa các quá trình sinh lí diễn ra bình thường
Do đó, các rối loạn trong hoạt động nội tiết thường dẫn đến các bệnh lí
11/ Chú thích hình :