Quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp lâm sơn, huyện lương sơn, tỉnh hòa bình (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI --- HOÀNG VĂN SƠN QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI NGHỈ DƯỠNG CAO CẤP LÂM SƠN HUYỆN LƯƠNG SƠN, TỈNH HÒA

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

HOÀNG VĂN SƠN

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI NGHỈ DƯỠNG CAO CẤP LÂM SƠN

HUYỆN LƯƠNG SƠN, TỈNH HÒA BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

HUYỆN LƯƠNG SƠN, TỈNH HÒA BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 PGS.TS PHẠM TRỌNG THUẬT

2 TS LÊ CHIẾN THẮNG

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội - 2017

Khoa sau ĐH – Trường ĐH Kiến Trúc Hà Nội đã nhiệt tình hướng dẫn giúp đỡ, tạo điều kiện để tôi hoàn thành tốt khóa học và luận văn Thạc sỹ Các thầy giáo, cô giáo là giảng viên Khoa sau Đại học – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

đã giảng dạy, giúp tôi tiếp thu những kiến thức quý báu chuyên ngành Quản lý

đô thị trong thời gian học tập tại trường

Tuy đã rất cố gắng, nhưng do điều kiện thời gian, kiến thức của bản thân còn hạn chế nên nội dung Luận văn cũng không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự đóng góp những ý kiến quý báu của Hội đồng khoa học Trường ĐH Kiến Trúc Hà Nội cùng các thầy cô giáo, đồng ngiệp và bạn bè Đặc biệt mong mỏi được sự quan tâm sâu sắc của các thầy cô trực tiếp phản biện đối với luận văn này

để nội dung Luận văn được hoàn thiện hơn và để nội dung nghiên cứu của tôi có tính thực tiễn cao hơn, góp phần cải thiện công tác quản lý kiến trúc cảnh quan các khu đô thị mới

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà nội, ngày tháng năm 2017

Tác giả

Hoàng Văn Sơn

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và

có nguồn gốc rõ ràng

Tác giả luận văn

Hoàng Văn Sơn

MỤC LỤC Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Danh mục từ viết tắt

Danh mục bảng biểu

Danh mục hình vẽ, đồ thị

Danh mục hình ảnh minh họa

MỞ ĐẦU 1

* Lý do chọn đề tài 1

* Mục đích nghiên cứu 2

*Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

* Nội dung nghiên cứu 3

* Phương pháp nghiên cứu: 3

* Các khái niệm 4

* Cấu trúc luận văn 7

NỘI DUNG 8

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI NGHỈ DƯỠNG CAO CẤP LÂM SƠN 8

1.1 Thực trạng kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn 8

1.1.1 Giới thiệu chung khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn 8

1.1.2 Quy hoạch chi tiết khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn 13 1.1.3 Thực trạng kiến trúc cảnh quan 15

1.2 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan tại Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn 17

1.2.1 Thực trạng bộ máy quản lý kiến trúc cảnh quan tại Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn 17

1.2.2 Thực trạng các quy định về quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh

thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm sơn 18

1.2.3 Công tác quản lý thức hiện quy hoạch đô thị, quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm sơn 19

1.2.4 Thực trạng sự tham gia của cộng đồng trong tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm sơn 20

1.3 Các đề tài và ấn phẩm nghiên cứu có liên quan 21

1.4 Những vấn đề tồn tại cần nghiên cứu trong việc quản lý kiến trúc cảnh khu đô thi sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn 22

1.4.1 Về quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan và môi trường đô thị 22

1.4.2 Về cơ chế chính sách, quy chế 24

1.4.3 Về tổ chức bộ máy .24

1.4.4 Kế hoạch thực hiện 25

1.4.5 Tham gia của cộng đồng 25

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI NGHỈ DƯỠNG CAO CẤP LÂM SƠN 26 2.1 Cơ sở lý luận về quản lý kiến trúc cảnh quan 26

2.1.1 Kiến trúc cảnh quan khu đô thị 26

2.1.2 Quản lý đô thị 29

2.1.3 Công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị 30

2.2 Cơ sở pháp lý để quản lý kiến trúc cảnh quan tại khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn 31

2.2.1 Quy hoạch chi tiết khu đô thị sinh thái Lâm Sơn 31

2.2.2 Các văn bản pháp lý của nhà nước liên quan đến công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị .33

2.3 Cơ sở thực tiễn 35

2.3.1 Điều kiện tự nhiên 35

2.3.2 Điều kiện kinh tế xã hội 36

2.3.3 Điều kiện Khoa học kỹ thuật 37

2.3.4 Điều kiện kiến trúc cảnh quan và hạ tầng kỹ thuật 38

2.3.5 Công tác quản lý hành chính 38

2.4 Kinh nghiệm thực tiễn về công tác quản lý kiến trúc cảnh quan 40

2.4.1 Kinh nghiệm nước ngoài 40

2.4.2 Kinh nghiệm trong nước 45

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TẠI KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI NGHỈ DƯỠNG CAO CẤP LÂM SƠN 48

3.1 Quan điểm, mục tiêu 49

3.1.1 Quan điểm 49

3.1.2 Mục tiêu 50

3.2 Nguyên tắc cơ bản trong quản lý kiến trúc cảnh quan 50

3.3 Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan tại khu Đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn .51

3.3.1 Phân vùng quản lý không gian kiến trúc cảnh quan 51

3.3.2 Quản lý các công trình kiến trúc 59

3.3.3 Quản lý cây xanh, mặt nước 73

3.3.4 Quản lý hạ tầng kỹ thuật và môi trường đô thị 78

3.3.5 Kiến nghị chính sách luật lệ 85

3.3.6 Tổ chức bộ máy 86

3.3.7 Sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý 89

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 93

Kết luận 93

Kiến nghị 94 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu

Bảng 2.1 Bảng tổng hợp cơ cấu sử dụng đất đai trong phạm vi khu đô thị

Bảng 3.1 Danh mục các loài cây khuyến khích trồng trong khu biệt thự

Bảng 3.2 Danh mục các loài cây khuyến khích trồng trong khu công cộng

DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Số hiệu sơ

Sơ đồ 1.1 Sơ đồ bộ máy quản lý đô thị

Sơ đồ 3.1 Cơ cấu ban quản lý hiện tại

Sơ đồ 3.2 Cơ cấu tổ chức ban quản lý đề xuất

DANH MỤC HÌNH ẢNH MINH HỌA

Hình 1.1 Vị trí dự án

Hình 1.2 Cảnh quan thiên nhiên trong khu vực dự án

Hình 1.3 Mặt bằng quy hoạch kiến trúc cảnh quan

Hình 1.4 Ảnh thực tế khu nhà ở

Hình 1.5 Ảnh phối cảnh công trình nhà đón tiếp

Hình 1.6 Ảnh phối cảnh công trình biệt thự

Hình 1.7 Cảnh quan hiện trạng xung quanh khu vực nhà đón tiếp Hình 2.1 Cảnh quan Nakuru

Hình 2.2 Một số góc cảnh quan Singapore

Hình 2.3 Một góc thành phố Singapore

Hình 2.4 Một số góc của khu đô thị Phú Mỹ Hưng

Hình 3.1 Phân vùng các khu chức năng trong khu đô thị Lâm sơn Hình 3.2 Vị trí các khu biệt thự

Hình 3.3 Vị trí các khu công cộng

Hình 3.4 Vị trí khu nhà dịch vụ

Hình 3.5 Vị trí khu vực cây xanh mặt nước

Hình 3.6 Phân giai đoạn đầu tư khu đô thị Lâm sơn

Hình 3.7 Mặt cắt điển hình khuyến khích

Hình 3.8 Hình ảnh mặt tiền khuyến khích

Hình 3.9 Gara và cảnh quan trước nhà khuyến khích

Hình 3.10 Kiến trúc công trình công cộng khuyến khích

Hình 3.11 Tuyến thương mại khuyến khích

Hình 3.12 Cảnh quan xung quanh hồ nước khuyến khích

Hình 3.13 Bãi đậu xe khuyến khích

Tuy nhiên trong quá trình triển khai xây dựng khu đô thị theo đồ án quy hoạch chi tiết được phê duyệt thì đã bộc lộ nhiều khó khăn trong công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan đô thị Chất lượng đô thị không đạt được như kì vọng, hệ thống sinh thái tự nhiên bị ảnh hưởng nghiêm trọng, không gian thực tế khác xa với những thiết kế đô thị đã đề ra Nên việc nghiên cứu quản lý không gian kiến trúc cảnh quan là vấn đề cấp thiết và có tính mới Điểm khác biệt của dự án khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn với các dự án khác như:

- Là dự án đô thị sinh thái nên yếu tố cảnh quan, sinh thái và đa dạng sinh học được đặc biệt quan tâm

2

- Do được bao quanh bởi rừng của Lâm trường Lâm nghiệp nên có môi trường trong lành và cảnh quan núi rừng tương đối tự nhiên Đây là một yếu

tố quan trọng để chủ đầu tư thu hút các nguồn lực nên việc xây dựng và quản

lý kiến trúc cảnh quan phải đảm bảo bảo tồn được các giá trị cảnh quan trên

- Địa hình phức tạp, phần lớn dự án có độ dốc từ 30-50%, chênh cốt điểm thấp nhất và cao nhất của dự án lên đến 90m Với địa hình như trên thì không thích hợp để chọn làm nơi xây dựng đô thị nhưng lại là nét riêng để làm du lịch sinh thái Các đô thị trên núi cao luôn có sức hút riêng với khách

du lịch trong và ngoài nước Chủ đầu tư đã nghiên cứu kỹ vấn đề này và cân nhắc đầu tư dựa trên tính toán chi phí – lợi nhuận Tuy có những lợi thế riêng nhưng với địa hình đồi núi phức tạp như trên thì đặt công tác quản lý xây dựng và quản lý không gian kiến trúc cảnh quan một thách thức lớn Đòi hỏi phải có phương pháp quản lý và kỹ thuật thi công riêng để vừa hoàn thành việc xây dựng theo quy hoạch nhưng lại ít ảnh hưởng đến môi trường sinh thái tự nhiên

- Thủ tục hành chính phức tạp do dự án kết hợp hai loại dự án là dự án

đô thị mới và khu du lịch nghỉ dưỡng

- Phần lớn các tiêu chuẩn kỹ thuật được lấy từ quy chuẩn, tiêu chuẩn của

đô thị chung Khi áp dụng lên vùng núi cao, mật độ thấp mà dự án vẫn phải áp dụng hết các quy định của đô thị mật đô cao ở đồng bằng dẫn đến những khó khăn, tốn kém cho chủ đầu tư, phá hủy cảnh quan

Với những nét đặc trưng riêng như trên thì việc nghiên cứu đề xuất cơ chế, giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan cho dự án khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng sinh thái Lâm Sơn là cấp thiết và có tính ứng dụng cao

 Mục đích nghiên cứu

- Đề xuất các giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan

 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Trong phạm vi ranh giới dự án Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình Tổng diện tích đất trong phạm vi nghiên cứu: 66ha

+ Thời gian nghiên cứu đến năm 2030

 Nội dung nghiên cứu

- Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình

- Nghiên cứu yếu tố nào tác động đến việc quản lý kiến trúc cảnh quan hiện nay

- Nghiên cứu giải pháp nào để quản lý kiến trúc cảnh quan đúng kế hoạch, mục tiêu, quy định đề ra

 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp khảo sát, nghiên cứu và phân tích tài liệu: Thu thập thông

tin với mục đích nghiên cứu tài liệu, các số liệu thống kê tổng hợp, chủ trương và chính sách liên quan đến nội dung nghiên cứu nhằm xác định vấn

đề nghiên cứu, phục vụ đề tài luận văn

Phương pháp chuyên gia: Trao đổi kết quả, nghiên cứu và đề xuất với

các chuyên gia, các nhà khoa học trong và ngoài ngành, tại địa phương và

4

trung ương nhằm khai thác những ưu điểm, khắc phục các thiếu sót, hạn chế trong nghiên cứu, đề xuất của luận văn

Phương pháp tiếp cận hệ thống: Tập hợp các nhân tố có quan hệ tương

tác để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, xem xét và phân tích hệ thống kiến trúc cảnh quan Trên cơ sở đó, xác định nhân tố cơ bản điều khiển các hệ thống để tập trung nghiên cứu mối quan hệ hữu cơ và hình thành giải pháp

Phương pháp nghiên cứu so sánh hệ thống: Là các phương pháp nhận

biết đầy đủ và các điểm mạnh, điểm yếu, những cơ hội và thách thức để khai thác phát huy điểm mạnh và hạn chế điểm yếu nhằm đem lại kết quả tốt nhất Nghiên cứu các mô hình tương tự trong nước và quốc tế để rút ra những kinh nghiệm áp dụng cho khu vực nghiên cứu

Và các phương pháp nghiên cứu khác…

 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Đề tài đưa ra các giải pháp trên cơ sở khoa học để hoàn thiện công tác quản lý cho các khu đô thị kết hợp du lịch và sinh thái; góp phần đề xuất giải pháp cụ thể để thực hiện và quản lý dự án

- Ý nghĩa thực tiễn: Với kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác QLDA đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Lâm Sơn Ngoài ra có thể áp dụng cho các đô thị sinh thái ở vùng núi khác, nơi có những đặc thù về địa hình và sinh thái như dự án này

 Các khái niệm

- Khái niệm về cảnh quan: Tùy theo mỗi ngành có một cách quan niệm

khác nhau về cảnh quan Theo các nhà TKCQ:

+ Phong cảnh là một không gian hạn chế, mở ra những điểm nhất định

Đó là những thành phần thiên nhiên và nhân tạo mang đến cho con người những cảm xúc và tâm trạng khác nhau như: Sông, núi, làng mạc, phố xá…

5

+ Cảnh quan theo các nhà địa lý cảnh quan là bộ phận của bề mặt trái đất, có những đặc điểm riêng về địa hình, khí hậu, thủy văn, đất đai…nó phân biệt hẳn với những khu vực xung quanh

Con người chịu tác động của môi trường cảnh quan thông qua tất cả các giác quan (chủ yếu là thị giác) Môi trường này được hình thành do hệ quả tác động tương hỗ của các thành phần cảnh quan Hệ thống mối quan hệ này đã tạo nên nét đặc trưng cho mỗi vùng với kiểu cảnh quan khác nhau Tùy theo cách phân loại mà ta có các loại cảnh quan như: cảnh quan đô thị, cảnh quan nông thôn, cảnh quan biển, cảnh quan núi, đồng bằng….[13]

- Kiến trúc cảnh quan: là hoạt động định hướng của con người tác động

vào môi trường nhân tạo để làm cân bằng mối quan hệ qua lại giữa các yếu tố thiên nhiên và nhân tạo, tạo nên sự tổng hòa giữa chúng Kiến trúc cảnh quan

là một môn khoa học tổng hợp, liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên ngành khác nhau (Quy hoạch không gian, quy hoạch HTKT, kiến trúc công trình, điêu khắc, hội họa…) nhằm đáp ứng các yêu cầu về công năng, thẩm mỹ, môi trường sống, làm việc nghỉ ngơi của con người [13]

- Không gian đô thị: là không gian bao gồm các vật thể kiến trúc đô thị,

cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị [24]

- Kiến trúc đô thị: là tổ hợp các vật thể trong đô thị, bao gồm các công

trình kiến trúc, kỹ thuật, nghệ thuật, quảng cáo mà sự tồn tại, hình ảnh, kiểu dáng của chúng chi phối hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị [24]

- Cảnh quan đô thị: là không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở

trong đô thị như không gian trước tổ hợp kiến trúc, quảng trường, đường phố,

hè, đường đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn cây, vườn hoa, đồi, núi, gò đất, đảo, cù lao, triền đất tự nhiên, dải đất ven bờ biển, mặt hồ, mặt sông, kênh, rạch trong đô thị và không gian sử dụng chung thuộc đô thị [24]

6

- Quản lý đô thị: là các hoạt động nhằm huy động mọi nguồn lực vào

công tác quy hoạch, hoạch định các chương trình phát triển và duy trì các hoạt động đó để đạt được các mục tiêu phát triển của chính quyền đô thị Theo nghĩa rộng thì quản lý đô thị là quản lý con người và không gian sống (ăn, ở, làm việc, nghỉ ngơi ) ở đô thị [24]

- Quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị: Là một trong những nội dung của công

tác quản lý quy hoạch xây dựng đô thị, nó góp phần tạo lập hình ảnh cấu trúc không gian của đô thị, kết hợp hài hòa giữa các thành phần thiên nhiên và nhân tạo của kiến trúc cảnh quan nhằm xác lập trật tự đô thị và nâng cao chất lượng sống đô

thị (Phạm Trọng Mạnh – Quản lý đô thị)

- Đô thị sinh thái: Theo định nghĩa của Tổ chức Sinh thái đô thị của

Australia thì “Một thành phố sinh thái là thành phố đảm bảo sự cân bằng với thiên nhiên” hay cụ thể hơn là sự định cư cho phép các cư dân sinh sống trong điều kiện chất lượng cuộc sống nhưng chỉ sử dụng tối thiểu các nguồn tài nguyên thiên nhiên Theo quan điểm của các nhà thiết kế xây dựng về thành phố sinh thái bền vững thì đó là các đô thị mật độ thấp, dàn trải, được chuyển đổi thành mạng lưới các khu dân cư đô thị mật độ cao hoặc trung bình có quy mô giới hạn được phân cách bởi các không gian xanh

Các tiêu chí quy hoạch ĐTST có thể được khái quát trên các phương diện như: kiến trúc công trình, sự đa dạng sinh học, giao thông, công nghiệp và kinh tế

đô thị

Những đô thị sắp xây dựng nên quy hoạch theo kiểu đô thị sinh thái, trong đó

có cả khu công nghiệp sinh thái, khu dân cư sinh thái Có 4 nguyên tắc chính để tạo dựng những thành phố sinh thái:

+ Xâm phạm ít nhất đến môi trường tự nhiên

+ Đa dạng hóa nhiều nhất việc sử dụng đất, chức năng đô thị và các hoạt động khác của con người