LỜI NÓI ĐẦU 1 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 6 MỞ ĐẦU 7 1. Tính cấp thiết, lý do chọn đề tài 7 2. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn 8 3. Lịch sử nghiên cứu 9 4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 9 5. Cơ sở lý luâṇ và phương pháp nghiên cứu của đề tài 10 6. Những đóng góp mới của đề tài 10 7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 11 8. Kết cấu của luận văn 11 Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ CÁN BÔ, ̣ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 12 1.1. Một số vấn đề về chính quyền cấp xã và cán bộ, công chức cấp xã 12 1.1.1. Khái niệm cán bộ, công chức và cán bộ, công chức cấp xã 12 1.1.2. Chính quyền cấp xã trong hệ thống chính quyền địa phương 12 1.1.3. Đặc điểm của chính quyền cấp xã 12 1.1.4. Vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã 13 1.2. Yêu cầu của cán bộ, công chức 13 1.2.1. Năng lực của CB, CC 13 1.2.2. Năng lực chuyên môn 14 1.2.3. Năng lực chuyên môn 14 1.2.4. Phẩm chất đạo đức. 15 1.3. Cán bộ, công chức cấp xã đội ngũ chủ chốt thực hiện nhiệm vụ của chính quyền cấp xã 15 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 16 1.5. Trình độ của cán bộ, công chức cấp xã 16 Chương 2 THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC XÃ CAO THĂNG 18 2.2. Hệ thống, cơ cấu cán bộ, công chức xã Cao Thăng 18 2.2.1. Số lượng chức danh cán bộ, công chức xã Cao Thăng 18 2.2.2. Cơ cấu CBCC xã Cao Thăng 19 2.2.3. Chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, công chức xã Cao Thăng 19 2.2.4. Chất lượng cán bộ, công chức xã Cao Thăng 22 2.2.5. Chế độ làm việc, kỷ luật của cán bộ, công chức xã Cao Thăng 23 2.1.5. Chế độ chính sách bảo đảm lợi ích vật chất đối với cán bộ, công chức xã Cao Thăng 23 2.3. Đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng trong giai đoạn hiện nay 24 2.3.1. Những ưu điểm của đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng 24 2.3.2. Những hạn chế, bất cập của đội ngũ cán bộ, công chức của xã Cao Thăng 25 2.3.4. Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế, bất cập của đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng 26 Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, KIỆN TOÀN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC XÃ CAO THĂNG 29 3.1. Yêu cầu phải nâng cao chất lượng, hoàn thiện đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng trong giai đoạn hiện nay 29 3.2. Phương hướng nâng cao chất lượng, kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng 30 3.2.1. Nhận thức đúng đắn về vai trò của chính quyền cơ sở nói chung và vai trò của cán bộ, công chức của xã Cao Thăng nói riêng 30 3.2.2. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức (đặc biệt là cán bộ chủ chốt) ở cấp xã đủ số lượng, bảo đảm chất lượng đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ mới 30 3.1.3. Quan tâm đội ngũ CBCC của xã 30 3.2.4. Có cơ chế sử dụng hợp lý đối với cán bộ, công chức đảm bảo chuyên môn hóa chức năng, nhiệm vụ tạo tính chuyên nghiệp trong hoạt động quản lý nhà nước ở sơ sở. 31 3.3. Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức ở xã Cao Thăng 31 3.3.1. Tăng số lượng cán bộ, công chức của xã đáp ứng yêu cầu công việc với số lượng CBCCở xã như hiện nay, tình trạng còn kiêm nhiệm là phổ biến. 31 3.3.2. Xây dựng bộ tiêu chuẩn các chức danh cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị ở xã phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của huyện 31 3.3.3. Có chính sách thu hút người có trình độ đại học trở lên và người trẻ tuổi về làm việc ở xã, đồng thời hỗ trợ đối với các cán bộ, công chức chưa đạt chuẩn; mạnh dạn giải quyết chế độ đối với cán bộ, công chức cấp xã có năng lực, trình độ, sức khỏe không đảm bảo thực hiện nhiệm vụ của địa phương 32 3.3.4. Xây dựng chiến lược, quy hoạch cán bộ xã đảm bảo khoa học, hợp lý, phù hợp với thực tiễn 32 3.3.5. Đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ, công chức xã 32 KẾT LUẬN 34 DANH MỤC THAM KHẢO 36
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Em có thể hoàn thành chuyên đề của bài nghiên cứu khoa học sau mộtthời gian tiếp xúc thực tế tại ubnd xã Cao Thăng , huyện trùng Khánh, tỉnh CaoBằng
Là kết quả của nền tảng kiến thức cơ bản từ sự dậy dỗ tận tình của cácgiảng viên trong các khoa của trường Đại Học nội Vụ Hà Nội , và đặc biệt làcảm ơn cô Bùi Thị Ánh Vân giảng viên bộ môn : phương pháp nghiên cứu khoahọc người đã giảng dạy , và hướng dẫn ,chỉ bảo để em có thể hoàn thành đề tàinghiên cứu khoa học này một cách tốt nhất
Và em cũng xin gửi lời cảm ơn đén Ban lãnh đạo của ubnd xã CaoThăng , huyện Trùng Khánh , tỉnh Cao Bằng , đã tạo điều kiệnthuận lợi cho em
có cơ hội học hỏi được những kinh nghiệm thực tế cho mình và tiếp thu nhữngcái mới làm giàu kiến thúc cho mình Em xin chân thành cảm ơn
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Với đường lối đổi mới đúng đắn và sáng tạo của Đảng cộng sản ViệtNam, đất nước ta đã chuyển từ nền kinh tế kế hoách hoá tập trung quan liêu baocấp sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thịtrường, theo định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước Bằngnhững cải cách mạnh mẽ về kinh tế, chúng ta đã vượt qua khủng hoảng, ổn địnhchính trị, phát triển kinh tế xã hội, đưa đất nước vững bước đi lên chủ nghĩa xãhội, hội nhập vào sự phát triển của khu vực và thế giới Cùng với công cuộc cảicách kinh tế, công cuộc đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thốngchính trị cũng từng bước được triển khai Hệ thống pháp luật ngày càng pháttriển và từng bước được hoàn chỉnh để điều chỉnh ngày một có hiệu quả cácquan hệ kinh tế - xã hội Bộ máy nhà nước dần dần được chấn chỉnh và nâng caohiệu lực, hiệu quả trong điều hành và quản lý xã hội Tuy nhiên, bên cạnh nhữngthành tựu đó, trong quá trình phát triển, nền hành chính nhà nước cũng đã bộc lộnhiều khuyết tật, bất cập trước những yêu cầu mới của sự phát triển kinh tế - xãhội, công tác quản lý hành chính nhà nước của các cấp chính quyền trong cảnước còn bị buông lỏng ở nhiều khâu, hiệu quả, hiệu lực quản lý của chínhquyền chưa cao, tập trung chủ yếu ở cấp chính quyền cơ sở, trong đó chínhquyền xã, phường là cấp có nhiều khó khăn phức tạp khi thực hiện các nhiệm vụđược giao Đứng trước tình hình đó, Đảng cộng sản Việt Nam đã đề ra chủtrương cải cách nền hành chính nhà nước và coi đó là trọng tâm của việc xâydựng và hoàn thiện nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Một trongnhững nội dung quan trọng của công cuộc cải cách hành chính là xây dựng độingũ cán bộ, công chức hành chính vừa có phẩm chất đạo dức tốt, vừa có nănglực, trình độ chuyên môn cao, có kĩ năng quản lý, vận hành bộ máy hành chính
để thực hiện có hiệu quả các chủ trương , đường lối của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước Đội ngũ cán bộ, công chức có vai trò vô cùng quan trọng,quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền các cấp nói chung vàchính quyền cấp cơ sở nói riêng Hiệu lực quản lý nhà nước được thực hiện bởi
số lượng và chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức, như Chủ tịch Hồ Chí
Trang 3Minh đã chỉ dẫn " Cán bộ nào thì phong trào ấy " Do vậy, nhận biết được thựctrạng của đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường là yếu tố cơ bản có tính quyếtđịnh góp phần đưa ra những giải pháp hữu hiệu cho việc nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ, công chức nhằm đạt được hiệu quả cao trong công tác quản lýnhà nước ở chính quyền cấp xã Từ đó hình thành các quan điểm, kiến nghịphương hướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CBCCcấp xã đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính nhà nước phù hợp với điều kiệnphát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.
Trang 4MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 6
MỞ ĐẦU 7
1 Tính cấp thiết, lý do chọn đề tài 7
2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn 8
3 Lịch sử nghiên cứu 9
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 9
5 Cơ sở lý luâṇ và phương pháp nghiên cứu của đề tài 10
6 Những đóng góp mới của đề tài 10
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 11
8 Kết cấu của luận văn 11
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ CÁN BÔ, ̣ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 12
1.1 Một số vấn đề về chính quyền cấp xã và cán bộ, công chức cấp xã 12
1.1.1 Khái niệm cán bộ, công chức và cán bộ, công chức cấp xã 12
1.1.2 Chính quyền cấp xã trong hệ thống chính quyền địa phương 12
1.1.3 Đặc điểm của chính quyền cấp xã 12
1.1.4 Vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã 13
1.2 Yêu cầu của cán bộ, công chức 13
1.2.1 Năng lực của CB, CC 13
1.2.2 Năng lực chuyên môn 14
1.2.3 Năng lực chuyên môn 14
1.2.4 Phẩm chất đạo đức 15
1.3 Cán bộ, công chức cấp xã - đội ngũ chủ chốt thực hiện nhiệm vụ của chính quyền cấp xã 15
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 16
1.5 Trình độ của cán bộ, công chức cấp xã 16
Trang 5Chương 2 THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
XÃ CAO THĂNG 18
2.2 Hệ thống, cơ cấu cán bộ, công chức xã Cao Thăng 18
2.2.1 Số lượng chức danh cán bộ, công chức xã Cao Thăng 18
2.2.2 Cơ cấu CBCC xã Cao Thăng 19
2.2.3 Chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, công chức xã Cao Thăng 19
2.2.4 Chất lượng cán bộ, công chức xã Cao Thăng 22
2.2.5 Chế độ làm việc, kỷ luật của cán bộ, công chức xã Cao Thăng 23
2.1.5 Chế độ chính sách bảo đảm lợi ích vật chất đối với cán bộ, công chức xã Cao Thăng 23
2.3 Đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng trong giai đoạn hiện nay 24
2.3.1 Những ưu điểm của đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng 24
2.3.2 Những hạn chế, bất cập của đội ngũ cán bộ, công chức của xã Cao Thăng 25
2.3.4 Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế, bất cập của đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng 26
Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, KIỆN TOÀN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC XÃ CAO THĂNG 29
3.1 Yêu cầu phải nâng cao chất lượng, hoàn thiện đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng trong giai đoạn hiện nay 29
3.2 Phương hướng nâng cao chất lượng, kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng 30
3.2.1 Nhận thức đúng đắn về vai trò của chính quyền cơ sở nói chung và vai trò của cán bộ, công chức của xã Cao Thăng nói riêng 30
3.2.2 Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức (đặc biệt là cán bộ chủ chốt) ở cấp xã đủ số lượng, bảo đảm chất lượng đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ mới 30
3.1.3 Quan tâm đội ngũ CBCC của xã 30
Trang 63.2.4 Có cơ chế sử dụng hợp lý đối với cán bộ, công chức đảm bảo chuyên môn hóa chức năng, nhiệm vụ tạo tính chuyên nghiệp trong hoạt động quản
lý nhà nước ở sơ sở 31
3.3 Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức ở xã Cao Thăng 31
3.3.1 Tăng số lượng cán bộ, công chức của xã đáp ứng yêu cầu công việc với số lượng CBCCở xã như hiện nay, tình trạng còn kiêm nhiệm là phổ biến 31
3.3.2 Xây dựng bộ tiêu chuẩn các chức danh cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị ở xã phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của huyện 31
3.3.3 Có chính sách thu hút người có trình độ đại học trở lên và người trẻ tuổi về làm việc ở xã, đồng thời hỗ trợ đối với các cán bộ, công chức chưa đạt chuẩn; mạnh dạn giải quyết chế độ đối với cán bộ, công chức cấp xã có năng lực, trình độ, sức khỏe không đảm bảo thực hiện nhiệm vụ của địa phương 32
3.3.4 Xây dựng chiến lược, quy hoạch cán bộ xã đảm bảo khoa học, hợp lý, phù hợp với thực tiễn 32
3.3.5 Đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ, công chức xã 32
KẾT LUẬN 34
DANH MỤC THAM KHẢO 36
Trang 7DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết, lý do chọn đề tài
Chính quyền cấp cơ sở (hay còn gọi là chính quyền cấp xã) có một vị trírất quan trọng, là cầu nối trực tiếp của hệ thống chính quyền nhà nước với nhândân, thực hiện hoạt động quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xãhội, an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương theo thẩm quyền được phân cấp,đảm bảo cho các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nướcđược triển khai thực hiện trong cuộc sống
Đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) cơ sở (hay còn gọi CBCC cấp xã) cóvai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ
sở, trong hoạt động thi hành công vụ Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chínhquyền cấp xã nói riêng và hệ thống chính trị nói chung, xét đến cùng được quyếtđịnh bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ CBCC cơ sở.Trong nhiều văn kiện của Đảng đều khẳng định vai trò của cán bộ nói chung vàcán bộ cấp cơ sở nói riêng đối với sự nghiệp cách mạng
CBCC cấp xã là những người gần dân nhất, sát dân nhất Chủ trương,chính sách, pháp luật dù có đúng đắn đến mấy nhưng sẽ khó có được hiệu lực,hiệu quả cao nếu như không được triển khai thực hiện bởi một đội ngũ CBCCcấp xã có năng lực pháp luật tốt Chính vì đội ngũ CBCC cấp xã có vai trò quantrọng như vậy nên việc xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã vững vàng về chính trị,
có đạo đức trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực đểthực hiện các nhiệm vụ được giao luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng vàNhà nước ta Đây cũng là một trong những nội dung rất quan trọng của công táccán bộ Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của
hệ thống chính trị và đội ngũ CBCC cấp xã đối với sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa phát triển đất nước Đầu tư xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã cóphẩm chất, đạo đức và năng lực ngang tầng sự nghiệp đổi mới mang ý nghĩa như
sự đầu tư cho hạ tầng cơ sở trong công tác cán bộ Do vậy, nâng cao năng lựccho CBCC cấp xã là một yêu cầu bức thiết nhằm góp phần xây dựng đội ngũCBCC cấp xã trong sạch, vững mạnh, đủ khả năng thực thi chức năng, nhiệm vụ
Trang 9theo đúng pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, đểthực hiện trong trách là "công bộc" của nhân dân
Huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng là một tỉnh miền núi, mặc dù tìnhhình chính trị-an ninh, trật tự, xã hội tương đối ổn định, nhìn chung nền kinh tếcủa tỉnh chủ yếu vẫn là nông nghiệp, nguồn thu ngân sách hạn hẹp, GDP bìnhquân đầu người thấp Nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đặt ra yêu cầungày càng cao đối với đội ngũ CBCC nói chung, đặc biệt đối với CBCC cấp xãnói riêng, bởi lẽ đây là đội ngũ CBCC của hệ thống chính trị ở cơ sở trực tiếplãnh đạo, tổ chức thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng; chính sách, phápluật của Nhà nước trên địa bàn địa phương Tuy nhiên, một thực tế khách quanđội ngũ CBCC cấp xã của huyện hiện nay chất lượng còn thấp không tươngxứng với vai trò, vị trí của họ cũng như chức trách của các chức danh do nhànước quy định Điều này đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu lực, hiệu quảhoạt động của chính quyền cơ sở nói riêng và của Đảng và nhà nước nói chung;tình trạng bất ổn cục bộ ở một số địa phương, làm suy giảm niềm tin của ngườidân đối với Đảng và Nhà nước
Để có một đội ngũ CBCC cấp xã trên địa bàn huyện có chất lượng, đảmbảo "vừa hồng, vừa chuyên" hết lòng phụng sự nhân dân, giữ gìn đoàn kết ở cơ
sở, tăng uy tín của Đảng và nhà nước với nhân dân đáp ứng yêu cầu xây dựngNhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân đã đặt ra nhiều vấn đề líluận, pháp lí cần phải giải đáp thấu đáo, có căn cứ khoa học và thực tiễn
Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài: " Nâng cao chất lượng Cán bộ, Công chức xã Cao Thăng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng" là yêu cầu tất yếu
khách quan, cấp thiết cả về lí luận và thực tiễn
2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu đội ngũ CBCC của xã Cao Thăng, huyệnTrùng Khánh, tỉnh Cao Bằng Bao gồm các chức danh thuộc cán bộ của xã vàcông chức xã; làm rõ hệ thống các chức danh, chức trách, trình độ năng lực, khảnăng công tác trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp để hoàn thiện đội ngũ
Trang 10CBCC của xã ở huyện trong giai đoạn hiện nay.
2.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu hệ thống cơ cấu, chất lượng, chức trách chế
độ làm việc, chế độ chính sách đối với CBCC của xã Cao Thăng
Nghiên cứu về trình độ; hiệu quả thực thi công vụ; đạo đức công vụ vàmột số vấn đề khác của đội ngũ cán bộ, công chức của xã Cao Thăng Nghiêncứu được tiến hành trên địa bàn của xã Cao Thăng, huyện Trùng Khánh, tỉnhCao Bằng, theo số liệu thống kê về cán bộ, công chức của xã
3 Lịch sử nghiên cứu
Đã có nhiều công trình nghiên cứu có liên quan đến đội ngũ CBCCHCNN ở nước ta như: “ Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức” đềtài cấp Bộ do Ban tổ chức Cán bộ Chính phủ thực hiện năm 1998; “Luận chứngkhoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnhCNH_HĐH đất nước” đề tài cấp nhà nước KHXH nằm trong chương trìnhKHXH do GS.TS Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS Trần Xuân Sầm làm chủnhiệm; Các bài viết như: các bài báo cáo thực tập của các sinh viên trường Đạihọc Nội vụ Hà Nội trong các năm 2013 và 2014 Trên cơ sở tổng kết thực tiễn
và kế thừa kết quả của các công trình nghiên cứu đi trước, em đã hệ tổng hợp và
hệ thống hóa các căn cứ khoa học và đưa ra các quan điểm cũng như phươnghướng và giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC của xã Cao Thăng,huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng nhằm đáp ứng yêu cầu trong việc thực thicông vụ của nền HCNN hiện nay
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.2 Nhiệm vụ của luận văn
Để thực hiện được mục đích trên đây, đề tài có nhiệm vụ làm rõ những
Trang 11vấn đề lí luận về khái niệm, đặc điểm, vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã, củađội ngũ CBCC cấp xã nói chung và của CBCC của xã Cao Thăng nói riêng.Trên cơ sở phân tích thực trạng về hệ thống, cơ cấu, chất lượng của CBCC của
xã, tiến hành đánh giá chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân, những yếu
tố ảnh hưởng đến đội ngũ CBCC cấp xã và rút ra kết luận về thực trạng đội ngũCBCC của xã nói riêng và của huyện nói chung Từ đó hình thành các quanđiểm, kiến nghị phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượngđội ngũ CBCC của xã đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính nhà nước phù hợpvới điều kiện phát triển của huyện
5 Cơ sở lý luâṇ và phương pháp nghiên cứu của đề tài
5.1.Cơ sở lí luận
Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở của chủ nghĩa MácLênin, tư tưởng HồChí Minh và quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam
về "Đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thịtrấn" Luận văn có kế thừa và phát triển những giải pháp về nâng cao chất lượngđối với cán bộ chủ chốt và công chức ở cơ sở của các công trình khoa học cóliên quan
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu bằng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vậtbiện chứng và duy vật lịch sử cùng các phương pháp cụ thể khác như: hệ thống,phân tích, tổng hợp, so sánh pháp luật, dự báo để chọn lọc tri thức khoa họccũng như kinh nghiệm thực tiễn trong và ngoài nước về kiện toàn đội ngũCBCC cấp xã
6 Những đóng góp mới của đề tài
- Làm rõ khái niệm, đặc điểm, vị trí, vai trò của CBCC cấp xã, hệ thốngchức danh, chức trách, cơ cấu, trình độ năng lực của đội ngũ CBCC của xã;
- Đánh giá thực trạng đội ngũ CBCC của xã với những kết quả bước đầu
về nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC của xã đề xuất phương hướng và nhữnggiải pháp chủ yếu nhằm kiện toàn đội ngũ CBCC của xã trong giai đoạn hiệnnay, góp phần vào công cuộc cải cách hành chính của xã nói riêng và ở huyện
Trang 12Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng nói chung.
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài bổ sung những vấn đề lí luận góp phần làmsáng tỏ những quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về "Đổi mới và nâng caochất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn"
Đề tài là tài liệu để xã Cao Thăng tham khảo và căn cứ vào tình hình thực
tế áp dụng trong hoạch định chính sách về đổi mới công tác cán bộ cơ sở Đồngthời có thể sử dụng đề tài là tài liệu trong nghiên cứu, giảng dạy các môn phápluật, hành chính cũng như các khóa bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dungcủa luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về cán bộ, công chức cấp xã;
Chương 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức xã Cao Thăng, huyện
Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng;
Chương 3: Phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, kiện
toàn đội ngũ cán bộ, công chức của xã Cao Thăng, huyện Trùng Khánh, tỉnhCao Bằng trong giai đoạn hiện nay
Trang 13Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ CÁN BÔ, ̣ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1.1 Một số vấn đề về chính quyền cấp xã và cán bộ, công chức cấp xã
1.1.1 Khái niệm cán bộ, công chức và cán bộ, công chức cấp xã
Theo quy định của pháp luật hiện hành, CBCC là những đối tượng đượcquy định tại Điều4 Luật cán bộ, công chức Có nhiều quan niệm về CBCC cấp
xã, tuy nhiên khái quát lại có hai quan điểm nổi bật:
- Theo nghĩa rộng, CBCC cấp xã bao gồm các đối tượng: Cán bộ cấp xã;công chức cấp xã; những người hoạt động không chuyên trách
- Theo nghĩa hẹp, đó là thuật ngữ để chỉ những người làm việc cho các cơquan quản lý nhà nước ở cấp xã bao gồm cán bộ cấp xã và công chức cấp xã
Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi là cấp xã) là công dân Việt Nam,
được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực HĐND, UBND, Bíthư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội;
Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức
danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế vàhưởng lương từ ngân sách nhà nước
1.1.2 Chính quyền cấp xã trong hệ thống chính quyền địa phương
Hầu hết các quốc gia đều chia chính quyền địa phương theo 3 cấp Ở ViệtNam, theo Hiến pháp 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001), Luật tổ chức HĐND vàUBND thì chính quyền địa phương cũng được chia thành 3 cấp: Chính quyềncấp tỉnh; chính quyền cấp huyện; chính quyền cấp xã
Như vậy, chính quyền cơ sở (hay còn gọi là chính quyền cấp xã) đượchiểu là một bộ máy quản lý nhà nước, cấp chính quyền địa phương thấp nhấttrong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước ở cấp cơ sở, nhưng gắn nhiềuhơn với tính chất tự quản
1.1.3 Đặc điểm của chính quyền cấp xã
Chính quyền cấp xã là cấp chính quyền thấp nhất trong hệ thống chínhquyềna ở nước ta Đây là chính quyền gần dân nhất, có tính tự quản, có tính độclập cao Yếu tố quản lý của chính quyền cấp xã rất đặc biệt, "nó bị chi phối
Trang 14mạnh mẽ bởi các mối quan hệ cộng đồng gắn bó chằng chịt, những thói quen, lệlàng… hay nói cách khác bên cạnh việc bị chi phối bởi các thiết chế chính thứccòn bị chi phối bởi các thiết chế phi chính thức trong đó có cả những quy định
và thiết chế do chính những thành viên trong cộng đồng lập ra vô cùng phongphú, đa dạng"
1.1.4 Vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã
Chính quyền cấp xã là cấp thấp nhất của hệ thống các cơ quan nhà nước,
là cầu nối trực tiếp giữa Nhà nước, các tổ chức và cá nhân trên địa bàn, là cơquan nhà nước sâu sát và nắm chắc tình hình dân cư nhất, là nơi thể hiện vàphản ánh tâm tư, nguyện vọng, lợi ích của nhân dân địa phương Chính quyềncấp xã đảm nhiệm vai trò là đối tượng thu thập và phản ánh
trung thực tâm tư, nguyện vọng đó để giúp Đảng, Nhà nước có hướng đề
ra các chủ trương, biện pháp tổ chức, quản lý phù hợp với thực tế đời sống nóichung và các đặc điểm đời sống của nhân dân vùng miền khác nhau nói riêng
Chính quyền cấp xã là biểu hiện rõ nhất, tập trung nhất tính ưu việt củachế độ Hồ Chí Minh khẳng định: "Cấp xã là cấp gần dân nhất, là nền tảng củahành chính Cấp xã làm được thì mọi việc đều xong xuôi" Mọi hoạt động quản
lý nhà nước của chính quyền cấp xã sẽ tác động trực tiếp đến đời sống xã hội vàcông dân trên địa bàn lãnh thổ Do đó, về nguyên tắc, đòi hỏi phải xây dựng mộtchính quyền cấp xã giỏi về chuyên môn và thành thạo các hoạt động quản lý nhànước trên địa bàn lãnh thổ
1.2 Yêu cầu của cán bộ, công chức
Trang 15Năng lực của CB, CC luôn gắn với mục đích tổng thể, với chiến lược pháttriển cua tổ chức và phải gắn với lĩnh vực, điều kiện cụ thể.
Năng lực liên quan chặt chẽ đến quá trình làm việc hiệu quả của khoa học
và công nghệ Yêu cầu năng lực sẽ thay đổi khi tình hình công việc và nhiệm vụthay đổi
Năng lực liên quan chặt chẽ đến quá trình làm việc, phương pháp làm việchiệu quả và khoa học công nghệ Yêu cầu năng lực sẽ thay đổi khi tình hìnhcông việc và nhiệm vụ thay đổi
Năng lực không phải là bằng cấp, trình độ được đào tạo chính quy
Trong một tổ chức có năng lực tồn tại những cá nhân chưa có năng lựccông tác và ngược lại, có những cá nhân có năng lực công tác tồn tại trong tổchức hoạt động kém hiệu quả
1.2.2 Năng lực chuyên môn
Năng lực chuyên môn được thể hiện trong việc quản lý nhân sự, quản lýthông tin, tư vấn pháp lý và phân công lao động Trong đó cốt lõi của nó là kiểmsoát được mục đích, làm chủ được kiến thức và quản lý thực hiện cụ thể ở:
+ Trình độ văn hóa và chuyên môn (thông qua chỉ tiêu bậc học, ngànhđược đào tạo, hình thức đào tạo, ngạch, bậc công chức )
+ Kinh nghiệm công tác ( thông qua chỉ tiên thâm niên công tác, vị trícông tác đã trải qua)
+ Kỹ năng ( thành thạo nghiệp cụ, biết làm các nghiệp vụ chuyên môn)
1.2.3 Năng lực chuyên môn
Năng lực tổ chức bao gồm khả năng động viên và giải quyết các côngciệc, đó là khả năng tổ chức và phối hợp các hoạt động của các thành viên củađồng nghiệp, khả năng làm việc với con người và đưa tổ chức tới mục tiêu, biết
dự đoán kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, điều hành, phối hợp công việc và kiểm soátcông việc Năng lực này đặc biệt cần thiết cà quan trọng đối với CB, CC, vì vậy
nó được xem xét khi đề bạt, bổ nhiệm
Cách nhận biết một người có năng lực tổ chức có thể dựa vào những tiêuchuẩn mang tính định tính:
Trang 16+ Biết mình, nhất là biết nhìn mình qua nhận xét của người khác
+ Biết người, nghĩa là biết nhing nhận con người đúng với thực chất của
họ và biết sử dụng họ
+ Có khả năng tiếp cận dễ dàng với người khác
+ Biết tập hợp những người khác nhau vào một tập thể theo nguyên tắc bổsung nhau
+ Biết giao việc cho người khác và kiểm tra việc thực hiện của họ
+ Tháo vát, sáng kiến biết cần phải làm gì và làm như thế nào trong mọitình huống, có những giải pháp sáng tạo
1.2.4 Phẩm chất đạo đức
Đạo đức là một yếu tố trong tổng thể các thuộc tính của người công chức,đồng thời trong thực thi công quyền, chuyên môn tạo nên một quan hệ, còn đạođức và pháp luật tạo nên mối quan hệ khác Nếu chuyên môn tạo nên hiệu quả
xã hội, thì pháp luật tạo ra hành lang chuẩn mực cho sinh hoạt xã hội Hai yếu tốnày có thể phát huy tối đa hay bị cản trở, đều có sự chi phối mạnh của các biểuhiện của đạo đức công chức
Đạo đức là một tiêu chuẩn quan trọng đối với CB, CC, họ là người hếtlòng trong công việc, vì sự nghiệp phục vụ nhà nước, là công bộc của nhân dân,
có đạo đức tốt, có tư cách đúng đắn trong thực thi công vụ
Tinh thần phục vụ nhân dân của CB,CC phải được thể hiện trong tácphong làm việc, muốn làm việc tốt việc lãnh đạo, vận động nhân dân thực hiệnđường lối, chính sách cảu Đảng và Nhà nước CB, CC phải có tác phong gầndân, trọng dân, khiêm tốn học hỏi nhân dân
1.3 Cán bộ, công chức cấp xã - đội ngũ chủ chốt thực hiện nhiệm vụ của chính quyền cấp xã
Đội ngũ CBCC cấp xã có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng vàhoàn thiện bộ máy chính quyền cấp xã, trong hoạt động thi hành nhiệm vụ, công
vụ Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cấp xã nói riêng và hệ thốngchính trị nói chung, xét đến cùng được quyết định bởi phẩm chất, năng lực vàhiệu quả công tác của đội ngũ CBCC cấp xã Vì lẽ đó mà họ
Trang 17được xem là nhân tố chủ yếu, hàng đầu và "động" nhất của bộ máy chínhquyền cấp xã, là người tổ chức và điều hành hoạt động của bộ máy chính quyềncấp xã.CBCC cấp xã có vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với quần chúngnhân dân đồng thời trực tiếp bảo đảm kỷ cương phép nước tại cơ sở, bảo vệ cácquyền tự do dân chủ, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Do đó, Đảng ta xác định đầu tư xây dựng đội ngũ CBCC cơ sở có phẩm chất,đạo đức và năng lực ngang tầm sự nghiệp đổi mới mang ý nghĩa như sự đầu tưcho hạ tầng cơ sở trong công tác cán bộ
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc hoàn thiện đội ngũ CBCC cấp xãnhư:
- Cơ chế hình thành đội ngũ CBCC;
- Văn hóa địa phương;
- Chính sách đào tạo, bồi dưỡng;
- Quan điểm, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước đối với CBCCcấp xã;
- Yếu tố nhận thức của CBCC cấp xã
Việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến đội ngũ CBCC cấp xã để thấyđược tác động tích cực cũng như những mặt hạn chế để phát huy và có cơ chế sửdụng hợp lý các yếu tố trong quá trình xây dựng, hoàn thiện đội ngũ CBCC cấp
xã của xã đáp ứng với yêu cầu tình hình mới
Tóm lại, trong chương 1, đề tài đã phân tích một cách toàn diện và có hệthống về cơ sở nhận thức đối với chính quyền cấp xã và đội ngũ CBCC cấp xã
để từ đó khẳng định việc xây dựng và hoàn thiện đội ngũ CBCC cấp xã đáp ứngyêu cầu thời kỳ mới hiện nay hoàn toàn có cơ sở lý luận khoa học và là yêu cầukhách quan và tất yếu
Trang 18chức cấp cơ sở cần có các loại trình độ sau:
Trình độ học vấn là mức độ đạt được trong hệ thống trình độ kiến thức
phổ thông, bao gồm các mức: Tiểu học, THCS và THPT Đây là hệ thống kiếnthức phổ thông về tự nhiên, xã hội làm nền tảng cho nhận thức, tư duy và hoạtđộng của con người
Trình độ chuyên môn là mức độ đạt được về một chuyên môn, một ngành
nghề nào đó Đây là những kiến thức trực tiếp phục vụ cho công việc chuyênmôn của người cán bộ, công chức, đặc biệt là công chức, những người thực hiệnmột công vụ thường xuyên trong cơ quan hành chính nhà nước
Trình độ lý luận chính trị là mức độ đạt được trong hệ thống những kiến
thức lý luận về lĩnh vực chính trị, lĩnh vực giành và giữ chính quyền, bao gồmcác kiến thức về quyền lực chính trị, đảng phái chính trị, đấu tranh chính trị…
Hệ thống kiến thức này trang bị và củng cố lập trường giai cấp, lập trường quanđiểm của Đảng lãnh đạo là Đảng Cộng sản Việt Nam
Trình độ quản lý nhà nước là mức độ đạt được trong hệ thống tri thức về
lĩnh vực quản lý nhà nước, bao gồm các kiến thức về hệ thống bộ máy nhà nước,pháp luật, nguyên tắc, công cụ…quản lý nhà nước Hệ thống kiến thức này giúpngười cán bộ, công chức hiểu rõ quyền hạn, nghĩa vụ của mình là gì và thựchiện như thế nào, cụ thể là họ được làm những gì và không được làm những gì
Trình độ tin học là mức độ đạt được về những kiến thức, những kỹ năng
trong lĩnh vực tin học Bởi mọi công việc từ việc quản lý hồ sơ, văn bản đếnviệc giải quyết công việc đều thông qua hệ thống máy tính và mạng internet.Giúp nâng cao hiệu quả công việc được tiến hành nhanh chóng và chính xác,làm tăng năng suất lao động và giảm bớt công việc cho người cán bộ, côngchức
Tóm lại, đây là những kiến thức cơ bản mà một người cán bộ, công chức
nói chung hoạt động trong lĩnh vực quản lý nhà nước trong hệ thống cơ quannhà nước cần phải có để có thể thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình theoyêu cầu của vị trí công tác
Trang 19Chương 2 THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC XÃ CAO THĂNG 2.2 Hệ thống, cơ cấu cán bộ, công chức xã Cao Thăng
2.2.1 Số lượng chức danh cán bộ, công chức xã Cao Thăng
Xã Cao Thăng có 20 cán bộ, công chức, trong đó có 05 cán bộ chuyêntrách và 15 cán bộ không chuyên trách; đây là mức đạt chuẩn về số lượng theoNghị định số 121/2003/NĐ – CP ngày 21/10/2004 của Chính Phủ về chế độ,chính sách đối với cán bộ công chức cấp xã, phường, thị trấn
Bên cạnh đó, có những người hoạt động không chuyên trách số lượngtương đối lớn, khối lượng công việc thì vẫn còn tình trạng một chức danh phảikiêm nhiệm nhiều công việc, khối lượng công việc tương đối lớn, tính chuyênmôn hóa không cao đã ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả công việc
* Về giới tính:
Cán bộ, công chức của xã có sự chênh lệch khá lớn về giới: Số lượng cán
bộ, công chức nam có 15; số lượng cán bộ, công chức nữ là 05 Cán bộ, côngchức nữ thường làm công tác vận động, tuyên truyền trong các đoàn thể, các hộinhư: Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân,…và công tác chuyên mônnhư: Văn phòng – Thống kê, Tư pháp – Hộ tịch, Tài chính – Kế toán, Văn hoá– Xã hội
* Về độ tuổi:
Theo thống kê có 02/20 người dưới 30 tuổi; 07/20người trong độ tuổi 30 –
40 và 41 - 50; 04/20người trong độ tuổi 51 – 60 Với tiêu chí trên có thể thấycán bộ, công chức của xã Cao Thăng, huyện Trùng Khánh chưa được trẻ hoá, độtuổi trên 50 còn chiếm tỷ lệ cao Đây cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến chấtlượng của cán bộ, công chức của xã
Đề tài đề cập đến các yếu tố: độ tuổi, dân tộc, giới tính Nhìn chung độingũ CBCC của xã còn có sự chênh lệch lớn về cơ cấu giới tính chưa hợp lý vềkết hợp giữa các độ tuổi, đặc biệt đối với cán bộ chủ chốt ở xã
Trang 202.2.2 Cơ cấu CBCC xã Cao Thăng
+ Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy;
+ Trưởng công an;
+ Chỉ huy trưởng quân sự;
+ Văn phòng – Thống kê;
+ Địa chính – Xây dựng;
+ Tài chính – Kế toán;
+ Tư pháp – Hộ tịch;
+ Văn hóa – Xã hội
2.2.3 Chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, công chức xã Cao Thăng
Hiện tại, việc quy định chức trách, nhiệm vụ của đội ngũ CBCC cấp xã tạiQuyết định số 04/2004/QĐ-BNV ngày 16 tháng 01 năm 2004 của Bộ trưởng BộNội vụ Các quy định chức trách, nhiệm vụ đối với CBCC cấp xã tương đối cụthể Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, ở xã Cao Thăng một số vị trí thiếu CBCCgây tình trạng tồn đọng công việc, giải quyết công việc thiếu chuyên nghiệp như
Liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo
vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng và thựchiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước