NHÂN CÁCH VÀ BẢN LĨNH CỦA NGUYỄN TRÃI BIỂU HIỆN QUA THƠ CA PPT

Nhân cách và bản lĩnh của Nguyễn Trãi biểu hiện qua thơ ca ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Trang 1

Nhân cách và bản lĩnh Nguyễn Trãi thể hiện qua thơ ca

Trang 2

Nhân cách và bản lĩnh của Nguyễn Trãi biểu hiện qua

thơ ca

Nhân cách và bản lĩnh của Nguyễn Trãi biểu hiện qua

thơ ca

• Nhân cách cao đẹp

• Bản lĩnh mạnh mẽ

Nhận định về nhân cách và bản lĩnh của Nguyễn

Trãi

Nhận định về nhân cách và bản lĩnh của Nguyễn

Trãi

Trang 3

1 Trọn đạo vua tôi, yêu nước thương dân sâu sắc

• Tấc lòng “ái ưu vằng vặc trăng in nước”, lý tưởng nhân

nghĩa trừ bạo yên dân

I/ Nguyễn Trãi – một nhân cách cao đẹp

Trang 4

• Còn có một lòng âu việc nước,

Đêm đêm thức nhẫn nẻo sơ chung.

(Thuật hứng, XXIII)

• Bình sinh độc bão tiên ưu niệm,

Tọa ủng hàn khâm dạ bất miên.

(Hải khẩu dạ bạc hữu cảm, II)

(Bình sinh riêng ôm tấm lòng tiên ưu,

Ngồi quàng một mảnh chăn lạnh thâu đem

không chợp mắt)

Trang 5

• Có ý thức trách nhiệm cao

Trang 6

• Nợ quân thân chưa báo được,

Hài hoa còn bợn dặm thanh vân

(Ngôn chí, XI)

• Niềm cũ sinh linh đeo ắt nặng,

Cật trưng hồ hải đặt chưa an.

(Tự thán, II)

Trang 7

• Biết tự hổ thẹn

Trang 8

• Từ ngày gặp hội phong vân

Bổ báo chưa hề đặng mỗ phân…

Quốc phú binh cường chăng có chước

Bằng tôi nào thửa ích chưng dân

(Trần tình, I)

• Vận trị cùng loàn chỉn mặc thì

Bằng ta sinh uổng có làm chi.

Ơn vua luống nhiều lần đội,

Việc nước nào ích mấy bề.

(Tự thán, XXX)

Trang 9

• Biết tự hổ thẹn

• Trung với vua trước sau như một

Trang 10

• Những vì thánh chúa, âu đời trị,

Há kể thân nhàn, tiếc tuổi tàn.

(Tự thán, II)

• Quân thân chưa báo lòng canh cánh, Tình phụ cơm trời áo cha

(Ngôn chí, VII)

Trang 11

2 Tâm hồn trong sạch, nếp sống giản dị

• Một tâm hồn trong sạch, liêm khiết

Trang 12

Thời nghèo sự biến nhiều bằng tóc Nhà ngặt quan thanh lạnh nữa đèn

(Thuật hứng, I)

Trang 13

• Biết tìm niềm vui trong cuộc sống

Trang 14

Cởi tục trà thường pha nước tuyết,

Tìm thanh trong vắt tiện chè mai.

(Ngôn chí, I)

Trang 15

• Biết tìm niềm vui trong cuộc sống

• Nếp sống giản dị

Trang 16

Bữa ăn dầu có dưa muối,

Áo mặc nài chi gấm là.

(Ngôn chí, III)

Trang 17

3 Lánh đục tìm trong, không màng danh lợi

• Coi rẻ lợi danh

Trang 18

• Người tham phú quý người hằng trọng,

Ta được thanh nhàn ta xá yêu.

(Mạn thuật, II)

• Danh chăng chác lộc chăng cầu,

Được ắt chẳng mừng, mất chẳng âu.

(Tự thuật, X)

Trang 19

• Không nguôi day dứt bởi tiếng gọi tâm hồn

Trang 20

Hà thời kết ốc vân phong hạ,

Cấp giản, phanh trà, chẩm thạch miên.

(Loạn hậu đáo Côn Sơn cảm tác)

(Bao giờ mới được làm nhà dưới núi mây,

Múc nước khe pha trà, gối đầu lên đá mà ngủ)

(Sau loạn về Côn Sơn cảm tác)

Trang 21

• Ẩn dật để giữ mình, để an ủi, cũng là để quên

Trang 22

Nhất niệm nhất lai thiên niệm tức,

Kê trùng tự thử liễu tương tranh.

(Một niềm đã tắt nghìn niềm tắt,

Cãi cọ “gà sâu” chuyện cũ rồi)

(Đất khách đêm thu cảm tác – bài 48)

Trang 23

• Ẩn dật để giữ mình, để an ủi, cũng là để quên

• Luôn mang niềm khao khát “trở về”

Trang 24

Vấn quân hồ bất quy khứ lai ?

Bán sinh trần thổ trường dao cốc.

(Côn Sơn ca)

(Hỡi ai nào chẳng sớm quay về ?

Nửa đời vùi mãi trong lầm đục)

Trang 25

II/ Nguyễn Trãi – một bản lĩnh mạnh mẽ

1 Thẳng ngay, cứng cỏi, không khiếp sợ cường quyền

• Mang cốt cách đại trượng phu, không bao giờ thỏa hiệp

Trang 26

Cội rễ bền lay chẳng động,

Tuyết sương thấy đã đặng nhiều ngày.

(Tùng, II)

Sơn thủy nhàn chơi phận khó khăn,

Cửa quyền hiểm hóc ngại xun xoăn.

(Mạn thuật, V)

Trang 27

• Khí tiết cứng cỏi

Trang 28

Chớ cậy sang mà ép nề

Lời chăng phải vưỡn khôn nghe

(Trần tình, VIII)

Thế sự dầu ai hay buộc bện,

Sen nào có bén trong lầm.

(Thuật hứng, XXV)

Trang 29

• Khí tiết cứng cỏi

• Không để cho công danh phú quý làm mờ mắt

Trang 30

Con mắt họa xanh đầu dễ bạc,

Lưng khôn uốn lộc nên từ.

(Mạn thuật, XIV)

Cơm kẻ bất nhân ăn, ấy chớ

Áo người vô nghĩa mặc, chăng thà.

(Trần tình, III)

Trang 31

2 Không sợ khó khăn

• Không chịu để cho bi kịch cuộc sống thế tục đè bẹp

Trang 32

Đủng đỉnh chiều hôm giắt tay, Trông thế giới phút chim bay Non cao non thấp mây thuộc, Cây cứng cây mềm gió hay…

(Mạn thuật, IV)

Trang 33

• Không chịu để cho bi kịch cuộc sống thế tục đè bẹp

• Ý chí bền bỉ, kiên định

Trang 34

Tính khí một đời nguyên nếp cũ,

Lênh đênh há giảm chí hào xưa!

(Đêm đậu thuyền ở cửa Lâm)

Trang 35

3 Tự tin khẳng định phẩm chất, tài năng của mình

• Khẳng định tấm lòng trung, hiếu, nghĩa trước sau như một

Trang 36

Bui có một lòng trung lẫn hiếu,

Mài chăng khuyết, nhuộm chăng đen.

(Thuật hứng, XXIV)

Đạo này để trong trời đất

Nghĩa ấy bền chưng đá vàng

(Tự thán, XXIII)

Trang 37

• Tự hào vì luôn biết giữ mình

Trang 38

Chữ học ngày xưa quên hết dạng,

Chẳng quên có một chữ cương thường.

(Tự thán, XII)

Nhật nguyệt dễ qua biên trắng,

Cương thường khôn biến tấc son.

(Tự thán, XVII)

Trang 39

Chuốt lòng son chăng bén tục,

Bền tiết ngọc kể chi sương.

(Hồng cúc)

Phú quý chẳng tham thanh tựa nước, Lòng nào vạy vọ hơi hơi.

(Ngôn chí, XXI)

Trang 40

• Tự tin về tài năng của mình

Trang 41

Lâm tuyền ai rặng già làm khách

Tài đống lương cao ắt cả dùng

(Tùng, I)

Thừa chỉ ai rằng thời khó ngặt

Túi thơ chứa hết mọi giang san

(Tự thán, II) Đao bút phải dùng, tài đã vẹn,

Chỉ thư nấy chép, việc càng chuyên…

Trang 42

• Tự tin về tài năng của mình

• Tự khẳng định công lao

Trang 43

Nghiệp Tiêu Hà làm khá kịp,

Xưa nay cũng một sử xanh truyền.

(Bảo kính cảnh giới – bài 56)

Lừng lựng người rằng chuông ấy đá, Đóng thì cũng có tiếng cong cong.

(Thuật hứng – XVI)

Trang 44

4 Để lại dấu ấn về ý thức cá nhân

• Khắc họa chân dung một cách hóm hỉnh, tự trào

Trang 45

Vừa sáu mươi dư tám chín thu,

Lưng gầy da xỉ tướng lù khù.

(Ngôn chí, XIV)

Tựa gốc cây ngồi hóng mát,

Đìu hiu ta hãy một đìu hiu.

(Thuật hứng, XXII)

Trang 46

• Không quan tâm miệng lưỡi thế gian

Trang 47

Hễ tiếng dữ lành tai quản đắp,

Cầu ai khen lẫn lệ ai chê.

(Thuật hứng, III)

Sự thế dữ lành ai hỏi đến,

Bảo rằng ông đã điếc hai tai.

(Ngôn chí, V)

Trang 48

• Không quan tâm miệng lưỡi thế gian

• Cá tính độc đáo

Trang 49

Ít nhiều tiêu sái lòng ngoài thế,

Năng một ông này đẹp thú này.

(Ngôn chí, X)

Phong nguyệt dầu ta ai kẻ đoán,

Được ngâm nga ắt xá ngâm nga.

(Tự thuật, III)

Trang 50

• Tâm hồn, chí hướng của cha

và ông ngoại

III/ Những yếu tố ảnh hưởng đến nhân cách

và bản lĩnh của Nguyễn Trãi

Trang 51

• “Nếp nhà thi lễ, nòi giống thần minh, có hoài bão

một lòng vì nước” (Chuyện cũ về Băng Hồ tiên

sinh)

• “Bạch đầu không phụ ái nhân tâm” (Nhâm Dần

lục nguyệt tác – Trần Nguyên Đán)

• “muốn thổi cơn gió ấm vào lòng mọi người”

(Xuân hận – Nguyễn Phi Khanh).

Trang 52

• Tâm hồn, chí hướng của cha

và ông ngoại

• Sống gần gũi với nhân dân lao động

=> Tình cảm sâu sắc đối với nhân dân

=> Hiểu rõ sức mạnh của nhân dân

Trang 53

• “Ức Trai tâm thượng quang khuê tảo”

• “một người toàn tài”

• “Về văn chương, về đức hạnh, vào hạng tuấn tú”

• “sông Giang sông Hán trong các sông, sao Ngưu

sao Đẩu trong các sao”

• “bậc nhất trong các nho sĩ đời Trần”

Trang 54

Cám ơn cô và các bạn

đã lắng nghe!

Định dạng
Số trang	54
Dung lượng	5,57 MB
File đính kèm	ttnguyentrai.rar (5 MB)