Vận dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy học chương dòng điện trong các môi trường vật lý lớp 11 để phát triển năng lực giải quyết vấn để của học sinh (Luận văn thạc sĩ)Vận dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy học chương dòng điện trong các môi trường vật lý lớp 11 để phát triển năng lực giải quyết vấn để của học sinh (Luận văn thạc sĩ)Vận dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy học chương dòng điện trong các môi trường vật lý lớp 11 để phát triển năng lực giải quyết vấn để của học sinh (Luận văn thạc sĩ)Vận dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy học chương dòng điện trong các môi trường vật lý lớp 11 để phát triển năng lực giải quyết vấn để của học sinh (Luận văn thạc sĩ)Vận dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy học chương dòng điện trong các môi trường vật lý lớp 11 để phát triển năng lực giải quyết vấn để của học sinh (Luận văn thạc sĩ)Vận dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy học chương dòng điện trong các môi trường vật lý lớp 11 để phát triển năng lực giải quyết vấn để của học sinh (Luận văn thạc sĩ)
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
LÊ TRUNG DŨNG
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG ‘‘DÒNG ĐIỆN
TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG’’ VẬT LÝ LỚP 11
ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
CỦA HỌC SINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2017
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
LÊ TRUNG DŨNG
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG ‘‘DÒNG ĐIỆN
TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG’’ VẬT LÝ LỚP 11
ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
CỦA HỌC SINH
Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học Vật lý
Mã số: 60.14.01.11
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TÔ VĂN BÌNH
THÁI NGUYÊN - 2017
Trang 3i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng
và chưa từng được công bố trong bất kì công trình nào khác
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2017
Tác giả
Lê Trung Dũng
Trang 4ii
LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Tô Văn Bình, người thầy
đã tận tâm giúp đỡ, hướng dẫn, động viên tác giả trong suốt quá trình thực hiện đề tài
Xin chân thành cảm ơn các trường THPT Đại Từ, THPT Nguyễn Huệ, THPT Lưu Nhân Chú tỉnh Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả thực nghiệm sư phạm và hoàn thành luận văn
Xin chân thành cảm ơn trường Đại học sư phạm - Đại học Thái Nguyên; Khoa Vật lí và Khoa Sau Đại học trường Đại học sư phạm Thái nguyên đã tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả hoàn thành luận văn này Tác giả cũng bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các Thầy, Cô thuộc tổ bộ môn PP khoa Vật lí trường Đại học sư phạm Thái Nguyên
Cuối cùng, tác giả bày tỏ lòng biết ơn tới sự giúp đỡ tận tình của các Thầy, Cô cộng tác thực nghiệm sư phạm, anh chị em đồng nghiệp và những người thân trong gia đình đã động viên, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tác giả hoàn thành luận văn này Tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến mọi người Luận văn này được hoàn thành tại Bộ môn phương pháp, Khoa Vật lí, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên
Tác giả luận văn
Trang 5iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU v
DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ vi
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
4 Giả thuyết khoa học 4
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 5
8 Đóng góp của đề tài 5
9 Cấu trúc luận văn 5
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC VẬT LÝ THPT 7
1.1 Năng lực và vấn đề phát triển năng lực cho học sinh trung học phổ thông 7
1.1.1 Khái niệm về năng lực 7
1.1.2 Năng lực chung và năng lực chuyên biệt (năng lực riêng) 9
1.1.3 Các năng lực chuyên biệt trong bộ môn vật lý 9
1.1.4 Năng lực giải quyết vấn đề 12
1.2 Vận dụng PPTN để phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh 14
1.2.1 Dạy học phát triển năng lực của HS 14
1.2.2 Dạy học phát triển năng lực giải quyết vấn đề 15
1.2.3 PPTN trong dạy học vật lý ở trường phổ thông 17
Trang 6iv
1.2.4 Quan hệ giữa dạy học giải quyết vấn đề và PPTN trong dạy học vật lý ở
trường phổ thông 19
1.2.5 Vận dụng PPTN để phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh 20
1.3 Thực trạng phát triển năng lực GQVĐ cho HS trong dạy học vật lý ở trường THPT hiện nay 24
1.3.1 Mục đích điều tra 24
1.3.2 Nội dung và phương pháp điều tra 24
1.3.3 Kết quả điều tra (Xem phụ lục 2) 24
Kết luận chương 1 25
Chương 2 VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO HỌC SINH KHI DẠY HỌC CHƯƠNG ‘‘DÒNG ĐIỆN TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG’’ VẬT LÝ LỚP 11 THPT 27
2.1 Vị trí chương “Dòng điện trong các môi trường” 27
2.2 Cấu trúc chương trình của chương “Dòng điện trong các môi trường” 27
2.3 Mục tiêu cần đạt khi dạy chương “Dòng điện trong các môi trường” theo chuẩn kiến thức kĩ năng 28
2.4 Soạn thảo tiến trình dạy học chương “Dòng điện trong các môi trường” 30
2.4.1 Xác định mục tiêu của từng bài học 30
2.4.2 Chuẩn bị bài học 30
2.4.3 Lập sơ đồ tiến trình xây dựng kiến thức Vật lí cần dạy 30
2.5 Vận dụng PPTN khi dạy học chương “Dòng điện trong các môi trường” để phát triển năng lực GQVĐ cho học sinh 30
2.5.1 Các thí nghiệm sử dụng khi dạy học chương ‘‘Dòng điện trong các môi trường’’ nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho HS 30
2.5.2 Thiết kế tiến trình dạy học bài 1 “Dòng điện trong kim loại” 33
2.5.3 Thiết kế tiến trình dạy học bài 2 “Dòng điện trong chất điện phân” 45
2.5.4 Thiết kế tiến trình dạy học bài 3 “Dòng điện trong chất khí” 58
Kết luận chương 2 64
Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 65
3.1 Mục đích của thực nghiệm sư phạm 65
3.2 Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm 65
Trang 7v
3.3 Đối tượng thực nghiệm sư phạm 65
3.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 65
3.5 Thời điểm làm thực tập sư phạm 66
3.6 Chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm 66
3.6.1 Chọn lớp thực nghiệm và đối chứng 66
3.6.2 Các bài thực nghiệm sư phạm 67
3.6.3 Chuẩn bị cơ sở vật chất 68
3.7 Phương thức và tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 68
3.7.1 Phương thức và tiêu chí đánh giá kết quả học tập 68
3.7.2 Phương thức và tiêu chí đánh giá mặt định tính 71
3.8 Kết quả thực nghiệm sư phạm 71
3.8.1 Phân tích định tính 71
3.8.2 Phân tích định lượng 72
3.9 Đánh giá chung về thực nghiệm sư phạm 83
Kết luận chương 3 85
KẾT LUẬN CHUNG 86
TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC
Trang 9v
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1 Đặc điểm chất lượng học tập của các lớp TN và ĐC 67
Bảng 3.2 DS HS của các nhóm TN- Case study 67
Bảng 3.3 Khung tiêu chí tham chiếu năng lực GQVĐ 69
Bảng 3.4 Kết quả đánh giá năng lực GQVĐ của nhóm TN 73
Bảng 3.5 Bảng phân phối thực nghiệm sư phạm - Bài kiểm tra số 1 74
Bảng 3.6 Bảng xếp loại - Bài kiểm tra số 1 74
Bảng 3.7 Bảng phân phối tần suất-Bài kiểm tra số 1 75
Bảng 3.8 Bảng phân phối tần suất lũy tích bài kiểm tra số 1 76
Bảng 3.9 Bảng tính các tham số thống kê bài kiểm tra số 1 76
Bảng 3.10 Bảng phân phối thực nghiệm -Bài kiểm tra số 2 77
Bảng 3.11 Bảng xếp loại bài kiểm tra số 2 78
Bảng 3.12 Bảng phân phối tần suất- Bài kiểm tra số 2 78
Bảng 3.13 Bảng phân phối tần suất lũy tích bài kiểm tra số 2 78
Bảng 3.14 Bảng tính các tham số thống kê- Bài kiểm tra số 2 79
Bảng 3.15 Bảng phân phối thực nghiệm -Bài kiểm tra số 3 80
Bảng 3.16 Bảng xếp loại bài kiểm tra số 3 81
Bảng 3.17 Bảng phân phối tần suất- Bài kiểm tra số 3 81
Bảng 3.18 Bảng phân phối tần suất lũy tích bài kiểm tra số 3 81
Bảng 3.19 Bảng tính các tham số thống kê- Bài kiểm tra số 3 82
Trang 10vi
DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Hình
Hình 1.1 Sơ đồ khái quát của tiến trình xây dựng kiến thức theo kiểu dạy học
phát hiện và giải quyết vấn đề 16
Hình 2.1 Bộ thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc điện trở của kim loại vào nhiệt độ 30
Hình 2.2 Bộ thí nghiệm hiện tượng nhiệt điện 31
Hình 2.3 Bộ thí nghiệm Dòng điện trong chất điện phân 31
Hình 2.4 Bộ thí nghiệm Dòng điện trong chất khí 32
Hình 2.5 Bộ thí nghiệm tia lửa điện 32
Biểu đồ: Biểu đồ 3.1 Xếp loại bài kiểm tra số 1 75
Biểu đồ 3.2 Đồ thị phân phối tần suất lũy tích bài kiểm tra số 1 76
Biểu đồ 3.3 Xếp loại bài kiểm tra số 2 79
Biểu đồ 3.4 Đồ thị phân phối tần suất lũy tích bài kiểm tra số 2 79
Biểu đồ 3.5 Xếp loại bài kiểm tra số 3 82
Biểu đồ 3.6 Đồ thị phân phối tần suất lũy tích bài kiểm tra số 3 82
Sơ đồ: Sơ đồ 2.1 Ý tưởng vận dụng PPTN vào các giai đoạn để GQVĐ của bài Dòng điện trong kim loại 35
Sơ đồ 2.2 Ý tưởng vận dụng PPTN vào các giai đoạn để GQVĐ bài “Dòng điện trong chất điện phân” 48
Sơ đồ 2.3 Ý tưởng vận dụng PPTN vào các giai đoạn để GQVĐ bài “Dòng điện trong chất khí” 59
Trang 11Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full