Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bỗ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa khang dân 18 tại Thái Nguyên (Luận án tiến sĩ)

Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bỗ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa khang dân 18 tại Thái Nguyên (Luận án tiến sĩ)Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bỗ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa khang dân 18 tại Thái Nguyên (Luận án tiến sĩ)Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bỗ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa khang dân 18 tại Thái Nguyên (Luận án tiến sĩ)Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bỗ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa khang dân 18 tại Thái Nguyên (Luận án tiến sĩ)Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bỗ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa khang dân 18 tại Thái Nguyên (Luận án tiến sĩ)Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bỗ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa khang dân 18 tại Thái Nguyên (Luận án tiến sĩ)Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến môi trường đất, bỗ rễ, sinh trưởng và phát triển giống lúa khang dân 18 tại Thái Nguyên (Luận án tiến sĩ)

PHÁT TRIỂN GIỐNG LÚA KHANG DÂN 18

TẠI THÁI NGUYÊN

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CÂY TRỒNG

THÁI NGUYÊN - 2017

PHÁT TRIỂN GIỐNG LÚA KHANG DÂN 18

TẠI THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Khoa học cây trồng

Mã số: 62.62.01.10

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CÂY TRỒNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 PGS.TS Hoàng Văn Phụ

2 PGS.TS Nguyễn Tuấn Anh

THÁI NGUYÊN - 2017

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác Mọi trích dẫn trong luận án đều có nguồn gốc rõ ràng

Ngày / 7 /2017 Nghiên cứu sinh

Đặng Hoàng Hà

ii

LỜI CẢM ƠN

Luận án được hoàn thành với sự giúp đỡ của nhiều cá nhân và cơ quan nghiên cứu Trước hết tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Hoàng Văn Phụ, PGS.TS Nguyễn Tuấn Anh với cương vị là người hướng dẫn khoa học đã có nhiều đóng góp to lớn trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án Tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, Lãnh đạo và tập thể giảng viên phòng Đào tạo, Khoa Nông học trường Đại học Nông Lâm và Khoa Quốc tế - Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện về cơ sở vật chất và tinh thần, thời gian để tôi hoàn thành nghiên cứu của mình

Tôi không thể hoàn thành luận án này nếu không có sự hỗ trợ của bố mẹ,

vợ, các con, và gia đình tôi về tinh thần và vật chất Tôi cũng nhận được sự động viên khích lệ của bạn bè đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện nghiên cứu của mình

Luận án này tôi xin dành thay lời cảm ơn tới tất cả các Thầy, Cô, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình với tình cảm trân trọng nhất

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó!

Thái Nguyên, ngày / 7 /2017

Nghiên cứu sinh

Đặng Hoàng Hà

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ xi

MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2

1.3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

1.3.1 Ý nghĩa khoa học 2

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn 2

1.4 Điểm mới của đề tài 3

CHƯƠNG I TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài 4

1.2 Đặc điểm hình thái, giải phẫu và sinh lý của bộ rễ lúa 4

1.2.1 Đặc điểm hình thái rễ 4

1.2.1.1 Hình thái rễ lúa 5

1.2.1.2 Đặc điểm cấu tạo của rễ lúa 6

1.2.2 Đặc điểm sinh lý của bộ rễ lúa 8

1.2.2.1 Một số nghiên cứu về bộ rễ và chức năng hấp thụ nước 8

1.2.2.2 Rễ lúa và chức năng hấp thụ chất dinh dưỡng 8

1.2.2.3 Rễ cây và chức năng neo giữ 9

1.2.3 Ảnh hưởng của yếu tố di truyền đến sinh lý rễ lúa 9

1.2.4 Các đặc điểm hình thái và sinh lý của rễ ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển lúa 10

1.3 Điều kiện ngoại cảnh ảnh hưởng đến sinh trưởng và chức năng sinh lý của rễ lúa 10

1.3.1 Ảnh hưởng của chế độ tưới nước tới đất trồng lúa 10

1.3.2 Ảnh hưởng của các chế độ nước tới phát triển rễ 12

1.3.3 Ảnh hưởng của các chế độ nước tới sinh trưởng, năng suất lúa 14

1.3.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của rễ 17

1.3.4.1 Yếu tố vật lý 17

1.3.4.2 Yếu tố hóa học 19

1.3.4.3 Kỹ thuật canh tác 25

iv

1.4 Mối liên hệ của rễ lúa với sinh trưởng và phát triển của lúa 29

1.4.1 Giai đoạn mạ 29

1.4.2 Mối liên hệ của rễ với đẻ nhánh và phát triển của thân lá 29

1.4.3 Mối quan hệ của rễ với các yếu tố cấu thành năng suất 31

1.4.3.1 Số nhánh hữu hiệu (số bông/khóm, số bông/m2) 31

1.4.3.2 Số hạt và tỷ lệ hạt chắc 31

1.4.3.3 Khối lượng 1000 hạt 32

1.4.3.4 Năng suất 33

1.4.3.5 Hệ số kinh tế và tỷ lệ rễ/thân lá 35

1.4.4 Mối quan hệ của rễ với khả năng chịu chống chịu 35

1.4.4.1 Chịu lạnh 35

1.4.4.2 Chịu hạn 36

1.4.4.3 Chịu úng 37

1.4.4.4 Chống đổ 38

1.5 Kết luận rút ra từ phần tổng quan tài liệu 39

CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 40 2.1 Đối tượng, phạm vi, địa điểm, thời gian nghiên cứu 40

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 40

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 40

2.1.2.1 Nội dung: 40

2.1.2.2 Địa điểm nghiên cứu: 40

2.1.2.3 Thời gian thực hiện thí nghiệm 40

2.2 Nội dung nghiên cứu 40

2.3 Phương pháp nghiên cứu 41

2.3.1 Khung phương pháp nghiên cứu 41

2.3.2 Bố trí thí nghiệm 41

2.3.3 Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu và phân tích mẫu 51

2.3.4 Phương pháp phân tích số liệu 54

CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 55

3.1 Sự ảnh hưởng của chế độ nước khác nhau đến môi trường đất lúa 55

3.1.1 Chế độ nước ảnh hưởng đến dung trọng đất lúa 55

3.1.2 Chế độ nước ảnh hưởng đến vi sinh vật đất lúa 56

3.1.3 Chế độ nước ảnh hưởng đến hóa tính đất lúa 58

v

3.2 Chế độ nước ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ lúa và mối quan hệ giữa

môi trường với sự phát triển của bộ rễ ở các chế độ nước khác nhau 62

3.2.1 Sinh trưởng của mạ dưới các chế độ nước khác nhau (thí nghiệm 1) 62

3.2.2 Sinh trưởng của bộ rễ lúa sau cấy dưới các chế độ nước khác nhau (thí nghiệm 2) 65

3.2.2.1 Số rễ 65

3.2.2.2 Chiều dài rễ 66

3.2.2.3 Đường kính rễ 68

3.2.2.4 Khối lượng rễ qua các thời kỳ 70

3.2.2.5 Phân bố rễ trong đất qua các thời kỳ 72

3.2.3 Tương quan giữa môi trường đất với bộ rễ lúa 78

3.3 Ảnh hưởng của chế độ nước đến sinh trưởng của cây lúa và mối quan hệ giữa các chỉ tiêu rễ với sinh trưởng của cây lúa ở các chế độ nước khác nhau 84

3.3.1 Ảnh hưởng của chế độ nước đến khả năng đẻ nhánh của cây lúa 84

3.3.2 Ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến chiều cao của cây lúa 85

3.3.3 Tích lũy chất khô của thân lúa 85

3.3.4 Tích lũy chất khô của lá lúa 87

3.3.5 Tổng tích lũy chất khô của lúa 89

3.3.6 Tỷ lệ khối lượng rễ với khối lượng chất khô trên mặt đất 90

3.3.7 Tương quan giữa sự phát triển của bộ rễ và sinh trưởng thân lá của lúa 92 3.4 Ảnh hưởng của chế độ nước khác nhau đến yếu tố cấu thành năng suất, năng suất lúa và mối quan hệ giữa rễ với năng suất, sinh trưởng thân lá với năng suất 97

3.4.1 Các yếu tố cấu thành năng suất lúa 97

3.4.2 Năng suất lúa 98

3.4.3 Tương quan giữa sự phát triển của rễ và các yếu tố cấu thành năng suất lúa 99

3.4.4 Tương quan giữa sinh trưởng và các yếu tố cấu thành năng suất lúa 107

3.5 Sự tương tác giữa chế độ nước và phương pháp làm cỏ ảnh hưởng đến bộ rễ và sinh trưởng năng suất lúa (thí nghiệm 4) 111

3.5.1 Số rễ 113

3.5.2 Chiều dài rễ 115

3.5.3 Đường kính rễ 116

3.5.4 Khối lượng rễ 117

vi

3.5.5 Phân bố rễ lúa qua các tầng đất 119

3.5.6 Ảnh hưởng của chế độ nước và phương pháp làm cỏ đến khả năng tích lũy chất khô của lúa 122

3.5.7 Ảnh hưởng của chế độ nước và phương pháp làm cỏ đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất lúa 123

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 127

KẾT LUẬN 127

ĐỀ NGHỊ 128

TÀI LIỆU THAM KHẢO 129

Tiếng Việt 129

Tiếng Anh 131

vii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CC Chiều cao cây

CEC Khả năng trao đổi ion

OM Hàm lượng hữu cơ trong đất

PR Tổng khối lượng rễ lúa

Pr1 Khối lượng rễ lúa tầng đất từ 0-5cm Pr2 Khối lượng rễ lúa tầng đất từ 5-15cm Pr3 Khối lượng rễ lúa tầng đất từ 15-25cm

pH Giá trị pHKCl

Pts Hàm lượng lân tổng số

Pl Khối lượng lá

Pt Khối lượng thân

Ptl Khối lượng thân lá

Pts Tổng khối lượng chất khô tích lũy P1000 Khối lượng 1000 hạt

SR Số rễ/khóm

Vts Vi sinh vật tổng số

Vhk Vi sinh vật hiếu khí

Vkk Vi sinh vật kỵ khí

giai đoạn đẻ nhánh

94

Bảng 3.15: Hệ số tương quan các yếu tố rễ với các chỉ tiêu sinh

trưởng giai đoạn làm đòng

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full