Thông qua các bài học về lối sống, đạo đức, pháp luật, kinh tế, môn Giáo dục công dân bồi dưỡng cho học sinh những phẩm chất chủ yếu và năng lực chung, đặc biệt là tình cảm, niềm tin, nh
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
(Dự thảo ngày 19 tháng 01 năm 2018)
Hà Nội, tháng 01 năm 2018
Trang 2MỤC LỤC
Trang
I. ĐẶC ĐIỂM MÔN HỌC 3
II. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH 3
III. MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH 5
IV. YÊU CẦU CẦN ĐẠT 7
V. NỘI DUNG GIÁO DỤC 17
LỚP 1 23
LỚP 2 25
LỚP 3 28
LỚP 4 31
LỚP 5 33
LỚP 6 37
LỚP 7 41
LỚP 8 45
LỚP 9 49
LỚP 10 54
LỚP 11 60
LỚP 12 68
VI. PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC 74
VII. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC 75
VIII GIẢI THÍCH VÀ HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH 76
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH 79
Trang 3I ĐẶC ĐIỂM MÔN HỌC
Giáo dục công dân (môn Đạo đức ở tiểu học, môn Giáo dục công dân ở trung học cơ sở, môn Giáo dục kinh tế và pháp luật ở trung học phổ thông) giữ vai trò chủ đạo trong việc giúp học sinh hình thành, phát triển ý thức và hành vi của người công dân Thông qua các bài học về lối sống, đạo đức, pháp luật, kinh tế, môn Giáo dục công dân bồi dưỡng cho học sinh những phẩm chất chủ yếu và năng lực chung, đặc biệt là tình cảm, niềm tin, nhận thức, cách ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật, có kĩ năng sống và bản lĩnh để học tập, làm việc và sẵn sàng thực hiện trách nhiệm công
dân trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam và hội nhập quốc tế
Nội dung chủ yếu của môn Giáo dục công dân là giáo dục đạo đức, giá trị sống, kĩ năng sống, pháp luật và kinh tế
Ở giai đoạn giáo dục cơ bản: môn Đạo đức và Giáo dục công dân là môn học bắt buộc Nội dung môn học định hướng chính vào giáo dục về giá trị bản thân, gia đình, quê hương, cộng đồng, nhằm hình thành cho học sinh thói quen, nền nếp
cần thiết trong học tập, sinh hoạt và ý thức tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật
Ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp: môn Giáo dục kinh tế và pháp luật là môn học được lựa chọn theo nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp của học sinh Nội dung chủ yếu của môn học là học vấn phổ thông, cơ bản về kinh tế, pháp luật mang tính ứng dụng, thiết thực đối với đời sống và định hướng nghề nghiệp sau trung học phổ thông của học sinh; gắn kết với nội dung giáo dục đạo đức và giá trị sống, kĩ năng sống, giúp học sinh có nhận thức đúng và thực hiện quyền, nghĩa
vụ, trách nhiệm công dân trong các quan hệ kinh tế và pháp luật Ngoài ra, trong mỗi năm học, những học sinh có định hướng theo học các ngành nghề Giáo dục chính trị, Giáo dục công dân, Kinh tế, Hành chính và Pháp luật hoặc có sự quan tâm, hứng thú đối với môn học được chọn học một số chuyên đề Các chuyên đề này nhằm tăng cường kiến thức về kinh tế,
pháp luật và kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đáp ứng sở thích, nhu cầu và định hướng nghề nghiệp của học sinh
II QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH
1 Chương trình môn Giáo dục công dân tuân thủ các định hướng đã nêu trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng
thể, gồm: a) Định hướng chung cho tất cả các môn học về quan điểm, mục tiêu, yêu cầu cần đạt, kế hoạch giáo dục; nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả, điều kiện thực hiện và phát triển chương trình; b) Định hướng
xây dựng chương trình môn Giáo dục công dân
Trang 42 Chương trình môn Giáo dục công dân bảo đảm tính khoa học, tính sư phạm và tính thực tiễn, được xây dựng trên cơ sở: a)
đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong giai đoạn hiện nay; b) các thành tựu nghiên cứu về tâm lí học, giáo dục học, đạo đức học, luật học, lí luận chính trị và kinh tế học; c) kinh nghiệm trong nước và quốc tế về phát triển chương trình môn Giáo dục công dân, đặc biệt là chương trình môn Giáo dục công dân những năm gần đây của Việt Nam và của những quốc gia phát triển; d) các giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam và giá trị chung của nhân loại; e) thực tiễn xã hội, giáo dục, điều kiện kinh tế và truyền thống văn hoá Việt Nam, sự đa dạng của đối tượng học sinh xét về
phương diện vùng miền, điều kiện và khả năng học tập
3 Chương trình môn Giáo dục công dân chú trọng tích hợp nhiều nội dung giáo dục cơ bản, thiết thực, hiện đại về giá trị
sống, kĩ năng sống, đạo đức, pháp luật, kinh tế; tích hợp nhiều chủ đề giáo dục cần thiết như: giáo dục quyền trẻ em, giáo dục môi trường, giáo dục bình đẳng giới, giáo dục sức khoẻ vị thành niên, giáo dục phòng chống ma tuý, phòng tránh HIV/AIDS, giáo dục tài chính, Những nội dung này gắn bó chặt chẽ với cuộc sống thực tiễn của học sinh, gắn liền với các sự kiện có
tính thời sự trong đời sống đạo đức, pháp luật, kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội của địa phương, đất nước và thế giới
4 Chương trình môn Giáo dục công dân đảm bảo tính hệ thống Ở giai đoạn giáo dục cơ bản, nội dung chương trình
môn Đạo đức (tiểu học) và Giáo dục công dân (trung học cơ sở) được xây dựng theo hướng đồng tâm và phát triển, xoay quanh các mối quan hệ của con người với bản thân, với người khác, với cộng đồng, đất nước, nhân loại, với công việc, với môi trường tự nhiên; mở rộng và nâng cao dần từ tiểu học đến trung học cơ sở Ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, nội dung chương trình môn Giáo dục kinh tế và pháp luật (trung học phổ thông) được xây dựng theo hướng phát triển tuyến tính, xoay quanh các quan hệ kinh tế và pháp luật, từ kinh tế vĩ mô đến kinh tế vi mô, từ hệ thống chính trị và pháp luật đến quyền và nghĩa vụ công dân
5 Chương trình môn Giáo dục công dân được xây dựng theo hướng mở, thể hiện ở việc không quy định nội dung dạy
học chi tiết cho từng bài học mà chỉ quy định những yêu cầu cần đạt; những nội dung dạy học cơ bản, cốt lõi cho mỗi cấp học, lớp học nhằm đáp ứng yêu cầu cần đạt; những định hướng chung về phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục của học sinh Căn cứ vào các yêu cầu cần đạt và các định hướng chung bắt buộc này, các tác giả sách giáo khoa, cơ sở giáo dục và giáo viên môn Giáo dục công dân hoàn toàn chủ động, sáng tạo trong việc triển khai các nội dung dạy học, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục cụ thể theo yêu cầu phát triển chương trình Giáo viên được lựa chọn
Trang 5sách giáo khoa và sử dụng nhiều nguồn tư liệu khác nhau để dạy học, nhưng phải bám sát mục tiêu và đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình
III MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH
1 Mục tiêu chung
1.1 Giúp học sinh hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm
Những phẩm chất đạo đức này được hình thành, phát triển gắn liền với quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ của người công dân Việt Nam
1.2 Giúp học sinh hình thành, phát triển các năng lực của người công dân Việt Nam đáp ứng nhu cầu phát triển của cá
nhân và cộng đồng xã hội theo yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước trong bối cảnh toàn cầu hoá và cách mạng công nghiệp mới, đặc biệt là yêu cầu của sự nghiệp xây dựng nhà nước pháp quyền và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đó là: năng lực phát triển bản thân; năng lực điều chỉnh hành vi đạo đức, năng lực điều chỉnh hành vi pháp luật; năng lực giải quyết vấn đề về kinh tế Trên cơ sở đó, chương trình môn Giáo dục công dân góp phần giúp học sinh hình thành, phát triển các năng lực chung như: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn
đề và sáng tạo
2 Mục tiêu môn Đạo đức ở tiểu học
2.1 Giúp học sinh hình thành và phát triển cảm xúc tích cực, ý thức đúng đắn về những chuẩn mực hành vi đạo đức
trong quan hệ với chính bản thân, với gia đình, quê hương, cộng đồng, với công việc và môi trường xung quanh; thái độtự trọng, tự tin vào khả năng của bản thân; tình yêu quê hương, gia đình, lòng yêu thương, tôn trọng con người; đức tính trung thực, chăm học, chăm làm; ý thức trách nhiệm với hành vi, hành động của mình; sự đồng tình với cái thiện, cái đúng, cái tốt, không đồng tình với cái ác, cái sai, cái xấu
2.2 Giúp học sinh có được cách cư xử phù hợp với bản thân, với gia đình, quê hương, cộng đồng, với công việc và môi
trường tự nhiên; những thói quen, nền nếp cơ bản, cần thiết trong học tập và sinh hoạt phù hợp với giá trị văn hoá, chuẩn mực đạo đức, quy tắc của cộng đồng, quy định của pháp luật, quy luật của tự nhiên và xã hội
Trang 63 Mục tiêu môn Giáo dục công dân ở trung học cơ sở
3.1 Giúp học sinh có ý thức tự điều chỉnh, tự hoàn thiện bản thân theo các chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật
dựa trên nhận thức, thái độ và hành vi đúng đắn, tích cực về quyền, bổn phận, nghĩa vụ và trách nhiệm công dân trong quan
hệ với gia đình, xã hội, với công việc, với môi trường thiên nhiên, với đất nước và nhân loại
3.2 Giúp học sinh củng cố, nâng cao các năng lực đã được hình thành, phát triển ở tiểu học; hình thành, duy trì mối
quan hệ hoà hợp với những người xung quanh; thích ứng một cách linh hoạt với xã hội biến đổi và thực hiện mục tiêu, kế hoạch của bản thân trên cơ sở các giá trị đạo đức, quy định của pháp luật; hình thành phương pháp học tập, rèn luyện, hoàn
chỉnh tri thức và kĩ năng nền tảng để tiếp tục học lên trung học phổ thông, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động
4 Mục tiêu môn Giáo dục kinh tế và pháp luật ở trung học phổ thông
4.1 Giúp học sinh có được tình cảm, nhận thức, niềm tin và bản lĩnh phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định của
pháp luật dựa trên những kiến thức cơ bản, cốt lõi, thiết thực đối với đời sống và định hướng nghề nghiệp sau trung học phổ
thông về kinh tế và pháp luật
4.2 Giúp học sinh có được năng lực thực hiện các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm công dân chủ yếu từ góc độ kinh tế,
pháp luật; có kĩ năng sống và bản lĩnh để học tập, làm việc và sẵn sàng thực hiện trách nhiệm công dân trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam và hội nhập quốc tế
Trang 7IV YÊU CẦU CẦN ĐẠT
– Yêu quê hương; yêu Tổ quốc Việt Nam; yêu cuộc sống hoà bình
– Kính trọng, biết ơn người lao động, người có công với nước;
tham gia các hoạt động đền ơn, đáp nghĩa đối với những người
có công với nước
– Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động bảo vệ thiên nhiên
– Tích cực, chủ động tìm hiểu truyền thống của quê hương, tự hào về truyền thống của quê hương; tích cực tham gia các hoạt động xã hội góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
– Tích cực, chủ động tìm hiểu về văn hoá, truyền thống yêu nước, truyền thống đoàn kết của cộng đồng các dân tộc Việt Nam; tự hào về văn hoá và các truyền thống đó
– Tích cực, chủ động tìm hiểu và
– Tự giác thực hiện và tích cực, chủ động vận động người khác thực hiện quyền, nghĩa vụ công dân góp phần bảo vệ và xây dựng hệ thống chính trị, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam
– Phê phán, đấu tranh với các âm mưu, hành động xâm phạm lãnh thổ, biên giới quốc gia, các vùng biển thuộc chủ quyền và quyền chủ quyền của quốc gia bằng thái độ và việc làm phù hợp với lứa tuổi, với quy định của pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam
Trang 8Phẩm chất Yêu cầu cần đạt
tham gia các hoạt động bảo vệ, phát huy giá trị của di sản văn hoá
– Tham gia các hoạt động kinh tế bằng các việc làm phù hợp với lứa tuổi và quy định của pháp luật nhằm phát triển kinh tế gia đình và góp phần phát triển nền kinh tế của cộng đồng
– Sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ bảo
– Chia sẻ với những bạn có hoàn cảnh khó khăn, các bạn ở vùng sâu, vùng xa, người khuyết tật và đồng bào bị ảnh hưởng của thiên tai
– Tôn trọng sự khác biệt của những người khác, không phân biệt đối xử, chia rẽ
– Tôn trọng danh dự, sức khoẻ và cuộc sống riêng tư của người khác
– Phản đối cái ác, cái xấu; tích cực, chủ động tham gia ngăn chặn các hành vi bạo lực; sẵn sàng bênh vực người yếu, người khuyết tật
– Tích cực tham gia các hoạt động
từ thiện và hoạt động phục vụ cộng đồng
– Tôn trọng sự khác biệt của những người khác
– Tôn trọng sự đa dạng về văn hoá của các dân tộc trong cộng đồng dân
– Quan tâm đến mối quan hệ hài hoà với người khác trên cơ sở quy định của Nhà nước về kinh tế và pháp luật
– Tích cực, chủ động vận động người khác tham gia phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền và nghĩa vụ công dân
– Tôn trọng và học hỏi sự đa dạng, khác biệt giữa các nền văn hoá trên thế giới
– Cảm thông, độ lượng và khích lệ, động viên người khác cảm thông,
Trang 9Phẩm chất Yêu cầu cần đạt
các bạn
– Sẵn sàng tha thứ cho những hành vi có lỗi của bạn
tộc Việt Nam và các dân tộc khác
– Cảm thông và sẵn sàng giúp đỡ mọi người
độ lượng với những hành vi, thái độ
có lỗi của người khác
– Vận dụng kiến thức, kĩ năng học được ở nhà trường vào đời sống hằng ngày
– Thường xuyên tham gia các công việc của gia đình, trường lớp, cộng đồng vừa sức với bản thân
– Vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống hằng ngày
– Xác định được nhiệm vụ học tập;
luôn cố gắng vươn lên đạt kết quả tốt trong học tập
– Chủ động tìm đọc sách, báo, tư liệu trên mạng Internet để mở rộng hiểu biết
– Vận dụng kiến thức, kĩ năng học được ở nhà trường, trong sách báo
và từ các nguồn tin cậy khác vào học tập và đời sống hằng ngày
– Tham gia công việc lao động, sản xuất trong gia đình phù hợp với khả năng và điều kiện của bản thân;
luôn cố gắng đạt kết quả tốt trong lao động
– Xác định được định hướng nghề nghiệp; xây dựng được kế hoạch học tập, rèn luyện để chuẩn bị cho nghề nghiệp tương lai
– Chủ động tìm tòi, nghiên cứu khoa học và sáng tạo trong học tập, lao động; nỗ lực vượt qua khó khăn
để đạt kết quả tốt trong học tập và lao động
– Tích cực tham gia và vận động người khác tham gia các công việc phục vụ cộng đồng; luôn cố gắng đạt kết quả tốt trong lao động
4 Trung thực
– Thật thà, ngay thẳng trong học tập và lao động; mạnh dạn nói lên
– Luôn thống nhất giữa lời nói – Nhận thức và hành động theo lẽ
Trang 10Phẩm chất Yêu cầu cần đạt
ý kiến của mình trước người khác
– Luôn giữ lời hứa với người khác; mạnh dạn nhận lỗi, nhận thiếu sót của bản thân
– Tôn trọng tài sản của người khác
phải
– Sẵn sàng đấu tranh bảo vệ lẽ phải, bảo vệ người tốt, điều tốt, chống lại các hành vi thiếu trung thực trong học tập và trong cuộc sống, các hành vi vi phạm quy định của nhà nước về kinh tế và pháp luật
– Sinh hoạt nền nếp
– Có thói quen giữ gìn vệ sinh, rèn luyện thân thể, chăm sóc sức khoẻ
– Bảo quản và sử dụng hợp lí đồ dùng của bản thân
– Tiết kiệm thời gian; sử dụng thời gian hợp lí; xây dựng và thực hiện chế độ học tập, sinh hoạt hợp lí
– Không đổ lỗi cho người khác;
tìm cách khắc phục hậu quả do mình gây ra
– Tích cực, tự giác và nghiêm túc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức của bản thân theo các chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật – Chủ động kiểm soát được tài chính
cá nhân, định hướng được nghề nghiệp, việc làm phù hợp
– Sẵn sàng chịu trách nhiệm về những lời nói và hành động của bản thân
Trang 11– Quan tâm đến các công việc của gia đình
– Tiết kiệm trong chi tiêu của cá nhân và gia đình
– Làm tròn bổn phận với người thân và gia đình
– Xây dựng và thực hiện kế hoạch chi tiêu hợp lí trong gia đình
5.3 Có trách
nhiệm với
nhà trường
và xã hội
– Giữ vệ sinh và bảo vệ của công;
có trách nhiệm với công việc được giao; tích cực tham gia các hoạt động tập thể, trường lớp
– Quan tâm đến các công việc của cộng đồng; tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động phục
vụ cộng đồng
– Tôn trọng và thực hiện nội quy nơi công cộng; chấp hành tốt pháp luật về giao thông; có ý thức khi tham gia các sinh hoạt cộng đồng,
lễ hội tại địa phương
– Phản đối những hành vi không phù hợp với nếp sống văn hoá và quy định ở nơi công cộng
– Không tiếp tay cho kẻ xấu phát tán thông tin xâm hại cá nhân khác hoặc không lành mạnh cho
xã hội
– Tích cực tham gia và vận động người khác tham gia các hoạt động công ích, hoạt động tuyên truyền pháp luật
– Tôn trọng quyền và nghĩa vụ của công dân; quyền và nghĩa vụ của các cá nhân, tổ chức sản xuất kinh doanh và của người tiêu dùng theo đúng quy định của pháp luật
– Đánh giá được hành vi chấp hành
kỉ luật, pháp luật của bản thân và người khác; đấu tranh phê bình các hành vi vô kỉ luật, vi phạm pháp luật
Trang 12– Tích cực tìm hiểu và sẵn sàng tham gia các hoạt động tuyên truyền, chăm sóc, bảo vệ thiên nhiên; phản đối những hành vi xâm hại thiên nhiên
– Tích cực, chủ động tìm hiểu và sẵn sàng tham gia các hoạt động tuyên truyền về biến đổi khí hậu
và ứng phó với biến đổi khí hậu
dụng bừa bãi, lãng phí vật dụng, tài nguyên
– Chủ động, tích cực tham gia và vận động người khác tham gia các hoạt động tuyên truyền, chăm sóc, bảo vệ thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững
2 Yêu cầu cần đạt về năng lực
2.1 Yêu cầu cần đạt về năng lực chung
Môn Giáo dục công dân hình thành, phát triển cho học sinh các năng lực phát triển bản thân, điều chỉnh hành vi đạo đức, hành vi pháp luật của bản thân và giải quyết những vấn đề về kinh tế phù hợp với lứa tuổi Đó là những năng lực chuyên môn biểu hiện năng lực chung (năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo) và năng lực tìm hiểu xã hội đã được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể
2.2 Yêu cầu cần đạt về năng lực chuyên môn
Môn Giáo dục công dân hình thành, phát triển cho học sinh năng lực phát triển bản thân, điều chỉnh hành vi đạo đức, hành vi pháp luật và giải quyết vấn đề về kinh tế phù hợp với lứa tuổi
Trang 13Năng lực Yêu cầu cần đạt
1 Năng lực phát
triển bản thân
– Nhận biết và bày tỏ được cảm xúc, hành vi, thói quen của bản thân; biết chia sẻ tình cảm, cảm xúc của bản thân với người khác
– Tự làm những công việc của mình ở nhà và ở trường theo
sự phân công, hướng dẫn; tự chăm sóc, tự bảo vệ bản thân;
tự lập kế hoạch học tập và sinh hoạt của cá nhân phù hợp lứa tuổi
– Tự điều chỉnh cảm xúc, hành vi, thói quen của bản thân phù hợp với lứa tuổi
– Nhận biết và tự kiểm soát được cảm xúc bản thân để có hành vi phù hợp trong học tập và trong cuộc sống
– Nhận thức được sở thích, khả năng của bản thân và lựa chọn được hướng phát triển phù hợp sau trung học cơ sở
– Tự đề ra được mục tiêu, kế hoạch học tập cho bản thân và nỗ lực phấn đấu thực hiện mục tiêu,
kế hoạch đó
– Tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập
và trong cuộc sống; không đồng tình với những hành vi sống dựa dẫm, ỷ lại
– Tự đánh giá, tự điều chỉnh được nhận thức và hành vi ứng xử của bản thân, rèn luyện, khắc phục những hạn chế của bản thân phù hợp với giá trị đạo đức và quy định của pháp luật; tự khẳng định giá trị bản thân
– Xác định được hướng phát triển phù hợp của bản thân sau trung học phổ thông trên cơ sở nhận thức được những ưu điểm và hạn chế của bản thân, những hiểu biết cơ bản về các hoạt động kinh
tế và pháp luật trong đời sống
xã hội, yêu cầu và triển vọng của các ngành nghề về kinh tế và pháp luật
– Lựa chọn được những môn học phù hợp với định hướng nghề nghiệp của bản thân về kinh tế và
Trang 14Năng lực Yêu cầu cần đạt
pháp luật; đặt ra được các mục tiêu, kế hoạch học tập và nỗ lực phấn đấu thực hiện; tự nhận ra và điều chỉnh được những sai sót, hạn chế của bản thân trong quá trình học tập để điều chỉnh phương pháp học tập
– Bước đầu biết điều chỉnh hành vi, thói quen của bản thân theo sự hướng dẫn của gia đình và thầy, cô giáo phù hợp với chuẩn mực đạo đức
xã hội
– Đánh giá được thái độ, hành vi đạo đức của bản thân và người khác
– Nhận biết được tác hại, hậu quả của các hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức trong cuộc sống hằng ngày; phê phán, phản đối các thái độ, hành vi xâm hại giá trị đạo đức
– Điều chỉnh được hành vi của bản thân phù hợp với lứa tuổi theo chuẩn mực đạo đức để hình
– Phân tích, đánh giá được tác hại, hậu quả của những hành vi xâm hại giá trị đạo đức trong đời sống
xã hội và trong các tài liệu, thông tin đa dạng; phê phán, đấu tranh với các thái độ, hành vi xâm hại giá trị đạo đức
– Tự giác thực hiện hành vi đạo đức; tích cực, chủ động nhắc nhở, vận động, giúp đỡ người khác thực hiện hành vi đạo đức
– Có thái độ và hành vi ứng xử hài
Trang 15Năng lực Yêu cầu cần đạt
– Bước đầu biết thiết lập, phát triển các mối quan hệ với người khác; nhận ra được những bất đồng, xích mích giữa bản thân với người khác;
biết một số cách đơn giản hoà giải bất đồng, xích mích giữa bản thân với bạn bè
thành, duy trì mối quan hệ hoà hợp với những người xung quanh và thích ứng một cách linh hoạt với xã hội biến đổi
– Thực hiện được mục tiêu, kế hoạch của bản thân trên cơ sở các giá trị đạo đức
hoà với những người xung quanh trên cơ sở hiểu biết đúng đắn về đạo đức
– Bước đầu biết điều chỉnh hành vi, thói quen của bản thân theo đúng nội quy của trường học, luật lệ nơi công cộng và một số quy định của pháp luật
có liên quan đến trẻ em
– Đánh giá được thái độ, hành vi pháp luật của bản thân và người khác
– Nhận biết được tác hại, hậu quả của các hành vi vi phạm pháp luật trong cuộc sống hằng ngày; phê phán, phản đối các hành vi vi phạm pháp luật
– Điều chỉnh được hành vi của bản thân theo quy định pháp luật;
thực hiện quyền và nghĩa vụ
– Phân tích, đánh giá được tác hại, hậu quả của những hành vi vi phạm pháp luật của bản thân và người khác trong đời sống xã hội
và trong các tài liệu, thông tin đa dạng; phê phán, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật
– Tự giác thực hiện hành vi pháp luật, thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân
– Tích cực, chủ động nhắc nhở,
Trang 16Năng lực Yêu cầu cần đạt
– Nhận biết và thực hiện được quyền, bổn phận của bản thân phù hợp lứa tuổi trong các quan hệ với gia đình, bạn bè, nhà trường, cộng đồng và môi trường sống
công dân bằng những hành vi đúng đắn, phù hợp; phê phán các thái độ, hành vi vi phạm pháp luật
– Thực hiện được mục tiêu, kế hoạch của bản thân trên cơ sở phù hợp với các quy định của pháp luật
vận động, giúp đỡ người khác thực hiện hành vi pháp luật
– Thực hiện trách nhiệm công dân trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
4 Năng lực giải
quyết vấn đề về
kinh tế
– Nhận biết được các loại tiền
và giá trị của mỗi mệnh giá tiền Việt Nam
– Tiết kiệm và sử dụng hợp lí tiền
– Nhận biết được giá trị của tiền đối với cuộc sống; tiết kiệm tiền
và vận dụng được những kĩ năng quản lí tiền vào những tình huống thực tế
– Lập được kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm và tiêu tiền một cách hợp lí
– Bước đầu biết thu thập dữ liệu, phân tích, đưa ra nhận xét, đặt ra câu hỏi hoặc đưa ra một quyết định đơn giản cho các tình huống liên quan đến kinh tế
– Hiểu được các kiến thức cơ bản
về hoạt động của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hoạt động kinh tế của Nhà nước, hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động tiêu dùng – Thu thập, phân tích, đánh giá được thông tin kinh tế, tình huống kinh tế hoặc một quyết định đơn giản về kinh tế; giải thích được các hiện tượng kinh tế đơn giản thường gặp trong đời sống hằng ngày
Trang 17Năng lực Yêu cầu cần đạt
– Bước đầu biết tạo lập, xây dựng
ý tưởng kinh doanh cho một hoạt động kinh doanh nhỏ và đưa ra được quyết định hợp lí nhằm giải quyết các vấn đề kinh tế của cá nhân và cộng đồng với tư cách là một chủ thể kinh tế
– Biết sử dụng công nghệ thông tin và tận dụng những công nghệ hiện có trong việc thu thập, tìm kiếm, phân tích dữ liệu kinh tế và sẵn sàng chia sẻ thông tin với người khác
V NỘI DUNG GIÁO DỤC
1 Nội dung khái quát
1.1 Nội dung khái quát 3 cấp học
Trang 18Nội dung Tiểu học Trung học cơ sở Trung học phổ thông
1 Biết ơn tổ tiên và người có công với quê hương, đất nước
1 Yêu Tổ quốc Việt Nam
1 Yêu cuộc sống hoà bình
Nhân ái 2 Yêu gia đình 2 Yêu quý bạn
bè
2 Quan tâm hàng xóm láng giềng
2 Cảm thông và giúp đỡ người gặp khó khăn
2 Tôn trọng sự khác biệt của người khác Trung thực 3 Thật thà 3 Tôn trọng
tài sản của
3 Nhận lỗi và 3 Giữ lời hứa 3 Bảo vệ lẽ phải
Trang 194 Ham học hỏi 4 Yêu lao động 4 Vượt qua
khó khăn Trách
nhiệm
5.Sinh hoạt nền nếp
5 Bảo quản đồ dùng cá nhân và gia đình
5 Ý thức hoàn thành nhiệm vụ
5 Bảo vệ của công
5 Bảo vệ môi trường sống
GIÁO DỤC
KỸ NĂNG
SỐNG
Kỹ năng nhận thức, quản lí bản thân
6 Tự chăm sóc bản thân
6 Kiềm chế cảm xúc bản thân
6 Khám phá bản thân
7 Tìm kiếm sự
hỗ trợ khi gặp tình huống nguy hiểm
7 Xử lí bất hoà
GIÁO DỤC
KINH TẾ
Hoạt động tiêu dùng
7 Tiền và giá trị của tiền
7 Sử dụng tiền hợp lí
GIÁO DỤC
PHÁP LUẬT
Quyền và nghĩa vụ công dân
8 Thực hiện tốt nội quy trường, lớp
8 Tuân thủ luật lệ nơi công cộng
8 Tuân thủ quy tắc an toàn giao thông
8 Quyền và bổn phận của trẻ em
8 Phòng, tránh lạm dụng, xâm hại và bạo lực
về thể xác, tinh thần trẻ em
Trang 201.3 Nội dung khái quát cấp trung học cơ sở
1 Tự hào truyền thống quê hương
1 Tự hào truyền thống dân tộc Việt Nam
1 Sống có lí tưởng
Nhân ái
2 Yêu thương con người
Trung thực 3 Tôn trọng sự thật 3 Giữ chữ tín 3 Tôn trọng lẽ phải 3 Khách quan và
công bằng
Chăm chỉ
4 Siêng năng, kiên trì
4 Học tập tự giác, tích cực
4 Lao động cần cù, sáng tạo
4 Tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng
6 Tự nhận thức và đánh giá bản thân
6 Ứng phó với tâm lí căng thẳng
6 Hoạch định mục tiêu cá nhân
6 Quản lí thời gian hiệu quả
Kỹ năng tự vệ 7 Ứng phó với tình
huống nguy hiểm
7 Phòng, chống bạo lực học đường
7 Phòng, chống bạo lực gia đình
7 Thích ứng với những thay đổi trong cuộc sống
Trang 21Nội dung Lớp 6 Lớp 7 Lớp 8 Lớp 9
GIÁO DỤC
KINH TẾ
Hoạt động tiêu dùng
8 Tiết kiệm 8 Quản lí tiền 8 Lập kế hoạch
chi tiêu
8 Người tiêu dùng thông thái
GIÁO DỤC
PHÁP
LUẬT
Quyền và nghĩa
vụ của công dân
9 Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
9 Phòng, chống nhiễm HIV/AIDS
9 Phòng, chống tệ nạn xã hội
9 Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ
và các chất độc hại
10 Quyền được bảo
vệ, chăm sóc, giáo dục và tham gia của trẻ em Việt Nam
10 Quyền tự do kinh doanh và nghĩa
1 Nền kinh tế và các chủ thể của nền kinh tế
1 Cạnh tranh, cung, cầu trong kinh tế thị trường
1 Tăng trưởng và phát triển kinh tế
2 Thị trường và cơ chế thị trường
2 Lạm phát, thất nghiệp 2 Hội nhập kinh tế quốc tế
Hoạt động kinh
tế của Nhà nước
3 Ngân sách nhà nước và chính sách thuế
3 Thị trường lao động, việc làm và xu hướng tuyển dụng
3 Chính sách bảo hiểm và
an sinh xã hội Hoạt động sản
xuất kinh doanh
4 Sản xuất kinh doanh và các mô hình sản xuất kinh doanh
4 Ý tưởng kinh doanh và các năng lực cần thiết của người kinh doanh
4 Kế hoạch kinh doanh
và cách lập kế hoạch kinh doanh
5 Tín dụng và cách sử 5 Đạo đức, văn hoá trong sản 5 Trách nhiệm xã hội của
Trang 227 Hệ thống chính trị nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
8 Pháp luật nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam
9 Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
7 Pháp luật quốc tế
Quyền và nghĩa
vụ của công dân
7 Quyền bình đẳng của công dân
8 Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh tế
8 Quyền và nghĩa vụ của công dân về chính trị
9 Quyền và nghĩa vụ của công dân về văn hoá, xã hội
9 Quyền và nghĩa vụ của công dân về dân sự
Trang 232 Nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở các lớp
LỚP 1
1 Yêu thiên nhiên
– Tình yêu vẻ đẹp của thiên nhiên qua cảnh vật,
cây, hoa, con vật xung quanh ở quê hương mình
– Những cách ứng xử phù hợp thể hiện tình yêu
thiên nhiên ở quê hương mình
– Nhận biết được vẻ đẹp thiên nhiên của quê hương mình
– Chăm sóc, bảo vệ cây, hoa và các con vật có ích bằng những hành vi, việc làm phù hợp với lứa tuổi
– Nhắc nhở bạn bè, người thân giữ gìn vẻ đẹp thiên nhiên của quê hương như: không hái hoa, bẻ cành; giẫm lên thảm cỏ, cây; vứt rác bừa bãi
– Thể hiện được tình yêu thương với người thân trong gia đình bằng những hành vi ứng xử phù hợp lứa tuổi như: quan tâm, chăm sóc người thân trong gia đình; vâng lời cha, mẹ, anh, chị; hiếu thảo với ông bà,
– Nhận biết được sự cần thiết phải thật thà
– Nêu được một số biểu hiện của tính thật thà
– Thực hiện được lời nói và việc làm thật thà như: không nói dối; không tham lam khi nhặt được của rơi
Trang 24Nội dung Yêu cầu cần đạt
4 Tự giác làm việc của mình
– Tự giác làm việc của mình ở nhà, ở trường
– Lợi ích của việc tự giác làm việc của mình
– Rèn luyện thói quen tự giác làm việc của mình
– Nhận biết được lợi ích của việc tự giác làm việc của mình
– Thực hiện được hành động tự giác làm việc của mình ở nhà, ở trường như: tự giác học tập, tự giác làm việc nhà
– Nhắc nhở bạn không ỷ lại người khác; giúp bạn cùng rèn luyện thói quen tự giác làm việc
5 Sinh hoạt nền nếp
– Biểu hiện của sinh hoạt nền nếp
– Lợi ích của sinh hoạt nền nếp
– Rèn luyện thói quen sinh hoạt nền nếp
– Nêu được một số biểu hiện của sinh hoạt nền nếp
– Nhận biết được lợi ích của việc sinh hoạt nền nếp
– Thực hiện được thói quen sinh hoạt nền nếp như: gọn gàng, ngăn nắp; học tập, sinh hoạt đúng giờ; giao tiếp lễ độ, lịch sự
– Nhắc nhở bạn bè và người thân có thói quen sinh hoạt nền nếp
6 Tự chăm sóc bản thân
– Biểu hiện của tự chăm sóc bản thân
– Lợi ích của việc tự chăm sóc bản thân
– Rèn luyện thói quen tự chăm sóc bản thân
– Nêu được những việc làm tự chăm sóc bản thân như: vệ sinh răng, miệng, tóc, cơ thể; ăn mặc chỉnh tề và giữ gìn, bảo quản đồ dùng, vật dụng của bản thân
– Nhận biết được lợi ích của việc tự chăm sóc bản thân
– Tự làm được các việc chăm sóc bản thân phù hợp và vừa sức của mình – Nhắc nhở bạn bè, người thân tự chăm sóc bản thân
7 Phòng, tránh tai nạn, thương tích
– Một số tai nạn, thương tích và sự cần thiết phải
phòng, tránh tai nạn, thương tích
– Nêu được một số nguy cơ gây tai nạn, thương tích thường gặp
– Nhận biết được sự cần thiết phải phòng, tránh tai nạn, thương tích
Trang 25Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Một số cách phòng, tránh tai nạn, thương tích – Thực hiện được một số cách đơn giản và phù hợp để phòng, tránh tai
nạn, thương tích
– Chia sẻ với bạn bè một số cách đơn giản phòng, tránh tai nạn thương tích
8 Thực hiện tốt nội quy trường, lớp
– Biểu hiện của thực hiện tốt nội quy trường, lớp
– Lợi ích của việc thực hiện tốt nội quy trường, lớp
– Rèn luyện thói quen sống có kỉ luật
– Nêu được những việc làm thực hiện tốt nội quy trường, lớp
– Nhận biết được ích lợi của việc thực hiện tốt nội quy trường, lớp – Thực hiện được nội quy của trường, lớp: đi học đầy đủ, đúng giờ; học bài và làm bài tập đầy đủ; giữ trật tự trong lớp học và trong các buổi sinh hoạt tập thể của trường, lớp; để rác vào đúng nơi quy định; giữ gìn của công
– Nhắc nhở bạn bè thực hiện tốt nội quy trường lớp
LỚP 2
1 Yêu quê hương
– Biểu hiện của yêu quê hương
– Cách thể hiện tình yêu với quê hương
– Nêu được một số biểu hiện của yêu quê hương
– Thực hiện được việc làm và lời nói phù hợp với lứa tuổi thể hiện tình yêu với quê hương
– Nhắc nhở bạn bè thể hiện tình yêu với quê hương
2 Yêu quý bạn bè
– Biểu hiện của sự yêu quý bạn bè
– Sự cần thiết phải yêu quý bạn bè
– Nêu được một số biểu hiện của yêu quý bạn bè
– Nhận biết được sự cần thiết phải yêu quý bạn bè
Trang 26Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Cách thể hiện sự yêu quý bạn bè – Thực hiện được hành động và lời nói thể hiện yêu quý bạn bè
– Sẵn sàng tham gia hoạt động giúp đỡ bạn có hoàn cảnh không may mắn, vùng sâu vùng xa, bị ảnh hưởng của thiên tai bão lũ
– Nhắc nhở bạn bè đoàn kết, yêu thương giúp đỡ lẫn nhau
3 Tôn trọng tài sản của người khác
– Biểu hiện của tôn trọng tài sản của người khác
– Vì sao cần tôn trọng tài sản của người khác
– Rèn luyện thói quen biết tôn trọng tài sản của
người khác
– Nêu được một số biểu hiện của việc tôn trọng tài sản của người khác – Nhận biết được một cách đơn giản về sự cần thiết phải tôn trọng tài sản của người khác
– Thực hiện được hành vi tôn trọng tài sản của người khác
– Nhắc nhở bạn bè, người thân không tự ý lấy, sử dụng đồ của người khác
4 Quý trọng thời gian
– Quý trọng thời gian trong sinh hoạt, học tập ở
trường và ở nhà
– Lợi ích của quý trọng thời gian
– Rèn luyện thói quen quý trọng thời gian
– Nêu được một số biểu hiện của quý trọng thời gian
– Nhận biết được một cách đơn giản về lợi ích của quý trọng thời gian – Thực hiện được hành động quý trọng thời gian
– Nhắc nhở người thân, bạn bè biết quý trọng thời gian
5 Bảo quản đồ dùng cá nhân và gia đình
– Biểu hiện của việc biết bảo quản đồ dùng cá
nhân và gia đình
– Sự cần thiết phải bảo quản đồ dùng cá nhân và
gia đình
– Rèn luyện thói quen biết bảo quản đồ dùng cá
– Nêu được một số biểu hiện của việc biết bảo quản đồ dùng cá nhân và gia đình: đồ dùng sinh hoạt gia đình và sinh hoạt cá nhân, đồ dùng học tập,
– Nhận biết được sự cần thiết phải bảo quản đồ dùng cá nhân và gia đình
Trang 27Nội dung Yêu cầu cần đạt
nhân và gia đình – Thực hiện được hành động biết bảo quản đồ dùng cá nhân và gia
– Sự cần thiết phải tự kiềm chế cảm xúc bản thân
– Một số tình huống và cách đơn giản để tự kiềm
chế cảm xúc của bản thân
– Nhận biết được cảm xúc tích cực (thích, yêu, tự tin, vui vẻ, vui sướng, phấn khởi,…), cảm xúc tiêu cực (giận dữ, buồn chán, sợ hãi, tự ti, thất vọng,…) và tác hại của việc không kiềm chế được cảm xúc bản thân, lợi ích của việc kiềm chế được cảm xúc bản thân
– Thực hiện được một số cách đơn giản để kiềm chế cảm xúc bản thân – Nhắc nhở người thân, bạn bè kiềm chế cảm xúc bản thân
7 Tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống nguy hiểm
– Các tình huống nguy hiểm, không an toàn cần
tìm kiếm sự hỗ trợ
– Quy tắc an toàn khi gặp tình huống nguy hiểm
– Một số cách đơn giản xử lí tình huống nguy
hiểm, không an toàn
– Nhận biết được một số tình huống nguy hiểm, không an toàn cần tìm kiếm sự hỗ trợ
– Thực hiện được hành động, lời nói phù hợp và kịp thời để tìm được
sự hỗ trợ của người khác khi gặp tình huống nguy hiểm hay không an toàn
– Thực hiện được một số cách đơn giản để xử lí tình huống nguy hiểm, không an toàn
8 Tuân thủ luật lệ nơi công cộng
– Những luật lệ phổ biến cần tuân thủ ở nơi công
cộng
– Nêu được một số luật lệ cần tuân thủ ở nơi công cộng
– Nhận biết được sự cần thiết phải tuân thủ luật lệ nơi công cộng
Trang 28Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Sự cần thiết phải tuân thủ luật lệ nơi công cộng
– Rèn luyện thói quen tuân thủ luật lệ nơi công
cộng
– Thực hiện được thói quen tuân thủ luật lệ nơi công cộng
– Nhắc nhở mọi người tuân thủ luật lệ nơi công cộng
LỚP 3
1 Biết ơn tổ tiên và những người có công với quê
hương, đất nước
– Công lao của tổ tiên và những người có công với
quê hương, đất nước
– Biểu hiện của lòng biết ơn tổ tiên và những
người có công với quê hương, đất nước
– Cách thể hiện lòng biết ơn tổ tiên và những
người có công với quê hương, đất nước
– Nhận biết được những ai là tổ tiên và người có công với quê hương, đất nước
– Nêu được những biểu hiện đơn giản về công lao của tổ tiên và những người có công với quê hương, đất nước
– Nhận biết được một số biểu hiện của lòng biết ơn với tổ tiên và những người có công với quê hương, đất nước (kính trọng, hiếu thảo, lễ phép, vâng lời, đền ơn đáp nghĩa, )
– Thể hiện được lòng biết ơn bằng lời nói, việc làm cụ thể phù hợp với lứa tuổi
– Nhắc nhở người thân, bạn bè thể hiện lòng biết ơn tổ tiên và những người có công với quê hương, đất nước
2 Quan tâm hàng xóm láng giềng
– Biểu hiện của việc quan tâm hàng xóm láng giềng
– Sự cần thiết phải quan tâm hàng xóm láng giềng
– Nêu được một số biểu hiện của việc quan tâm hàng xóm láng giềng – Nêu được sự cần thiết phải quan tâm hàng xóm láng giềng
Trang 29Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Cách thể hiện sự quan tâm hàng xóm láng giềng – Thực hiện được việc quan tâm hàng xóm láng giềng bằng những lời
nói, việc làm phù hợp với khả năng
– Nhắc nhở bạn bè, người thân quan tâm hàng xóm láng giềng
3 Nhận lỗi và sửa lỗi
– Biểu hiện của nhận lỗi và sửa lỗi
– Sự cần thiết phải nhận lỗi và sửa lỗi
– Rèn luyện thói quen biết nhận lỗi và sửa lỗi
– Nêu được được một số biểu hiện của nhận lỗi và sửa lỗi
– Nêu được sự cần thiết của việc nhận lỗi và sửa lỗi
– Thực hiện hành động đơn giản thể hiện việc biết nhận lỗi và sửa lỗi – Nhắc nhở bạn bè, người thân nhận lỗi và sửa lỗi; giúp bạn nhận lỗi và sửa lỗi
4 Ham học hỏi
– Biểu hiện của ham học hỏi
– Lợi ích của ham học hỏi
– Rèn luyện thói quen ham học hỏi
– Nêu được một số biểu hiện của ham học hỏi
– Nêu được lợi ích của việc ham học hỏi đối với lứa tuổi của mình – Thực hiện được việc làm và lời nói thể hiện sự ham học hỏi
– Nhắc nhở, động viên bạn bè ham học hỏi
5 Ý thức hoàn thành nhiệm vụ
– Biểu hiện của ý thức hoàn thành nhiệm vụ
– Sự cần thiết phải có ý thức hoàn thành nhiệm vụ
– Rèn luyện thói quen hoàn thành nhiệm vụ
– Nêu được một số biểu hiện của ý thức hoàn thành nhiệm vụ và sự cần thiết phải có ý thức hoàn thành nhiệm vụ
– Thực hiện được việc làm và lời nói thể hiện là người có ý thức hoàn thành nhiệm vụ
– Nhắc nhở bạn bè có ý thức hoàn thành nhiệm vụ
6 Khám phá bản thân
– Những điểm mạnh của bản thân cần được khám – Nêu được một số điểm mạnh của bản thân cần được khám phá và sự
Trang 30Nội dung Yêu cầu cần đạt
phá
– Sự cần thiết phải khám phá điểm mạnh của bản thân
– Một số cách đơn giản trong tự khám phá điểm
mạnh của bản thân
cần thiết phải tự khám phá điểm mạnh của bản thân
– Thực hiện được một số cách đơn giản tự khám phá điểm mạnh của bản thân
– Rèn luyện để phát huy điểm mạnh của bản thân
– Kể được một số biểu hiện của bất hoà và tác hại của bất hoà
– Giải thích được một cách đơn giản ích lợi của việc xử lí bất hoà – Thực hiện được một số cách đơn giản, phù hợp để xử lí bất hoà
– Giúp người thân, bạn bè xử lí bất hoà với người khác phù hợp với khả năng của bản thân
8 Tuân thủ quy tắc an toàn giao thông
– Các quy tắc an toàn thường gặp khi tham gia
Trang 31LỚP 4
1 Yêu Tổ quốc Việt Nam
– Biểu hiện của tình yêu Tổ quốc
– Ý nghĩa của tình yêu Tổ quốc
– Cách thể hiện tình yêu Tổ quốc
– Kể được một số biểu hiện của tình yêu Tổ quốc Việt Nam
– Nêu được một cách đơn giản về ý nghĩa của tình yêu Tổ quốc
– Thực hiện được những hành động và lời nói thể hiện tình yêu với Tổ quốc
– Tham gia hoạt động phù hợp thể hiện tình yêu với Tổ quốc
– Nhắc nhở bạn bè thể hiện tình yêu Tổ quốc
2 Cảm thông và giúp đỡ người gặp khó khăn
– Biểu hiện của sự cảm thông và giúp đỡ người
– Nhắc nhở mọi người cùng thể hiện sự cảm thông và giúp đỡ người gặp khó khăn
Trang 32Nội dung Yêu cầu cần đạt
3 Giữ lời hứa
– Biểu hiện của giữ lời hứa
– Sự cần thiết của việc giữ lời hứa
– Rèn luyện thói quen giữ lời hứa
– Kể được một số biểu hiện của giữ lời hứa
– Nêu được sự cần thiết của việc giữ lời hứa
– Thực hiện được việc giữ lời hứa bằng lời nói, việc làm cụ thể
– Nhắc nhở mọi người biết giữ lời hứa
4 Yêu lao động
– Biểu hiện của yêu lao động
– Ý nghĩa của yêu lao động
– Rèn luyện để trở thành người yêu lao động
– Kể được một số biểu hiện của yêu lao động
– Nêu được một cách đơn giản ý nghĩa của yêu lao động
– Tích cực, tự giác tham gia hoạt động lao động phù hợp với điều kiện
và khả năng của bản thân
– Tích cực rèn luyện để trở thành người yêu lao động
– Phản đối những biểu hiện lười lao động; quý trọng tấm gương yêu lao động
5 Bảo vệ của công
– Biểu hiện của bảo vệ của công
– Sự cần thiết phải bảo vệ của công
– Rèn luyện thói quen biết bảo vệ của công
– Kể được một số biểu hiện của bảo vệ của công
– Nêu được sự cần thiết phải bảo vệ của công
– Thực hiện được việc bảo vệ của công bằng những hành động cụ thể phù hợp với lứa tuổi
– Nhắc nhở mọi người giữ gìn, bảo vệ của công
6 Thiết lập quan hệ bạn bè
– Sự cần thiết phải thiết lập quan hệ bạn bè
– Một số cách đơn giản thiết lập, duy trì quan hệ
bạn bè
– Nêu được sự cần thiết phải thiết lập quan hệ bạn bè
– Thực hiện được một số cách đơn giản để thiết lập, duy trì quan hệ bạn
bè
Trang 33Nội dung Yêu cầu cần đạt
7 Tiền và giá trị của tiền
– Mệnh giá các loại tiền Việt Nam
– Giá trị các loại tiền Việt Nam
– Phân biệt các loại tiền Việt Nam – Nhận biết được giá trị của tiền Việt Nam
– Quý trọng và tiết kiệm tiền
– Nhắc nhở bạn bè quý trọng và tiết kiệm tiền
8 Quyền và bổn phận của trẻ em
– Quyền của trẻ em
– Bổn phận của trẻ em
– Kể được một số quyền và bổn phận của trẻ em
– Nêu được một cách đơn giản về sự cần thiết phải thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em
– Thực hiện được quyền và bổn phận của trẻ em phù hợp với lứa tuổi – Nhắc nhở mọi người tôn trọng và thực hiện quyền trẻ em
– Giúp bạn bè thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em
LỚP 5
1 Yêu cuộc sống hoà bình
– Biểu hiện của hoà bình trong cuộc sống hằng
ngày và trong cuộc sống chung của nhân loại
– Ý nghĩa của cuộc sống hoà bình
– Hành động vì cuộc sống hoà bình
– Kể được một số biểu hiện của cuộc sống hoà bình
– Giải thích được một cách đơn giản về ý nghĩa của hoà bình trong cuộc sống hằng ngày và trong cuộc sống chung của nhân loại
– Thực hiện được hành động và lời nói phù hợp lứa tuổi để thể hiện bản thân là người yêu cuộc sống hoà bình
Trang 34Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Tích cực tham gia hoạt động tuyên truyền, gìn giữ, bảo vệ cuộc sống hoà bình phù hợp với khả năng và điều kiện do nhà trường, địa phương
tổ chức
2 Tôn trọng sự khác biệt của người khác
– Tôn trọng sự khác biệt của người khác về cách
ăn mặc, tính nết, hoàn cảnh gia đình và sự khác
biệt về giới
– Ý nghĩa của tôn trọng sự khác biệt
– Rèn luyện thói quen tôn trọng sự khác biệt
– Kể được một số biểu hiện của tôn trọng sự khác biệt
– Giải thích được một cách đơn giản về ý nghĩa của tôn trọng sự khác biệt
– Thực hiện được hành động và lời nói tôn trọng sự khác biệt giữa người này và người khác trong cuộc sống
– Phản đối hành vi cư xử thiếu tôn trọng sự khác biệt
– Nhắc nhở bạn bè, người thân tôn trọng sự khác biệt của mọi người
3 Bảo vệ lẽ phải
– Những lẽ phải cần bảo vệ
– Sự cần thiết của bảo vệ lẽ phải
– Rèn luyện thói quen biết bảo vệ lẽ phải
– Nhận biết được những lẽ phải cần bảo vệ: cái đúng, việc tốt, người tốt – Giải thích được một cách đơn giản về sự cần thiết của bảo vệ lẽ phải – Thực hiện được việc bảo vệ lẽ phải bằng lời nói và hành động cụ thể phù hợp với lứa tuổi
– Mạnh dạn bảo vệ lẽ phải và biết cách bảo vệ lẽ phải phù hợp, hiệu quả, vừa sức của bản thân
– Nhắc nhở mọi người bảo vệ lẽ phải
4 Vượt qua khó khăn
– Những khó khăn cần phải vượt qua trong học
tập và trong cuộc sống – Nhận biết được những khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và
Trang 35Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Biểu hiện của sự vượt qua khó khăn
– Ích lợi của vượt qua khó khăn
– Rèn luyện thói quen vượt qua khó khăn
trong cuộc sống
– Kể được một số biểu hiện của sự vượt qua khó khăn
– Giải thích được một cách đơn giản về ích lợi của sự vượt qua khó khăn – Biết áp dụng những cách phù hợp để vượt qua khó khăn của bản thân – Tích cực rèn luyện để vượt qua khó khăn
– Nhắc nhở và khích lệ bạn vượt qua khó khăn; quý trọng tấm gương vượt khó
5 Bảo vệ môi trường sống
– Sự cần thiết phải bảo vệ môi trường sống
– Những việc cần làm để bảo vệ môi trường sống
– Rèn luyện thói quen bảo vệ môi trường sống
– Giải thích được một cách đơn giản về sự cần thiết phải bảo vệ môi trường sống
– Kể được một số việc cần làm để bảo vệ môi trường sống: chăm sóc cây xanh và các con vật có ích; giữ vệ sinh môi trường, không xả rác bừa bãi; không đồng tình với những hành vi xâm hại thiên nhiên
– Thực hiện được việc bảo vệ môi trường sống bằng những việc làm cụ thể phù hợp với khả năng và điều kiện của bản thân
– Tham gia hoạt động bảo vệ môi trường phù hợp với khả năng và điều kiện do nhà trường, địa phương tổ chức
– Nhắc nhở người thân, bạn bè bảo vệ môi trường sống
Trang 36Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Sự cần thiết phải phòng, tránh lạm dụng, xâm
hại và bạo lực về thể xác, tinh thần trẻ em
– Một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng,
tránh lạm dụng, xâm hại và bạo lực về thể xác,
– Thực hiện được một số cách đơn giản để phòng, tránh lạm dụng, xâm hại và bạo lực về thể xác và tinh thần trẻ em
Trang 37LỚP 6
1 Yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên
– Khái niệm yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với
thiên nhiên
– Biểu hiện của yêu thiên nhiên, sống hoà hợp
với thiên nhiên của quê hương, đất nước
– Một số biện pháp cần làm để bảo vệ thiên
nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên của quê
hương, đất nước
– Nêu được khái niệm yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên – Giải thích được vì sao phải yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên của quê hương, đất nước
– Thực hiện được một số biện pháp để bảo vệ thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên của quê hương, đất nước
– Đánh giá, nhận xét được hành vi của bản thân và người khác đối với thiên nhiên của quê hương, đất nước
2 Yêu thương con người
– Khái niệm yêu thương con người
– Biểu hiện của tình yêu thương con người
– Giá trị của yêu thương con người
– Nêu được khái niệm yêu thương con người
– Liệt kê được các biểu hiện của tình yêu thương con người
– Nhận ra được giá trị của tình yêu thương con người
– Thực hiện được những việc làm thể hiện tình yêu thương con người (với gia đình, thầy cô, bạn bè và những người xung quanh)
– Đánh giá được hành vi, việc làm thể hiện tình yêu thương của người khác
3 Tôn trọng sự thật
– Khái niệm tôn trọng sự thật và biểu hiện của
tôn trọng sự thật
– Tầm quan trọng của tôn trọng sự thật
– Rèn luyện để trở thành người biết tôn trọng
sự thật
– Nêu được khái niệm tôn trọng sự thật
– Mô tả được một số biểu hiện của tôn trọng sự thật
– Giải thích được sự cần thiết phải tôn trọng sự thật
– Thực hiện các hành vi và việc làm dựa trên tôn trọng sự thật
– Phê phán, phản đối việc làm, lời nói thiếu tôn trọng sự thật
Trang 38Nội dung Yêu cầu cần đạt
4 Siêng năng, kiên trì
– Khái niệm siêng năng, kiên trì và biểu hiện của
siêng năng, kiên trì trong học tập, lao động và
sinh hoạt hằng ngày
– Ý nghĩa của siêng năng, kiên trì
– Rèn luyện tính siêng năng, kiên trì
– Nêu được khái niệm siêng năng, kiên trì và ý nghĩa của siêng năng, kiên trì
– Phân biệt được siêng năng, kiên trì với lười biếng, không kiên trì – Đánh giá được hành vi của bản thân và người khác về siêng năng, kiên trì trong học tập, lao động
– Thể hiện được siêng năng, kiên trì trong lao động, học tập và cuộc sống hằng ngày
– Ủng hộ, quý trọng những người siêng năng, kiên trì; phê phán những biểu hiện của sự lười biếng, hay nản lòng
5 Tự lập
– Tự lập và biểu hiện của người có tính tự lập
– Ý nghĩa của tính tự lập đối với cuộc sống của
bản thân, gia đình và xã hội
– Biện pháp rèn luyện tính tự lập
– Nêu được khái niệm tự lập
– Liệt kê được các biểu hiện của người có tính tự lập
– Trình bày được ý nghĩa của tính tự lập đối với cuộc sống của bản thân, gia đình và xã hội
– Đánh giá được tính tự lập của bản thân và người khác
– Thực hiện được nhiệm vụ của bản thân trong học tập, trong các hoạt động tập thể ở trường và trong cuộc sống cộng đồng, không dựa dẫm, ỷ lại và phụ thuộc vào người khác
6 Tự nhận thức và đánh giá bản thân
– Thế nào là tự nhận thức, đánh giá bản thân
– Ý nghĩa của tự nhận thức và đánh giá bản thân
– Liệt kê được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, tự nhận thức giá trị,
vị trí của bản thân
Trang 39Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Phương pháp tự nhận thức, đánh giá giá trị, vị
trí, điểm mạnh, điểm yếu của bản thân
– Biện pháp phát huy điểm mạnh và hạn chế
điểm yếu của bản thân
– Lựa chọn được cách ứng xử, hành động phù hợp với điểm mạnh, điểm yếu của bản thân và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh
– Thiết kế được kế hoạch hành động nhằm phát huy điểm mạnh và hạn chế điểm yếu của bản thân
7 Ứng phó với tình huống nguy hiểm
– Tình huống nguy hiểm và nhận dạng các tình
huống nguy hiểm
– Hậu quả của các tình huống nguy hiểm đối với
học sinh trung học cơ sở (bị lạc, tiếp xúc với
người lạ, ở nhà một mình, hoả hoạn, bị lạm dụng,
xâm hại, bạo lực, )
– Biện pháp ứng phó với các tình huống
– Liệt kê được những người, những nơi đáng tin cậy để có thể hỗ trợ trẻ
em khi gặp nguy hiểm
– Đánh giá được kĩ năng ứng phó với các tình huống nguy hiểm của bản thân và bạn bè
– Thực hành được cách ứng phó trước các tình huống nguy hiểm để đảm bảo an toàn cho bản thân
8 Tiết kiệm
– Tiết kiệm và hình thức tiết kiệm
– Biểu hiện của tiết kiệm
– Ý nghĩa của tiết kiệm
– Rèn luyện ý thức tiết kiệm
– Nêu được khái niệm tiết kiệm
– Giải thích được tầm quan trọng của việc tiết kiệm (tiền bạc, của cải, thời gian)
– Phân biệt được các biểu hiện của tiết kiệm và biểu hiện của không tiết kiệm
Trang 40Nội dung Yêu cầu cần đạt
– Thực hành được việc tiết kiệm trong cuộc sống, học tập
– Đánh giá, nhận xét được việc thực hành tiết kiệm của bản thân và những người xung quanh
– Phê phán những biểu hiện xa hoa, lãng phí, không tiết kiệm
9 Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam
– Khái niệm công dân
– Căn cứ xác định công dân nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam
– Quy định của Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam về quyền và nghĩa vụ công
dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
– Liệt kê được căn cứ xác định công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
– Phân biệt được những người là công dân Việt Nam và không phải là công dân Việt Nam
– Nêu được quy định của Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam về quyền và nghĩa vụ công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
– Đánh giá được hành vi, việc làm của những người xung quanh trong thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân
– Thực hiện được trách nhiệm công dân phù hợp với lứa tuổi học sinh trung học cơ sở
10 Quyền được bảo vệ, chăm sóc, giáo dục và
tham gia của trẻ em Việt Nam
– Quyền được bảo vệ
– Quyền được chăm sóc
– Quyền được giáo dục
– Nêu được nội dung chính trong quy định của Công ước Liên hợp quốc
và Luật Trẻ em của Việt Nam về quyền trẻ em được bảo vệ, chăm sóc, giáo dục và tham gia
– Nhận xét được việc thực hiện của bản thân và bạn bè, thầy cô giáo, nhà trường, chính quyền địa phương về quyền được bảo vệ, chăm sóc,