Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu

Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến Với mong muốn giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ có ý thức bảo vệ môi trường, có hành vi văn minh nơi công cộng, nâng cao kiến thức về ph

Trang 1

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kỹ năng ứng phó

với biến đổi khí hậu”

_k2a_

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Trong những năm gần đây cụm từ “biến đổi khí hậu” không còn xa lạ đối với tất cả chúng ta Thực trạng biến đổi khí hậu (BĐKH) hiện nay đang ngày càng trở thành vấn đề gay gắt của toàn nhân loại, con người phải đối mặt với ngày càng nhiều khó khăn do BĐKH gây nên Do đó ứng phó BĐKH đang ngày được quan tâm vì cuộc sống của tất cả mọi người Trẻ em, đặc biệt là trẻ mầm non rất nhạy cảm với những ảnh hưởng của môi trường, dễ bị tổn thương do các tác động của BĐKH Vì vậy việc giáo dục cho trẻ về BĐKH, cách ứng phó với BĐKH có ý nghĩa vô cùng quan trọng và cần thiết

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến

Với mong muốn giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ có ý thức bảo vệ môi trường, có hành vi văn minh nơi công cộng, nâng cao kiến thức về phòng tránh thiên tai, để tự bảo vệ mình, bảo về cộng đồng, góp phần nào đó giúp cho giáo viên có thể dễ dàng hơn trong việc thực hiện nội dung nâng cao chất

lượng giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH, tôi đã mạnh dạn lựa chọn nội dung:

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kỹ

năng ứng phó với biến đổi khí hậu” để nghiên cứu và áp dụng sáng kiến từ

thời điểm tháng 8/ 2016 đến tháng 2/2017 tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi mà tôi phụ trách

Để áp dụng sáng kiến cần có những điều kiện sau:

- Giáo viên trực tiếp giảng dạy tại trường mầm non có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên

- Có đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị về đồ dùng, đồ chơi

3 Nội dung sáng kiến

3.1 Tính mới tính sáng tạo của sáng kiến

Những năm gần đây được sự quan tâm của các cấp ngành liên quan, giáo viên trường tôi đã được cung cấp một số tài liệu hướng dẫn, tham khảo, tuy nhiên để áp dụng vào thực tế địa phương thì yêu cầu người giáo viên cần linh

Trang 2

_k2a_

hoạt , sáng tạo Tôi đã vận dụng linh hoạt tài liệu được cung cấp lựa chọn nội dung thích hợp với từng chủ đề để xây dựng kế hoạch chủ đề theo sự liên kết chặt chẽ giữa mục tiêu – mạng nội dung – mạng hoạt động của chủ đề đó Tôi lựa chọn nhiều hình thức tổ chức các hoạt động gần gũi, sáng tạo, sinh động, một số bài thơ, vở kịch có nội dung giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH kích thích trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động

3.2 Khả năng áp dụng sáng kiến

Đề tài được thực hiện lần đầu tại trường tôi và tôi nhận thấy giáo dục trẻ

kỹ năng ứng phó với BĐKH mang lại hiệu quả vô cùng to lớn vì khi trẻ có những kỹ năng đó nó giúp cho trẻ biết yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường, yêu quê hương đất nước và hơn hết là có thể tự tránh được những rủi ro bất ngờ xảy ra trong cuộc sống do thiên tai mang lại Những biện pháp được trình bày trong sáng kiến rất dễ áp dụng và với tùy từng điều kiện nhà trường, tùy khả năng của giáo viên và học sinh mà mức độ áp dụng sẽ có sự chênh lệch phù hợp Chính vì vậy tôi rất mong sáng kiến của mình được nhân rộng trong tất cả các trường mầm non, trên mọi địa bàn từ nông thôn đến miền núi để tất cả giáo viên, phụ huynh cùng quan tâm dạy trẻ

3.3 Lợi ích của sáng kiến

- Giúp giáo viên hiểu sâu hơn về nội dung giáo dục trẻ ứng phó BĐKH,

từ đó có thêm kỹ năng xây dựng các hoạt động tích hợp nội dung giáo dục trẻ

về BĐKH vào các hoạt động trong ngày của trẻ

- Giúp trẻ có hiểu biết cơ bản về BĐKH, có kỹ năng cần thiết để thích nghi, ứng phó với một số biểu hiện khi thay đổi thời tiết hay BĐKH; biết chủ động, tự tin, mạnh dạn chia sẻ thông tin với bạn bè, người lớn khi xảy ra các hiện tượng thiên tai, từ đó phòng tránh được những rủi ro của BĐKH

- Tăng cường nhận thức của phụ huynh về vấn đề này, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm cùng kết hợp với giáo viên và nhà trường giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH

4 Khẳng định giá trị, kết quả của sáng kiến

Trang 3

_k2a_

Áp dụng sáng kiến “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục

trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu” đã mang hiệu

quả đáng kể Bản thân tôi chủ động linh hoạt và sáng tạo hơn trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức hoạt động có tích hợp nội dung giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH một cách hiệu quả Đa số trẻ đã có kiến thức, kỹ năng cũng như thái độ đúng đắn, từ đó hình thành ý thức trong từng hành động cụ thể Phụ huynh đã quan tâm, tích cực kết hợp với giáo viên để rèn cho trẻ kỹ năng, thái

độ đúng đắn về vấn đề này

Trang 4

_k2a_

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Biến đổi khí hậu hiện nay đang là vấn đề cấp bách của toàn cầu Mặc

dù con người có công lao to lớn trong việc cải tạo thiên nhiên, bắt thiên nhiên phục vụ cho lợi ích của mình, nhưng đồng thời con người cũng là thủ phạm chính gây nên BĐKH

BĐKH mà trước hết là sự nóng lên toàn cầu và mực nước biển dâng là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ 21 Việt Nam là một trong những nước trên thế giới dễ bị tổn thương nhất bởi BĐKH nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, là một trong năm ổ bão của khu vực Châu Á- Thái Bình Dương, thường xuyên phải hứng chịu nhiều loại bão, lụt., nước biển dâng và các hiện tượng thiên tai khác

Nhận thức được tầm quan trọng của BĐKH trong công cuộc xây dựng đất nước, Đảng và Nhà nước ta chủ trương phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường và phát triển xã hội bền vững Giáo dục BĐKH và cách ứng phó với BĐKH là cách hữu hiệu nhất, kinh tế nhất và bền vững nhất trong các biện pháp để thực hiện mục tiêu về BĐKH và cách ứng phó BĐKH Mục đích của việc giáo dục là làm cho con người hiểu rõ tầm quan trọng của khí hậu và cách bảo vệ kí hậu từ những thói quen hành vi của mỗi người và cách để tồn tại khi có BĐKH xảy ra Muốn làm được điều này phải qua một quá trình lâu dài và xuyên suốt ngay từ khi còn nhỏ đến khi trưởng thành

Từ chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu: Quyết định số: 158/2008/QĐ–TTg ngày 02 tháng 12 năm 2008 của Thủ Tướng Chính Phủ, BGD&ĐT đã xây dựng đề án ‘‘Đưa các nội dung ứng phó với biến đổi khí hậu vào các chương trình GD&ĐT giai đoạn 2011 – 2015” theo Quyết định số: 4619/QĐ– BGD&ĐT ngày 12 tháng 10 năm 2010 do Bộ trưởng BGD&ĐT ban hành

Trên cơ sở những đề án, tiểu đề án của BGD&ĐT - Vụ giáo dục mầm non, Sở giáo dục và đào tạo (SGD&ĐT) Tỉnh Hải Dương đã đưa ra nhiệm vụ

Trang 5

_k2a_

giáo dục ứng phó với BĐKH vào chương trình giáo dục mầm non (GDMN) trong Công văn hướng dẫn số: 1152/SGD&ĐT -GDMN ngày 26 tháng 8 năm

2013 về việc thực hiện nhiệm vụ GDMN Tỉnh Hải Dương

Trẻ mầm non rất nhạy cảm với những tác động và ảnh hưởng của môi trường xung quanh, dễ bị tổn thương bởi những tác động của BĐKH Môi trường sống của trẻ ngày mai phụ thuộc vào chính những hành động của trẻ từ ngày hôm nay Trẻ lứa tuổi mầm non rất thích tiếp xúc với thiên nhiên và cuộc sống xung quanh, dễ tiếp thu và hình thành những nề nếp, thói quen, những giá trị tốt đẹp, tạo cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách sau này

Vì vậy việc giáo dục hình thành ý thức, thái độ, đặc biệt là hành vi đúng đắn bảo vệ môi trường sống, cách ứng phó và giảm nhẹ hậu quả của BĐKH phải bắt đầu từ lứa tuổi mầm non

Đối với trẻ mẫu giáo đặc biệt là trẻ 5 tuổi là lứa tuổi chuẩn bị bước vào lớp 1, nhận thức của trẻ đã hoàn thiện hơn các lứa tuổi khác.Vì vậy không chỉ cung cấp cho trẻ vốn hiểu biết sơ đẳng về việc làm gì để ứng phó với BĐKH

mà còn phải nâng cao vốn hiểu biết của trẻ, nâng cao kĩ năng ứng phó của trẻ với BĐKH Từ đó bồi dưỡng cho trẻ tình yêu thiên nhiên, môi trường có tình yêu quê hương, đất nước, giáo dục trẻ ý thức trách nhiệm để trở thành một chủ nhân tương lai của đất nước

Việc giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH đã được một số giáo viên thực hiện tuy nhiên chất lượng chưa cao, hành vi, kĩ năng của trẻ chưa được thành thục, mới chỉ dừng lại ở việc cung cấp những kiến thức cơ bản để hiểu Nội dung giáo dục trẻ về BĐKH trong trường mầm non cần phù hợp với mức độ phát triển của trẻ, phù hợp với những hiểu biết, thực tiễn và những quan sát hằng ngày của trẻ

Với mong muốn đóng góp một phần để nâng cao chất lượng thực hiện nội dung giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH, từ đó củng cố thêm cho trẻ ý thức, thái độ và kỹ năng sống bình tĩnh - chủ động - tự tin trong mọi tình huống có

Trang 6

_k2a_

kỹ năng để bảo vệ chính mình, tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số biện

pháp nâng cao chất lượng giáo dục trẻ 5-6 tuổi kĩ năng ứng phó với biến đổi khí hậu” để nghiên cứu

2 Thực trạng của vấn đề

2.1 Khó khăn

Trường chúng tôi nằm ở ngoại ô của thành phố, nơi tập trung đông dân

cư, chủ yếu làm nghề buôn, nghề mộc, chăn nuôi nhỏ lẻ trình độ dân trí còn hạn chế, phần lớn chưa quan tâm nhiều đến việc học hành của con, hoàn toàn phó mặc cho giáo viên trên lớp, chỉ chú tâm đến làm ăn kinh tế Một số phụ huynh có điều kiện quan tâm tới con, thì luôn nóng vội trong việc dạy con

Vì chưa nhận được sự quan tâm, chăm sóc chu đáo của bố mẹ nên khả năng hiểu biết, tiếp thu những kỹ năng cần thiết để ứng phó với biến đổi khí hậu phòng chống thiên tai (BĐKHPCTT) của trẻ còn bị hạn chế

Trường tôi đang trong thời kỳ xây dựng, cơ sở vật chất chưa đầy đủ nên việc tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục và rèn kỹ năng cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn

Trong những năm qua, đội ngũ giáo viên đã từng bước khẳng định về chuyên môn nghiệp vụ của mình, đã đầu tư vào bài dạy, các hoạt động một cách tích cực Song, việc rèn kỹ năng ứng phó với BĐKHPCTT cho trẻ còn nhiều lúng túng, chưa linh hoạt Một số ít giáo viên vẫn còn xem nhẹ việc rèn

kỹ năng này cho trẻ vào trong các hoạt động Tuy có đầu tư vào bài dạy, nhưng phương pháp và cách tổ chức hoạt động còn sơ sài, cô chưa kịp thời uốn nắn cho trẻ về hành vi, thái độ của trẻ để giúp trẻ có được những kỹ năng cần thiết

Việc lựa chọn nội dung và phương pháp rèn kỹ năng ứng phó với BĐKH cho trẻ chưa phù hợp với điều kiện nhà trường, điều kiện của địa phương Chưa phù hợp với nhận thức và khả năng của trẻ, đây là một vấn đề khiến tôi gặp nhiều khó khăn

Trang 7

_k2a_

2 2 Thuận lợi

Nhà trường luôn tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, các phương tiện dạy học giúp tôi tổ chức tốt các hoạt động thực hành kỹ năng ứng phó với BĐKH cho trẻ

Đa số trẻ đã được học qua lớp 3 tuổi lớp 4 tuổi nên đã có kiến thức và

kỹ năng nhất định Trẻ mạnh dạn tự tin ham học hỏi và thích khám phá tìm hiểu thế giới xung quanh trẻ

Trình độ giáo viên đều đạt chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình, tâm huyết với nghề

Bản thân tôi luôn có ý thức học tập, tập huấn, nghiên cứu tài liệu tập san của nghành, báo trí, cập nhập các thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng về kỹ năng ứng phó với BĐKHPCTT cho trẻ

Trẻ ngoan tích cực tham gia vào các hoạt động do cô tổ chức

Chính từ những thuận lợi và khó khăn kể trên càng thôi thúc thôi nghiên cứu và viết về đề tài này

2.3 Điều tra thực trạng

Trước khi nghiên cứu đề tài tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng nhận thức ứng phó với BĐKH của trẻ (Qua phiếu khảo sát phần phụ lục) vào thời điểm tháng 8 năm 2016 và đã thu được kết quả như sau:

Trang 8

- Thái độ: Đa số trẻ chưa tự tin, mạnh dạn, chủ động chia sẻ thông tin với người lớn khi xảy ra các thảm họa thiên tai giả định

3 Các biện pháp thực hiện

3.1 Biện pháp 1: Xác định nội dung giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH

Nội dung giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH là một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm trong năm học này, tôi dành thời gian tìm hiểu các thông tin từ đài, báo, các tài liệu trên mạng Internet, đặc biệt là sách báo của ngành các vấn đề về thích ứng, ứng phó với BĐKH, sưu tầm tranh ảnh, video, các vấn đề về BĐKH phù hợp với địa phương và phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ…

Qua quá trình tìm hiểu và nghiên cứu đặc biệt là bài giảng : http://cantho.edu.vn/mnvinhtrinh2/_content/tin_tuc_don_vi_khac/detail/_163

Vinh Trinh – Tỉnh Cần Thơ đã đưa lên Tài liệu này giúp tôi có thêm kinh nghiệm lựa chọn nội dung ứng phó với BĐKH để đưa vào các hoạt động giáo dục trẻ sao cho phù hợp với chủ đề, với nhận thức của trẻ cũng như phù hợp với điều kiện của trường lớp và khả năng của giáo viên

Qua thời gian nghiên cứu Tôi đã lựa chọn và xây dựng nội dung giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH như sau:

- Một số đặc điểm về thời tiết, dấu hiệu nhận biết thời tiết: Nắng, mưa, nóng, lạnh diễn ra trong một thời gian ngắn, ở một khoảng không gian hẹp

- Một số đặc điểm của 4 mùa, cách nhận biết các mùa trong năm

Trang 9

_k2a_

- Một số biểu hiện của biến đổi khí hậu: Nắng nóng kéo dài, mưa, bão bất thường và nhiều, dông tố, lũ lụt kéo dài, rét đậm, rét hại

- Một số nguyên nhân và hậu quả do biến đổi khí hậu gây ra

- Cách ứng phó và giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu: nghe dự báo thời tiết hàng ngày để chọn trang phục, chọn thức ăn, đồ uống có lợi cho sức khỏe và phù hợp với thời tiết, trồng cây, chăm sóc vật nuôi, tiết kiệm năng lượng, thu gom, phân loại rác, tiết kiệm giấy, sử dụng lại các nguyên vật liệu, giấy cũ, hạn chế dùng túi ni lông, giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh nhà cửa, lớp học, đồ dùng đồ chơi, tìm hiểu về ngày trái đất, giờ trái đất

+ Khi xảy ra mưa lũ, tuyệt đối không được tự ý rời xa người lớn, tránh

xa các vũng nước, hoặc chỗ có biển báo, tránh xa dây điện, cột điện, cây đổ… Biết giữ vệ sinh cá nhân, không sử dụng nước nhiễm bẩn trong mưa lũ, không dùng chung đồ dùng cá nhân… để phòng tránh dịch bệnh

+ Khi thấy cháy, hét to để báo cho người lớn và mọi người xung quanh biết Gọi số điện thoại khẩn cấp 114, thông báo rõ địa điểm nơi đang cháy để lực lượng cứu hoả đến giúp đỡ

+ Tự tin, mạnh dạn, chủ động chia sẻ thông tin với bạn bè, người thân khi xảy ra hiện tượng thiên tai; Không sợ hãi, hoảng loạn, bình tĩnh thực hiện những yêu cầu, hướng dẫn của người lớn; Không tự ý ra khỏi nhà hoặc ra khỏi nơi sơ tán; Không được tự ý bơi, lội hoặc chơi đùa ở bờ sông, bờ suối, tránh bị tai nạn đuối nước

Trang 10

Nguyên tắc 1: Tích hợp trong tất cả các lĩnh vực giáo dục: GD phát triển thể chất, GD phát triển nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kĩ năng xã hội và thẩm mỹ Nguyên tắc 2: Nội dung giáo dục đưa vào các hoạt động từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ, không trùng lặp, không gây quá tải, gần gũi, không xa lạ với trẻ, gắn với thực tế của địa phương Nguyên tắc 3: Có thể được tích hợp trong toàn bộ hoạt động, trong một phần của hoạt động hoặc ở phần liên hệ thực tế

Trang 11

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu”

3 tuần - Biết cách sử dụng tiết kiệm năng

lượng khi ở trường, lớp

- Biết giữ gìn đồ dùng đồ chơi, vứt rác đúng nơi quy định…

- Các cách tiết kiệm năng lượng ở trường, lớp bé

- Một số hoạt động giữ gìn môi trường xanh – sạch – đẹp

- Trò chuyện về cách sử dụng điện nước khi ở trường

- Bé trực nhật, chăm sóc góc thiên nhiên

- Trò chơi: Thi đua nhặt lá sân trường, bé tập làm bác lao công

2 Bé và gia

đình yêu

dấu

5 tuần - Biết một số khu vực an toàn,

không an toàn trong nhà và cách phòng tránh khi có hiện tượng thời tiết bất thường

- Biết chia sẻ thông tin với người thân khi thấy có hiện tượng thiên tai xảy ra

- Biết chăm sóc bản thân để phòng

- Những nơi an toàn, không

an toàn trong gia đình bé cần tránh khi có hiện tượng bất thường

- Một số kỹ năng tự bảo vệ, chăm sóc bản thân khi có BĐKH

- Trò chuyện: bé làm gì khi gặp hiện tượng thời tiết bất thường khi ở trong nhà

- Trò chơi: Thời tiết nào trang phục đấy, Ai thông minh dũng cảm, đội nào nhanh hơn…

Trang 12

_k2a_

tránh và giảm nhẹ hậu quả khi thời tiết thay đổi, thời tiết bất thường xảy ra

- Biết một số kỹ năng tự bảo vệ khi gặp thiên tai trong gia đình

3 Bé tìm hiểu

các nghề

4 tuần - Biết đặc điểm của một số nghề:

Nghề dự báo thời tiết, Nghề công nhân vệ sinh môi trường, Nghề cứu hỏa

- Biết một số kỹ năng ứng phó khi

có cháy

- Biết thu gom và phân loại rác, tận dụng các nguyên phế liệu, không sử dụng túi nilon

- Bé với một số nghề

- Một số kỹ năng tự bảo vệ khi có cháy

- Có một số kỹ năng bảo vệ môi trường hạn chế BĐKH

- Trò chuyện về một số nghề

- Trò chơi: Nhà dự báo thời tiết nhí, Bé tập làm MC thời tiết

- Trò chuyện: Khi bé thấy cháy

- Khám phá xã hội: rác để ở đâu?- Tạo sản phẩm các nghề

từ phế liệu

- Trò chơi: Bé phân loại rác

phương

4 tuần - Biết một số biện pháp giữ sức

khoẻ đơn giản khi đi ra đường

- Một số cách bảo vệ sức khỏe khi đi ra đường

- Trò chuyện; Bé làm gì để bảo vệ sức khỏe khi đi đường?

Trang 13

- Biết một số kỹ năng tự bảo vệ khi gặp thiên tai trên đường

- Những PTGT sạch, tiết kiệm năng lượng; những PTGT gây ảnh hưởng đến môi trường, hao tổn năng lượng

- Một số kỹ năng tự bảo vệ khi có thiên tai trên đường

- Bé khám phá những PTGT không gây ô nhiễm môi trường

- Trò chơi: ai là người dũng cảm

- Trò chuyện: Khi gặp thiên tai trên đường, bé cần nhớ

thực vật

Tết và Mùa

xuân

5 tuần - Biết trồng nhiều cây xanh để góp

phần giảm nhẹ hậu quả của BĐKH

- Biết chặt phá rừng bừa bãi làm cho môi trường bị ô nhiễm, thiên tai xảy ra, ảnh hưởng đến con người Nhận xét được một số hành

vi đúng hoặc sai của con người với môi trường

- Lợi ích của cây xanh đối với con người, ý thức chăm sóc và bảo vệ cây

- Các hoạt động của con người đối với thế giới thực vật

- Bé khám phá: Cây xanh lớn lên như thế nào?

- TC: bé chăm sóc cây xanh

- Xem video nguyên nhân ô nhiễm môi trường

Trang 14

_k2a_

ngộ nghĩnh

4 tuần - Thân thiện, yêu thích các con

vật và muốn bảo vệ, chơi với chúng

- Biết các hành động săn bắt giết hại thú rừng, thú quý hiếm, đánh bắt thủy hải sản bừa bãi là sai trái

và vi phạm pháp luật

- Biết bảo vệ động vật, kêu gọi mọi người tham gia bảo vệ các loài động vật quý

- Lợi ích của động vật đối với con người, ý thức chăm sóc và bảo vệ động vật

- Các hành động của con người đối với thế giới động vật

- Ý thức bảo vệ các loài động vật quý hiếm

- Tìm hiểu về vật nuôi trong gia đình; trong rừng; dưới nước; chim và côn trùng

- Xem video: Tiếng gọi rừng xanh

- Trò chuyện: Bé làm gì khi thấy những loài vật quý hiếm dần bị tuyệt chủng

một số hiện

tượng tự

nhiên

3 tuần - Có hiểu biết đơn giản về thời

tiết, dấu hiệu nhận biết thời tiết

- Biết một số biểu hiện của BĐKH: Rét đậm rét hại, nắng nóng kéo dài, mưa bão thất thường và nhiều, lũ lụt kéo dài…

- Biết một số nguyên nhân và hậu

- Một số hiện tượng tự nhiên:

gió, mây, mưa, sấm, chớp

- Biểu hiện, ích lợi và tác hại của một số hiện tượng tự nhiên với sức khỏe con người

- Trò chuyện về một số hiện tượng tự nhiên

- Bé khám phá một số biểu tượng thời tiết

- Xem video về các hiện tượng

tự nhiên bất thường

- Bé khám phá về mưa

Trang 15

_k2a_

quả do BĐKH gây ra

- Có hiểu biết về các mùa trong năm

- Biết tiết kiệm năng lượng, biết

sử dụng nguồn năng lượng tự nhiên

- Biết một số kỹ năng tự bảo vệ khi gặp thiên tai như lốc xoáy, mưa bão, sấm sét…

- Bốn mùa, đặc trưng thời tiết từng mùa

- Cách tiết kiệm năng lượng nước trong sinh hoạt

- Cách giữ sức khỏe phù hợp từng mùa, bảo vệ sức khỏe khi gặp thiên tai

- Bé tìm hiểu về BĐKH

- Bé khám phá 4 mùa trong năm

- Khám phá: Bé dùng nước sạch như thế nào?

- Truyện: Cóc kiện trời, Nhà vua kén rể

- Trò chơi: Bé tập ứng phó với BĐKH, ai là người dũng cảm

7 tuần - Biết giữ vệ sinh, bảo vệ môi

trường nơi công cộng: Không vứt rác bừa bãi, không ngắt lá bẻ cành, phân loại và vứt rác đúng nơi quy định…

- Có hiểu biết về ngày trái đất, giờ trái đất, các hoạt động nhân ngày trái đất

- Tình yêu quê hương của bé, bảo vệ và giữ gìn di tích lịch

sử, ý thức giữ gìn thành phố xanh, sạch, đẹp…

- Ngày 22/4 và các hoạt động đặc trưng

- Khám phá: Thủ đô Hà Nội, Hải Dương, Việt Nam quê hương, …

- Trò chuyện về ngày trái đất 22/4

- Trò chơi: Rác để ở đâu, bé phân loại rác, bé với giờ trái

đất…

Trang 16

_k2a_

Xây dựng kế hoạch tích hợp các nội dung giáo dục trẻ về BĐKH gắn với nội dung các chủ đề ngay từ đầu năm học theo sự liên kết chặt chẽ giữa mục tiêu – mạng nội dung – mạng hoạt động một cách khoa học, gắn với thực tế đã thực

sự đã mang lại rất nhiều thuận lợi như giúp tôi chủ động xây dựng kế hoạch chủ

đề, chủ động trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục, tạo cho trẻ hứng thú và cung cấp những kiến thức gần gũi, những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống thực

tế của trẻ, phù hợp với trẻ, từ đó nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục trẻ theo mục tiêu đã đề ra từ đầu năm học

Cụ thể: Trước khi nghiên cứu nội dung này, thật sự tôi cũng vẫn còn chưa nghĩ rằng, việc mình đã giáo dục và rèn cho trẻ những kỹ năng cần thiết

để ứng phó với BĐKHPCTT bấy lâu nay, bằng những câu hỏi hàng ngày mà mình không nhận thấy:

* Khi các con thấy cháy các con sẽ làm gì?

* Sáng con đi học trời lạnh, con mặc áo ấm, đến trưa khi trời nắng, nóng, các con sẽ làm gì?

* Khi ngọn lửa của đám cháy lan gần tới chỗ của con, con sẽ làm thế nào để thoát hiểm?

* Trước khi chuẩn bị cho chuyến đi du lịch, các con cần chuẩn bị những gì?

Nhưng để có những câu hỏi tương tự như thế, có chiều sâu và hiệu quả hơn để trở thành kỹ năng cần thiết thì đòi hỏi giáo viên phải đặt ra câu hỏi : Giúp trẻ hình thành những kỹ năng cần thiết để ứng phó với BĐKHPCTT là phải dạy như thế nào?

+ VD1: Ở chủ đề “Trường Mầm non”, Tôi trò chuyện với trẻ về

cách sử dụng điện, nước khi ở trường, biết vứt rác đúng nơi quy định, biết giữ môi trường xanh, sạch đẹp giúp trẻ biết đó là những việc làm cần thiết làm giảm sự ô nhiễm môi trường, góp phần chống lại sự biến đổi của khí hậu

+ VD2: Với chủ đề " Bé với gia đình" Tôi giúp trẻ nhận biết một số

khu vực không an toàn và cách phòng tránh khi có hiện tượng bất thường,

Trang 17

_k2a_

biết chia sẻ thông tin với người thân (gọi điện thoại ), biết chăm sóc và tự bảo vệ khi gặp thiên tai trong gia đình

* Trong khi cho trẻ chơi trò chơi ở góc: “Gia đình” với trò chơi

“Nấu ăn”, tôi hướng dẫn trẻ, đặt nồi lên bếp ga đã đặt đúng giữa bếp chưa

nếu không sẽ dễ đổ và xảy ra tai nạn, nấu xong phải nhớ tắt bếp, bắc nồi phải

dùng cái lót tay để không bị bỏng

- VD3: Chủ đề: “Một số ngành nghề” với đề tài nhỏ: “Nhận biết một

số nguy cơ cháy nổ có thể gặp” Tôi đã đưa ra nội dung của bài dạy như

sau: (Tôi đã sưu tầm trên mạng cho trẻ xem các hình ảnh)

+ Nhận biết một số nguồn gây ra lửa (bếp ga, bật lửa, xăng, dầu, nến, cồn ), các chất dễ cháy : rơm rạ, than củi, giấy

+ Biết ảnh hưởng tốt, xấu của lửa trong cuộc sống

+ Biết cách dập lửa an toàn (khăn ướt, nước, bình xịt, cát )

+ Cuối cùng tôi có thể đóng vai chú lính cứu hỏa, từ đó sẽ trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho trẻ để giúp trẻ phòng cháy, chữa cháy khi gặp tình huống xảy ra trong cuộc sống hàng ngày

- VD4: Chủ đề: “Thế giới thực vật- Tết và Mùa xuân”

+ Giúp trẻ biết lợi ích của cây xanh đối với con người, biết trồng nhiều cây xanh để góp phần giảm nhẹ hậu quả của BĐKHPCTT

+ Cho trẻ xem video nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, biết chặt phá rừng bừa bài làm cho môi trường bị ô nhiễm, thiên tai, lũ lụt xảy ra, ảnh hưởng đến con người Nhận biết một số hành vi đúng, sai của con người với

môi trường

+ Trong giờ LQVH: Cô kể cho trẻ nghe câu truyện “Tiếng gọi của rừng

xanh” sau đó cho trẻ chơi trò chơi “Chọn tranh đúng về bảo vệ môi trường”

- VD5: Chủ đề: “Nước và một số hiện tượng tự nhiên” tôi cũng mạnh

dạn đưa ra đề tài nhỏ: “Nhận biết một số nguy cơ đuối nước”

Trang 18

_k2a_

+ Giúp trẻ nhận biết các nguồn gốc nước từ đâu mà có, các loại nước, các hiện tượng tự nhiên liên quan đến nước

+ Nhận biết ích lợi, tác hại của nước trong cuộc sống hàng ngày

+ Biết cách phòng chống tai nạn do nước gây ra (không chơi gần sông

hồ, nơi có nước lũ, nước đun sôi ) Biết kêu cứu, biết sơ qua quá trình cấp cứu ban đầu khi đuối nước (Trẻ 5 – 6 tuổi) Với hoạt động này tôi cũng lên mạng tìm kiếm và đưa ra những hình ảnh minh họa hành động trẻ lên làm và

không lên làm

+ Cho trẻ chơi các trò chơi pha nước: (tưới cây, pha màu, pha nước hoa

quả, đong nước )

- VD6: Chủ đề : “Quê hương, đất nước, Bác hồ, trường tiểu học”

+ Dạy trẻ biết giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường, không vứt rác bừa bãi

+ Giáo dục trẻ tình yêu quê hương, đất nước, Bác Hồ

3.3 Biện pháp 3: Tích hợp nội dung giáo dục trẻ ứng phó với BĐKH vào các tình huống, các hoạt động hàng ngày

Thời gian chủ yếu của trẻ trong một ngày là ở trường, lớp Chính vì vậy, vai trò của cô giáo trong việc rèn luyện và hướng dẫn trẻ là rất quan trọng Do đó, tôi luôn tận dụng mọi lúc, mọi nơi, mọi tình huống để dạy trẻ Tôi luôn cố gắng ích hợp một cách khéo léo để gây hứng thú và duy trì được hứng thú cho trẻ , phù hợp với điều kiện của lớp của chủ đề đang thực hiện., tạo cơ hội để trẻ được tích cực hoạt động, trải nghiệm

Trang 19

Ví dụ:

+ Bé đoán xem thời tiết hôm nay sẽ như thế nào?

+ Mưa, bé thích và không thích, vì sao?

+ Các bé sẽ chọn bạn nào ăn mặc phù hợp với thời tiết hôm nay? ( Một bạn mặc áo dầy, quàng khăn ấm, một bạn mặc áo len)

+ Vì sao hôm nay chúng ta lại phải mặc áo ấm?

+ Các bé đoán xem vì sao khi đi ra đường chúng ta phải đeo khẩu trang?

+ Trong hộp có rất nhiều lọ thuốc ho mà bố mẹ đã gửi cho các con từ sáng, hãy lên nhận lọ thuốc ho của mình nào Vì sao có bạn bị ho, có bạn không bị ho? Làm thế nào để hết ho?

+ Trò chơi: Nhà dự báo thời tiết nhí (Cách chơi: Trẻ lên gắn biểu tượng thời tiết phù hợp)

Trên đây là một số nội dung trò chuyện sáng tôi thường tổ chức gần gũi

và hấp dẫn với trẻ thông qua những tình huống, những trò chơi, câu đố từ đó hình thành cho trẻ kiến thức, kỹ năng về vấn đề này một cách khá dễ dàng

Trang 20

- Qua các hoạt động thí nghiệm, trải nghiệm, đưa ra tình huống cho trẻ

dự đoán, quan sát tranh ảnh băng hình tôi cung cấp những kiến thức đơn giản

về đặc điểm của các hiện tượng thời tiết, thảm họa đó như: Gió làm mát, làm lưu thông không khí; gió mạnh làm đổ cây, làm bụi đường phố, làm đổ nhà cửa; các cách tránh gió như: Đội mũ, đeo khẩu trang, đi găng tay, trồng nhiều cây xanh, không ra ngoài trời lâu; mưa cung cấp cho con người và mọi vật, làm mát, giúp cho cây cối phát triển, mưa to làm cho đường phố ngập lụt, nhà cửa, quần áo ẩm ướt, có sấm chớp rất nguy hiểm Cách tránh mưa: Khi ra đường phải đội mũ nón, mặc áo mưa, không chơi dưới gốc cây khi có mưa to, sấm chớp Hạn hán là hiện tượng lượng mưa thiếu hụt kéo dài, làm giảm độ

ẩm trong không khí, hạ thấp mức nước ao hồ, ít hoặc không có mưa kéo dài khiến sông suối, ao hồ cạn nước, cây cối khô héo, đất khô nứt nẻ, hạn hán làm cho trẻ nhỏ bị mất nước mắc các bệnh về da và bệnh hô hấp Giáo dục trẻ sử dụng tiết kiệm các nguồn nước Dông xảy ra khi có gió mạnh, sấm sét, chớp, mưa rào Lốc là một cột không khí xoáy hình cái phễu, di chuyển rất nhanh cuộn đi mọi thứ Sấm sét, chớp xuất hiện khi trời mưa, trên bầu trời có tia chớp sáng và tiếng nổ lớn Mưa đá là hiện tượng hạt mưa rơi xuống có dạng như những cục đá to nhỏ có hình dạng khác nhau Tác hại: Dông, sét, lốc, mưa đá có thể làm phá hủy nhà cửa, trường học, sét có thể làm cháy nhà, cháy rừng, mưa đá rơi xuống có thể làm đồ nhà, đổ trường, tàn phá cây cối, làm chết người.; Các cách phòng tránh: Tìm chỗ chú ẩn an toàn, đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, tránh xa chỗ ẩm ướt, không trú dưới gốc cây to, không cầm các vật bằng kim loại, rút các phích cắm điện Lũ lụt làm mực nước dâng cao nhanh, làm ngập nhà cửa, cây cối, trường học, đường xá; Lũ lụt làm lây lan

Trang 21

_k2a_

các nguồn dịch bệnh, làm ô nhiễm nguồn nước, nhiều trẻ em nhỏ không biết bơi dễ bị chết đuối Bão kèm theo mưa lớn và gió mạnh, làm đổ nhà cửa, bật nóc nhà, gây ngập lụt: Trẻ nhỏ dễ bị gây nguy hiểm đến tính mạng, dễ bị chết đuối, phải nghỉ học dài ngày…

- Mở rộng: Tôi cung cấp cho trẻ những thông tin về tình trạng khí hậu thời tiết, các thảm họa, thiên tai thường xuyên xảy ra trên đất nước Việt Nam chúng ta gây ra hậu quả nghiêm trọng cả về tài sản và tính mạng con người,

mà nguyên nhân chủ yếu là do biến đổi khí hậu

- Giáo dục trẻ: Có những hành động thiết thực, vừa sức của trẻ để bảo

vệ môi trường sống của chúng ta, Góp phần phòng ngừa, giảm nhẹ hậu quả của BĐKH, Giáo dục trẻ biết tự bảo vệ, chăm sóc, giữ gìn sức khỏe của bản thân, khi có các thiên tai thảm họa xảy ra phải bình tĩnh, dũng cảm, tìm nơi trú ẩn, lánh nạn bảo vệ tính mạng…

- Sau khi đàm thoại, trò chuyện cung cấp kiến thức, mở rộng thực tế tôi

tổ chức cho trẻ chơi một số trò chơi nhằm ôn luyện củng cố những kiến thức

trẻ vừa được học như: Trò chơi Đội nào nhanh nhất: Thi đua giữa 3 đội lên

chọn các hình ảnh hành động nên và không nên làm để ứng phó với BĐKH

Trong các hoạt động học ở nhiều lĩnh vực khác nhau tôi cũng luôn quan tâm đến việc tích hợp nội dung trên một cách phù hợp nhất

* Hoạt động làm quen với toán : Toán là tiết học rất khó lồng ghép các

chuyên đề tuy nhiên tôi cũng cố gắng lồng ghép như khi dạy số lượng, hơn kém, thêm bớt tôi luôn chọn những đồ dùng đơn giản như cây, nhà, mây, mặt trời tôi tạo tình huống khi dạy thêm bớt như cô có 8 cây sau một trận động đất cây bị gãy hết 7 cây vậy cô còn bao nhiêu cây? Muốn có 8 cây cô phải trồng thêm bao nhiêu cây? Trẻ học toán xong trẻ còn biết thêm về hiện tượng động đất (xem powerpoint)

*Hoạt động làm quen với văn học: Tôi lựa chọn một số câu chuyện

bài thơ để giáo dục trẻ về ứng phó với BĐKH như: Câu chuyện “Cóc kiện trời”, “Tiếng kêu cứu của rừng xanh”, bài thơ “Cả nhà chống bão” “ Rét về”

Trang 22

_k2a_

Ví dụ ở truyện “Con vật rơi xuống nước”: Tôi giáo dục trẻ không chơi

gần ao hồ, sông suối tránh bị tai nan chết đuối, giáo dục trẻ biết bảo vệ tiết kiệm các nguồn nước, không vứt rác xuống ao hồ, sông suối, khi có mưa, gió

lớn phải nhanh tìm nơi trú ẩn an toàn

* Hoạt động cho bé làm quen với chữ cái ở một số chủ đề: Hiện tượng

tự nhiên, bản thân, gia đình tôi thường sử dụng những bức tranh vẽ có nội dung giáo dục trẻ về BĐKH như: Làm quen chữ cái a, ă â với tranh vẽ có từ

"Trời nắng", "Trời mưa", "Trời nhiều mây"; Làm quen chữ o, ô ơ với tranh vẽ

có từ "Gió giật", "Sấm chớp" "Lốc xoáy"; Làm quen chữ cái u, ư với tranh vẽ thời tiết nắng nóng có từ "Bé đội mũ", "Bé không nghịch lửa"

* Hoạt động tạo hình: Tôi đã tích hợp nội dung giáo dục ứng phó

BĐKH vào một số tiết học như: Cắt dán đồ dùng phù hợp với người sủ dụng khi trời mưa; vẽ (xé dán) mưa, nặn cầu vồng, vẽ tranh về hậu quả của BĐKH (đề tài), vẽ tranh về những việc bé sẽ làm để giảm nguy cơ BĐKH

Hình ảnh 3: Một số sản phẩm của trẻ về chủ đề BĐKH

* Hoạt động giáo dục âm nhạc: Tôi thường chọn những bài hát để dạy

trẻ hát, múa, vận động theo nhạc các bài hát có nội dung về thời tiết, trái đất, môi trường và BĐKH để tích hợp vào các chủ đề một cách phù hợp như:

Trang 23

_k2a_

- Dạy hát, múa, vận động: Trời nắng trời mưa; Trái đất này là của chúng mình; Em yêu cây xanh; Nắng sớm, Cháu vẽ ông mặt trời, Đừng đi đằng kia có mưa

- Nghe hát: Mưa rơi, Việt Nam quê hương tôi, Giọt mưa và em bé,

3.3.3 Hoạt động ngoài trời

- Hoạt động có mục đích: Tôi tận dụng các yếu tố tự nhiên, môi trường sẵn có để tích hợp giáo dục trẻ về nội dung ứng phó với BĐKH một cách phù hợp:

+ Quan sát và nhận xét sân trường hôm nay sạch hay bẩn? Vì sao? Hỏi trẻ “Cần phải làm gì để sân trường sạch đẹp?” Biết tưới cây, nhổ cỏ, trồng cây xanh

Hình ảnh 4: Trẻ thu gom lá rụng sân trường

+ Cho trẻ quan sát thời tiết ngày hôm nay như thế nào? nhận xét về sự thay đổi thời tiết: Trời nắng chuyển sang râm, trời mưa chuyển sang nắng

dự đoán của trẻ về thời tiết trong ngày Phải làm gì để thích ứng với thời tiết đó: Đầu tóc, trang phục

+ Cô cho trẻ khám phá các hiện tượng tự nhiên như gió, không khí, mưa, nắng cung cấp kiến thức cho trẻ về các hiện tượng thiên nhiên bất thường Ví dụ :Khi cho trẻ tìm hiểu về ích lợi của gió cô đưa ra tình huống,

Trang 24

_k2a_

nếu gió quá to thì điều gì sẽ xảy ra? Chúng ta phải làm gì để đảm bảo an toàn

và sức khỏe khi gặp gió quá to? Làm gì để giảm bớt tác hại của gió?

- Quan sát một số khu vực an toàn có thể trú ẩn và các khu vực không

an toàn cần tránh khi có hiện tượng mưa bão bất thường, sấm sét, lốc xoáy

+Làm thí nghiệm khoa học: tổ chức cho trẻ mỗi ngày trong một tuần ;

làm thí nghiệm như: hậu quả của hiệu ứng nhà kính, thí nghiệm vì sao có

mưa, nước bị ô nhiễm

Hình ảnh : Giáo viên đang tổ chức cho trẻ làm thí nghiệm “Vì sao có mưa”

* Xây dựng các trò chơi, tình huống giả định

- Tôi tổ chức các trò chơi, các tình huống giả định để cho trẻ vừa được chơi lại được thực hành kĩ năng tự bảo vệ bản thân với những thay đổi của khí hậu, thời tiết Như trò chơi: Ai nhanh; Ai đúng; Ai chuyển đồ nhanh; Phân loại, Nước biển dâng

Trò chơi : Ai nhanh

Trang 25

_k2a_

Cách chơi : Cô chia trẻ làm 2 đội khi cô nói hiện tượng gì lần lượt trẻ

sẽ nhảy bật lên chọn và gắn tranh nói về cách ứng phó với hiện tượng thời tiết

đó

Trò chơi: “Thi xem ai nhanh”: Trẻ chia thành 2 nhóm thi đua gắn

tranh và chữ số tương ứng với quá trình tạo thành mưa

Trò chơi kết bạn: - Kết nhóm 4 bạn cầm tranh đứng theo thứ tự quá

trình tạo thành mưa Hát các bài hát hay đồng dao về mưa - Trẻ nói về mưa, con người cảnh vật khi trời mưa - Trẻ xem hình ảnh và nói về hình ảnh đó - Không đứng dưới gốc cây - Không chơi đùa dưới mưa - Đi chơi ngoài mưa phải đội mũ nón - Trẻ trả lời theo sự nhận biết - Lũ lụt

Trò chơi “Ai giỏi hơn ai”: Cách chơi: Cô chia trẻ ra làm 2 đội, đội 1

đưa ra tình huống bằng cách hát hoặc đọc thơ có nội dung là các hiện tượng khí hậu bất thường, đội 2 sẽ đoán xem đó là hiện tượng gì và ứng phó với hiện tượng đó

Ví dụ: Khi có mưa bão

Đội 1: Mây đen kéo đến, gió giật ầm ầm, bụi bay cuồn cuộn, cây cối

ngả nghiêng, sét rạch ngang trời- Sấm nổ ùng oàng, mưa rơi xối xả

Đội 2: Trong thời gian các bạn đưa ra các hiện tượng xảy ra, đội 2 sẽ

phải nhanh chân tìm nơi trú ẩn an toàn, không tắm mưa, không đứng gần gốc cây to, cột điện, không đứng gần vật dụng bằng kim loại đề phòng bị sét đánh, hoặc nếu ở gần nhà, lớp học phải biết chạy nhanh vào trong, đóng cửa lại, tắt

và đứng xa các thiết bị điện, tránh nơi ẩm ướt

Trò chơi "Bé nhanh bé giỏi"

Cách chơi: Cô chia trẻ thành các nhóm 5-6 trẻ phát cho mỗi nhóm 1 tờ báo cũ, trẻ trong nhóm phải đứng hết lên tờ báo không ai được thò chân ra ngoài nếu thò chân ra ngoài thì sẽ bị nước biển cuốn đi

Cô mời một số trẻ làn trọng tài quan sát xem đội nào sống an toàn trên phần đất liền bị thu hẹp lại do nước biển dâng Cô lần lượt hô hiệu lệnh băng tan nước biển dâng ngập ¼ đất liền, trẻ trọng tài gấp ¼ tờ báo lại và trẻ trong

Trang 26

+ Góc tạo hình: Tô màu trái đất, Vẽ tranh kể về việc bé đã làm để bảo

vệ môi trường, làm đồ chơi bằng các nguyên phế liệu

+ Góc học tập: Tôi cho trẻ làm một số bài tập như: Làm sách tranh về “ Các việc bé có thể làm để bảo vệ trái đất” Bé chọn và khoanh tròn đồ dùng phù hợp với thời tiết nắng nóng, bé chọn và khoanh tròn đồ dùng phù hợp với tiết trời lạnh giá, bé hãy nối tình huống ở cột bên trái với số điện thoại khẩn cấp ở cột bên phải, bé hãy chọn hình ảnh đúng về BĐKH, bé hãy tìm hình ảnh đúng về việc bảo vệ môi trường và ứng phó với BĐKH, bé hãy nối để phân loại rác vào đúng thùng đựng rác vô cơ, hữu cơ nhé, đâu là địa điểm không an toàn khi thấy hiện tượng thời tiết bất thường

Dưới đây tôi xin chia sẻ ví dụ về một số bài tập tự tạo mà tôi đã xây dựng cho trẻ như sau:

Bài tập 1: Bé hãy tô màu hình ảnh sau

Định dạng
Số trang	53
Dung lượng	1,12 MB