Ai cũng biết tàn phá rừng là tự thắt cổ mình

Cát Tiên, r ng Tràm Chim….

” Ai cũng bi t tàn phá r ng là t  th t c  mình, vì đó chính là s  tàn phá môi tr ng sinh thái ế ừ ự ắ ổ ự ườ “ Anh ch  hãy gi i thích và ch ng minh đi u này đ  nh ng ngị ả ứ ề ể ữ ười có hành đ ng phá r ng hi u vi c ộ ừ ể ệ làm sai l m c a h , t  đó có ý th c t tầ ủ ọ ừ ứ ố h nơ  trong vi c b o v  r ngệ ả ệ ừ

BÀI LÀM

Ở Vi t Nam cũng nh  trên th  gi i hi n nay, tình tr ng phá r ng đang   m c đ  báo đ ng đ  Hi nệ ư ế ớ ệ ạ ừ ở ứ ộ ộ ỏ ệ nay v n còn nh ng k  phá r ng m t cách vô ẫ ữ ẻ ừ ộ  th c, m c dù r ng h  bi t phá r ng là ai, nh ng cái ứ ặ ằ ọ ế ừ ư sai đó   m c đ  nh  th  nào thì có l  h  ch a rõ.ở ứ ộ ư ế ẽ ọ ư

Th t ra cái sai  y r t nghiêm tr ng. H  có bi t đ u r ng tàn phá r ng là tậ ấ ấ ọ ọ ế ầ ằ ừ ự th t c  mình vì s  tàn ắ ổ ự phá  y chính là s  tàn phá môi trấ ự ường sinh thái

R ng t  x a đ n nay luôn luôn là ngừ ừ ư ế ườ ạ ối b n t t, trung thành, t n t y ph c v  cho con ngậ ụ ụ ụ ười và  không có gì nguy hi m h n khi m t r ng.ể ơ ấ ừ

R ng luôn luôn g n li n v i sinh ho t con ngừ ắ ề ớ ạ ười. Vì xung quanh ta, bao gi  cũng t n t i s  có m t ờ ồ ạ ự ặ

c a r ng. Vì xung quanh ta, t  m t căn bi t th  nguy nga cho đ n m t cây thủ ừ ừ ộ ệ ự ế ộ ước, đôi đũa b n c m ạ ầ trên tay đ u là c a r ng. R ng còn là kho thu c vô t n mà thiên nhiên ban phát cho con ngề ủ ừ ừ ố ậ ười Không nh ng th , r ng còn là m t nhà máy l c không khí vô t n nh t mà không m t nhà máy nào ữ ế ừ ộ ọ ậ ấ ộ trên th  gi i sánh k p. R ng trao đ i dế ớ ị ừ ổ ưỡng khí cho con người, cho chúng ta kho thu c quý. R ng ố ừ

ch ng sa m c hóa, c n s  xói mòn đ t R ng còn là n i gi i trí lí tố ạ ả ự ấ ừ ơ ả ưởng cho con người

Th t không th  nào k  h t ích l i c a r ng v i con ngậ ể ể ế ợ ủ ừ ớ ười. Th  nh ng, con ngế ư ười đã tr  công cho ả

r ng b ng hành đ ng tàn phá r ng m t cách thô b o. T i sao chúng ta không th  nghĩ đ n nh ng ừ ằ ộ ừ ộ ạ ạ ể ế ữ nguy hi m, tác h i khi m t r ng?ể ạ ấ ừ

Khi r ng không còn t n t i trên trái đ t, trái đ t s  khô c ng và l nh l o bi t nhừ ồ ạ ấ ấ ẽ ứ ạ ẽ ế ường nào! Khi  y, ấ con ngườ ẽi s  ch t d n ch t mòn khi đ i di n v i nh ng ngôi nhà đ  s  nh ng không có s  s ng. ế ầ ế ố ệ ớ ữ ồ ộ ư ự ố

D u cho lúc đó có vàng b c ch t đ ng, con ngẫ ạ ấ ố ười cũng s  ti c nu i nh ng ngày tháng tẽ ế ố ữ ươ ẹi đ p đã  qua, nh ng ngày tháng mà cu c s ng g n li n v i màu xanh tữ ộ ố ắ ề ớ ươi, môi trường trong lành. Đ n lúc ế

y, sa m c hóa s  di n ra kh p n i. Nh ng tác h i mà tr c kia ta không đ  ý t i, gi  đây tr  thành

th m n n, h n hán kh p n i, lũ l t x y ra liên ti p. Thêm n a là thú r ng không còn n i sinh s ng ả ạ ạ ắ ơ ụ ả ế ữ ừ ơ ố

s  tràn xu ng đ ng b ng gây bi t bao nhiêu tai h a. Nhân lo i s  ki t qu  v i b u không khí ô ẽ ố ồ ằ ế ọ ạ ẽ ệ ệ ớ ầ nhi m nghiêm tr ng. Con ngễ ọ ườ ẽi s  ch  còn chia nhau t ng h p không khí trong lành mà ti c nu i, ỉ ừ ớ ế ố xót xa… Rõ ràng vi c đ t r ng kéo theo nhi u h u qu  không lệ ố ừ ề ậ ả ường được: nhi t đệ ộ trái đ t thêm ấ nóng, b i khói ph  nhi u nụ ủ ề ước. T  đó nh ng ch ng b nh tr m tr ng phát sinh. Đúng là con ngừ ữ ứ ệ ầ ọ ười –

có th  vô tình ho c vì l i ích c c b , trể ặ ợ ụ ộ ước m t mà tàn phá r ng, đ t r ng – s  t  th t c  mình. Sai ắ ừ ố ừ ẽ ự ắ ổ

l m  y ph i tr  giá r t đ t, cho chính b n thân ngầ ấ ả ả ấ ắ ả ười phá r ng và cho c  c ng đ ng.  y th  mà t c ừ ả ộ ồ Ấ ế ố

đ  tiêu di t r ng càng nhanh trên ph m vi th  gi i. C nh cháy r ng kh ng khi p   Inđônêxia,   Cà ộ ệ ừ ạ ế ớ ả ừ ủ ế ở ở Mau… v a qua là m t b ng ch ng hi n nhiên, tác đ ng x u đ n nhi u nừ ộ ằ ứ ể ộ ấ ế ề ước trong vùng Đông Nam 

Á. Ch ng m y ch c, r ng xanh bi n m t! Bi t bao cây quý, thú hi m s  tuy t ch ng! L  nào ta t  ẳ ấ ố ừ ế ấ ế ế ẽ ệ ủ ẽ ự

th t c  mình? L  nào vì l i nh  mà b  ích l n. Hãy d ng c a, d ng rìu h  nh ng cây c  th  ph i ắ ổ ẽ ợ ỏ ỏ ớ ừ ư ừ ạ ữ ổ ụ ả hàng trăm năm mđi có được. Hãy th n tr ng khi c m m i l a gi a r ng. Hãy tr ng thêm cây, gây ậ ọ ầ ồ ử ữ ừ ổ thêm r ng thay vì di t cây r ng b a bãi. Gi  l y r ng, không ph i cho hi n t i, mà cho các th  h  ừ ệ ừ ừ ữ ấ ừ ả ệ ạ ế ệ

tương lai n a. Th c t  đã ch ng minh ràng mu n có m t cánh r ng, ph i c n nhi u năm. Trong khi ữ ự ế ứ ố ộ ừ ả ầ ề

đó, phá ho i m t khuạ ộ  r ng ch  c n m t th i gian ng n. Đi u đó bu c lừ ỉ ầ ộ ờ ắ ề ộ ương tri m i ngọ ười ph i ả

th cứ  t nh và hành đ ng. H i ngh  thỉ ộ ộ ị ượng đ nh qu c t  t i Braxin ch  đ  bàn v  m tỉ ố ế ạ ỉ ể ề ộ v n đ  duy nh t ấ ề ấ

c p bách: n n phá r ng và vi c b o v  r ng. Liên Hi p Qu cấ ạ ừ ệ ả ệ ừ ệ ố  cũng đã phát đ ng, tuyên truy n vi c ộ ề ệ

gi  nh ng cánh r ng.   m t s  nữ ữ ừ Ở ộ ố ước, hàng ngàn người xu ng đố ường bi u tình đòi b o v  r ng ể ả ệ ừ

nh  b o v  s  s ngư ả ệ ự ố  còn c a hành tinh này.   nủ Ở ước ta, r ng nguyên sinh Cúc Phừ ương, r ng Nam ừ

Cát Tiên, r ng Tràm Chim…. là nh ng khu r ng r t quý. Nhà nừ ữ ừ ấ ước đã có pháp l nhệ  b o v  r ng ả ệ ừ

nh ng đó đây cây xanh v n b  h , r ng v n b  cháy vì m t s  kư ẫ ị ạ ừ ẫ ị ộ ố ẻ mu n mau giàu b ng cách b t ố ằ ấ chính. Ph i chăng nh ng c n lũ l t   Lai Châu, ả ữ ơ ụ ở ở đ ng b ng sông C u Long, và g n đây nh t là   ồ ằ ử ầ ấ ở các t nh mi n Trung… cũng doỉ ề  ph n quan tr ng là r ng đã và đang b  phá, b  m t d ng, c n kiên ầ ọ ừ ị ị ấ ạ ầ quy t h n v iế ơ ớ nh ng hành đ ng tàn phá r ng.ữ ộ ừ

 Dù s ng   thành th , xa r ng, nh ng chúng ta v n ph i quan tâm t i r ng. R ng vô cùng c n thi t ố ở ị ừ ư ẫ ả ớ ừ ừ ầ ế

đ i v i đ i s ng con ngố ớ ờ ố ười mà phá r ng t c là t  chui đ u vào thòng l ng và si t c  mình.ừ ứ ự ầ ọ ế ổ

Có người cho r ng:ằ  “S  ham mu n ự ố  vô độ về ti n b c   ề ạ   s  đ y con ng i vào ch ẽ ẩ ườ ỗ sa đ a ọ  về tâm 

h n ồ “. Anh (ch ) hi u ý ki n trên nh  th  nào? Và t  đó rút ra bài h c gì cho b n thân?ị ể ế ư ế ừ ọ ả

BÀI LÀM

T  ngàn x a con ngừ ư ườ ủi c a chúng ta đã nh n th c ra đậ ứ ược giá tr  c a ti n qua buôn bán, trao đ i. ị ủ ề ổ

Và đ n nay, khi đ ng ti n thu nh p đế ồ ề ậ ược xem là bi u hi n cho s  phát tri n c a m t xã h i, m t ể ệ ự ể ủ ộ ộ ộ

qu c gia, nó l i càng tr  nên quan tr ng. N u bi t dùng ti n, con ngố ạ ở ọ ế ế ề ườ ẽi s  làm nên s  nghi p, còn ự ệ

n u ham mu nế ố  vô độ về ti n b cề ạ , nó s  đ y chúng ta vào chẽ ẩ ỗ sa đ aọ  tâm h nồ  Đúng nh  v y!ư ậ Trong cu c s ng xã h i, giá tr  c a ti n r t cao. Qua đ ng ti n, chúng ta mua độ ố ộ ị ủ ề ấ ồ ề ượ ươc l ng th c ph cự ụ

v  cho nhu c u ăn u ng cũng nh  m i nhu c u khác, chúng ta th  buôn bán ki m l i. Th  nh ng t iụ ầ ố ư ọ ầ ể ế ờ ế ư ạ sao l i có ngạ ười nói s  ham mu nự ố  ti n b cề ạ  s  d n đ n suy s p v  tinh th n, vẽ ẫ ế ụ ề ầ ề tâm h nồ ?

V y th  nào là s  ham mu n vô đậ ế ự ố ộ ti n b cề ạ ? Đó chính là vi c quá đ  cao vai trò c a đ ng ti n v i ệ ề ủ ồ ề ớ quan ni m “có ti n là có t t c ”. Khi  y đ ng ti n tr  thành ngệ ề ấ ả ấ ồ ề ở ười ch  đ y uy quy n. “ủ ầ ề Vô độ” ch  s  ỉ ự quá m c, vứ ượt qua gi i h n. S  ham mu nớ ạ ự ố  vô độ về ti n b c ề ạ  chính là s  ham mu n, đam mê ự ố không gi i h n vớ ạ ề ti n b cề ạ  M t ngộ ườ ếi n u đam mê quá m c vứ ề ti n b cề ạ  mà kém tài, không đ o đ cạ ứ thì có th  s  ki m ti n b ng m i giá, th m chí gi t ngể ẽ ế ề ằ ọ ậ ế ười, cướp c a, đánh đ i c  danh d  và m ng ủ ổ ả ự ạ

s ng c a mình. Nh  v y, nó s  đ y con ngố ủ ư ậ ẽ ẩ ười vào chỗ sa đ a  ọ  về tâm h nồ  T  đó d n đ n s  h i ừ ẫ ế ự ố

h n,  n năn, đau kh  v  nh ng đi u mình đã làm. C  th  là nh ng ngậ ỉ ổ ề ữ ề ụ ể ữ ười vì ti n mà hành đ ng trái ề ộ

v i lớ ương tâm, m t là s  b  đe d a v  m ng s ng, hai là s  b  đau đ n v  tinh th n,ộ ẽ ị ọ ề ạ ố ẽ ị ớ ẻ ầ  tâm h nồ  s  suy ẽ

s p.ụ

T i sao s  ham mu nạ ự ố  vô độ về ti n b cề ạ  l i đ y con ngạ ẩ ười vào chỗ sa đ a  ọ    tâm h nồ ? Vì ti n b c cũngề ạ

nh  m t ch t ma túy. Nó lôi kéo con ngư ộ ấ ười m t khi con ngộ ười dính vào n  Nhi u ngổ ề ười buôn bán, 

vì mu n đố ượ ợc l i nhu n nhi u, đã vậ ề ượt qua lương tâm và pháp lu t đi buôn l u, buôn hàng c m d nậ ậ ấ ẫ

đ n h u qu  ph i vào tù, b  t  hình. Lúc đó, Không nh ng làm h i cho b n thân mà còn gây ra ế ậ ả ả ị ử ữ ạ ả

nh ng h u qu  tai h i cho ngữ ậ ả ạ ười khác. Ch ng h n nh  Vũ Xuân Trẳ ạ ư ường. Vì mu n đố ược nhi u ti n, ề ề

vì quá tham lam nên ông ta đã buôn bán ma túy mà đâu đó có nghĩa nó gây h a m t th  h  tr  sau ọ ộ ế ệ ẻ này

Đ ng ti n r t có th  l c, n u chúng ta bi t cách s  d ng, không nh ng làm cho ta phát tri n tài ồ ề ấ ế ự ế ế ử ụ ữ ể năng mà còn giúp ích cho gia đình, xã h i. Ch ng h n nh  bi t đ ng ti n vào nh ng m c đích kinh ộ ẳ ạ ư ế ồ ề ữ ụ doanh v i ớ  nước ngoài, nh  s  đ u tờ ự ầ ư c a h  s  giúp cho kinh t  nủ ọ ẽ ế ước nhà phát tri n. Đi u này ể ề hoàn toàn khác v i vi c l m d ng ti n, mua chu c c p trên đ  tham nhũng, bòn rút c a công. ớ ệ ạ ụ ề ộ ấ ể ủ Chúng ta, ai ai cũng mu n mình có nhi u ti n, đố ề ề ược giàu có nh ng ph i ki m ti n d a trên s c lao ư ả ế ề ự ứ

đ ng c a mình, đ ng th i không ham mu n vô đ  Qua th c t  đã ch ng minh nhi u ngộ ủ ồ ờ ố ộ ự ế ứ ề ườ ựi t  làm 

h i b n thân mình khi nh m m t ch y theo đ ng ti n. Lúc này, ngạ ả ắ ắ ạ ồ ề ười làm ch  đủ ược đ ng ti n chính ồ ề

là người có nghị l c, có tài năng và đ o đ c th t s  Đ ng ti n chính đáng t  đ n v i h  thay vìự ạ ứ ậ ự ồ ề ự ế ớ ọ

 người ta đ n v i đ ng ti n b t chính. Ví d  nh  Bill Gate, nh  tài năng, ch t xám đã n m gi  trong ế ớ ồ ề ấ ụ ư ờ ấ ắ ữ tay r t nhi u ti n.ấ ề ề

Nh ng giàu không có nghĩa là t  kiêu, cho r ng mình có m i quy n hành, ư ự ằ ọ ề  mu n gì cũng đố ược, d n ẫ

đ n vi c ăn ch i sa đ a, tiêu xài phung phí. Nh  v y, h u qu  cũng ch ng khác gì s  ham mu n vôế ệ ơ ọ ư ậ ậ ả ẳ ự ố

đ  v  ti n b c. Vì v y, mu n tr  thành ngộ ề ề ạ ậ ố ở ườ ối t t, chúng ta không nh ng ph i bi t t  ki m ch  mình ữ ả ế ự ề ế

trước mãnh l c c a đ ng ti n mà còn ph i là ngự ủ ồ ề ả ười bi t dùng ti n. S  d ng ti n đúng ch , đúng giá ế ề ử ụ ề ỗ

tr  c a nó thì ta s  làm ch  đị ủ ẽ ủ ược đ ng ti n.ồ ề

Câu nói trên chính là m t l i khuyên, m t l i ch  b o chúng ta v  h u qu  ộ ờ ộ ờ ỉ ả ề ậ ả c a vi c ham mu n vô đủ ệ ố ộ

đ ng ti n. Qua đó, chúng ta đã rút ra m t bài h c r t ồ ề ộ ọ ấ  hay, r t đích đáng v  cách dùng ti n trong ấ ề ề

cu c s ng. Chúng ta có quy n đam mêộ ố ề  ti n b cề ạ , nh ng ph i có gi i h n vì n u không, nó s  d n ư ả ớ ạ ế ẽ ẫ

đ n nh ng h u qu  x u không lế ữ ậ ả ấ ường trước được. Đ ng th i, chúng ta ph i bi t làm ra ti n m t ồ ờ ả ế ề ộ cách chân chính và s  d ng ti n theo m c đích t t. Có nh  v y, xã h i, đ t nử ụ ề ụ ố ư ậ ộ ấ ước m i phát tri n. ớ ể

Nh  th  s  không h  th n v i b n thân mình, v i m i ngư ế ẽ ổ ẹ ớ ả ớ ọ ười