Các bệnh thường gặp ở trẻ em khi chuyển mùa

TẠI SAO TRẺ HAY BỆNH KHI CHUYỂN MÙA  Do trẻ khó thích ứng với thời tiết  Do bé không biết giải quyết cách thích ứng: tắm nhiều, tắm lâu khi nóng nực, không biết tự giữ ấm khi trời lạ

CÁC BỆNH HÔ HẤP KHI

CHUYỂN MÙA Ở TRẺ

BS Trương Hữu Khanh

TK Nhiễm Bệnh Viện Nhi Đồng 1

TẠI SAO TRẺ HAY BỆNH

KHI CHUYỂN MÙA

 Do trẻ khó thích ứng với thời tiết

 Do bé không biết giải quyết cách thích ứng: tắm nhiều, tắm lâu khi nóng nực, không biết tự giữ ấm khi trời lạnh

 Do thuận lợi cho 1 số tác nhân gây

bệnh phát triển

CÁC BỆNH HÔ HẤP

THƯỜNG GẶP

 Viêm mũi họng – cảm

 Viêm phế quản

 Viêm tiểu phế quản

 Viêm phổi

 Suyễn

13/01/2018 CT TƯ VẤN SỨC KHỎE CỦA PHÒNG KHÁM BSGĐ ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH 3/17

CÁC BỆNH HÔ HẤP

THƯỜNG GẶP

Chẩn đoán gì, việc quyết định kháng sinh hay không là tùy vào bác sĩ khám và theo dõi

1 Viêm hô hấp trên:

Thường là mũi, họng, tai

Có khi bác sĩ chuẩn đoán là viêm mũi họng, thường

là do vi rút nhất là bệnh theo mùa xung quanh có

nhiều người bệnh

13/01/2018 CT TƯ VẤN SỨC KHỎE CỦA PHÒNG KHÁM BSGĐ ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH 5/17

2 Đường hô hấp dưới bác sĩ sẽ chẩn đoán tùy nơi bị

bệnh

- Viêm phế quản

- Viêm tiểu phế quản: bệnh này khò khè nhiều và hết

bệnh vẫn tiếp tục khò khè

- Viêm phổi/ viêm phế quản phổi: bệnh này khả năng

vi trùng nhiều

- Viêm phế quản co thắt

Nhóm bệnh này cũng có thể do vi rút nhưng khó phân

biệt có bị thêm vi trùng hay do vi trùng

HO – XỔ MŨI

 Có thể do cảm hay viêm mũi họng

 Có thể do siêu vi – có thể do vi trùng

 Có thể tự hết

 Có thể nặng thêm

 Bệnh không thể hết nhanh được dù do siêu vi

HO

 1 Thuốc ho:

- An toàn, có thể tự dùng, liều hơi dư cũng không sao là thuốc ho thảo dược; các thuốc tự chế theo dân gian

nhưng bảo đảm sạch

- Thuốc tân dược thì phải có chỉ định của bác sĩ, đọc tờ hướng dẫn nhiều khi không chính xác, khi cần phải dùng

vì ho quá ói, ho quá ngủ không được bệnh nặng thêm rồi lại ho thêm

- Thuốc ho tân dược loại siro phải dùng liều chính xác,

nên dùng ống chích đong theo ml, muỗng cà phê bây giờ nhiều loại lắm

13/01/2018 CT TƯ VẤN SỨC KHỎE CỦA PHÒNG KHÁM BSGĐ ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH 7/17

HO

 3 Kháng sinh:

- Đa số là do vi rút

- Tổ chức y tế thế giới cho phép dựa vào nhịp thở tăng hay rút lõm thì dùng kháng sinh - Tùy bác sĩ khám

4 Thuốc long đàm:

- Tùy bệnh có bệnh uống vô long đàm ho còn dzữ hơn; có bệnh uống

vô long đàm ho nhiều hơn chút nhưng nhẹ thở

- Tùy theo bác sĩ khám

5 Khí dung:

- Khi bị suyễn hay nghi ngờ suyễn thì phun khí dung

- Phun nước muối sinh lý thường chả ăn thua gì

6 Tập vật lý trị liệu lấy đàm:

- Khi cần hãy làm: khi bé xẹp phổi, tắc nghẽn mà không khạc được, đa

số nghiên cứu cho thấy phương pháp này

XỔ MŨI

 1 Con nít thế nào cũng có lúc bị xổ mũi , khụt khịt

- Xổ mũi, nghẹt mũi sẽ làm bé khó ngủ, khó bú

- Xổ mũi thở mũi không được thở miệng sẽ làm bé ho

- Xổ mũi mà màu xanh là do ứ đọng lâu và có thể do

nhiễm thêm vi trùng

- Thường là do thời tiết, bị cảm

2.Chăm sóc tại nhà là được:

- Nhỏ mũi, làm bấc sâu kèn, bôi dầu lòng bàn chân coi lại phòng có hầm, coi lạnh không - Nếu nghẹt nhiều nhỏ 2-3 giọt làm bấc sâu kèn lấy ra xong nhỏ lại 1 giọt

- Bú đủ

13/01/2018 CT TƯ VẤN SỨC KHỎE CỦA PHÒNG KHÁM BSGĐ ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH 9/17

XỔ MŨI

 3 KHÔNG NÊN Hút mũi, bơm rửa VÌ: (mấy bữa nay nhiều người hỏi vụ này)

- Áp lực không thể chính xác, nếu mạnh quá gây tổn thương niêm mạc

- Phản xạ nuốt của bé còn yếu bơm nhanh có thể làm bé sặc vào phổi

- Dụng cụ không thể vô trùng, ống bơm rửa không thể sạch bằng các cách rửa thông thường, tai bệnh viện muốn hút đàm từ mũi là phải

dùng dụng cụ vô trùng

- Các động tác thô bạo có thể làm bé sang chấn tâm lý mai mốt đưa gì vào mặt cũng hoảng lên

4 Phòng

- Coi lại phòng có nóng nực, coi lạnh không

- Đi ra ngoài về là nhỏ mũi, mỗi lần tắm nên nhỏ mũi

- Khi thời tiết thay đổi thì chăm kỹ chút

VIÊM TIỂU PHẾ QUẢN

 - Bệnh này là hay gặp lắm, nhất là khi đổi mùa, bệnh này

do vi rút - Con nít 3-6 tháng tuổi là hay bị,

1.Nghi ngờ:

- 1-2 ngày đầu sốt, ho xổ mũi sau đó khò khè - Có thể nghẹt mũi mà phụ huynh tưởng khò khè

2 Nặng cần khám ngay:

- Sốt cao không hạ

- Bỏ bú, tím tái, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím

- Những trường hợp nặng thường phải dùng kháng sinh



13/01/2018 CT TƯ VẤN SỨC KHỎE CỦA PHÒNG KHÁM BSGĐ ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH 11/17

VIÊM TIỂU PHẾ QUẢN

- Bú đủ để đủ nước , đủ nước để đàm không đặc dễ tiêu hơn

- Nếu bú kém thì bú nhiều cữ, nhỏ mũi nước muối sinh lý, làm bấc sâu kèn, bôi dầu lòng bàn chân trước khi bú

- Tái khám

- Sau khi hết bệnh có bé khò khè kéo dài vài tuần

SUYỄN – HEN

1. 5-10 % trẻ bị nhưng nhiều mức độ nặng nhẹ khác nhau

- Cũng không quá đáng lo đâu - người ta bị suyễn nhiều lắm

- Có bé nhỏ bị lơn lại hết

2. Nghi ngờ: có thể thôi

- Ho kéo dài: dễ ho khi vận động nhiều, sau khi khóc, sau khi cười , ho về đêm

- Thở khó, thở khò khè

- Ai cũng biết kéo cơn khò khè, thở rút hõm ức

- Muống biết chắc thì thăm khám, theo dõi, cơn đầu tiên rất khó nên bác sĩ có chẩn đoán nghi ngờ hay theo dõi suyễn

13/01/2018 CT TƯ VẤN SỨC KHỎE CỦA PHÒNG KHÁM BSGĐ ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH 13/17

SUYỄN – HEN

 Trẻ nào dễ bị suyễn:

- Bị chàm, bị viêm mũi dị ứng - Nhà có người bị nhất là cha mẹ

- Hay bị bệnh hô hấp - Sanh nhẹ cân

- Tiếp xúc với khói thuốc lá

3 Yếu tố làm lên cơn suyễn: nên ghi nhớ để tránh

- Thức ăn thường là hải sản , thịt bò, các loại hạt

- Khói bụi: khói thuốc là, mùi sơn, xung quanh có người xây nhà

- Vận động quá mức

- Bị bệnh đường hô hấp

4 Khi nào đi bệnh viện: kéo cơn mà không tự cắt cơn được, tím tái, phải ngồi thở

5 Chăm sóc điều trị tại nhà:

- Tư vấn bác sĩ chuyên hô hấp nhi hay bác sĩ nhi cách phòng ngừa theo dõi

- Nên biết sử dụng thuốc cắt cơn tại nhà nếu bé đã từng lên cơn nặng

- Phòng ngừa rất quan trọng, có khi phải dùng thuốc và xịt hàng ngày;

tránh cái yếu tố gây lên cơn; chích ngừa đủ nhất là phế cầu và cúm

 Triệu chứng của bệnh nhẹ đường hô

hấp: cảm ho, viêm hô hấp trên

 Nhưng có thể là triệu chứng nặng

 Viêm phổi

 Nhiễm trùng nặng của đường hô hấp

13/01/2018 CT TƯ VẤN SỨC KHỎE CỦA PHÒNG KHÁM BSGĐ ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH 15/17

co lõm lồng ngực

phập phồng cánh

mũi

Nhịp thở nhanh:

Trẻ < 2 tháng: nhịp thở > 60 lần/phút -

Trẻ 2 < 12 tháng: nhịp thở > 50 lần/phút

Trẻ 12 tháng - 5 tuổi: nhịp thở > 40 lần/phút

PHÒNG BỆNH

1. Chuyện thường xuyên: - Ngủ đủ, bú đủ, đủ nước, ăn đủ lượng đủ

chất - Rửa tay nếu lạnh quá thì rửa nước ấm

2. Khi mùa lạnh:

- Giữ ấm vùng cổ, đầu ngực, lòng bàn chân bàn tay nhất là đi ra ngoài, tránh gió lùa thẳng vào mặt bé

- Tắm nước ấm, trong khi tắm và sau tắm 30 phút tránh gió lùa, lau đủ khô trước khi mặc quần áo

- Uống sữa ấm, không ăn thức ăn lạnh

- Khi trời ấm nên mở phòng thoáng để thông khí

3. Khi mùa nóng: không tắm nhiều lần, tắm lâu, không chơi đùa

ngoài trời quá lâu

13/01/2018 CT TƯ VẤN SỨC KHỎE CỦA PHÒNG KHÁM BSGĐ ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH 17/17