MỤC LỤC A.PHẦN MỞ ĐẦU 1 B. PHẦN NỘI DUNG 5 CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ VÀ HỆ THỐNG VĂN BẢN QUY ĐỊNH VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 5 1.1 Khái quát chung về văn hóa công sở 5 1.1.1 Khái niệm 5 1.1.2 Vai trò của Văn hóa công sở 6 1.1.3 Các yếu tố cấu thành văn hóa công sở 7 1.2 Hệ thống các văn bản quy định của Nhà nước về văn hóa công sở 8 CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI VÀ THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI MỘT SỐ CƠ QUAN, DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 12 2.1 Một số quy định cơ bản của Nhà nước về văn hóa công sở 12 2.2 Tình hình thực hiện quy định văn hóa công sở ở một số cơ quan hành chính 13 2.2.1 Những kết quả đã đạt được 14 2.2.2 Những vấn đề còn tồn tại khi thực hiện quy định văn hóa công sở 15 2.2.3 Nguyên nhân của tình hình thực hiện quy định văn hóa công sở 18 2.3 Tình hình thực hiện quy định văn hóa công sở ở một số doanh nghiệp 20 2.3.1 Những kết quả đã đạt được 20 2.3.2 Những hạn chế còn tồn tại 22 2.3.3 Nguyên nhân 22 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ XÂY DỰNG VĂN HÓA CÔNG SỞ TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ DOANH NGHIỆP 23 3.1 Những yếu tố tác động đến việc xây dựng và áp dụng các quy định về văn hóa công sở. 23 3.1.1. Giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc 23 3.1.2. Điều kiện phát triển kinh tế xã hội của quốc gia 23 3.1.3. Trình độ, năng lực nhận thức của đội ngũ CBCC 24 3.1.4. Vị thế, “thương hiệu” của các cơ quan hành chính 25 3.1.5. Mức độ hiện đại hóa công sở 26 3.2 Một số giải pháp xây dựng văn hóa công sở trong khối cơ quan hành chính nhà nước 26 3.2.1 Xây dựng hệ giá trị chuẩn. 26 3.2.2 Xây dựng bầu không khi làm việc. 27 3.2.3 Xây dựng tác phong chuyên nghiệp. 27 3.2.4 Xây dựng bộ quy tắc ứng xử 28 3.3 Một số giải pháp xây dựng văn hóa công sở trong doanh nghiệp 29 3.3.1 Xây dựng quan niệm lấy con người làm gốc 29 3.3.2 Xây dựng văn hóa công sở dựa trên quan niệm hướng tới thị trường. 30 3.3.3 Xây dựng quan niệm khách hàng là trên hết. 30 3.3.4 Xây dựng tinh thần trách nhiệm xã hội. 30 3.4 Một số kiến nghị 31 C.PHẦN KẾT LUẬN 32 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 33
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Trong xu thế phát triển hiện nay, việc mở cửa hội nhập quốc tế đã và đangdiễn ra ngày càng gay gắt, sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt và nhân tố văn hóacông sở là một trong những nhân tố tạo nên lợi thế cạnh tranh Nhận định đượcđiều này, hệ thống các văn bản quy định về văn hóa công sở đã được ban hành
và áp dụng từ cấp trung ương đến địa phương, từ cơ quan nhà nước đến doanhnghiệp ngoài quốc doanh Việc áp dụng các nội dung quy định này sẽ tạo nên sựthống nhất trong quản lý và tạo dựng được một môi trường làm việc tốt hơn,lành mạnh, khích lệ người lao động làm việc hăng say hơn, hiệu quả góp phầncải thiện nền hành chính quốc gia theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và hiệuquả Bài viết này tôi xin dành để trình bày một số nội dung cơ bản được quyđịnh về văn hóa công sở của nhà nước ban hành và tình hình triển khai, thựchiện các quy định đó trong thực tế các cơ quan, doanh nghiệp từ đó đánh giá cácmặt đã đạt được và chưa đạt được nhằm đưa ra các giải pháp hoàn thiện nộidung quy định văn hóa công sở
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu hệ thống các văn bản của Việt Nam vềvăn hóa công sở Nhận xét và đánh giá về tình hình triển khai và thực hiện cácquy định của nhà nước về văn hóa công sở tại một số doanh nghiệp hoặc một số
cơ quan hành chính nhà nước” Tôi xin cam đoan đây là bài báo cáo thực tập củatôi trong thời gian qua Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu có sự khôngtrung thực về thông tin sử dụng trong quá trình thực hiện
Hà Nội, ngày 23 tháng 5 năm 2017
NGƯỜI THỰC HIỆN
Trang 3
MỤC LỤC
A.PHẦN MỞ ĐẦU 1
B PHẦN NỘI DUNG 5
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ VÀ HỆ THỐNG VĂN BẢN QUY ĐỊNH VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 5
1.1 Khái quát chung về văn hóa công sở 5
1.1.1 Khái niệm 5
1.1.2 Vai trò của Văn hóa công sở 6
1.1.3 Các yếu tố cấu thành văn hóa công sở 7
1.2 Hệ thống các văn bản quy định của Nhà nước về văn hóa công sở 8
CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI VÀ THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI MỘT SỐ CƠ QUAN, DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 12
2.1 Một số quy định cơ bản của Nhà nước về văn hóa công sở 12
2.2 Tình hình thực hiện quy định văn hóa công sở ở một số cơ quan hành chính 13
2.2.1 Những kết quả đã đạt được 14
2.2.2 Những vấn đề còn tồn tại khi thực hiện quy định văn hóa công sở 15
2.2.3 Nguyên nhân của tình hình thực hiện quy định văn hóa công sở 18
2.3 Tình hình thực hiện quy định văn hóa công sở ở một số doanh nghiệp20 2.3.1 Những kết quả đã đạt được 20
2.3.2 Những hạn chế còn tồn tại 22
2.3.3 Nguyên nhân 22
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ XÂY DỰNG VĂN HÓA CÔNG SỞ TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ DOANH NGHIỆP 23
3.1 Những yếu tố tác động đến việc xây dựng và áp dụng các quy định về văn hóa công sở 23
3.1.1 Giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc 23
Trang 43.1.2 Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia 23
3.1.3 Trình độ, năng lực nhận thức của đội ngũ CBCC 24
3.1.4 Vị thế, “thương hiệu” của các cơ quan hành chính 25
3.1.5 Mức độ hiện đại hóa công sở 26
3.2 Một số giải pháp xây dựng văn hóa công sở trong khối cơ quan hành chính nhà nước 26
3.2.1 Xây dựng hệ giá trị chuẩn 26
3.2.2 Xây dựng bầu không khi làm việc 27
3.2.3 Xây dựng tác phong chuyên nghiệp 27
3.2.4 Xây dựng bộ quy tắc ứng xử 28
3.3 Một số giải pháp xây dựng văn hóa công sở trong doanh nghiệp 29
3.3.1 Xây dựng quan niệm lấy con người làm gốc 29
3.3.2 Xây dựng văn hóa công sở dựa trên quan niệm hướng tới thị trường 30
3.3.3 Xây dựng quan niệm khách hàng là trên hết 30
3.3.4 Xây dựng tinh thần trách nhiệm xã hội 30
3.4 Một số kiến nghị 31
C.PHẦN KẾT LUẬN 32
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 33
Trang 5A.PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Văn hóa là những giá trị được kết tinh mang đặc trưng riêng của mỗi tổchức, quốc gia, dân tộc Bất kể một quốc gia, dân tộc nào muốn trường tồn thìđều phải có văn hóa riêng Và văn hóa công sở của cơ quan, doanh nghiệp cũngkhông nằm ngoài quy luật đó
Trong bối cảnh hiện nay với xu thế hội nhập quốc tế, xu hướng phát triểncủa xã hội, sự đa dạng văn hóa của người lao động trong mỗi tổ chức vấn đề tạo
ra văn hóa công sở chung đã và đang là một vấn đề cấp thiết của mỗi cơ quan, tổchức
Với các tổ chức, doanh nghiệp văn hóa công sở là nét đặc trưng thu hútngười lao động, thể hiện tầm nhìn của lãnh đạo tổ chức và ảnh hưởng đến hiệuquả, năng suất, chất lượng thực hiện công việc
Với các cơ quan hành chính nhà nước thì văn hóa công sở càng quantrọng bởi nó góp phần to lớn trong việc xây dựng một nền hành chính trongsạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động có hiệu quả đáp ứng đượcyêu cầu phát triển kinh tế, xã hội trong giai đoạn toàn cầu hóa như hiện nay
Từ những nhận định trên, vấn đề văn hóa công sở đã và đang là vấn đềđược cả nhà nước và xã hội quan tâm do vậy bài viết này tôi xin được dành đểphân tích hệ thống các văn bản của Việt Nam về văn hóa công sở Nhận xét vàđánh giá về tình hình triển khai và thực hiện các quy định của nhà nước về vănhóa công sở tại một số doanh nghiệp hoặc một số cơ quan hành chính nhà nướcnhằm đưa ra được những giải pháp, kiến nghị hoàn thiện văn hóa công sở, gópphần nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước và phát triển kinh tế vănhóa xã hội
2 Lịch sử nghiên cứu
Như đã nói ở trên, văn hóa công sở đã và đang là vấn đề được cả nhànước và xã hội quan tâm nên từ trước đến nay đã có rất nhiều bài viết, công trìnhnghiên cứu về vấn đề này Một số nghiên cứu có thể kể đến ở đây như:
Học viện Hành chính quốc gia (nay là Học viện Chính trị - Hành chính
Trang 6Quốc gia) có phát hành giáo trình kỹ thuật tổ chức công sở (năm 2002) dùng đểgiảng dạy trong nhà trường với tư cách là môn học Trong những năm gần đâymột số giáo trình về văn hóa công sở đã được biên soạn và sử dụng trong giảngdạy có thể kể đến như: Giáo trình "Văn hóa công sở" của ThS Đào Thị Ái Thi(xuất bản năm 2012)
Bên cạnh đó, còn rất nhiều bài viết, đề tài chuyên đề rải rác trên các tạpchí chuyên ngành như "văn hóa tổ chức và một số giải pháp phát triển văn hóacông sở" của tác giả Trần Thị Thanh Thủy trên tạp chí Tổ chức nhà nước (năm2006); Đề tài nghiên cứu khoa học "Văn hóa công sở" của Ban Cải cách hànhchính của Chính Phủ (tháng 12/2006); Bài viết "Văn hóa công sở, lễ tân và nghithức nhà nước" của Thạc sĩ Lê Văn Thiệu-Chuyên viên cao cấp- Trưởng phòngĐào tạo, Vụ Tổ chức cán bộ của Bộ Tài Chính trên Website chính thức của BộTài chính trong chuyên mục đào tạo nhân lực (năm 2017) Và còn rất nhiều cácbài viết trên các Báo, Tạp chí hàng ngày mà ta không thể đề cập hết ở bài viếtnày
Như vậy, có thể thấy đã có rất nhiều bài viết nghiên cứu về văn hóa công
sở cho đến thời điểm hiện tại Tuy nhiên, với sự phát triển không ngừng của xãhội thì văn hóa công sở vẫn là một vấn đề nóng cần có nhiều sự điều chỉnh chophù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội do vậy mỗi bài viết ở mỗi thời điểmkhác nhau sẽ cho ta những cái nhìn đầy đủ hoàn thiện hơn về vấn đề văn hóacông sở
3 Đối tượng nghiên cứu và giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu của bài viết là hệ thống các văn bản quy định vềvăn hóa công sở và thực tế thực hiện các quy định ấy trong các doanh nghiệp, cơquan nhà nước
Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài: Các quy định về văn hóa công sởtrong doanh nghiệp và cơ quan hành chính nhà nước trong giai đoạn hiện nay
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu: Làm rõ được cơ sở lý luận và thực tiễn của việcthực hiện các quy định về văn hóa công sở trong các doanh nghiệp và các cơ
Trang 7quan nhà nước hành chính nhà nước Từ đó dưa ra được các quan điểm giảipháp nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện các quy định về văn hóa công sở tạidoanh nghiệp để nâng cao hiệu quả năng suất lao động của tổ chức và tại các cơquan hành chính nhà nước nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nhằm đáp ứngnhu cầu phát triển nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp trong giai đoạn mới.
Nhiệm vụ nghiên cứu: Để làm sáng tỏ các mục đích nghiên cứu trênchúng ta cần thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Nắm vững hệ thống các văn bản quy định của Việt Nam về văn hóacông sở
- Nắm được tình hình triển khai và thực hiện các quy định của Nhà nước
về văn hóa công sở trong một số doanh nghiệp và một số cơ quan hành chínhnhà nước Từ đó đưa ra sự đánh giá, nhận xét điểm mạnh và những tồn tại chưađược thực hiện tốt
- Đưa ra được các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện cácquy định về văn hóa công sở trong doanh nghiệp và cơ quan hành chính nhànước
5 Cơ sở phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu
Bài viết có sử dụng phương pháp luận duy vật - biện chứng, phương pháplịch sử đồng thời sử dụng tổng hợp các phương pháp phân tích - tổng hợp,phương pháp so sánh
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Bài viết góp phần thống kê hệ thống các quy định về văn hóa công sở tạođiều kiện cho việc tìm hiểu và nghiên cứu hệ thống các văn bản quy định củanhà nước Bên cạnh đó bài viết cũng góp phần đánh giá xây dựng pháp luật vềviệc áp dụng luật vào thực tiễn về văn hóa công sở trong các doanh nghiệp, cơquan hành chính nhà nước, tạo thêm nguồn dữ liệu làm cơ sở cho việc hoạchđịnh những chính sách, giải pháp nhằm phù hợp nhằm khắc phục những hạn chế
về văn hóa công sở trong các doanh nghiệp, trong các cơ quan hành chính nhànước hiện nay Bài viết có thể trở thành tài liệu tham khảo về văn hóa công sở
Cùng với ý nghĩa về lý luận, bài viết còn mang một ý nghĩa với thực tiễn
Trang 8đó là làm sáng tỏ hơn tình hình thực tế các quy định về văn hóa của Nhà nướcđược áp dụng vào thực tiễn, mang cho ta một cái nhìn hoàn thiện hơn về vấn đềvăn hóa công sở trong các cơ quan hành chính nhà nước và trong doanh nghiệp.Những điểm đã đạt và những hạn chế còn tồn tại từ đó đưa được các giải pháp
và khuyến nghị mang tính xây dựng và hoàn thiện hơn các quy định về văn hóacông sở
7 Cấu trúc của đề tài
Chương 1: Khái quát chung về văn hóa công sở và hệ thống văn bản quyđịnh về văn hóa công sở ở Việt Nam hiện nay
Chương 2: Tình hình triển khai và thực hiện các quy định của Nhà nước
về văn hóa công sở tại một số cơ quan, doanh nghiệp và cơ quan hành chính nhànước hiện nay
Chương 3: Một số giải pháp trong xây dựng văn hóa công sở trong các cơquan hành chính và trong các doanh nghiệp
Trang 9B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ VÀ HỆ THỐNG VĂN BẢN QUY ĐỊNH VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY 1.1 Khái quát chung về văn hóa công sở
và lao động
Công sở là một tổ chức đặt dưới sự quản lý trực tiếp của nhà nước để tiếnhành một công việc chuyên ngành của nhà nước Công sở là một tổ chức thựchiện cơ chế điều hành, kiểm soát công việc hành chính, là nơi soạn thảo văn bản
để thực hiện công vụ, đảm bảo thông tin cho hoạt động của bộ máy quản lý nhànước, nơi phối hợp hoạt động thực hiện một nhiệm vụ được nhà nước giao Lànơi tiếp nhận yêu cầu, đề nghị, khiếu nại của công dân Do đó, công sở là một
bộ phận hợp thành tất yếu của thiết chế bộ máy quản lý nhà nước Là tổ chứccủa hệ thống bộ máy nhà nước hoặc tổ chức công ích được Nhà nước công nhận,bao gồm cán bộ, công chức được tuyển dụng, bổ nhiệm theo quy chế công chứchoặc theo thể thức hợp đồng để thực hiện công vụ nhà nước Công sở có vị trí,chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và có cơ cấu tổ chức do pháp luật quy định,được sử dụng công quyền để tổ chức công việc Nhà nước hoặc dịch vụ công vìlợi ích chung của xã hội, của cộng đồng
Có thể nói "Văn hóa công sở" là hệ thống những giá trị niềm tin, sự mongđợi của các thành viên trong tổ chức, tác động qua lại với các cơ cấu chính thức
và tạo nên những chuẩn mực hành động như những giả thiết không bị chất vấn
Trang 10về truyền thống và cách thức là việc của tổ chức mà mọi người trong đó đềutuân theo khi làm việc Văn hoá tổ chức công sở là một hệ thống được hìnhthành trong quá trình hoạt động của công sở, tạo nên niềm tin giá trị về thái độcủa các nhân viên làm việc trong công sở, ảnh hưởng đến cách làm việc trongcông sở và hiệu quả hoạt động của nó.
Như vậy văn hóa công sở là một đang đặc thù của văn hóa xã hội, là sựpha trộn riêng biệt các giá trị, niềm tin, chuẩn mực, vẻ đẹp và cách hành xử hoạtđộng trong công sở mà các thành viên trong công sở cũng tiếp nhận để ứng xửvới nhau trong nội bộ công sở và phục vụ cộng đồng với sự hợp tác, tác độngcủa hệ thống quan hệ thứ bậc mang tính quyền lực và tính xã hội, tạo nên mộtdấu ấn riêng biệt, giúp phân biệt công sở này với công sở khác Văn hóa công sởảnh hưởng đến các thành viên một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua cácquy định chính thức như quy chế làm việc…
1.1.2 Vai trò của Văn hóa công sở
Văn hóa bao giờ cũng gắn liền với sự phát triển, là chìa khóa của sự pháttriển và tiến bộ xã hội Văn hóa công sở cũng có sự kế thừa và tiếp thu có chọnlọc những tính văn hóa từ bên trong và bên ngoài công sở, từ quá khứ đến tươnglai cho nên trong một chừng mực nào đó sẽ giúp công sở tạo nên những chuẩnmực, phá tính cục bộ, sự đối lập có tính bản thể của các thành viên Yếu tố vănhoá còn giúp cho mỗi thành viên trong công sở phải tôn trọng kỷ luật, danh dựcủa công sở, quan hệ thân ái, đoàn kết, hợp tác vì sự nghiệp chung của công sở.Hướng các thành viên của tổ chức, doanh nghiệp đến một giá trị chung, tôntrọng những nguyên tắc, quy tắc và chuẩn mực văn hóa của công sở
Với các cơ quan hành chính nhà nước, văn hóa công sở tạo được tìnhđoàn kết và chống lại bệnh quan liêu, cửa quyền Môi trường văn hóa công sởtốt đẹp sẽ tạo được niềm tin của cán bộ công chức với cơ quan, với nhân dângóp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của công sở Tính tự giác của cán bộcông chức trong công việc sẽ đưa công sở này phát triển vượt hơn lên so vớicông sở khác Văn hoá công sở còn có vai trò to lớn trong việc xây dựng một nềnếp làm việc khoa học, kỷ cương và dân chủ Nó đòi hỏi các thành viên trong cơ
Trang 11quan hành chính nhà nước phải quan tâm đến hiệu quả công việc chung củacông sở, giúp cho mỗi cán bộ, công chức tự nhìn lại, đánh giá mình, chống lạinhững biểu hiện thiếu văn hoá như: tham ô, móc ngoặc, quan liêu, hách dịch,cửa quyền, cơ hội Đó chính là làm cho cán bộ công chức hoàn thiện mình
Vai trò của nền văn hóa công sở chính là mục tiêu của sự phát triển, cómột vai trò rất quan trọng bởi lẻ, do con người sáng tạo ra, chi phối toàn bộ hoạtđộng của con người, là hoạt động sản xuất nhằm cung cấp năng lượng tinh thầncho con người, làm cho con người ngày càng hoàn thiện hơn
1.1.3 Các yếu tố cấu thành văn hóa công sở
Văn hóa công sở phản ánh những giá trị xã hội có thực liên quan đến quátrình điều hành công sở, mối quan hệ giữa văn hóa công sở với văn hóa truyềnthống dân tộc đòi hỏi các tổ chức khi xây dựng các chuẩn mực điều hành cầnphải hướng dẫn sự hài hòa chung của xã hội Các yếu tố cấu thành văn hóa công
sở rất đa dạng và phong phú, mỗi yếu tố cấu thành đều ảnh hưởng nhất định đếntinh thần trách nhiệm của cán bộ công chức Vì vậy xem xét các yếu tố này có ýnghĩa lớn để xây dựng và hoàn thiện văn hóa công sở, đáp ứng yêu cầu đòi hỏiđặt ra hiện nay Các yếu tố cấu thành văn hóa công sở bao gồm: Yếu tố trangphục, giao tiếp ứng xử của cán bộ công chức, viên chức, bài trí công sở, phongtục tập quán, vị trí địa lý, đạo đức xã hội, dư luận xã hội, thiết chế bộ máy cơquan
- Yếu tố trang phục: Với mỗi loại hình tổ chức, cơ quan, văn hóa dân tộc,lĩnh vực hoạt động, văn hóa vùng miền nơi cơ quan, tổ chức đó đặt trụ sở màtrang phục trong công sở sẽ có những quy định riêng Trang phục là một trongcác yếu tố quan trọng tạo nên nét đặc trưng văn hóa cho cơ quan tổ chức Là sựhiện diện và gây ấn tượng ban đầu của hình ảnh, tác phong làm việc của cơ quan
tổ chức Bên cạnh đó, yếu tố trang phục cũng là một trong những yếu tố thúcđẩy tinh thần làm việc giúp nâng cao năng suất lao động của các thành viêntrong cơ quan tổ chức Thông thường, trang phục công sở thường hướng đếntính trang trọng, lịch sự, mang màu sắc đặc trưng Khi làm việc các thành viên tổchức phải có thẻ nhân viên trong đó đầy đủ nội dung tên cơ quan, ảnh, họ và
Trang 12tên, chức danh, số hiệu nhân viên…
- Thái độ, giao tiếp ứng xử: Là một trong các yếu tố quan trọng hàng đầuảnh hưởng rất lớn đến văn hóa công sở Thái độ giao tiếp ứng xử trong văn hóacông sở phần nhiều là bắt nguồn từ trình độ văn hóa của lao động trong công sở
và văn hóa vùng miền nơi công sở làm việc Thái độ ứng xử giao tiếp trong công
sở hay còn gọi là văn hóa ứng xử trong văn hóa công sở Văn hóa ứng xử trongcông sở là các mối quan hệ ứng xử giữa cấp trên với cấp dưới, giữa các đồngnghiệp với nhau, giữa con người với công việc, được xây dựng trên những giátrị chung của doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp có một cách văn hóa ứng xửriêng, mang đặc điểm riêng, phù hợp với văn hóa ứng xử của cộng đồng Sựphát triển của doanh nghiệp phải gắn liền với việc xây dựng, củng cố các mốiquan hệ trong nội bộ doanh nghiệp, chỉ khi đó doanh nghiệp mới phát triển bềnvững
- Bài trí công sở: Đây cũng là một trong những yếu tố cấu thành văn hóacông sở và tạo nên sự nhận diện bằng hình ảnh của doanh nghiệp, cơ quan, tổchức Nội dung của yếu tố này bao gồm việc quy định về treo quốc kỳ, quốchuy, biển tên và cách bố trí phòng làm việc, nơi để phương tiện làm việc Vớicác cơ quan hành chính nhà nước việc treo quốc huy, quốc kỳ còn với các doanhnghiệp thì quy định này không mang tính chất bắt buộc trừ các tổ chức, doanhnghiệp có hoạt động liên quan đến cơ quan nhà nước
Ngoài ra văn hóa công sở còn là các yếu tố phong tục tập quán, vị trí địa
lý, đạo đức xã hội, dư luận xã hội, thiết chế bộ máy cơ quan Với mỗi vùngmiền địa lý mà công sở đóng tại đó sẽ bị ảnh hưởng bởi văn hóa , đạo đức xã hộicủa vùng miền đó tác động Thiết chế tổ chức bộ máy cũng ảnh hưởng nhiều đếnvăn hóa công sở Những công sở là cơ quan quản lý nhà nước sẽ có các yêu cầu,quy định về văn hóa công sở khác với các công sở là doanh nghiệp tư nhân hay
tổ chức nước ngoài
1.2 Hệ thống các văn bản quy định của Nhà nước về văn hóa công sở
Văn hóa công sở là một trong những vấn đề quan trọng trong sự phát triểncủa đất nước trong thời kỳ đổi mới do vậy văn hóa công sở rất được nhà nước
Trang 13chú ý, quan tâm và quản lý theo tiêu chuẩn chung bằng hệ thống các văn bảnquy định.
Ở Việt Nam hiện nay, văn hóa công sở trong các cơ quan hành chính nhànước được Nhà nước quản lý bằng nội dung các văn bản quy phạm, quy định,quy chế
Trước khi có Quyết định số 129/2007/QĐ-TTg ngày 02/8/2007 của Thủtướng Chính phủ ban hành Quy chế văn hóa công sở tại các cơ quan hành chínhnhà nước, đã có một số cơ quan ban hành các văn bản cá biệt về việc thực hiệnvăn hóa công sở, trong đó có một số quy định về giao tiếp, ứng xử của CBCC,như Bộ Văn hóa - Thông tin, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy bannhân dân tỉnh Hà Tây (cũ) Ngoài ra, nhiều cơ quan còn quy định về vấn đề nàythông qua Quy chế làm việc Năm 2005, trong Luật Phòng, chống tham nhũngđược Quốc hội khóa XI thông qua đã có quy định về Quy tắc ứng xử của cán bộ,công chức, viên chức Năm 2007, Quy chế văn hóa công sở của Thủ tướngChính phủ được ban hành Quy chế đã dành hẳn Chương II để quy định về vấn
đề Trang phục, giao tiếp, ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức (từ Điều 5đến Điều 11) Từ đó, các cơ quan, tổ chức nhà nước từ trung ương đến địaphương đã căn cứ vào Quy định của Thủ tướng Chính phủ để xây dựng và banhành quy định về văn hóa công sở và quy tắc giao tiếp, ứng xử của CBCC khithi hành công vụ Cho đến nay, theo kết quả khảo sát, nhiều bộ đã ban hành Quytắc ứng xử của CBCC hoặc có một số quy định về giao tiếp, ứng xử của CBCCtrong Quy chế văn hóa công sở
Đến năm 2010, Luật cán bộ, công chức đã được Quốc hội khóa XII thôngqua và cũng dành riêng một mục (Mục 3, Chương 2), gồm 3 điều (15,16,17) đểquy định về đạo đức, văn hóa giao tiếp của CBCC Ngoài ra, tại Mục 4, Luậtnày còn có thêm Điều 18 quy định những việc công chức không được làm liênquan đến đạo đức công vụ Điều này thể hiện sự nỗ lực của Chính phủ, đồngthời phản ánh sự quan tâm của các cơ quan đối với vấn đề giao tiếp, ứng xử củaCBCC
Từ các văn bản chung, có hiệu lực cao nhất như Luật Cán bộ, công chức;
Trang 14Quyết định số 129/2007/QĐ-TTg ngày 02/8/2007 của Thủ tướng Chính phủ banhành Quy chế văn hóa công sở tại các cơ quan hành chính nhà nước; Quyết địnhcủa các Giám đốc sở văn hóa về ban hành quy chế văn hóa công sở tại các quanthuộc tỉnh, thành phố quản lý Và khi về các cơ quan hành chính cấp thấp nhất,lãnh đạo các cơ quan đó có thể xây dựng các quy định về văn hóa công sở của
cơ quan trên cơ sở những quy định của văn bản cao hơn, không làm trái luật.Các quy định này thường được thể hiện dưới dạng "Quy chế nội bộ", "Nội quynội bộ cơ quan" Việc tuân thủ các quy định này mang tính bắt buộc, mọi cán bộcông chức làm việc trong các cơ quan đều phải nghiêm chỉnh chấp hành
Chúng ta có thể tóm tắt hệ thống các văn bản của nước ta quy định về vănhóa công sở trong sơ đồ dưới đây:
(Các quy chế văn hóa công sở của cơ quan cấp thấp hơn ban hành khôngđược làm trái các quy định của Luật, của các quy định của cơ quan cấp trên)
Qua sơ đồ trên ta thấy được hệ thống văn bản quy định về văn hóa công
sở của nước ta đã có sự hình thành cơ bản và bắt đầu có tính chuyên nghiệp.Việc mỗi cấp quản lý đều có sự ban hành các văn bản quy định về văn hóa công
QUY CHẾ QUY ĐỊNH VĂN HÓA CÔNG SỞ NỘI BỘ
CỦA CÁC CƠ QUAN
Trang 15sở sẽ giúp cho nội dung các quy định được sát với thực tiễn hoạt động của từng
cơ quan, phù hợp với tình hình thực tế và tạo điều kiện cho sự sửa đổi linh hoạtkhi có những thay đổi trong tình hình mới Đồng thời, các cơ quan quản lýchung như Quốc hội, Chính phủ làm đúng vai trò của mình là quản lý ở tầm vĩ
mô, mang tính định hướng trong các quy định chung
Với các doanh nghiệp, tổ chức văn bản quy định về văn hóa công sở đượcthể hiện dưới dạng các quy chế làm việc, nội quy quy định mà chủ doanh nghiệpđặt ra theo tôn chỉ lãnh đạo, hình ảnh doanh nghiệp mà chủ doanh nghiệp muốnhướng tới Các văn bản quy định này có thể được dán công khai tại các vị trí dễthấy trong cơ quan hoặc được đính kèm trong quy chế hoạt động của tổ chức đó
Như chúng ta đã thấy, hệ thống văn bản quy định về văn hóa công sở củanước ta đã và đang được hình thành chặt chẽ, mang tính cấp bậc, thống nhất từcấp cao đến cấp thấp Tuy nhiên dù hệ thống văn bản có chặt chẽ, mang tínhthống nhất nhưng khi áp dụng vào thực tế vẫn sẽ xảy ra các vấn đề hạn chế, tồntại không đúng với yêu cầu của các quy định Và để làm rõ được tình hình thựchiện các văn bản này trong thực tế như thế nào chúng ta có thể thấy được trongchương 2 của bài viết này Chương 2 sẽ cung cấp cho chúng ta một cái nhìn toàndiện về tình hình thực hiện các văn bản quy định của nhà nước về văn hóa công
sở, những điểm đạt được và những hạn chế còn tồn tại đồng thời chỉ ra cácnguyên nhân dẫn đến kết quả đó
Trang 16CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI VÀ THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI MỘT SỐ CƠ
QUAN, DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1 Một số quy định cơ bản của Nhà nước về văn hóa công sở
- Về trang phục khi làm việc:
Lễ phục của nam cán bộ, công chức, viên chức: bộ comple, áo sơ mi,cravat
Lễ phục của nữ cán bộ, công chức, viên chức: áo dài truyền thống, bộcomple nữ Với trang phục mùa hè là váy không được quá đầu gối, không ănmặc hở hang không phù hợp với môi trường làm việc
Đối với cán bộ, công chức, viên chức là người dân tộc thiểu số, trangphục ngày hội dân tộc cũng coi là lễ phục
Các CBCC nhà nước khi thực hiện công việc đều phải đeo thẻ khi làmviệc Nội dung thông tin ghi trên thẻ đã được quy định rõ trong Quyết định129/2007/QĐ-Ttg về ban hành quy chế văn hóa công sở trong các cơ quan hànhchính nhà nước
- Về thái độ giao tiếp, ứng xử trong cơ quan:
Cán bộ, công chức, viên chức khi thi hành nhiệm vụ phải thực hiện cácquy định về những việc phải làm và những việc không được làm theo quy địnhcủa pháp luật
Trong giao tiếp và ứng xử, cán bộ, công chức, viên chức phải có thái độlịch sự, tôn trọng Ngôn ngữ giao tiếp phải rõ ràng, mạch lạc; không nói tục, nóitiếng lóng, quát nạt
Trong giao tiếp và ứng xử với nhân dân, cán bộ, công chức, viên chứcphải nhã nhặn, lắng nghe ý kiến, giải thích, hướng dẫn rõ ràng, cụ thể về các quyđịnh liên quan đến giải quyết công việc
Cán bộ, công chức, viên chức không được có thái độ hách dịch, nhũngnhiễu, gây khó khăn, phiền hà khi thực hiện nhiệm vụ
Trong giao tiếp và ứng xử với đồng nghiệp, cán bộ, công chức, viên chứcphải có thái độ trung thực, thân thiện, hợp tác
Trang 17- Về việc treo quốc huy, quốc kỳ: theo quy định về vị trí treo, kích cỡquốc huy, quốc kỳ và tình trạng chất lượng khi sử dụng Không treo quốc huy,quốc kỳ đã cũ, đã hư hỏng, không đúng kích cỡ Nếu trong quá trình sử dụng,quốc huy và quốc kỳ bị hư hỏng cần phải thay mới.
- Về bài trí khuôn viên công sở:
Trụ sở và phòng làm việc được thiết kế phù hợp, hợp lý Cân đối diện tíchgiữa các khu vực Trước trụ sở cần có biển tên cơ quan, đơn vị và một số thôngtin; trước phòng làm việc của CBCC cần có biển tên, chức vụ đảm nhiệm, chứcdanh
Trong khuôn viên công sở, phòng làm việc cấm việc lập bàn thờ thắphương, không đun, nấu trong phòng làm việc
- Các hành vi bị cấm trong môi trường văn hóa công sở: Hút thuốc látrong phòng làm việc; Sử dụng đồ uống có cồn tại công sở, trừ trường hợp được
sự đồng ý của lãnh đạo cơ quan vào các dịp liên hoan, lễ tết, tiếp khách ngoạigiao; Quảng cáo thương mại tại công sở
2.2 Tình hình thực hiện quy định văn hóa công sở ở một số cơ quan hành chính
Hệ thống cơ quan hành chính nhà nước là một trong ba hệ thống cơ quanquản lý nhà nước của nước ta cùng với hệ thống cơ quan lập pháp và hệ thốngcác cơ quan tư pháp Cơ quan hành chính nhà nước là hệ thống rất phức tạp, có
số lượng đông đảo nhất, có mối liên hệ chặt chẽ, tạo thành một hệ thống thốngnhất từ Trung ương tới địa phương, cơ sở, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của mộttrung tâm thống là nhất Chính phủ - cơ quan hành chính nhà nước cao nhất
Các cơ quan hành chính nhà nước được thành lập để thực hiện chức năngquản lý hành chính nhà nước, nghĩa là thực hiện hoạt động chấp hành và điềuhành Hoạt động chấp hành và điều hành là hoạt động được tiến hành trên cơ sởHiến pháp, luật, pháp lệnh và để thực hiện pháp luật Cơ quan hành chính nhànước là một loại cơ quan trong bộ máy nhà nước được thành lập theo hiến pháp
và pháp luật, để thực hiện quyền lực nhà nước, có chức năng quản lý hành chínhnhà nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Cơ quan hành chính nhà
Trang 18nước hoạt động mang tính quyền lực nhà nước, được tổ chức và hoạt động trênnguyên tắc tập trung dân chủ Tính quyền lực nhà nước thể hiện ở chổ: Cơ quanhành chính nhà nước là một bộ phận của bộ máy nhà nước; Cơ quan hành chínhnhà nước nhân danh nhà nước khi tham gia vào các quan hệ pháp luật nhằmthực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý Mỗi cơ quan hành chính nhà nước đềuhoạt động dựa trên những quy định của pháp luật, có chức năng, nhiệm vụ, thẩmquyền nhất định và có những mối quan hệ phối hợp trong thực thi công việcđược giao Hệ thống cơ quan hành chính nhà nước có cơ cấu, tổ chức phù hợpvới chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định.
Và hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước là đối tượng áp dụng nộidung quy định về văn hóa công sở theo quyết định số 129/2007/QĐ-TTg ngày02/8/2007 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế văn hóa công sở tại các
cơ quan hành chính nhà nước Nội dung của quy chế này bao gồm các điều màcác CBCC được phép thực hiện và không được thực hiện khi làm việc nhằm tạodựng một nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại trong thời kỳ mới
Ngoài những quy định của Luật Cán bộ công chức và Quyết định của Thủtướng Chính phủ về văn hóa công sở thì bản thân các tỉnh, các cơ quan đều cónhững quy định thêm sát với thực tế hoạt động của cơ quan hành chính địaphương Tuy nhiên việc thực hiện của các CBCC có những điểm đã đạt dược vànhững hạn chế còn tồn tại cần được khắc phục