Giải pháp quy hoạch hệ thống giao thông đô thị vê tinh xuân mau từ năm 2030, tầm nhìn2050 hướng tới đô thị sinh thái (tt)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI LẠI THỊ THU HÀ GIẢI PHÁP QUY HOẠCH HỆ THỐNG GIAO THÔNG ĐÔ THỊ VỆ TINH XUÂN MAI TỚI NĂM 2030, TẦM NHÌN 2050 HƯỚNG TỚI ĐÔ THỊ SINH THÁI LUẬN VĂN THẠC SĨ Q

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

LẠI THỊ THU HÀ

GIẢI PHÁP QUY HOẠCH HỆ THỐNG GIAO THÔNG ĐÔ THỊ VỆ TINH XUÂN MAI TỚI NĂM 2030, TẦM NHÌN 2050 HƯỚNG TỚI ĐÔ THỊ SINH THÁI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH

HÀ NỘI, NĂM 2017

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

LẠI THỊ THU HÀ

KHÓA: 2015- 2017

GIẢI PHÁP QUY HOẠCH HỆ THỐNG GIAO THÔNG ĐÔ THỊ VỆ TINH XUÂN MAI TỚI NĂM 2030, TẦM NHÌN 2050 HƯỚNG TỚI ĐÔ THỊ SINH THÁI

Chuyên ngành: Quy hoạch

Mã số:

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

HÀ NỘI, NĂM 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lại Thị Thu Hà

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc tới người thầy trực tiếp tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo đã chỉ bảo, dạy dỗ tác giả trong suốt quá trình học tập

Tác giả xin trân trọng cảm, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khoa Sau Đại học đã tạo điều kiện và giúp

đỡ tác giả trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn

Xin trân trọng cảm ơn

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lại Thị Thu Hà

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

MỞ ĐẦU

Tính cấp thiết của đề tài 1

Mục tiêu nghiên cứu 2

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

Phương pháp nghiên cứu 3

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

Một số khái niệm khoa học được sử dụng trong luận văn 4

Cấu trúc luận văn 5

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG HỆ THỐNG GIAO THÔNG ĐÔ THỊ VỆ TINH XUÂN MAI 6

1.1 Giới thiệu chung về đô thị vệ tinh Xuân Mai 6

1.1.1 Vị trí, giới hạn khu đất và đặc điểm điều kiện tự nhiên 6

1.1.2 Đặc điểm hiện trạng kinh tế xã hội 10

1.1.3 Hiện trạng quản lý phát triển đô thị: 13

1.2 Thực trạng giao thông của đô thị vệ tinh Xuân Mai 14

1.2.1 Đường bộ 14

1.2.2 Đường sông 16

1.2.3 Bến bãi 16

1.2.4 Đường không 16

1.2.5.Giao thông cá nhân trong thị trấn Xuân Mai 17

1.2.6 Giao thông công cộng trong Đô thị vệ tinh Xuân Mai 18

1.2.7 Nhận xét chung hệ thống giao thông thị trấn Xuân Mai 20

1.3 Định hướng quy hoạch giao thông đô thị vệ tinh Xuân Mai tới năm 2030 đã được phê duyệt 21

1.3.1 Giao thông đối ngoại 21

1.3.2 Giao thông đô thị: 25

1.3.3 Một số chỉ tiêu đạt được: 30

1.3.4 Nhận xét chung về định hướng quy hoạch giao thông đô thị vệ tinh Xuân Mai tới năm 2030 đã được phê duyệt 31

CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP GIAO THÔNG ĐÔ THỊ VỆ TINH XUÂN MAI HƯỚNG TỚI ĐÔ THỊ SINH THÁI 33

2.1 Cơ sở lý luận để phát triển hệ thống giao thông đô thị vệ tinh Xuân Mai hướng đến đô thị sinh thái 33

2.1.1 Một số tiêu chí về phát triển đô thị sinh thái 33

2.1.2 Nguyên tắc quy hoạch hệ thống giao thông đô thị theo mục tiêu phát triển đô thị sinh thái 36

2.1.3 Vai trò của hệ thống giao thông trong phát triển đô thị sinh thái 38

2.1.4.Các yếu tố cấu thành hệ thống giao thông trong đô thị sinh thái 39

2.2 Cơ sở pháp lý để phát triển hệ thống giao thông đô thị hướng tới đô thị

sinh thái 43

2.2.1 Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011-2020 và tầm nhìn đến 2050 43

2.2.2 Chiến lược phát triển bền vững Việt Nam giai đoạn 2011-2020 43

2.2.3.Hệ thống văn bản pháp lý có liên quan đến quy hoạch giao thông đô thị vệ tinh Xuân Mai hướng tới đô thị sinh thái 51

2.3 Kinh nghiệm thế giới về quy hoạch giao thông trong đô thị sinh thái 53

2.3.1.Kinh nghiệm các nước phát triển 53

2.3.2.Kinh nghiệm các nước trong khu vực 57

2.3.3.Kinh nghiệm các thành phố trong nước 59

2.3.4.Những bài học rút ra cho Đô thị vệ tinh Xuân Mai 62

CHƯƠNG 3 : ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUY HOẠCH HỆ THỐNG GIAO THÔNG ĐÔ THỊ VỆ TINH XUÂN MAI HƯỚNG TỚI ĐÔ THỊ SINH THÁI65 3.1 Nguyên tắc và quan điểm quy hoạch hệ thống giao thông Đô thị vệ tinh Xuân Mai hướng tới đô thị sinh thái 65

3.2 Đề xuất giải pháp quy hoạch hệ thống giao thông đô thị Xuân Mai hướng tới đô thị sinh thái 66

3.2.1 Giải pháp quy hoạch hệ thống giao thông đô thị kết hợp hệ thống sinh thái66 3.2.2 Giải pháp quy hoạch hệ thống giao thông đô thị thông suốt, tránh ún tắc 71 3.2.2 Giải pháp quy hoạch hệ thống giao thông công cộng 76

3.2.3 Giải pháp tăng cường giao thông xe đạp 84

3.2.4 Giải pháp tăng cường giao thông đi bộ 91

3.2.5 Giải pháp đỗ xe sinh thái 94

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 98 1.Kết luận 98 2.Kiến nghị 98

MỞ ĐẦU Tính cấp thiết của đề tài

Trong quá trình xây dựng đô thị, bên cạnh những lợi ích về mặt kinh tế - xã hội thì cũng đã phát sinh thêm các mặt tiêu cực Do quy hoạch tài nguyên môi trường chưa

có, còn quy hoạch xây dựng đô thị chắp vá, tự phát là chủ yếu nên có hiện tượng mật độ dân cư dày đặc ở trung tâm Không được kiểm soát từ đầu, đô thị trong quá trình phát triển đang phải đối mặt với tình trạng giao thông quá tải, ách tắc, khí thải khói bụi phát sinh từ phương tiện tăng gây ô nhiễm môi trường…

Thành phố Hà Nội là thủ đô của cả nước, đồng thời cũng là trung tâm văn hóa, kinh

tế, chính trị lớn Những năm gần đây, trên địa bàn thành phố Hà Nội tốc độ tăng trưởng các phương tiện giao thông (ô tô, xe máy) hàng năm tăng rất nhanh, điều đó tạo ra áp lực rất lớn lên hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đô thị Giao thông Hà Nội đang chịu nhiều quá tải và là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường Phương tiện giao thông hiện có, với 4 triệu xe máy (chiếm 1/3 cả nước, tập trung tới 60% ở khu trung tâm), với khoảng 400 nghìn ôtô (chiếm 1/6 cả nước)… đang là những thực trạng cần phải giải quyết Trong khi đó mạng đường đang quá

ít, chỉ chiếm khoảng 8% diện tích xây dựng đô thị [11]

Trước tình hình đó, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia(2003), định hướng phát triển bền vững ở Việt Nam, chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2050, trong đó yêu cầu xây dựng, phát triển công trình xanh, đô thị xanh, đô thị sinh thái (eco-city) nhằm hướng đến mục tiêu phát triển đô thị Việt Nam nhanh và bền vững Như vậy phát triển “đô thị xanh” là một trong những giải pháp giúp các đô thị Việt Nam góp phần vào việc phòng ngừa ô nhiễm, suy thoái môi trường, cải thiện chất lượng môi trường sống, thân thiện với môi trường Để có một đô thị xanh, rõ ràng cần phải quan tâm nhiều hơn về vấn đề giao thông xanh tích hợp với sự phát triển đó

Theo như Quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến

2050, Thị trấn Xuân Mai sẽ trở thành 1 trong 5 đô thị vệ tinh của Hà Nội, nằm trên

2

các trục hành lang xanh, trở thành điểm kết nối thủ đô với các tỉnh miền núi phía Bắc, là một đô thị dịch vụ - công nghiệp hỗ trợ phát triển tiểu thủ công nghiệp Với chức năng như trên, trong tương lai đô thị Xuân Mai sẽ phải đối mặt với những nguy cơ tương tự như trung tâm của thủ đô hiện tại Chính vì vậy mà ngay từ bây giờ, chúng ta cần định hướng quy hoạch cho đô thị theo hướng bền vững, mà một

đối tượng cần được quan tâm đó chính là “hệ thống giao thông”

Để góp phần vào nỗ lực phát triển đô thị bền vững nói chung và đô thị sinh thái nói

riêng, tôi đề xuất thực hiện nghiên cứu đề tài “Giải pháp quy hoạch hệ thống giao

thông đô thị vệ tinh Xuân Mai tới năm 2030, tầm nhìn 2050 hướng tới đô thị sinh thái” với mong muốn đề xuất ra các giải pháp cho quy hoạch hệ thống giao thông

sinh thái cho đô thị vệ tinh Xuân Maivà có thể áp dụng rộng rãi cho các đô thị khác trên nước ta

Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá được hiện trạng hệ thống giao thông của đô thị vệ tinh Xuân Mai cũng như định hướng quy hoạch giao thông tới năm 2030 của đô

- Đánh giá được chức năng và tầm quan trọng của hệ thống giao thông đối với quá trình hình thành đô thị sinh thái

- Đề xuất các giải pháp trong quy hoạch hệ thống giao thông tại đô thị vệ tinh Xuân Mai hướng tới đô thị sinh thái

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: hệ thống giao thông đô thị vệ tinh Xuân Mai theo hướng đô thị sinh thái

- Phạm vi nghiên cứu

+ Phạm vi không gian: Đô thị vệ tinh Xuân Mai – Chương Mỹ - Hà Nội

+ Phạm vi thời gian: theo giai đoạn quy hoạch đô thị vệ tinh Xuân Mai đến năm

2030, tầm nhìn 2050

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp kế thừa

- Khái niệm về đô thị sinh thái, đô thị phát triển bền vững, giao thông bền vững, giao thông xanh…

- Các nguyên lý, nguyên tắc thiết kế hệ thống hạ tầng kỹ thuật nói chung và hệ thống giao thông nói riêng

- Các giải pháp cho hệ thống giao thông của đô thị sinh thái đã được áp dụng thành công trên thế giới và trong nước

- Bản vẽ hiện trạng hạ tầng, không gian kiến trúc cảnh quan của đô thị nghiên cứu

Phương pháp chuyên gia

Tham khảo ý kiến các chuyên gia đầu ngành trong nước về các lĩnh vực, dự kiến là:

- Chuyên gia trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật

- Chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch

- Chuyên gia trong lĩnh vực kiến trúc cảnh quan

Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa

Điều tra hiện trạng về hệ thống hạ tầng, đặc biệt là hệ thống giao thông khu vực nghiên cứu

Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu

- Phân tích và tổng hợp các bài học rút ra từ tài liệu kế thừa và ý kiến các chuyên gia có thể áp dụng cho khu vực nghiên cứu

- Phân tích dữ liệu thu tập được sau khi điều tra hiện trạng

- Đưa ra các phương án thiết kế phù hợp

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa khoa học:

4

- Hệ thống hóa và xây dựng cơ sở lý luận trong quy hoạch hệ thống giao thông cho

đô thị sinh thái;

- Đề xuất các giải pháp trong quy hoạch hệ thống giao thông cho đô thị sinh thái Xuân Mai, thành phố Hà Nội đến năm 2030

Ý nghĩa thực tiễn:

- Đề xuất các giải pháp quy hoạch hệ thống giao thông cho đô thị vệ tinh Xuân Mai hướng tới đô thị sinh thái ;

- Tạo điều kiện áp dụng công nghệ tiên tiến và hiện đại trong quy hoạch giao thông cho đô thị vệ tinh Xuân Mai nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung

- Làm bài học kinh nghiệm trong quy hoạch hệ thống giao thông đô thị sinh thái cho các thành phố khác trên toàn quốc

Một số khái niệm khoa học được sử dụng trong luận văn

Khái niệm về đô thị sinh thái :

Theo định nghĩa của Tổ chức Sinh thái đô thị của Úc thì “Một thành phố sinh thái là thành phố đảm bảo sự cân bằng với thiên nhiên”, hay cụ thể hơn là sự định cư cho phép các cư dân sinh sống trong điều kiện chất lượng cuộc sống nhưng sử dụng tối thiểu các nguồn tài nguyên thiên nhiên Theo quan điểm của Richard Registervề các thành phố sinh thái bền vững, thì đó là các đô thị mật độ thấp, dàn trải, được chuyển đổi thành mạng lưới các khu dân cư đô thị mật độ cao hoặc trung bình có quy mô giới hạn được phân cách bởi các không gian xanh Hầu hết mọi người sinh sống và làm việc trong phạm vi khoảng cách đi bộ và đi xe đạp

Theo GS.TS.KTS.Nguyễn Hữu Dũng: “Đô thị sinh thái được hiểu là một đô thị mà trong quá trình tồn tại và phát triển đô thị, không làm cạn kiệt nguồn tài nguyên, không làm suy thoái môi trường, không gây tác động xấu đến vệ sinh, sức khỏe cộng đồng và tạo điều kiện thuận lợi cho mọi cư dân đô thị” [4]

Khái niệm về đô thị xanh:

Theo ông Lootah, chủ tịch chính quyền vùng Dubai thì: “Đô thị xanh là một nhận thức toàn cầu hiện đại, rút ra từ thực tế và ý tưởng từ thành phố bền vững môi trường Đô thị xanh có giao thông bền vững, xanh hóa thành phố, phát triển sử dụng năng lượng tái sinh và phát triển kinh tế xanh.” [6]

Theo GS.TSKH.Phạm Ngọc Đăng thì “Đô thị xanh là đô thị được thiết kế và xây dựng trong điều kiện xem xét các tác động môi trường ở vị trí hàng đầu, không những chú ý đến sự thịnh vượng cuộc sống của dân cư, giảm thiểu nhu cầu tài nguyên đầu vào của đô thị, nhu cầu đối với nguồn nước, năng lượng vật liệu và thực phẩm mà còn phải đảm bảo thành phố sản sinh ra chất thải ô nhiễm môi trường ít nhất, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo đảm không khí sạch, nước sạch, đất sạch và điều kiện sống tốt nhất cho dân cư” [5]

Khái niệm về Giao thông xanh:

Giao thông xanh là giao thông sử dụng những phương tiện giao thông ít gây ô nhiễm môi trường, có lợi cho môi trường đô thị để hoàn thành hoạt động kinh tế xã hội và quy nạp thành khuôn mẫu chung kết hợp thống nhất hoàn chỉnh ba mặt:

“thông suốt, có trật tự; an toàn, thoải mái; tiêu hao ít năng lượng, ít ô nhiễm”.[19]

Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm phần Mở đầu, phần Kết luận-Kiến nghị và phần Nội dung bao gồm

ba chương

Chương 1: Thực trạng hệ thống giao thông đô thị vệ tinh Xuân Mai, Hà Nội

Chương 2:Cơ sở khoa học và thực tiễn về quy hoạch hệ thống giao thông đô thị

Xuân Mai, thành phố Hà Nội hướng tới đô thị sinh thái

Chương 3:Đề xuất một số giải pháp quy hoạch hệ thống giao thông cho đô thị vệ

tinh Xuân Mai, thành phố Hà Nội đến năm 2030 hướng tới đô thị sinh thái

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1.Kết luận

Với các tiêu chí về giao thông trong đô thị xanh và ví dụ thực tế, bài học các nước Singapore, Pháp, Trung Quôc là cơ sở khoa học và kinh nghiệm quy báu để áp dụng và hoàn thiện cho hệ thống giao thông Đô thị Xuân Mai

Các định hướng quy hoạch và giải pháp đề xuất trong luận văn nhằm xây dựng thị trấn sinh thái Quốc Oai đạt được các mục tiêu và tầm nhìn đã xác định, góp phần giải quyết một số vấn đề còn tồn tại và đưa ra những giải pháp phát triển, tìm kiếm

mô hình quy hoạch giao thông thân thiện với môi trường, đặt mục tiêu đến năm

2030 Đô thị Xuân Mai sẽ trở thành một đô thị sinh thái Tác giả có một số đề xuất

và kiến nghị sau:

Hoàn thiện quy hoạch mạng lưới giao thông đô thị theo hướng đô thị xanh, đề xuất giải pháp nâng cấp các tuyến đường hiện hữu, quy hoạch các trục đường mới, phát triển giao thông công cộng với hệ thống tàu điện trên cao, hệ thống xe buýt Cải thiện dịch vụ và cơ sở hạ tầng vận tải công cộng như tăng cường bến đỗ, các bến thuận lợi và dễ tiếp cận cho người sử dụng

Đề xuất giải pháp phát triển giao thông bằng xe đạp, thiết kế hạ tầng giao thông cho phương tiện xe đạp, bãi đỗ xe đạp Xây dựng phố an toàn cho người đi bộ

2.Kiến nghị

Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả xin đưa ra một số kiến nghị như sau:

a.Đô thị Xuân Mai cần xây dựng chính sách quản lý định hướng phát triển giao thông đô thị theo định hướng đô thị xanh để từ đó có thể thực hiện và thúc đẩy nhanh hơn các kế hoạch trở thành đô thị xanh

b.Khuyến khích quy hoạch giao thông kết hợp với trục không gian cây xanh, mặt nước