kỹ năng quản trị bản thân autosaved bản đầy đủ (1)

PHẦN 2: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS 1. Thực Trạng Về Stress. Ngoài ra theo báo điện tử BizLIVE.vn Việt hóa từ thiết kế của OfficeVibe ta có 11 con số về stress 300 tỷ USD năm chi phí thuốc men hằng năm cho các bệnh liên quan đến stress của nhân viên 77% số nhân viên phải hứng chịu các triệu chứng vật lý do stress gây ra 73% số nhân viên phải thường xuyên chịu đựng các triệu chứng về tâm lý 33% cảm thấy họ đang phải sống với sự căng thẳng tột cùng 48% cảm thấy gia tăng căng thẳng trong 5 năm qua 76% khẳng định tiền bạc và công việc là hai thứ khiến họ bị stress 48% cho biết họ bị mất ngủ về stress 54% nói stress khiến họ gây gỗ với người thân 60% của 26000 lao động Mỹ biết họ buồn bực đến nổi muốn đổi nghề 87% nhân viên toàn thế giới cảm thấy không hạnh phúc ở văn phòng , điều ảnh hưởng tới năng suất làm việc Nhân viên bất mãn giảm 10% năng suất Theo thống kê của tuần báo Châu Á ( Asian week) cho biết: Tại Nhật Bản, năm 1990 có khoảng 30.000 người chết do stress Nền kinh tế nước Mỹ mỗi năm thiệt hại khoảng 200 tỷ USD do stress, trung bình hàng ngày có khoảng 1 triệu người vắng mặt nơi làm việc do stress. Tại Anh stress gây thiệt hại khoảng 110 tổng sản phẩm quốc dân hàng năm. Tại Pháp số liệu thống kê của Viện nghiên cứu y học và bảo vệ sức khỏe cho biết trong một năm có 641 thanh niên và 175 nữ thanh niên tự sát . Người ta tính rằng trong khoảng 10 năm gần đây số những vụ tự sát trong thanh niên tăng 80% và riêng trong nhóm nữ thanh niên tăng 20% (Xem báo Tiền phong số ra 26041994). Hiện tượng tự sát nêu trên có thể do nhiều nguyên nhân mà trong đó stress là một nguyên nhân quan trọng. 2. Tổng Quan Về Stress. 2.1. Khái niệm Stress là một khái niệm khó giải thích và chưa có một định nghĩa nhất quán về nó. Dưới đây là một số khái niệm về stress: Stress là sự trải nghiệm khi chúng ta đối mặt với tình huống mà việc đối phó đầy thách thức và chúng ta thường mất kiểm soát trong tình huống đó ( Richard S.Lazarus). Stress là phản ứng của cơ thể với mội tác động của môi trường , do đó nó là phản ứng không thể thiếu được ở động vật nói chung cũng như ở con người nói riêng ( Hán. Selye). → Stress là trạng thái căng thẳng về tâm lý xuất hiện ở người trong quá trình hoạt động ở những điều kiện thách thức , khó khăn. 2.2. Phân loại Căn cứ vào thời gian tác động của các nhân tố kích thích của thời gian ảnh hưởng. Stress cấp tính (Acute stress): là 1 loại stress xuất hiện ngay sau khi có sự thay đổi về thói quen. Nó là 1 loại stress mạnh mẽ, nhưng nó diễn ra rất nhanh. Stress cấp tính tạo ra những cảm giác không thoải mái và bất định.Triệu chứng của loại này thường là: đau đầu, đau lưng, đau bụng, tim đập nhanh, đau cơ…. Loại stress này có thể kiềm chế được. Stress từng đợt: thường có 2 dạng + Dạng 1: Xu hướng cạnh tranh, giận dữ và thù địch + Dạng 2: Lo âu quá mức và trầm cảm Stress mãn tính: Là loại stress đến từ áp lực chồng chất của cuộc sống như là học hành quá nặng nề hay công việc mệt nhọc hoặc là cuộc sống gia đình không hạnh phúc. Nó thường dai dẵng và vô vọng. Căn cứ vào tác động của stress Stress tiêu cực (Distress): nó là 1 trong những loại stress mà tâm trí và cơ thể phải chịu đựng khi những thói quen thông thường phải thay đổi và điều chỉnh. Là một loại stress có hại. Stress tích cực (EuStress): Là 1 trong những loại stress hữu ích , nó xuất hiện ngay khi có nhu cầu cần sử dụng đến sức lực và thể chất của mình. Thường thì loại stress này tự xuất hiện và tự biến mất.

Trường Đại học Lao Động-Xã Hội (CSII)

Khoa Quản Trị Kinh Doanh

Tiểu Luận Hết Môn

KỸ NĂNG QUẢN TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BẢN

THÂN

GVHD:T.S HOÀN THỊ BÍCH DIÊN

SVTH: Phạm Đăng Huy

Lớp: ĐH14KD3 MSSV:1453401010790

Thành phố Hồ Chí Minh ngày 03 tháng 01 năm 2018

Nhận xét của thầy (cô):

Điểm đánh giá của CBCT 1 Điểm đánh giá của CBCT 2

MỤC LỤC Trang

Phần I Mở đầu

1.1 Hiểu mình là ai 1

+ Đặc điểm mô tả bản thân 1

+ Kiến thức và đạo đức 2

+ Tính cách và khí chất 3

+ Điểm mạnh và điểm yếu 4

1.2 Triết lý cuộc sống của bản thân là gì 6

+ Sứ mạng 6

+ Tầm nhìn 6

+ Gía trị cốt lõi 7

+ Triết lý sống và phân tích 7

1.3 Hiểu mình cần gì 7

2 Quản lý bản thân 8

2.1 Lập kế hoạch cho mục tiêu bản thân 9

2.2 Trình bày việc quản lý tài chính của bản thân 9

3 Sơ đồ tư duy về kỹ năng nhận thức và phát triển bản thân 9

Phần 2……… 11

1 Giới thiệu tổng quát về kỹ ăng lựa chọn ………12

2 Các phương pháp thực hiện kỹ năng đã lựa chọn 14

3 Vận dụng kỹ năng vào tình huống cụ thể 28

4 Bản đồ tư duy về nội dung của kỹ năng 29

Phần 3 30

3 Các tình huống và câu hỏi trên lớp 30

PHẦN I: KỸ NĂNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC VÀ QUẢN LÝ BẢN THÂN

đúng thời điểm

Tự nhận xét về bản thân Chỉnh chu, cầu toàn trong mọi việc mà

mình thực hiện

Bảng mô tả về kiến thức và đạo đức

Đạo đức Tốt

Những bằng cấp đạt được Toiec 450,Tin học ứng dụng cơ bản

Khả năng ngoại ngữ, tin học Cơ bản tốt

Đã có những kinh nghiệm gì Bán hang online và tại cửa hang tiện íchQuan điểm về đạo đức Đạo đức là ở cái tâm, tâm tốt thì con

người mới có đạo đức tốt

Tính cách của bản thân:

Cảm thấy bản thân có tinh thần hướng ngoại Bản thân có xu hướng thích thú khi tương tác, giao tiếp với mọi người và nói chung là nói nhiều, nhiệt tình, thích giao lưu và quyết đoán Cảm thấy vui khi được tham gia các hoạt động có nhiều người như tiệc tùng, hoạt động cộng đồng, kinh doanh.Các lĩnh vực mà bản thân cảm thấy thích thú là bán hàng, quản lý.Thích và trở nên tràn đầy sinh lực khi ở trong các nhóm lớn với các hoạt động tập thể

Ưu điểm:

+ Năng nổ trong các hoạt động tập thể

+ Giao tiếp tốt với mọi người xung

quanh

+ Hòa đồng trong công việc cũng như

học tập

+ Suy nghĩ nhanh

+ Giao tiếp nồng nhiệt

+ Hay nói,chủ động thương thuyết

Nhược điêm:

+ Thiếu quyết đoán trong công việc

+ Làm xong mới nghĩ tới hậu quả+ Bộc trực, nóng nẩy

+ Dễ bị kích động+ Đa nghi

Khí chất của bản thân:

Bản thân cảm thấy là người có khí chất nóng nảy

Ưu điểm:

+Hăng hái,nhiệt tình trong công việc

+Sôi nổi,năng động trong tư duy

+Linh hoạt và dễ thích nghi với hoàn

cảnh cũng như môi trường năng

+Khó kiềm chế bản thân khi bị stress

Liệt kê điểm mạnh điểm yếu, sơ đồ nhân quả, phân tích SWOT

Đặc điểm mô tả bản thân Vui vẻ,nhiệt tình,hòa

người xung quanh,

Hay tin người nên dễ bị

lừaKhí chất Hăng hái, nhiệt tình

trong công vệc

Còn thiếu tính quyết đón

Thói quen Dậy sớm cũng như làm Hay ngủ quên

việc đúng giờTính cách Suy nghĩ nhanh, giao tiếp

tốt với mọi người

sự nóng tính

nhiều lần

Bị coi thường

Stress trong

cuộc sống

Các hoạt động hằng ngày

Hay bị nhận nhiệm vụ mà bản thân không thích Tiền bạc

Xã hội

Công việc

Các hoạt động hằng ngày

Phân tích SWOT cá nhân

Điểm mạnh:

+ Dễ dàng giải quyết nhanh các vấn đề

+ Hòa đồng nhanh với mọi người

+ Giao tiếp tốt, không ngần ngại e dè

+ Dễ dàng tiếp cận mọi người xung

quanh để tìm kiếm cũng như trao

đổi thông tin với nhau

+ Nắm bắt tốt các công việc được giao

Thách thức:

+ Dễ gây mất lòng đối với người xung quanh, tốn thời gian làm lành với mọi người

+ Công việc có đôi khi bị tuột mất

1.2 Triết lý cuộc sống là gì

Tại sao tôi sống trên đời này để làm gì.

Trước hết cuộc sống này là do cha mẹ đã cho tôi, nên điều đầu tiên tôi muốn đạt được

đó là báo hiếu được công sinh thành cho cha mẹ tôi.Sau đó là làm được công việc màmình thích cuối cùng là mang lại niềm vui cho mọi người xung quanh

Tầm nhìn của bản thân.

Trong tương lai khoảng 5 năm tới tôi sẽ phấn đấu để có một công việc ổn định đủ

để lo cho bản thân và gia đình, sau đó tích góp đủ vốn liếng để mở công ty riêng kinhdoanh mảng bất động sản

Gía trị cốt lõi của bản thân tôi.

Quan điểm hành xử trong cuộc sống của tôi đó là chữ ‘Tín’ bởi khi khi làm việc gì

mà bản thân không có chữ tín, luôn thất hứa thì mọi người sẽ không tin tưởng nữa,những

cơ hội cũng như các mối quan hệ đều tan vỡ.Vì vậy tôi rất coi trọng nó

Triết lí sống của bản thân.

“Đừng đợi người khác xây dựng ước mơ cho chính mình”

Ước mơ đó là những hoài bão khác vọng mà mỗi con người luôn nung nấu tronglòng để đạt được.Chúng ta ai mà không có ước mơ, nhưng liệu có mấy ai có thể nuôidưỡng và thực hiện nó.Ước mơ phải đi đôi với ý chi và nghị lực phải do chính bản thânxây dựng thì mới có nghĩa.Nếu bản thân cứ ngồi đó ước mơ cho cuộc sống thì người khác

sẽ thuê bạn xây dựng ước mơ cho họ, tức là bản thân chúng ta sẽ sống trên đam mê củangười khác và giúp người khác biến ước mơ của mình thành sự thật trong khi ước mơ màmình muốn đạt được lại không có Tại sao lại phải xây dựng ước mơ cho bản thân đó làtại vì nó chính là khát khao là động lực cho tôi phấn đấu, không phải tôi thì không một ai

có thể xây dựng nó được.Ước mơ không phải là cái gì có sẵn, cũng chẳng phải là cái gìkhông thể có, mà đó chỉ là một con đường chưa có lối ra mà chính bản thân tôi sẽ tìm vàxây dựng nó chứ không phải là người khác.Vì vậy thành công chỉ đến với những ai thật

sự dũng cảm

1.3 Bản thân cần gì

Điều bây giờ mà tôi cần nhất đó là kiếm được rất nhiều tiền để có thể lo cho bảnthân và gia đình được trọn vẹn.Trên thế giới này tiền không mua được mọi thứ, nhưngmọi người có thể làm tất cả mọi thứ vì tiền.Mọi công việc đều có thể kiếm tiền nhưng với

tôi thì tôi chọn kinh doanh bất động sản vì đó là đam mê cũng như công việc có thể đemlại thu nhập tương đối tốt cho tôi trong tương lai.

2 Quản lí bản thân

2.1 Lập kế hoạch mục tiêu cho bản thân

 Mục tiêu của tôi là mở công ty kinh doanh về Bất động sản vào năm 2030

Nhiệm vụ:

- Đầu tiên là tốt nghiệp vào tháng 6 năm 2018

+ Từ thời điểm bây giờ là tháng 1 năm 2018 bắt đầu thực tập đến tháng 3 rồi làm báocáo sau đó làm đồ án và hoàn thành khóa học để kịp xét tốt nghiệp vào tháng 6

- Quyết tâm xin vào làm việc tại Vinhome để học hỏi được nhiều kinh nghiệm tốt nhất cóthể

+ Sau khi hoàn thành chương trình học và tốt nghiệp thì điều đầu tiên là đăng ký xinvào làm cộng tác viên cho Vinhome sau đó phấn đấu đê trở thành nhân viên chính thứcvào năm 2019

- Phấn đấu để trở thành trưởng phòng kinh doanh của công ty vào năm 2027

+ Từ thời điểm năm 2019 phấn đấu làm việc trong 8 năm để trở thành trưởng phòngkinh doanh của Vinhome

- Tích góp vốn liếng để đầu tư vào tương lai

+ Sau khi ngồi được vào chiếc ghế trưởng phòng vào năm 2027 thì làm việc 2 năm tớinăm 2029 khi đã có đủ kinh nghiệm về quản lí cũng như thị trường bất động sản cộngvới số vốn tích góp được thì sẽ đứng ra thành lập công ty

+ Cuối cùng là thành lập công ty và thực hiện ước mơ của mình

2.2 Cách để quản lí tài chính của bản thân

Thu nhập hang tháng từ tiền đi làm thêm cũng như từ gia đình gửi là khoảng3.500.000 đồng, tôi sẽ chia nhỏ và chi tiêu theo các khoảng sau

Tài khoản tiết kiệm dài hạn: 20% thu nhập

Đây là tài khoản sẽ giúp tôi mua những vật dụng trong lâu dài 1 cách có kế hoạch.Đơn cử như tôi muốn mua 1 chiếc smartphone bằng 1 tháng thu nhập của mình chẳnghạn, việc lãnh tiền tháng và chạy ngay ra cửa hàng mua nó và cả tháng nhịn đói hoặcmượn tiền để sống là 1 kế hoạch TỒI, thật sự là RẤT TỒI.Cho nên bằng cách sử dụng thật tốt tài khoản tiết kiệm dài hạn này, tôi có thể mua nhữngthứ tôi muốn với tài khoản này và có thể chi trả cho khoản đó mà không ảnh hưởng đếncác tài khoản khác

Tài khoản học tập: 10% thu nhập

Đây là tài khoản để tôi dùng tham dự những lớp học hoàn thiện bản thân mình,mua những cuốn sách thật hay để trao dồi kiến thức.Bởi vì nếu có một khoản đầu tư không có rủi ro thì chỉ có thể đầu tư vào tri thức Có rấtnhiều tỷ phú thế giới cũng đã chia sẻ rằng họ mặc dù đã có trong tay tài sản tỷ đô nhưng

họ vẫn tham gia các khóa học hoàn thiện bản thân mình liên tục Vậy nên việc học tậpkhông ngừng là hoàn toàn cần thiết và tối quan trọng đối với bản thân

Tài khoản tiêu dùng cá nhân: 55% thu nhập

Có rất nhiều người nói với tôi rằng làm sao có thể để dành hoàn toàn số tiền củamình kiếm được mà không tiêu đồng nào, tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến đó, vì đó là

điều không khả thi lý do hằng ngày chúng ta đều phải có những chi phí tối thiểu cho sinhhoạt của bản thân như ăn uống, đi lại, nơi ở v.v… những chi phí thuộc về nhu cầu cánhân Và tôi đã sử dụng 55% thu nhập hàng tháng của mình để chi trả cho những khoảnđó.Có thể trong tương lai nó cũng sẽ tăng lên khi tôi đi làm chẳng hạn

Tài khoản hưởng thụ: 15% thu nhập

Đây tài khoản mà tôi yêu thích nhất, vì tài khoản này không làm gì khác ngoài

chuyện dùng để ĂN CHƠI hoặc DU LỊCH mà thôi Có rất nhiều người thân xung quanh

tôi hoài nghi khi tôi chia sẻ điều này vì sao lại có khoản tiền ăn chơi khi mà đang cố gắngquản lý tiền bạc.Tôi nói là quản lý tiền bạc chứ không nói là tiết kiệm hết mức.Và tôi nóivới họ hãy dành 10% thu nhập của mình để tận hưởng những dịch vụ hoặc sản phẩm màbạn chưa bao giờ sử dụng trước đây, đây sẽ là 1 trải nghiệm để bạn có thể nâng cao mứcsống của mình trong khoản cho phép Hãy đảm bảo rằng tài khoản này phải được sử dụnghàng tháng

Tại sao tôi lại đề nghị như vậy? Bởi vì tôi đã gặp rất nhiều trường hợp điển hình làđứa bạn thân, khi nó tiết kiệm ở mức tối đa, ăn ít, không chơi vì vậy khiến nó tự tạo racho mình 1 sự ức chế bản thân, và khi nó không thể chịu đựng được nửa, nó lại xài 1

cách MẠNH BẠO hơn so với tôi và nó nhanh chóng xài sạch sành xanh chổ tiền mà nó

cố gắng tiết kiệm cả đời cho những lý do hết sức là vô bổ, Và đó là cách mà tôi chia nhỏcác khoảng tiền để sử dụng hàng tháng để quản lí thu nhập của mình

PHẦN 2: KỸ NĂNG QUẢN LÝ STRESS

- 77% số nhân viên phải hứng chịu các triệu chứng vật lý do stress gây ra

- 73% số nhân viên phải thường xuyên chịu đựng các triệu chứng về tâm lý

- 33% cảm thấy họ đang phải sống với sự căng thẳng tột cùng

- 48% cảm thấy gia tăng căng thẳng trong 5 năm qua

- 76% khẳng định tiền bạc và công việc là hai thứ khiến họ bị stress

- 48% cho biết họ bị mất ngủ về stress

- 54% nói stress khiến họ gây gỗ với người thân

- 60% của 26000 lao động Mỹ biết họ buồn bực đến nổi muốn đổi nghề

- 87% nhân viên toàn thế giới cảm thấy không hạnh phúc ở văn phòng , điều ảnhhưởng tới năng suất làm việc

- Nhân viên bất mãn giảm 10% năng suất

Theo thống kê của tuần báo Châu Á ( Asian week) cho biết:

- Tại Nhật Bản, năm 1990 có khoảng 30.000 người chết do stress

- Nền kinh tế nước Mỹ mỗi năm thiệt hại khoảng 200 tỷ USD do stress, trung bình

hàng ngày có khoảng 1 triệu người vắng mặt nơi làm việc do stress

- Tại Anh stress gây thiệt hại khoảng 1/10 tổng sản phẩm quốc dân hàng năm.

- Tại Pháp số liệu thống kê của Viện nghiên cứu y học và bảo vệ sức khỏe cho biết

trong một năm có 641 thanh niên và 175 nữ thanh niên tự sát Người ta tính rằngtrong khoảng 10 năm gần đây số những vụ tự sát trong thanh niên tăng 80% vàriêng trong nhóm nữ thanh niên tăng 20% (Xem báo Tiền phong số ra26/04/1994) Hiện tượng tự sát nêu trên có thể do nhiều nguyên nhân mà trong đóstress là một nguyên nhân quan trọng

2 Tổng Quan Về Stress.

2.1 Khái niệm

Stress là một khái niệm khó giải thích và chưa có một định nghĩa nhất quán về nó.Dưới đây là một số khái niệm về stress:

- Stress là sự trải nghiệm khi chúng ta đối mặt với tình huống mà việc đối phó đầy

thách thức và chúng ta thường mất kiểm soát trong tình huống đó ( RichardS.Lazarus)

- Stress là phản ứng của cơ thể với mội tác động của môi trường , do đó nó là phản

ứng không thể thiếu được ở động vật nói chung cũng như ở con người nói riêng( Hán Selye)

→ Stress là trạng thái căng thẳng về tâm lý xuất hiện ở người trong quá trình hoạtđộng ở những điều kiện thách thức , khó khăn

2.2 Phân loại

Căn cứ vào thời gian tác động của các nhân tố kích thích của thời gian ảnh hưởng

- Stress cấp tính (Acute stress): là 1 loại stress xuất hiện ngay sau khi có sự thay đổi

về thói quen Nó là 1 loại stress mạnh mẽ, nhưng nó diễn ra rất nhanh Stress cấptính tạo ra những cảm giác không thoải mái và bất định.Triệu chứng của loại nàythường là: đau đầu, đau lưng, đau bụng, tim đập nhanh, đau cơ… Loại stress này

có thể kiềm chế được

- Stress từng đợt: thường có 2 dạng

+ Dạng 1: Xu hướng cạnh tranh, giận dữ và thù địch

+ Dạng 2: Lo âu quá mức và trầm cảm

- Stress mãn tính: Là loại stress đến từ áp lực chồng chất của cuộc sống như là học

hành quá nặng nề hay công việc mệt nhọc hoặc là cuộc sống gia đình không hạnhphúc Nó thường dai dẵng và vô vọng

Căn cứ vào tác động của stress

- Stress tiêu cực (Distress): nó là 1 trong những loại stress mà tâm trí và cơ thể phải

chịu đựng khi những thói quen thông thường phải thay đổi và điều chỉnh Là mộtloại stress có hại

- Stress tích cực (EuStress): Là 1 trong những loại stress hữu ích , nó xuất hiện ngay

khi có nhu cầu cần sử dụng đến sức lực và thể chất của mình Thường thì loạistress này tự xuất hiện và tự biến mất

- Hyperstress: Là 1 loại stress tiêu cực xuất hiện khi 1 người chịu áp lực quá lớn so

với khả năng chịu đựng của người đó, thường thì người này sẽ có phản ứng tháiquá so với bình thường

- Hypostress: là loại stress xuất hiện khi cá nhân cảm thấy chán nản, thiếu động lực

và cảm giác đơn điệu trong cuộc sống

2.3 Các giai đoạn

Trong giai đoạn cảnh báo đầu tiên, sự hiện diện của các sự kiện gây căng thẳng(nguyên nhân gây căng thẳng) được ghi lại; nó có thể là một sự đe dọa hoặc trấn thươnghoặc bệnh tật ảnh hưởng đến cơ thể Hệ thống vùng dưới đồi – tủy tiết ra sự dâng tràoACTC, tiếp đến, giải going corticosteroids từ vỏ thượng thận, trong khi đó sự hoạt độngcủa thần kinh tự chủ giao cảm kích thích ( sympathetic ANS) dẫn đến tăng adrenaline vànoradrenaline bị tiết ra từ tủy thượng thận Cơ thể do đó được chuẩn bị tiêu thụ nănglượng, sẵn sàng phản ứng lại sự đe dọa, cân bằng cho “ chiến đấu hay lẩn trốn”

Trong giai đoạn thứ hai của sự kháng cự, phản ứng lại stress của cơ thể được kíchhoạt hoàn toàn và có vẻ như đương đầu với nguyên nhân gây sress, và do đó từ những cáibên ngoài có vẻ như nằm trong kiểm soát

Tuy nhiên, nếu nguyên nhân gây stress kéo dài hoặc mãn tính, cơ thể bước vàogiai đoạn thứ ba – kiệt sức Selye nghĩ rằng hooc môn dự trữ trở nên suy yếu và nhữngđiều kiện liên quan đến stress xảy ra trong giai đoạn này, ví dụ như áp ực máu tăng cao,loét, chán nản và lo lắng phát triển

2.4 Một số đặc điểm

- Không giống nhau giữa các cá nhân

- Stress thì không phải luôn luôn là xấu đối với công việc và cuộc sống

- Hiện tại bất cứ thời điểm nào, nguyên nhân nào đều có thể dự đoán được

- Các triệu chứng của stress có thể không rõ ràng và đôi khi không có triệu chứng

như vậy không có nghĩa là không có stress

- Các kỹ thuật stress chỉ mang lại hiệu quả trong thời gian ngắn

2.5 Các biểu hiện của stress

a) Về cảm xúc, tâm trí

Lo âu hay sợ hãi và dễ nổi cáu.Cảm xúc thay đổi nhanh chóng, giảm khả năng tập trungchú ý, dễ nóng giận, cảm thấy vô vọng, mất phương hướng hay không muốn làm gìb) Về cơ thể

Mệt mỏi, đau đầu, tức ngực, mất ngủ cảm thấy căng thẳng cơ bắp ăn không ngon miệngc)Về hành vi

Khó tập trung vào một việc nào đó dễ gây sự với người khác dễ lạm dụng các chất gâynghiện như nghiện rượu ngại tiếp xúc với người khác có những phản ứng quá khích