HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỊCH sử 10 học kỳ II mới nhất

Nhóm 2: NGUYỄN HUỆ ĐÁNH NAM - DẸP BẮC Sau một thời gian cũng cố thế lực, chuẩn bị quân lương - đội quân Tây Sơn đã tạo được nhiều thanh thế lừng lẫy qua các trận đánh đều thắng lợi, quầ

KHỐI 10

KỂ CHUYỆN LỊCH SỬ BẰNG TRANH:

NGƯỜI ANH HÙNG ÁO VẢI- QUANG TRUNG

1.Thời gian thực hiện

Thực hiện trong 1 tiết, sau bài 23: Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc cuối thế kỉ XVIII

2 Thiết bị và vật tư

- Sách giáo khoa Lịch sử lớp 10, tài liệu tham khảo

- Giấy A0, A4, bút chì, bút màu, thước kẻ

- Máy tính có kết nối Internet

3 Hình thức hoạt động

Làm việc theo nhóm:

- Nhóm 1: sưu tầm (vẽ) tranh chân dung Nguyễn Huệ, tìm tư liệu và trình bày về tiểu

sử của nhân vật này

- Nhóm 2: Sưu tầm (vẽ) lược đồ, tranh ảnh, tìm tư liệu về giai đoạn hoạt động buổi đầu của nghĩa quân Tây Sơn cho tới kháng chiến chống quân Xiêm

- Nhóm 3: Sưu tầm (vẽ) lược đồ, tranh ảnh, tìm tư liệu về giai đoạn hoạt động từ sau kháng chiến chống Xiêm đến kháng chiến chống quân Thanh

- Nhóm 4: Tìm hiểu các hoạt động ghi nhớ công lao của nhân dân ta

4 Mục tiêu

- Xây dựng được câu truyện lịch sử bằng tranh về anh hùng áo vải Quang Trung

- Giúp HS hứng thú với bộ môn Lịch sử

- Hình thành các năng lực khai thác, tìm kiếm thông tin, làm việc nhóm, trình bày thể hiện sự tự tin của HS

5 Tiến trình thực hiện

HĐ1: Tìm kiếm thông tin

* Thông tin từ SGK.

Cá nhân đọc các bài về các cuộc khởi nghĩa, kháng chiến chống ngoại xâm từ thế kỉ XVI – XVIII trong sách giáo khoa Lịch sử lớp 10 Sau khi đọc xong, cả nhóm thống nhất lựa chọn nhân vật tiêu biểu trong các thế kỉ XVI - XVIII để xây dựng truyện tranh

* Thông tin từ các nguồn khác.

- Nhóm trưởng phân công các thành viên trong nhóm tìm kiếm thông tin trên Internet: tranh ảnh, tư liệu, vi deo hình ảnh 1 nhân vật lịch sử trong giai đoạn từ thế kỉ XVI-XVIII

- Mỗi thành viên lưu lại những thông tin cần thiết phục vụ cho việc dựng truyện tranh

về nhân vật lịch sử (truyện kể, tranh vẽ, đoạn video, sơ đồ, lược đồ trận đánh ) vào một thư mục trong máy tính

- Mở rộng nguồn tìm kiếm thông tin về nhân vật lịch sử đã chọn thông qua sách, báo, tạp chí, truyện ở nhà, thư viện

HĐ2: Xử lí thông tin

B1: Nhóm trưởng yêu cầu các thành viên trình bày kết quả tìm kiếm được

B2: Cả nhóm thống nhất lựa chọn thông tin, hình ảnh để xây dựng sơ đồ tư duy về nhân vật đã chọn theo các nội dung sau: tên nhân vật, tiểu sử, hoạt động, hoạt động ghi nhớ công lao của nhân dân ta

B3: Nhóm thống nhất viết lời dẫn, người đại diện kể chuyện

HĐ 3: Xây dựng cốt truyện cho truyện tranh về nhân vật lịch sử

B1: Các nhóm thống nhất xây dựng cốt truyện cho truyện tranh về nhân vật đã chọn, bao gồm các nội dung:

- Tiểu sử của nhân vật (bối cảnh lịch sử gắn với nhân vật, năm sinh, gia đình, quê quán )

- Hoạt động của nhân vật (gắn với cuộc khởi nghĩa/kháng chiến nào; vai trò, công lao của nhân vật trong khởi nghĩa/kháng chiến đó; Hoạt động của nhân vật đó sau cuộc khởi nghĩa/kháng chiến )

- Các hoạt động của nhân dân ta để ghi nhớ công lao của nhân vật

B2: Sắp xếp các thông tin thu thập theo nội dung cốt truyện

HĐ4 : Thiết kế và vẽ truyện tranh về nhân vật lịch sử

B1: Chọn bố cục trình bày.

Nhóm trưởng thống nhất với các thành viên để chọn bố cục trình bày của truyện tranh trên giấy A0

B2: Phác họa chân dung nhân vật

- Dựa và cốt truyện, lựa chọn các nhân vật điển hình liên quan đến nhân vật chính

- Dựa vào thông tin, hình ảnh đã tìm được, nhóm trưởng phân công phác họa chân dung nhân vật chính và các nhân vật khác có liên quan

B3: Vẽ, sưu tầm tranh minh họa từng nội dung của câu truyện.

Với từng nội dung, mỗi thành viên được phân công vẽ nhân vật với biểu cảm, hành động phù hợp, kết hợp vẽ bối cảnh xung quanh, tô màu để tạo thành bức tranh hoàn chỉnh

B4: Viết lời thuyết minh

Viết riêng lời thuyết minh cho từng bức tranh ra giấy A4

HĐ5 : Báo cáo, trình bày sản phẩm

- Ghép lời thuyết minh cho các bức tranh thành câu truyện để hoàn chỉnh

- Trình bày kết hợp tranh vẽ và lời kể theo trật tự nội dung cốt truyện

- Dự kiến sản phẩm:

Nhóm 1:

THỜI NIÊN THIẾU Tại một làng quê có tên phú lạc (thuộc xã Bình An, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định ngày nay), có một gia đình họ Nguyễn có ba người con trai tên: Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ Nguyễn Huệ sinh năm 1752 - tuy là em út, nhưng vóc dáng cao lớn, luôn sẵn lòng giúp gia đình, các anh làm được nhiều việc Nguyễn Huệ đã sớm tỏ ra là một con người thông minh, mưu trí, nhân từ

Tuổi thơ, Huệ giúp gia đình thả bò đi ăn ở mạn Nam sông Côn; thường hay bày trò "đánh giặc giả" với đám chăn bò trong các làng lân cận Phe của Huệ luôn giành phần thắng, nên lũ trẻ rất thích theo phe Huệ!

Theo truyền thuyết dân làng kể lại, một lần nọ, có một người lạ mặt tìm đến đám chăn bò, có ý thuê một đứa giúp ông một việc: Lặn xuống đáy một hồ nước cạnh chân núi, bỏ một chiếc hộp vào miệng một khe đá là miệng của một con rồng Ông sẽ thưởng cho mười lạng bạc! Nguyễn Huệ sớm biết mưu đồ, thâm ý của ông, nên tuy không có đứa nào dám nhận lời - Huệ cương quyết lãnh nhận Nguyễn Huệ lặng sâu xuống đáy vực, theo lời dặn dò, Huệ tìm thấy miệng hang của một con rồng Ông không bỏ chiếc hộp vào, mà tìm một khe đá khác nhét hộp vào Nguyễn Huệ trồi lên mặt nước, lên bờ - người đàn ông vui mừng trao cho Nguyễn Huệ mười lạng bạc! Người đàn ông lạ một ấy là một thầy địa lý nổi tiếng, ông muốn tìm long huyệt, để chôn hài cốt của cha mình, sau này ông và con cháu sẽ có mạng Đế Vương, quan to, hay giàu có Ông đã không ngờ được một cậu bé chăn bò đã hiểu thâm ý, đánh lừa ông

dễ như chơi

Người anh cả của Nguyễn Huệ ngoài việc đồng áng, trồng trọt, còn có nghề đi buôn Ông chèo thuyền lên mạn ngược, tìm mua trầu lá của các làng người dân tộc Bana, Rađê; rồi xuống thuyền về An Thái (xã Nhơn Phúc) để bán Nguyễn Huệ cũng được anh nhờ theo hộ tống ghe thuyền, vì dọc đường có thể bị cướp

Ba anh em theo học chữ với thầy Nguyễn Văn Hiến - thường gọi là thầy giáo Hiến - ở An Thái Thầy giáo Hiến là người rất giỏi văn chương, lại rất đạo đức; được dân chúng ca ngợi Chính ông đã đặt vào tâm hồn Nguyễn Huệ lòng yêu quý văn thơ; đặt nền móng cho những ước mơ xây dựng nền văn học chữ Nôm sau này của Nguyễn Huệ

Người thầy dạy võ đầu tiên cho ba anh em Nguyễn Nhạc, là ông Đinh Văn Nhưng - tục gọi ông Chãng Cả ba anh em phải khăn gói, mang gạo thóc xuống tận Phương Danh (xã Đập Đá - huyện An Nhơn) để tầm sư học võ Ông Chãng có tướng người to con, thô kệch, rất giỏi võ nghệ, tính tình cương trực, nóng nảy Ông cũng là một trong số rất ít gia đình có công khai hoang, lập ấp, xây dựng làng ấp; mở rộng bờ cõi cho An Nhơn

Trong ba người học trò này, ông thường ngợi khen Nguyễn Huệ là người rất mưu trí, không những thông thuộc các thế hệ võ ông đã dạy, mà còn có nhiều sáng kiến, biến hoá riêng Ông cũng thường để Nguyễn Huệ ra thử đấu với ông, để thử tài cao thấp Lần nào Nguyễn Huệ cũng được ông nể phục

Nước Nam lúc bấy giờ đã bị phân chia làm hai miền, lấy Sông Gianh làm giới tuyến: Họ Nguyễn hùng cứ phương Nam - gọi là Đàng trong (hay Nam Hà) Họ Trịnh

tự xưng chúa phương Bắc - Đang ngoài (Bắc Hà) Trên tuy còn có Vua Lê, nhưng quyền hành thuộc cả vào tay hai chúa Trịnh - Nguyễn Trong nước đã có Vua, lại có chúa, nên Vua chẳng phải là Vua, tôi không phải là tôi: Nước Nam đang ở vào thời nhiễu loạn, phân hoá trầm trọng

Về sau, Đàng Trong có đại thần Trương Phúc Loan chuyên quyền, làm bậy Đàng Ngoài, có kiêu binh chúa Trịnh làm loạn, giết hại các quan đại thần trung tín với

nhà lê Vua phải hạ mình, nhún nhường chịu phục; còn đình thần phải khoanh tay im lặng: Nước Nam đang ở vào thời đại loạn

Trước tình cảnh ấy, ba anh em Nguyễn Huệ quyết định khởi binh, phát xuất từ

ấp Phú Lạc (Tây Sơn) vào năm 1771 - tiến đánh các huyện An Khê, An Nhơn, Tuy Viễn Đoàn quân tấn công ở đâu, đều được dân chúng ủng hộ, giúp đỡ, xin gia nhập vào nghĩa binh ngày một đông Đến năm 1773 - đội quân hùng mạnh của Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ đã chiếm được thành Qui Nhơn - làm căn cứ địa vững chắc cho cuộc khởi nghĩa

Nhóm 2: NGUYỄN HUỆ ĐÁNH NAM - DẸP BẮC

Sau một thời gian cũng cố thế lực, chuẩn bị quân lương - đội quân Tây Sơn đã tạo được nhiều thanh thế lừng lẫy qua các trận đánh đều thắng lợi, quần chúng tin theo rất đông Nhận thấy ở Đàng Trong loạn thần Trương Phúc Loan chuyên quyền hà hiếp, cướp bóc, giết hại dân lành, chế độ nhà Nguyễn thối nát, dân tình rất cực khổ Nguyễn Huệ đã cùng các anh là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ tiến quân vào Nam, Nguyễn Huệ đã dốc sức giúp anh chiến thắng vẻ vang, nhưng sau đó đều rút quân về Qui Nhơn, chỉ lưu lại một võ tướng và vài đạo binh để trấn giữ thành Vì vậy, tàn quân của Chúa Nguyễn - các con cháu lưu lạc, có cơ hội tập hợp binh mã, nổi lên chống cứ lại quân Tây Sơn hòng chiếm lấy thành Gia Định, dựng lại nghiệp chúa như xưa

Sau nhiều lần bại trận trước quân Tây Sơn, các tướng nhà Nguyễn đã lập Nguyễn Ánh làm chúa,chiếm lại được thành Gia Định Dưới sự giúp sức của Pháp, Bồ Đào Nha, Xiêm La, quân Nguyễn Ánh nhiều lần giao chiến với quân Tây Sơn do Nguyễn Huệ chỉ huy nhưng đều thất bại, Nguyễn Ánh phải cầu cứu vua Xiêm

Tháng 2 năm Giáp Thìn (1784), vua Xiêm cử hai tướng là Chiêu Tăng và Chiêu Sương dẫn 2 vạn thủy quân cùng 300 chiếc thuyền sang giúp Nguyễn Ánh Ngoài ra còn có 3 vạn quân bộ tiến sang Chân Lạp nhằm tạo gọng kìm phía tây, chờ cơ hội tiêu diệt quân Tây Sơn Quân Xiêm nhanh chóng lấy được Rạch Giá, Ba Thắc, Trà Ôn, Mân Thít, Sa Đéc, ra tay cướp phá bừa bãi Vua Tây Sơn sai Nguyễn Huệ đem binh vào chống giữ Sau một vài lần giao tranh, Nguyễn Huệ quyết định bố trí trận địa ở Rạch Gầm và Xoài Mút (thuộc tỉnh Tiền Giang) để đánh một trận lớn tiêu diệt quân Xiêm

Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút

Trận thủy chiến tại Rạch Gầm - Xoài Mút diễn ra trong một ngày đã tiêu diệt gần như hoàn toàn 2 vạn quân Xiêm, số còn sống sót chỉ được vài nghìn tên chạy trốn

về nước Cánh quân bộ nghe tin thất trận cũng tan rã và tháo chạy Hai tướng Chiêu Tăng, Chiêu Sương chạy theo đường bộ về Xiêm; còn Nguyễn Ánh phải chạy ra đảo Thổ Chu sau đó sang Xiêm Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút đã khiến cho vua Xiêm khiếp sợ, uy thế nhà Tây Sơn được nâng cao và khẳng định tài cầm quân xuất chúng của Nguyễn Huệ

Mặt trận Đàng Trong đã tạm yên, Nguyễn Huệ tức tốc đem binh ra Bắc Hà "hỏi tội lộng quyền, bức hiếp đình thần, truất quyền của Vua Lê, lại xâm hại dân chúng" của chúa Trịnh Với lá cờ thêu bốn chữ vàng "Phù Lê, diệt Trịnh"; Nguyễn Huệ đã được đông đảo quan quân, dân chúng nhiệt tình ủng hộ

Chỉ trong một tháng, quân Tây Sơn đã đánh chiếm đến thành Phú Xuân - các đội quân thuỷ bộ thẳng đường tiến ra Bắc Hà Quân của Chúa Trịnh chống cự lại quyết liệt Nguyễn Huệ luôn đi đầu hàng quân, tiến đánh như vũ bảo; quân sĩ một lòng trung kiên dưới cờ "Phù Lê, diệt Trịnh" của Nguyễn Huệ; tấn công quân Trịnh, chiếm giữ nhiều cứ điểm quan trọng

Quân Tây Sơn lần lượt tiến chiếm Thuận Hoá, đến tận sông Gianh, rồi chiếm Nghệ An, Thanh Hoá khiến cho họ Trịnh hốt hoảng, cố ngăn giữ đoạn sông chảy qua Sơn Nam Nguyễn Huệ đã dùng mưu, lợi dụng đêm tối, ông cho năm chiếc thuyền chở đầy rơm, người nộm bằng rơm, tiến về phía địch Quân Trịnh bắn ra tới tấp Đạn hết Nguyễn Huệ mới bắt đầu mở cuộc tấn công thực sự Ông toàn thắng "Đường đến kinh

đô đã mở "

Chúa Trịnh chạy lên Tây Sơn, giữa đường ông ta bị dân chúng vây bắt, và lúc sắp bị nộp cho quân Tây Sơn thì ông tự tử chết Chế độ Chúa Trịnh đã bị tiêu diệt, sau

240 năm trời tồn tại (1545 - 1786) Nguyễn Huệ tiến vào thành Thăng Long giữa tiếng reo hò, chúc mừng vang dậy Tấm chiến bào ông đang mặc đã xám đen thuốc súng, đất bụi của cuộc chiến chinh

Làm chủ được kinh thành, Nguyễn Huệ thực hiện một kỷ luật nghiêm minh trong quân và lập lại trật tự bằng một sự công bằng nhanh gọn Đúng vào hôm sau kéo quân vào thành Thăng Long, Nguyễn Huệ đến yết kiến Vua Lê Hiển Tông - vị vua lên ngôi từ năm 1740 dưới lòng họ Trịnh, bây giờ đã gần 70 tuổi Nhà Vua tiếp Nguyễn Huệ ở cung Vạn Thọ Ông ta đã cho Nguyễn Huệ đến ngồi bên cạnh mình Nguyễn Huệ biểu hiện lòng trung thực với nhà Vua: Ông đến đây nhằm bảo vệ triều đại nhà

Lê, muốn nhìn thấy nhà Lê hưng thịnh mà thôi

Ngày 7 tháng 7 âm lịch, ngày lành - giữa rừng cờ tung bay trước gió, và những tiếng trống cồng vang động, Nguyễn Huệ cùng một số tướng lĩnh đến điện Kinh Thiên, có đủ bá quan văn võ nhà Lê tham dự Lạy xong năm lạy, Nguyễn Huệ dâng lên Vua Lê những sổ binh và sổ hộ, với ý nghĩa triều Lê đã nắm lại thực quyền Hiển Tông phong cho ông chức tướng, tước Uy Quốc Công và gả công chúa Ngọc Hân cho Nguyễn Huệ

Nguyễn Huệ kéo quân về đóng ở Phú Xuân, chỉ giao cho Nguyễn Hữu Chỉnh ở lại Bắc Hà, trợ giúp Vua Lê xây dựng lại triều chính, đất nước Vua Lê Hiển Tông băng hà, cháu là Lê Chiêu Thống lên nối ngôi Sự yếu đuối, bất tài của Lê Chiêu Thống không vực dậy được một triều đại đã tan rã, kiệt quệ Ngay tháng sau đó, họ Trịnh đã quay trở lại dùng vũ lực thiết lập lại những đặc quyền, đặc lợi của mình Sự lấn át quyền hành của họ Trịnh nặng nề đến mức nhà Vua phải mất công sai người đến cầu cứu với Nguyễn Hữu Chỉnh

Gặp dịp thuận lợi cho ý đồ mưu phản, mong chiếm trọn Bắc Hà, Nguyễn Hữu Chỉnh vội vã kéo một vạn quân về Thăng Long đánh bại quân của Trịnh Bồng, rồi nắm lấy mọi quyền hành, tự xem mình là chủ đất Bắc

Theo lời khuyên đầy thâm ý của Chỉnh, Vua Chiêu Thống đã nhẹ dạ, khiếp nhược cử phái đoàn vào Nam xin lại đất Nghệ An; mà sẽ đem lại mối lợi lớn cho Chỉnh sau này Nguyễn Huệ được tin Nguyễn Hữu Chỉnh tạo phản, đang nổ lực xây dựng thanh thế ở Bắc Hà, hòng tiến đánh Tây Sơn, chiếm ngôi nhà Lê; liền sai Võ Văn Nhậm ra Bắc trị tội Chỉnh

Viên tướng Tây Sơn đã đánh tan quân Bắc Hà, tiến vào kinh thành và nhà Vua

đã bỏ chạy Nguyễn Hữu Chỉnh bị bắt, và bị hành hình; Lê Chiêu Thống phải phiêu bạt, lẫn trốn nhiều nơi Về sau, Chiêu Thống và bà Hoàng Thái Hậu phải chạy sang Tàu, cầu cứu nhà Thanh Trong lúc đó, Võ Văn Nhậm say men chiến thắng, lại được triều thần nhà Lê sũng ái, có nhiều quyền lực trong tay, nên bắt đầu chuyên quyền và lại muốn tạo phản Lần này, chính Nguyễn Huệ cầm quân ra Bắc Hà dẹp loạn Quân

Võ Văn Nhậm thua trận.Võ Văn Nhậm bị bắt và hành hình vì tội phản nghịch Nguyễn Huệ triệu tập các viên chức nhà Lê, cho phục hồi chức vị; ông không nỡ diệt nhà Lê, nên sau khi lập lại trật tự, ông giao việc cai quản Bắc Hà cho Ngô Văn Sở, rồi trở về Phú Xuân Từ đất Quảng Ngãi trở ra đến Sông Gianh, thuộc quyền cai quản của Nguyễn Huệ - Nguyễn Nhạc đã phong cho ông là Bắc Bình Vương Ông hùng cứ ở Phú Xuân, ngày đêm lo việc quân binh, chăm lo đời sống của dân chúng về mọi mặt

Nhóm 3: VUA QUANG TRUNG ĐẠI PHÁ QUÂN THANH

Vua Lê Chiêu Thống đã mấy lần toan khôi phục lại nhà Lê nhưng không được, phải nương náu ở Lạng Giang Bà Hoàng Thái Hậu thì đem Hoàng tử sang Long Châu kêu van với quan Tàu xin binh cứu viện Quan Tổng Đốc Lưỡng Quãng là Tôn Sĩ Nghị dâng biểu lên Vua Càn Long nhà Thanh rằng: " Họ Lê là cống thần nước Tàu, nay bị giặc lấy mất nước, mẹ và vợ Tự quân sang cầu cứu, tình cũng nên thương Và nước Nam vốn là đất cũ của Tàu, nếu sau khi cứu được nhà Lê và lấy được đất An Nam, thật là lợi cả đôi đường” Vua Càn Long nghe lời tấu ấy, sai Tôn Sĩ Nghị khởi binh bốn tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Quí Châu, Vân Nam đem sang đánh Tây Sơn

Tướng Tây Sơn giữ Thăng Long là Ngô Văn Sở được tin quân Tàu đã sang, sợ thế yếu đánh không nổi, bèn rút quân thuỷ bộ về đóng giữ từ núi Tam Điệp ra đến bờ biển, rồi sai người về Phú Xuân cấp báo với Nguyễn Huệ Tôn Sĩ Nghị Kéo đại binh vừa đến Kinh Bắc (Bắc Ninh), vua Lê Chiêu Thống vội ra chào mừng rồi theo quân Tàu về Thăng Long Sĩ Nghị đóng đồn ở giữa bãi về mé nam sông Nhị Hà, cho bắc cầu phao ở giữa sông để tiện đi lại, và chia quân ra đóng giữ các mặt Ngày hôm sau,

Sĩ Nghị làm lễ tuyên đọc tờ sắc của Vua nhà Thanh phong cho Chiêu Thống làm An Nam Quốc Vương Vua Chiêu Thống tuy được thụ phong nhưng các tờ văn thư đều phải để “niên hiệu Càn Long” Mỗi khi buổi chầu xong lại đến dinh Sĩ Nghị để chầu chực việc cơ mật, quân quốc Sĩ Nghị thì ngạo nghễ, tự đắc, xử với vua rất khinh bạc Người bấy giờ bàn với nhau rằng: "Nước Nam ta từ khi có đế Vương đến giờ, không thấy Vua nào hèn hạ đến thế Tiếng là làm Vua, mà phải theo niên hiệu Vua Tàu, việc

gì cũng phải bẩm đến quan Tổng Đốc Sĩ Nghị, thế là có khác gì đã là nội thuộc, nô lệ rồi không?" Vua và triều thần bấy giờ việc gì cũng trông vào Tôn Sĩ Nghị, ngày đêm

lo việc báo ân, báo oán, giết hại những người trước đã theo Tây Sơn Sĩ Nghị thì ngày càng kêu ngạo thêm, coi việc binh làm thường, lại thả binh ra cướp phá dân làng, làm lắm sự nhũng nhiễu

Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ được tin quân nhà Thanh đã sang đóng ở Thăng Long, lập tức hội các tướng sĩ để bàn việc đem binh ra đánh; các tướng đều xin Nguyễn Huệ hãy chính ngôi tôn, để yên lòng người rồi sẽ khởi binh Nguyễn Huệ bèn sai đắp đàn ở núi Bàn Sơn, phía nam thành Phú Xuân, ngày 25 tháng 1 năm Mậu Thân (1778), Vương làm lễ lên ngôi Hoàng Đế, hiệu là Quang Trung Sắc phong cho Công chúa Ngọc Hân làm Hoàng Hậu; con trai là Nguyễn Quang Toản làm Thái tử

Hoàng đế Quang Trung tự mình thống lĩnh thuỷ bộ đại binh lên đường tiến ra Bắc Hà Đến Nghệ An, cho quân nghỉ dưỡng 10 ngày, để chọn lấy thêm binh Cả thảy được 10 vạn quân, và hơn 100 con voi

Vua Quang Trung điểm duyệt quân sĩ, truyền dụ thủ bảo mọi người phải cố gắn đánh giặc ngoại xâm, thống nhất đất nước Để cuộc hành quân được nhanh chóng, đúng như dự tính Vua sai bảo đem theo võng: Hai người khiên một, sau đó lại đổi chỗ nghỉ cho nhau để bảo vệ sức khoẻ Ngày 20 tháng chạp, Mậu Thân - 1788, đoàn quân

đã đến núi Tam Điệp: Các tướng Ngô Văn Sở, Ngô Thì Nhậm đều ra tạ tội, kể chuyện quân Tàu thế mạnh, sợ đánh không nổi, cho nên phải lui về, giữ chỗ hiểm yếu chờ lệnh nhà Vua

Vua Quang Trung cười mà nói rằng: "Chúng nó sang phen này làm vua cái chết

đó thôi Ta ra chuyến này, đích thân coi việc quân đánh giữ, đã định sách lược mưu kế rồi, đuổi quân Tàu về chẳng qua 10 ngày là xong việc Nhưng chỉ nghĩ chúng là nước lớn gấp 10 nước ta, sau khi chúng thua một trận rồi, tất chúng lấy làm xấu hổ, lại mưu báo thù, như thế thì đánh nhau mãi không thôi, dân ta hại nhiều, ta sao nỡ thế! Vậy đánh xong trận này, ta phải nhờ Thì Nhậm dùng lời nói cho khéo để đình chỉ việc chiến tranh Đợi mười năm nữa, nước ta dưỡng được sức phú cường rồi, thì ta không cần phải sợ chúng nữa!"

Hoàng Đế Quang Trung truyền cho tướng sĩ ăn Tết Nguyên Đán trước, để đến hôm trừ tịch (tối 30 tháng chạp) thì hành quân đi Nhà Vua quyết định ngày Mồng Bảy Tết sẽ vào Thăng Long mở tiệc ăn mừng Vua Quang Trung tuyên bố trước tướng sĩ:

"Trước hết, ta hãy ăn tết cho thoả thuê, rồi ta sẽ ra Thăng Long vào ngày Mồng Bảy -tiếp tục vui xuân Các khanh hãy nhớ lấy lời ta!" Nói rồi vua Quang Trung truyền lệnh: "Đại tư mã Sở, Nội hầu Lân đem tiền quân đi làm tiên phong Hô hổ Hầu đem quân đi đốc chiến Đại đô đốc Lộc, Đô đốc Tuyết đem hữu quân cùng thuỷ quân vượt qua bể vào sông Lục Đầu Rồi Tuyết thì kinh lược mặt Hải Dương, tiếp ứng đường mé sông; Lộc thì kéo về vùng Lạng Giang, Phương Nhỡn, Yên Thế để chặn đường quân Tàu chạy về Đại đô đốc Bảo, Đô đốc Mưu đem tả quân cùng quân tướng mã đi đường núi ra đánh phía tây Mưu thì xuyên qua huyện Chương Đức (nay là Chương mỹ) tiện đường kéo thẳng đến làng Nhân Mục, huyện Thanh Trì; đánh quân Điều Châu; Bảo thì thống xuất quân thượng mã theo đường huyện Sơn Lãng ra làng Đại Áng thuộc huyện Thanh Trì tiếp ứng cho mặt tả "

Năm cánh quân được lệnh truyền của Hoàng Đế, đều thu xếp, chuẩn bị thật chu đáo, chờ đến hôm 30 tháng chạp đều xuất phát lên đường Sáng sớm ngày 30, các đoàn quân đều khua trống chiêng vang động, náo nức tiến ra Bắc Năm đoàn quân cờ

xí rợp trời, mỗi đoàn một hướng, rầm rộ hành quân theo lệnh đã truyền như một ngày Hội lớn Khi đoàn quân tiến sang sông Giảng Thuỷ (giáp giới tỉnh Ninh Bình và Hà Nam), cánh quân của nhà Lê tan vỡ, bỏ chạy cả Vua Quang Trung đích thân đốc các quân đuổi theo đến huyện Phú Xuyên, bắt sống được hết toán quân Tàu đóng ở đấy, không một người nào chạy thoát được Vì thế nên không có tin báo về, đám quân Tàu đóng ở làng Hà Nội và làng Ngọc Hồi không biết được tin tức gì cả

Nửa đêm mồng 3 Tết năm Kỷ Dậu (1789) quân Vua Quang Trung đến làng Hà Nội vây kín đồn giặc, rồi bắt loa lên gọi, các cánh quân dạ rầm cả lên có hàng muôn người Quân canh đồn bấy giờ mới biết, sợ hãi, hoang mang, đều xin hàng Bởi thế lấy được hết cả quân lương và khí giới Sáng tinh sương ngày mồng Năm, quân Tây Sơn tiến lên đến làng Ngọc Hồi, quân Tàu bắn súng ra như mưa Vua Quang Trung sai người lấy những mảnh ván, ghép ba mảnh lại làm một, lấy rơm cỏ thấm nước quấn ở ngoài, rồi truyền sai quân kiêu dũng, cứ 20 người khiêng một mảnh, mỗi người dắt theo một con dao nhọn, lại có 20 người cầm khí giới đi theo sau Vua Quang Trung cỡi voi đi đầu đốc chiến, quân ta vào đến gần nửa đồng, bỏ ván xuống đất rút dao ra, xông vào chém Quân đi sau cũng kéo ùa cả vào đánh Quân Tàu địch không nổi, xôn xao tán loạn, xéo lẫn nhau mà chạy Quân Tây Sơn thừa thế đánh tràn đi như vũ bão, lấy được hết các đồn bót, giết quân nhà Thanh thây nằm ngổn ngang khắp đồng, máu chảy như tháo nước

Các đạo quân khác cũng báo tin về được toàn thắng: Quan nhà Thanh là Đề đốc Hứa Thế Hanh, Tiên phong Trương Sĩ Long, Tả dực Thượng Duy Thăng đều bị tử trận cả; quan phủ Điền Châu là Sầm Nghi Đống ở Đống Đa (ở cạnh Thái Hà ấp, gần Hà Nội) bị quân Tây Sơn vây đánh, cũng thắc cổ tự vẫn Tổng đốc Tôn Sĩ Nghị nửa đêm được tin báo, hốt hoảng không kịp thắng yên ngựa và mặc áo giáp, đem mấy tên kỵ mã chạy qua sông sang Bắc, trốn về nước Quân các trại nghe tin như thế, xôn xao tan rã chạy trốn, tranh nhau sang cầu, một lát sau cầu gãy đổ, sa cả xuống sông chết đuối, sông Nhị Hà đầy những thây người chết

Vua Chiêu Thống cũng theo Tôn Sĩ Nghị sang sông cùng với bà Hoàng Thái Hậu và mấy người cận thần chạy sang Tàu Đạo quân Vân Nam và Quý Chân đang ở miền Sơn Tây (trước đất Phú Thọ, Vĩnh Yên thuộc địa hạt tỉnh Sơn Tây) nghe tin quân

Sĩ Nghị đã thua to, cũng rút quân trốn chạy về nước

Vua QuangTrung tiến vào Thăng Long (Nguồn:Bảo tàng Quang Trung Bình Định)

Ngày hôm ấy, Vua Quang Trung đốc quân đánh giặc, xông pha trận mạc, áo ngự bào bị thuốc súng bắng vào đen như mực Đến trưa, thì vào thành Thăng Long, sai tướng đem binh đuổi đánh quân nhà Thanh đến cửa ải Nam Quan mới dừng lại Hoàng

Đế Quang Trung vào thành Thăng Long hạ lệnh chiêu an, vãn hồi trật tự; những người lính Tàu thú tội đều được cấp cho quần áo và lương ăn Vua Quang Trung còn bắt được cả ấn tín của Tôn Sĩ Nghị bỏ lại, trong các giấy tờ thu được có cả tờ mật dụ của Vua Càn Long gửi cho Sĩ Nghị Vua Quang Trung xem trong tờ mật dụ bảo với Ngô Thì Nhiệm: "Ta xem tờ chiếu của Vua nhà Thanh chẳng qua cũng muốn mượn tiếng

để lấy nước ta đó thôi Nay đã bị ta đánh thua một trận dữ dội, tất là lấy làm xấu hổ, chắc không chịu để yên Hai nước mà đánh nhau thì chỉ khổ dân Vậy nên dùng lời nói khéo, để khiến cho khỏi sự binh đao; việc ấy nhờ nhà ngươi chủ trương thực hiện cho mới được"

Công cuộc đánh dẹp, bình định ở Bắc Hà xong; Vua Quang Trung đem quân về Nam; lưu lại Ngô Văn Sở và Phan Văn Long trông coi các việc quốc quân Còn những việc từ lệnh giao thiệp với nước Tàu thì uỷ thác cho Ngô Thì Nhiệm và Phan Huy Ích cho được tự do sử lý, thực hiện Nếu không có việc hệ trọng, thì cũng không cần tâu báo lại làm gì

Đời sống, sinh hoạt của người dân ở Bắc Hà đã trở lại an bình, hưng phấn Nhất

là dân chúng ở kinh thành Thăng Long thì rất đỗi vui mừng, vì từ nay sẽ không còn bị

lệ thuộc, áp bức, lầm than Nước nhà đã thống nhất, đã được độc lập; sống thời thái bình, hạnh phúc

Nhóm 4:Các hoạt động ghi nhớ công lao của nhân dân ta

Để kỷ niệm chiến thắng vang dội của dân tộc, tưởng nhớ công tích lẫy lừng của vị anh hùng áo vải Nguyễn Huệ và tưởng niệm các chiến sĩ vong trận trong đại chiến thắng Đống Đa, hàng năm vào ngày mùng 5 tết Nguyên Đán, nhân dân lại tưng bừng mở Hội gò Đống Đa tại gò Đống Đa, phường Quang Trung,

quận Đống Đa, Hà Nội

Việc dâng hương tưởng nhớ Anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ mỗi dịp Tết đến, Xuân về là một hoạt động thể hiện lòng thành kính, tri ân và tôn vinh công lao to lớn của phong trào Tây Sơn và người anh hùng dân tộc “áo vải cờ đào” Quang Trung; đồng thời, khơi dậy niềm tự hào, giáo dục và phát huy truyền thống yêu nước vẻ vang của dân tộc đối với lớp lớp thế hệ con cháu hôm nay và mai sau.