Rối loạn tâm thần là hình thức tâm lý hoặc hành vi cá biệt được cho là gây ra đau khổ, mất khả năng cư xử cũng như phát triển bình thường. Những người rối loạn tâm thần vẫn có những quyền nhất định và việc bắt giữ họ mà không có căn cứ pháp lý là vi phạm nhân quyền. Có nhiều nhóm rối loạn tâm thần, và cũng có nhiều khía cạnh hành vi của con người và cá nhân trở nên rối loạn. Lo lắng hay sợ hãi cản trở các chức năng bình thường có thể được xếp vào rối loạn lo âu. Nhóm thường gặp bao gồm ám ảnh, rối loạn lo âu tổng quát, rối loạn lo âu xã hội, rối loạn sợ hại, sợ khoảng trống, rối loạn ám ảnh cưỡng chế và rối loạn căng thẳng sau chấn thương.
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Sau hơn 2 tháng học tập và nghiên cứu, môn học Công tác xã hội trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần đã giúp em hiểu và có thêm nhiều kiến thức, kĩ năng để
làm hành trang cho nghề của em sau này
Em xin trân trọng cảm ơn Nhà trường, thầy cô giảng viên trong khoa Công Tác
Xã Hội đã tạo cơ hội cho em được học hỏi, tiếp nhận thêm nhiều kiến thức cũngnhư kĩ năng về ngành Công Tác Xã Hội
Em xin trân trọng cảm ơn cô Bùi Thị Xuân Mai – Giảng viên môn Công tác xã hội trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần đã nhiệt tình chỉ dạy cho em về những kiến
thức, kĩ năng Cảm ơn cô đã thường xuyên tạo ra những tình huống sắm vai, nhữngvideo liên quan đến môn học cho tụi em xem, để tụi em có thể hiểu rõ hơn về mônhọc Cảm ơn cô đã luôn tiếp nhận và trả lời những câu hỏi của em một cách ân cần
và chi tiết để giải đáp những thắc mắc của em về môn học Cảm ơn cô đã hết sứctạo điều kiện cho em phát biểu để lấy điểm cộng Cuối cùng, cảm ơn cô đã giúp đỡ
em trong quá trình làm tiểu luận hết môn để em có thể làm bài một cách tốt nhất.Cảm ơn các bạn trong lớp đại học D14CT1 đã cùng nhau học tập, xây dựng và
nghiên cứu môn học Công tác xã hội trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần.
Cảm ơn các bạn trong nhóm đã cùng nhau đóng góp, nghiên cứu cũng như làmbài tập nhóm Cảm ơn các bạn đã tạo điều kiện cho mình được phát biểu ý kiến,tìm hỏi và học hỏi trong các bài tập nhóm mà cô giao
Cuối cùng, con xin bày tỏ lòng biết ơn và yêu thương sâu sắc đến ba mẹ đã giúp
đỡ, tạo điều kiện cho con được đi học để học hỏi nhiều kiến thức để sau này làmhành trang bước vào đời
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan đề tài tiểu luận “ Vai trò của nhân viên xã hội trong quá trình
hỗ trợ tâm lý với phụ nữ trầm cảm sau sinh ở quận Gò Vấp ” độc lập của riêng em.Các số liệu sử dụng phân tích trong tiểu luận đều có nguồn gốc rõ ràng, đã công bốtheo đúng quy định Nếu có gì sai sót, em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm
Sinh viên thực hiện
Vũ Thị Thanh Thúy
Trang 3A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
Xã hội ngày càng phát triển, đời sống vật chất của con người ngày càng được nâng cao Mọi người chỉ cạnh tranh, ganh đua với nhau để nâng cao đời sống vật chất mà không quan tâm đến suy nghĩ của người khác Từ đó, gây nên những cảm xúc tiêu cực dồn nén nhưng lại không có cơ hội giải tỏa Thời gian chỉ dành cho việc kiếm tiền nên mọi người không có cơ hội tháo gỡ những vấn đề tâm lý trong mỗi cá nhân, dẫn đến rối loạn trầm cảm ngày một tăng, lan rộng và ảnh hưởng rất nhiều tới đời sống con người
Trầm cảm sau sinh là chứng bệnh có dấu hiệu gia tăng trong những năm gần đây Có tới 41% phụ nữ bị trầm cảm sau khi sinh và nguy cơ tái phát của bệnh này
là 50% Tuy nhiên, nhiều phụ nữ sau sinh bị trầm cảm nhưng không được chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời Điều này dễ gây nguy hại cho chính bản thân họ cũng như những người xung quanh họ Hiện nay, có rất nhiều bài báo viết về
những bà mẹ tự giết chính đứa con mình sinh ra mà không hiểu lí do vì sao Nhưngkhi được đi khám và được chẩn đoán là trầm cảm sau sinh thì cũng đã muộn Trầm cảm sau sinh có nhiều mức độ từ nặng đến nhẹ: Buồn sau sinh → Trầm cảm sau sinh → Loạn thần
Xét thấy tính nghiêm trọng cũng như cấp thiết của vấn đề Em quyết định chọn
đề tài “ Vai trò của nhân viên xã hội trong quá trình hỗ trợ tâm lý với phụ nữ trầm cảm sau sinh ở quận Gò Vấp” nhằm mục đích giúp mọi người hiểu, nắm bắt thôngtin và hỗ trợ mọi người tự bảo vệ và có thể hỗ trợ người thân, bạn bè nếu họ bị rối loạn này
Do thời gian tìm hiểu và kinh ngiệm thực tế còn hạn chế, em chưa thể đi sâu, nghiên cứu hết mọi vấn đề về trầm cảm sau sinh Kính mong được sự góp ý của cô
để bài viết của em được hoàn thiện hơn
2 Mục tiêu nghiên cứu
Tìm hiểu vai trò của nhân viên xã hội trong quá trình hỗ trợ tâm lý cho phụ nữ trầm cảm sau sinh Bên cạnh đó, từ những thực trạng cũng như những hậu quả tâm
lý mà phụ nữ sau sinh phải gánh chịu, để đề ra những giải pháp hỗ trợ cho phụ nữ sau sinh và giảm thiểu tình trạng trầm cảm sau sinh của nữ giới
Trang 43 Phương pháp nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu, sưu tầm tài liệu
• Phương pháp quan sát các trường hợp cụ thể
• Phương pháp thu thập thông tin tài liệu liên quan tới rối loạn trầm cảm
• Phương pháp diễn giải
CỦA PHỤ NỮ TRẦM CẢM SAU SINH
Trang 51 Các khái niệm cơ bản và các khái niệm liên quan đến rối loạn tâm thần của phụ nữ trầm cảm sau sinh
• Rối loạn tâm thần
Rối loạn tâm thần là hình thức tâm lý hoặc hành vi cá biệt được cho là gây rađau khổ, mất khả năng cư xử cũng như phát triển bình thường Những người rốiloạn tâm thần vẫn có những quyền nhất định và việc bắt giữ họ mà không có căn
cứ pháp lý là vi phạm nhân quyền
Có nhiều nhóm rối loạn tâm thần, và cũng có nhiều khía cạnh hành vi của conngười và cá nhân trở nên rối loạn Lo lắng hay sợ hãi cản trở các chức năng bìnhthường có thể được xếp vào rối loạn lo âu Nhóm thường gặp bao gồm ám ảnh, rốiloạn lo âu tổng quát, rối loạn lo âu xã hội, rối loạn sợ hại, sợ khoảng trống, rối loạn
ám ảnh cưỡng chế và rối loạn căng thẳng sau chấn thương
• Trầm cảm
Trầm cảm là một trong những rối loạn tâm thần phổ biến thuộc nhóm rối loạnkhí sắc, có ảnh hưởng lớn đến cảm xúc, tư tưởng và cả hành động của người mắchội chứng này Thông thường thì mọi người đều cảm thấy buồn rầu, chán nản,thậm chí tuyệt vọng khi gặp phải những thất bại, mất mát, những khó khăn trongcuộc sống hoặc những chuyện không như ý
Nếu những cảm giác buồn rầu, chán nản hay tuyệt vọng ấy qua đi nhanh chóngtrong vòng vài ngày thì đó không phải rối loạn trầm cảm mà chỉ là một cảm xúcbình thường của con người Tuy nhiên, nếu những tâm trạng kể trên kéo dài từngày này qua ngày khác, nhiều tuần liên tục và có xu hướng ngày càng nghiêmtrọng, tồi tệ hơn thì rất có thể đó là dấu hiệu của rối loạn trầm cảm, cần phải tiếnhành chẩn đoán và điều trị kịp thời vì trong tình huống xấu nhất, trầm cảm có thểdẫn đến tự sát Trầm cảm có thể xảy ra đối với tất cả mọi người và mọi lứa tuổi,phổ biến nhất là độ tuổi từ 18 – 45 tuổi, phụ nữ có tỉ lệ mắc trầm cảm cao gần hailần so với nam giới
Trầm cảm điển hình được mô tả bằng sự ức chế toàn bộ các quá trình hoạt độngtâm thần biểu hiện bằng 3 triệu chứng đặc trưng sau:
- Khí sắc trầm: Biểu hiện bằng nét mặt, dáng điệu buồn rầu, ủ rũ
Trang 6- Mất hoặc giảm sự quan tâm thích thú: Không quan tâm đến mọi việc, khôngcòn ham thích gì kể cả vui chơi.
- Mất hoặc giảm năng lượng, giảm hoạt động: dễ mệt mỏi, không còn sức lựcchỉ sau một cố gắng nhỏ
• Trầm cảm sau sinh
Trầm cảm sau sinh (tiếng Anh: Postpartum Depression) là một dạng của bệnhtrầm cảm ảnh hưởng chủ yếu đến phụ nữ và một số ít nam giới sau khi đứa consinh ra Trầm cảm sau sinh ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe bà mẹ, đặc biệt
là sự phát triển trí tuệ, cảm xúc và thể chất của đứa trẻ, tuy vậy đáng mừng là bệnhnày đáp ứng tốt với điều trị Bệnh còn có tên khác là Trầm cảm hậu sản, trầm cảmsau sanh Ngoài ra ở những thời điểm đặc biệt khác của cuộc đời, phái nữ cũng cónguy cơ cao như trầm cảm trong giai đoạn tiền kinh nguyệt, rối loạn khí sắc liênquan đến thời kì mãn kinh
2 Nguyên nhân về rối loạn tâm thần của phụ nữ trầm cảm sau sinh
Thay đổi nội tiết tố: Nghiên cứu của các nhà khoa học Úc đã chỉ ra, sự gia tănghormone estrogen và progesterone trong thời gian mang thai ảnh hưởng đến sựphát triển của những bộ phận quan trọng nhất trong hệ thần kinh trung ương củangười phụ nữ
Lượng estrogen trong thời kỳ mang thai có thể cao hơn gấp vài trăm lần so vớimức bình thường, từ đó thay đổi tạo hình thần kinh của não bộ hay sự tái sinh của
tế bào thần kinh, khiến nữ giới trở nên hay quên, ngại tiếp xúc
Ngoài ra, sự thay đổi về thể tích máu, huyết áp, hệ miễn dịch, hormone tuyếngiáp giảm nhanh chóng cũng khiến cho nữ giới dễ rơi vào tình trạng mệt mỏi, tâmsinh lý thay đổi bất thường, trầm cảm
Sau khi sinh, người phụ nữ cũng phải đối mặt với rất nhiều vấn đề về cơ thể lẫntâm lý: Những đau đớn phải trải qua do quá trình sinh con, thậm chí phải mổ đẻ cóthể kéo dài một vài tuần sau sinh Những vấn đề về tâm lý như khi con ra đời, cơthể mất đi một trọng lượng đáng kể, các bà mẹ thường cảm thấy người mình trởnên xấu xí và không còn sự hấp dẫn nữa Họ thường phải thay đổi về cách sống đểchăm sóc con, đặc biệt đối với những người lần đầu làm mẹ Họ thường quá lolắng về trách nhiệm làm mẹ của mình
Trang 7Những yếu tố nguy cơ của trầm cảm sau sinh là những người có tiền sử bị trầmcảm thì bệnh thường dễ tái phát sau sinh, những sự kiện stress trong quá trìnhmang thai hoặc trong quá trình sinh con như là khó khăn trong khi sinh, con khisinh ra gặp phải những vấn đề về sức khỏe, đẻ non, hoặc ốm trong quá trình mangthai Những phụ nữ có những cuộc hôn nhân không hạnh phúc hoặc không có sựgiúp đỡ của gia đình, xã hội thì nguy cơ trầm cảm rất là cao.
CHƯƠNG II: VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG
VIỆC HỖ TRỢ PHỤ NỮ TRẦM CẢM SAU SINH
1 Tổng quan địa bàn nghiên cứu
Quận Gò Vấp nằm ở phía Bắc và Tây Bắc thành phố Hồ Chí Minh,phía Bắcgiáp quận 12, phía Nam giáp quận Phú Nhuận, phía Tây giáp quận 12 và quận TânBình, phía Đông giáp quận Bình Thạnh Tổng diện tích mặt đất tự nhiên 1.948,6
ha Dân số là 555.577 người (số liệu năm 2011)
Gò Vấp vốn là vùng đất cao, nhiều rừng nhiều thú dữ Cư dân mở cõi đến vùngđất này lập nghiệp lúc đầu thành lập các cụm làng rừng Những con người dũngcảm này vừa khai phá rừng làm đất thổ cư, đất canh tác, vừa phải chống thú dữ.Qua hàng trăm năm, cư dân đã biến vùng đất bưng thành ruộng trồng lúa nước, đất
Gò trở thành đất ở và đất vườn trồng các loại nông sản, trái cây, rau đậu… Nhưngsản phẩm nông nghiệp này tạo tiền đề cho sự ra đời của nhiều nghề thủ công nghềlàm đường, mật từ mía, nghề kéo sợi, dệt vải, nhuộm phát triển rất thịnh ở Gò Vấp.Quận Gò Vấp vào năm 1960 có 8 xã Tháng 7-1976, sau khi Quốc Hội nướcViệt Nam Dân chủ Cộng hòa ra nghị quyết đổi tên Sài Gòn thành Thành phố HồChí Minh, Gò Vấp trở thành quận nội thành Địa bàn của quận Gò Vấp lúc nàygồm phần đất của 3 xã Hạnh Thông, An Nhơn và Thông Tây Hội, Hai xã Thạnh
Mỹ Tây và Bình Hòa tách ra để thành lập quận Bình Thạnh Xã Mỹ Bình cắt vềhuyện Củ Chi, các xã Nhị Bình, Thạnh Lộc, An Phú Đông và Tân Thới Hiệp cắt vềhuyện Hóc Môn Quận Gò Vấp chia thành 17 phường
Trang 8Từ tháng 4-1984 Gò Vấp được điều chỉnh địa giới, còn lại 12 phường Đến năm
2006, Gò Vấp tiếp tục được điều chỉnh địa giới thành 16 phường cho đến bây giờ,gồm các phường: 1,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17
Để khai thác thuộc địa triệt để, Pháp đã tiến hành phát triển hệ thống giaothông Đường Sắt xuyên Việt hoàn thành năm 1882 chạy qua và có ga ở Gò Vấp.Năm 1884 đường số 1 từ trung tâm Sài Gòn qua Phú Nhuận đến Hạnh Thông dài8km được mở rộng, nâng cấp Trong những năm tiếp theo, dù Gò Vấp không nằmtrong chương trình đô thị hóa của thực dân Pháp, nhưng nhiều con đường được mởrộng cho xe bò, xe ngựa, xe thổ mộ lưu thông dễ dàng Năm 1897, đường xe điện
và tuyến xe buýt Sài Gòn – Gò Vấp – Hóc Môn được đưa vào hoạt động
Trong suốt 30 năm (1945-1975), Gò Vấp biến thành căn cứ quân sự khổng lồ, là
cơ sở hậu cần và là “lá chắn” phòng thủ Sài Gòn từ hướng Bắc – Tây Bắc, là “vànhđai chiến lược” bảo vệ sào huyệt đầu não quân xâm lược, đồng thời là nơi xuấtphát của những cuộc hành quân tội ác
Ba mươi năm xâm lược, Đế quốc mỹ đã gây ra cho Gò Vấp những hậu quả xãhội hết sức nghiêm trọng, lực lượng phi sản xuất tăng lên không ngừng, trong đó
“dân mặc áo lính” đông hơn người làm ăn lương thiện mà hậu quả là tệ nạn xã hộimặc sức phát triển, môi trường thiên nhiện của những làng nông nghiệp thuần túy
bị phá hủy nặng nề Nhân dân Gò Vấp đã phải tập trung những nỗ lực rất lớn trongmột thời gian dài để khắc phục những hậu quả đó ngay sau khi đất nước được thu
về một mối
2 Thực trạng về rối loạn tâm thần của phụ nữ sau sinh ở Gò Vấp
Tại Việt Nam, số phụ nữ bị trầm cảm sau sinh là 14,5%, trong đó Gò Vấp chiếmkhoảng 1,27% so với cả nước Số bệnh nhân điều trị ngoại trú ở Bệnh viện Tâmthần TPHCM là 22 bệnh nhân và điều trị nội trú là 4 bệnh nhân ( thuộc quận GòVấp)
Hiện nay, có rất nhiều vụ thảm sát mẹ giết con mà không rõ vì sao Điển hình là
vụ mẹ giết con ở đường Phạm Văn Chiêu, Gò Vấp Theo bài báo viết : “Chị PhanThị Tr., sinh năm 1992, mẹ của cháu bé H, bị mắc chứng trầm cảm nặng sau khisinh con nên đã thực hiện hành vi giết hại con ruột của mình trong cơn hoangtưởng vô thức Nhưng ít ai hiểu được rằng, thời gian sau khi sinh cháu bé, chị Tr
Trang 9thường xuyên không kiểm soát được cảm xúc Chị gặp khó khăn trước trách nhiệmchăm sóc đứa trẻ, lo rằng mình chẳng thể chăm sóc được cho con Những đêm mấtngủ vì tiếng khóc của con, chị sợ làm con đau hoặc oán giận cả gia đình rồi lại thấytội lỗi vì chính những cảm xúc tiêu cực ấy ”
Trung bình mỗi ngày có 50 bệnh nhân đến khám và điều trị các bệnh về trầmcảm Mỗi năm, số người tự sát do trầm cảm ở nước ta từ 36.000 - 40.000 người Theo báo cáo của bệnh viện Tâm thần TPHCM, việc nghiên cứu về tình trạng cácrối loạn tâm thần nói chung và rối loan trầm cảm sau sinh nói riêng ở TPHCM bắtđầu từ những năm 1998 Và cho đến nay, đã có hàng loạt các nghiên cứu về vấn đềnày, điều này cho thấy sự quan tâm của cộng đồng càng này càng lớn
Những trường hợp có khả năng bị trầm cảm sau sinh ở những đối tượng có cácyếu tố nguy cơ sau : tiền sử có rối loạn tâm thần hay có bệnh khác; có rối loạn tâmthần trong thai kỳ; có sử dụng rượu, thuốc lá trong thai kỳ; sanh khó; sức khoẻ consau sanh có vấn đề hay có khó khăn trong việc cho con bú; cảm thấy không vuivà/hay lo âu trong lần sanh này; cảm thấy bé là gánh nặng; mối quan hệ vợ chồngtrong lần sanh này không tốt; sản phụ là người nhạy cảm với sang chấn; không có
sự giúp đỡ từ mội trường xung quanh đối với việc chăm sóc bản thân và chăm sóc
bé về đêm sau sanh; không có ai để tâm sự và không tin tưởng vào hạnh phúc sausanh
3 Nguyên nhân dẫn đến trầm cảm sau sinh
• Thiếu ngủ , thiếu chất dinh dưỡng
Do sau khi sinh phải dành nhiều thời gian chăm sóc con nên nhiều chị em phụ
nữ không có thời gian chăm sóc bản thân, ngủ không đủ giấc, ăn không đủ chấtdinh dưỡng Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho tình trang bựcbội, căng thẳng xuất hiện
• Mâu thuẫn gia đình
Một vài mâu thuẫn gia đình không được giải quyết triệt để gây ra áp lực, sự mấtcân bằng sinh lý đối với phụ nữ và điều này dễ dẫn đến chứng trầm cảm sau sinh
Trang 10Vấn đề về giới tính của đứa trẻ cũng chính là một trong những nguyên nhânkhiến người phụ nữ mắc chứng trầm cảm sau sinh Do phải chịu áp lực của giađình chồng về chuyện sinh con trai nên khi nhìn thấy đứa con mình sinh ra có giớitính không mong muốn, người phụ nữ dễ có tâm lý chán nản, buồn bã…
• Lo lắng quá nhiều
Nhiều trường hợp người mẹ sinh ra đứa con do không có sự chuẩn bị chu đáo,tất cả những lo lắng về việc chăm sóc con khiến người phụ nữ bị áp lực nặng nề.Tình trạng này kéo dài khiến người phụ nữ mắc phải chứng trầm cảm
Một số trường hợp khác, nhiều bà mẹ cảm thấy căng thẳng, mất ngủ, lo lắng vềkhả năng chăm sóc bé Từ đó cảm thấy mất hứng thú sống và mất kiểm soát cuộcsống bản thân
• Yếu tố di truyền
Nếu gia đình trước đó đã có người bị trầm cảm thì nguy cơ bị trầm cảm sau khi củaphụ nữ cũng rất cao
4 Thực trạng luật pháp, chính sách trong phòng ngừa tâm thần
Theo quy định của Chính phủ, người mắc bệnh tâm thần phân liệt, rối loạn tâmthần đã được cơ quan y tế chuyên khoa chữa trị nhiều lần nhưng chưa thuyên giảm
là đối tượng bảo trợ xã hội được trợ cấp hàng tháng do xã, phường, thị trấn quảnlý
Chính sách dành cho người tâm thần:
+ Quyết định số 1215/QĐ-TTg ngày 22/7/2011 về phê duyệt đề án trợ giúp xã hội
và phục hồi chức năng cho người tâm thần, người rỗi nhiễu tâm trí dựa vào cộngđồng giai đoạn 2011-2020
+ Điều 3 thông tư liên tịch số 115/2012/TTLT-BTC-BLĐTBXH ngày 18/7/2012quy định nội dung và mức chi cho các hoạt động của Đề án
+ Kế hoạch số 208/KH-UBND ngày 15/12/2014 về thực hiện đề án trợ giúp xã hội
và phục hồi chức năng cho người tâm thần, người rối nhiễm tâm trí dựa vào cộngđồng trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2020
Trang 11+ Luật người khuyết tật 2010;
+ Nghị định 28/2012/NĐ-CP;
+ Nghị định 136/2013/NĐ-CP;
5 Cách phòng ngừa trầm cảm sau sinh
Trầm cảm sau sinh là rối loạn tâm thần phổ biến, ảnh hưởng đến cả phụ nữ mớilàm mẹ, đã sinh nở nhiều lần hay nhận con nuôi Khi mắc bệnh, người mẹ khôngkiểm soát được cảm xúc nên thường khóc không rõ nguyên nhân và lên cơn hoảng
sợ Họ gặp khó khăn trong việc chăm sóc đứa trẻ, khó chịu bực bội vì sự có mặtcủa con, sợ làm con đau hoặc oán giận cả gia đình rồi lại thấy tội lỗi vì chínhnhững cảm xúc tiêu cực ấy
Hiện nay, không loại văc-xin nào có thể phòng ngừa trầm cảm sau sinh Tuynhiên, không phải vì thế mà người mẹ cùng gia đình hoàn toàn bất lực Để hạn chếnguy cơ trầm cảm sau sinh, nên chuẩn bị kế hoạch sinh nở, chăm sóc con kỹ lưỡng
từ trước ngày lâm bồn Dù không chắc chắn sẽ xóa bỏ tận cùng nguy cơ, điều nàygiảm tác động tàn phá của trầm cảm sau sinh và giúp các bà mẹ nhanh chóng vượtqua
Đối với phụ nữ sau sinh cần:
-Không cô lập bản thân, hãy nói cho xung quanh biết về tình huống của mình
- Khám bác sĩ hay một nhà chuyên môn về sức khỏe mà bạn tin cậy
- Có chế độ dinh dưỡng cân bằng, lành mạnh
- Thiết lập các mạng lưới hỗ trợ ngay khi dự định mang bầu và đón nhận sự giúp
đỡ từ bên ngoài
- Hiểu về sự thay đổi cảm xúc thai kỳ, chấp nhận sự có mặt của chứng trầm cảmsau sinh
- Không tự tạo áp lực, chấp nhận bản thân không phải là người mẹ hoàn hảo
- Tận dụng lúc con ngủ để nghỉ ngơi, hồi sức
Đối với gia đình
Trang 12Về phía người mẹ, cần để ý quan tâm chăm sóc bản thân, tìm lại thú vui sởthích trước đây, học cách nhận diện và nói ra trạng thái cảm xúc Không nên lúcnào cũng dính với con mà dành thời gian riêng cho bản thân mình.
Về phía người chồng, nên chủ động chia sẻ cảm xúc, trò chuyện riêng với vợ.Lưu ý hạn chế khuyên bảo vì phụ nữ cần được yêu hơn là được hiểu, cần được lắngnghe hơn là tìm giải pháp Bên cạnh đó, hai vợ chồng cùng san sẻ trách nhiệmchăm sóc con
Nếu nghi ngờ trầm cảm sau sinh, người vợ hoặc người chồng không nên chầnchừ mà hãy nhanh chóng nhờ tới sự trợ giúp của chuyên gia tâm lý Các phươngpháp điều trị trầm cảm sau sinh bao gồm trị liệu tâm lý, mạng lưới hỗ trợ xã hội,trợ giúp gia đình và thuốc chống trầm cảm Trị liệu tâm lý được xem là lựa chọn ưutiên đối với những người phụ nữ muốn tránh việc sử dụng thuốc trong thời giancho con bú
6 Dấu hiệu của chứng trầm cảm sau sinh
Suy nhược cơ thể: Nhiều sản phụ cảm thấy đau khổ, vô vọng tăng dần sau khi
sinh con, thậm chí khóc lóc cả ngày mà không có lý do cụ thể Đôi khi họ lại cảmthấy bị chồng, gia đình, bạn bè bỏ rơi Những cảm giác này thường không có căn
cứ Những phụ nữ suy nhược này có thể rơi vào trạng thái mệt mỏi triền miên, thờ
ơ với công việc nhà Họ không buồn tắm rửa, chải chuốt, chăm sóc cho bản thân
Lo lắng: Một số bà mẹ sức yếu hay có nhiều mối lo, thường là về sức khỏe bản
thân Có thể họ cảm thấy đau dữ dội ở đâu đó nhưng bác sĩ lại không tìm ra nguyênnhân Thường là đau ở đầu và ở cổ Những người khác lại đau lưng, đau ngực, cóthể là do các vấn đề về tim Bà mẹ có nhiều than phiền về sức khỏe đến nỗi điềunày càng làm cho họ stress thêm Triệu chứng thường gặp nhất là đau một vùngnào đó trên cơ thể và cảm giác bị bệnh Những triệu chứng này sẽ trở nên trầmtrọng nếu không được chữa trị Bà mẹ nhiều khi cảm thấy căng thẳng và thiếu tựtin khi ra khỏi nhà Họ thậm chí khó có thể gặp gỡ những người bạn thân, từ chốitrả lời điện thoại hay tin nhắn, thư từ Trong trường hợp này, người mẹ thườngkhông đến gặp bác sĩ nên gia đình cần mời bác sĩ tới nhà