A – MỞ ĐẦU Hồ Chí Minh là một trong những lãnh tụ cách mạng bàn nhiều về vấn đề đạo đức, về vai trò của đạo đức trong đấu tranh cách mạng. Chính vì vậy, sinh thời Người luôn chăm lo tới việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cho cán bộ đảng viên nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền. Người đã để lại rất nhiều tác phẩm khác nhau nói và bàn về đạo đức cách mạng như: vấn đề tư cách một người cách mệnh trong tác phẩm “Đường Kách Mệnh” (1927), tư cách và đạo đức cách mạng của một Đảng chân chính cách mạng trong tác phẩm “Đời sống mới” (1947), Đạo đức công dân (1955), Đạo đức cách mạng (1955).., Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân (1969). Vì lẽ đó, Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức rất phong phú và sâu sắc, đã trở thành một sức mạnh to lớn, một nhân tố quan trọng làm nên thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Trong giai đoạn xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, vấn đề đạo đức cách mạng của cán bộ đảng viên vẫn là vấn đề cực kỳ quan trọng, nó góp phần quyết định việc thành hay bại của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Thực tế cho thấy, đã có một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái đạo đức dẫn đến tham ô, tham nhũng, quan liêu, xa dân, cửa quyền, hách dịch, sách nhiễu, lẵng phí, tham danh, trục lợi… đã gây nhức nhối trong xã hội, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, nghiên cứu những nội dung cơ bản trong tác phẩm “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân” có ý nghĩa quan trong trong giai đoan hiện nay.
Trang 1A – MỞ ĐẦU
Hồ Chí Minh là một trong những lãnh tụ cách mạng bàn nhiều về vấn
đề đạo đức, về vai trò của đạo đức trong đấu tranh cách mạng Chính vì vậy,sinh thời Người luôn chăm lo tới việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cho cán
bộ đảng viên nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền Người đã để lại rấtnhiều tác phẩm khác nhau nói và bàn về đạo đức cách mạng như: vấn đề tưcách một người cách mệnh trong tác phẩm “Đường Kách Mệnh” (1927), tưcách và đạo đức cách mạng của một Đảng chân chính cách mạng trong tácphẩm “Đời sống mới” (1947), Đạo đức công dân (1955), Đạo đức cáchmạng (1955) , Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân(1969) Vì lẽ đó, Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức rất phong phú và sâusắc, đã trở thành một sức mạnh to lớn, một nhân tố quan trọng làm nên thắnglợi của cách mạng Việt Nam
Trong giai đoạn xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, vấn đề đạođức cách mạng của cán bộ đảng viên vẫn là vấn đề cực kỳ quan trọng, nógóp phần quyết định việc thành hay bại của công cuộc xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở nước ta Thực tế cho thấy, đã có một bộ phận không nhỏ cán bộ,đảng viên suy thoái đạo đức dẫn đến tham ô, tham nhũng, quan liêu, xa dân,cửa quyền, hách dịch, sách nhiễu, lẵng phí, tham danh, trục lợi… đã gâynhức nhối trong xã hội, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và conđường đi lên chủ nghĩa xã hội Vì vậy, nghiên cứu những nội dung cơ bảntrong tác phẩm “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”
có ý nghĩa quan trong trong giai đoan hiện nay
Trang 2B- NỘI DUNGNHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TÁC PHẨM “NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG, QUÉT SẠCH CHỦ NGHĨA CÁ NHÂN”
1 Hoàn cảnh lịch sử ra đời tác phẩm
a Hoàn cảnh lịch sử trong nước
Cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước của nhân dân ta đangtrong giai đoạn cam go, quyết liệt và đã giành được những thắng lợi to lớn
có ý nghĩa quan trọng Nhân dân ta đã đánh thắng chiến lược chiến tranh cục
bộ của Mỹ, cuộc tổng tiến công tết Mậu Thân 1968 đã góp phần làm cho ýchí xâm lược của quân Mỹ bị lung lay,…
Sau những thắng lợi đó, tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên cóbiểu hiện xả hơi, một bộ phận bi quan, thiếu tin tưởng Chính vì vậy, đây làđiều kiện để mầm mống chủ nghĩa cá nhân xuất hiện và phát triển Trong khi
đó cuộc kháng chiến chống Mỹ phía trước còn đòi hỏi phải hy sinh, gian khổnhiều hơn nữa, cho nên, phải củng cố tinh thần cách mạng, kiên định lậptrường tư tưởng, giữ vững tinh thần chiến đấu
b Hoàn cảnh lịch sử thế giới
Đế quốc Mỹ đã bước đầu thua trong cuộc chiến tranh Việt Nam vàtrên thế giới nhưng chúng vẫn còn nhiều âm mưu hòng lật ngược tình thế.Chúng tăng cường can dự sâu vào các nước Trong cuộc chiến ở Việt Nam
và Đông Dương chúng đang từng bước thực hiện chiến lược chiên tranhmới: Đông Dương hóa chiến tranh
Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế lúc này gặp nhiều khókhăn, một phần quan trọng xuất phát từ mâu thuẫn trong phong trào cộngsản quốc tế Những bất đồng đó do chủ nghĩa cá nhân sinh ra Mâu thuẫntrong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế bắt đầu từ khi có chủ nghĩaxét lại, đứng đầu là Khơrútxốp Khơrútxốp thỏa thuận với Aixenhao, tìm
Trang 3kiếm hòa bình từ Mỹ, rút hệ thống phòng thủ tên lửa ở CuBa Vì vậy, ảnhhưởng nghiêm trọng đến phong trào cộng sản quốc tế Bên cạnh đó, ở TrungQuốc xuất hiện chủ nghĩa cơ hội, muốn nhân cơ hội Liên Xô có chủ nghĩaxét lại để thay quyền lãnh đạo phong trào cộng sản quốc tế của Liên Xô.Trung Quốc có ý định tập hợp nhiều Đảng Cộng sản thành lien minh chốngchủ nghĩa xét lại Chính vì lẽ đó đã dẫn tới sự chia rẽ trong hệ thống xã hộichủ nghĩa Sự chia rẽ đó biểu hiện rõ trong Hội nghị các Đảng Cộng sản vàcông nhân quốc tế năm 1960
2 Những nội dung cơ bản trong tác phẩm “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”
Tác phẩm “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cánhân” có thể coi là tác phẩm cuối cùng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạođức cách mạng Tác phẩm tuy ngắn gọn nhưng là sự tổng kết tư tưởng HồChí Minh vế công tác xây dựng Đảng và bồi dưỡng đạo đức cách mạng chođội ngũ cán bộ đảng viên Trong điều kiện Đảng cầm quyền, sự tha hóa vềđạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên có chức, cóquyền, nhất là những người đứng đầu cơ quan, đơn vị sẽ lập tức làm vô hiệuhóa toàn bộ công tác xây dựng đảng, làm cho tổ chức đảng ở đó trở nên têliệt, không còn sức sống Thực tế này càng góp phần xác nhận tính khoa họcđúng đắn của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh: đạo đức là gốc của người cáchmạng; nếu không có đạo đức toàn tâm, toàn ý vì Đảng, vì dân, thì dù tài giỏimấy cũng chẳng có ích gì, có khi còn làm hại cho cách mạng
a Những thành tự của cách mạng và tấm gương đạo đức của cán bộ đảng viên
Hồ Chí Minh định những thắng lợi vẻ vang mà cách mạng Việt Nam
đã đạt được là nhờ đảng ta đã giáo dục, đào tạo được nhiều thế hệ cán bộ,đảng viên gương mẫu, gian khổ đi trước, hưởng thụ đi sau, hăng hái, dũng
Trang 4cảm trong mọi công tác Trong sự nghiệp giáo dục – đào tạo các thế hệ chiến
sĩ cách mạng, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là người đi tiênphong, gieo hạt mở đường Từ các lớp huấn luyện chính trị ở Quảng Châu,các lớp bồi dưỡng ở biên giới Việt – Trung về con đường giải phóng,…đếncác lớp huấn luyện cán bộ, các lớp chỉnh huấn trong kháng chiến, các lớpbồi dưỡng đảng viên mới sau hòa bình,…không lúc nào người không đặt lênhàng đầu công tác giáo dục đào tạo cán bộ
Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chăm lo xây dựng con người, coi vấn đềcon người là vấn đề số một của cách mạng Người thường nói: tất cả là docon người, có cán bộ tốt, việc gì cũng xong Người đề ra luận điểm nổitiếng: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trước hết cần có những con người
xã hội chủ nghĩa” Ngay trong quân sự Người cũng chủ trương “Ngườitrước, súng sau” Người từng phê phán: “Một số cán bộ ta hình như mải làmcông tác hành chính, sự vụ hơn là để nhiều tâm sức xây dựng con người, xâydựng Đảng và các tổ chức cách mạng, cho nên không chịu theo dõi việc làmhàng ngày của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân Ai làm tốt, khôngchịu nêu gương, ai làm xấu không kịp thời giúp đỡ, sửa chữa…” Người gọi
“đó là những cán bộ không biết làm việc”
Trong xây dựng con người, Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm đặt lênhàng đầu vấn đề bồi dưỡng đạo đức cách mạng, về lý tưởng cách mạng:Sống cho ai? Sống vì cái gì? Đặc biệt ở thời điểm có tính bước ngoặt củacách mạng, khi thuận lợi, lúc khó khăn, từ chưa có chính quyền đến lúc cóchính quyền, từ chiến tranh sang hòa bình, từ nông thôn vào thành thị…lúcnào Người cũng nhắc nhở: “thắng không kiêu, khó không nản”, “lúc annhàn, sung sướng phải nghĩ lại lúc gian nguy”
Trang 5- Bài viết mỡ đầu bằng hai câu mang tính khẳng định: “ Nhân dân ta
và phải có tinh thần “ lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ” Hồ Chí Minhkhẳng định: “Đó là đạo đức của người cộng sản”3 Tiếp đó, tháng 12/1961,nói chuyện với những cán bộ, đảng viên đang hoạt động lâu năm ở Nghệ An,
Hồ Chí Minh chỉ rõ, ngoài lợi ích của nhân dân, Đảng ta không có lợi íchnào khác Sự khổ sở, khó khăn thì đảng viên ta đi trước, khi sướng thì đảngviên ta hưởng sau Chắc các đồng chí đều hiểu câu: “Tiên thiên hạ chi ưu nhi
ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc” chứ không phải là “ Tiên thiên hạ chi lạc nhilạc, hậu thiên hạ chi ưu nhi ưu”
Trang 6Trong tác phẩm, Hồ Chí Minh đã nêu lên những thắng lợi to lớn vớicách mạng Việt Nam mà một trong những nguyên nhân tạo nên các thắng lợi
đó chính là sự gương mẫu, tận tụy của cán bộ, đảng viên, đi đầu, lãnh đạotoàn dân thực hiện:
Một là, “ làm cách mạng Tháng Tám thành công”
Về ý nghĩa thắng lợi của cách mạng Tháng Tám, Hồ Chí Minh viết: “Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, màgiai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hàorằng: lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộcđịa và nữa thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thànhcông, đã nắm chính quyền toàn quốc”1
Hai là, “ kháng chiến lần thứ nhất thắng lợi”, tức là thắng lợi của cuộckháng chiến chín năm chống thực dân Pháp ( 1945 – 1954 )
Theo Hồ Chí Minh, với chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, “ Lầnđầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng một nướcthực dân hùng mạnh Đó là một thắng lợi vẻ vang của nhân dân Việt Nam,đồng thời cũng là một thắng lợi của các lực lượng hoà bình, dân chủ và xãhội chủ nghĩa trên thế giới”1
Ba là, “ Ngày nay vừa chiến đấu chống Mỹ, cứu nước vừa xây dựng xãhội chủ nghĩa ở miền Bắc”
Hồ Chí Minh chỉ rõ: “ Hai nhiệm vụ ấy đều nhằm một mục tiêu chunglà: củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất nước nhà trên nền tảng độc lập vàdân chủ” Thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ ấy là cuộc đấu tranh gay go,kịch liệt, lâu dài nhưng Hồ Chí Minh tin tưởng sâu sắc rằng đế quốc Mỹnhất định phải cút khỏi nước ta, nước Việt Nam nhất định sẽ thống nhất và
đi lên chủ nghĩa xã hội
Trang 7- Hồ Chí Minh khẳng định, nhân tố quyết định tạo nên những thắng lợi
to lớn đó là sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng cộng sản Việt Nam; là sự hisinh, phấn đấu của đội ngũ cán bộ, đảng viên
Từ giữa những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã đặt vấn đề: “Cách mệnh trước hết phải có cái gì?”, Người trả lời: “ Trước hết, phải cóĐảng cách mệnh”2.Trong Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ
nghĩa cá nhân, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “ Đảng ta lãnh đạo rất sáng suốt, đã đưa
dân tộc ta tiến lên không ngừng, từ thắng lợi này đến thắng lợi khác” Theo
Hồ Chí Minh, những thắng lợi đó được tạo nên bởi rất nhiều cán bộ, đảngviên đã lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ Người viết: “ Trong lịch sử đấutranh của Đảng và trong mọi hoạt động hàng ngày, nhất là trên mặt trậnchiến đấu và sản xuất, rất nhiều cán bộ đảng viên, tỏ ra rất anh dũng, gươngmẫu, gian khổ đi trước, hưởng thụ đi sau và đã làm nên những thành tích rấtvẻ vang”
Trong Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân,Hồ
Chí Minh không kể tên những cán bộ, đảng viên “ gian khổ đi trước , hưởngthụ theo sau” Tuy nhiên, nhiều lần Hồ Chí Minh đã nói trong Đảng ta có cảtrăm nghìn cán bộ, đảng viên đã đặt lợi ích giai cấp, dân tộc lên trên hết,trước hết, đã sẵn sàng hi sinh hết thảy, hi sinh cả tính mạng mình cho Đảng,giai cấp, dân tộc, đã đem xương máu mình vun tưới cho cây cách mạng khaihoa, kết quả tốt đẹp như ngày nay Những người được Hồ Chí Minh nhắcđến nhiều lần là Trần Phú, Ngô Gia Tự,Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị MinhKhai, Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Văn Thụ Năm 1960, nhân dịp kỷ niệm 30năm ngày thành lập Đảng, Hồ Chí Minh đã nêu dẫn chứng điển hình về sựphấn đấu hy sinh của những đảng viên cấp cao: “ Trong 31 đồng chí hiệnnay là Uỷ viên Trung ương ta, trước ngày khởi nghĩa đã được đế quốc Pháp
Trang 8tặng cho 222 năm tù đày Đó là không kể những án tử hình vắng mặt vànhững cuộc vượt ngục trước khi hết hạn ở tù”1.
- Hồ Chi Minh nhiều lần chỉ rõ tuổi trẻ là mùa xuân của đất nước, thanhniên là đội hậu bị của Đảng, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là mộtvấn đề chiến lược Mùa xuân năm 1952, Hồ Chí Minh gửi thư chúc tết gần
100 thanh niên nam , nữ kiểu mẫu trên tất cả các lĩnh vực: bộ đội, dân công,công nhân, nông dân, sinh viên, trí thức , trong đó người trẻ nhất 16 tuổi,người lớn nhất 30 tuổi 2.Trong tác phẩm Nâng cao đạo đức cách mạng, quét
sạch chủ nghĩa cá nhân, Người viết: “ Đảng ta đã đào tạo một thế hệ thanh
niên cách mạng, gái cũng như trai, rất hăng hái, dũng cảm trong mọi côngtác” Những thanh niên gái, trai cách mạng được Hồ Chí Minh thường nhắcđến là Lý Tự Trọng, Nguyễn Văn Trỗi, Trần Thị Lý Người tôn vinh: “ Đó
là những bông hoa tươi thắm của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Nhân dân
ta và Đảng ta rất tự hào có những người con xứng đáng như thế”
b Những tật bệnh bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân trong cán bộ, đảng viên
Theo Hồ Chí Minh, “đạo đức cách mạng là quyết tâm suốt đời đấutranh cho Đảng, cho cách mạng Đó là điều chủ chốt nhất…Đặt lợi ích củaĐảng và của nhân dân lao động lên trên hết, lên trước lợi ích rêng của cánhân mình Hết long hết sức phục vụ nhân dân Vì Đảng vì dân mà đấu tranhquên mình, gương mẫu trong mọi việc”
Về chủ nghĩa cá nhân, Người cho rằng, người mắc chủ nghĩa cá nhânthì "việc gì cũng nghĩ tới lợi ích riêng của mình trước hết Họ không lo mình
vì mọi người mà chỉ muốn mọi người vì mình" Tuy nhiên, khi chỉ ra phảiđấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân thì Hồ Chủ tịch lại nói: "Đấu tranh chốngchủ nghĩa cá nhân không phải là giày xéo lên lợi ích cá nhân", "mỗi người
Trang 9đều có tính cách riêng, sở trường riêng, đời sống riêng của bản thân và giađình Nếu những lợi ích cá nhân đó không trái với tập thể thì không phải làxấu".
Khi nói về tác hại của chủ nghĩa cá nhân, Người nhấn mạnh: "Do chủnghĩa cá nhân mà ngại gian khổ, khó khăn, sa vào tham ô hủ hóa, lãng phí,
xa hoa Họ tham danh, trục lợi, tham địa vị, quyền hành Họ tự cao, tự đại,coi thường tập thể, xem khinh quần chúng, độc đoán, chuyên quyền Họ xarời quần chúng, xa rời thực tế, mắc bệnh quan liêu, mệnh lệnh Họ không cótinh thần cố gắng vươn lên, không chịu học tập tiến bộ Do chủ nghĩa cánhân mà sinh mất đoàn kết, thiếu tính tổ chức, tính kỷ luật, kém tinh thầntrách nhiệm, không chấp hành đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước,làm hại đến lợi ích của cách mạng, của nhân dân"
Mở đầu phần viết về thực trạng chủ nghĩa cá nhân, Hồ Chí Minh chorằng, “ bên cạnh những đồng chí tốt ấy, còn có một số ít cán bộ, đảng viên
mà đạo đức, phẩm chất còn thấp kém”, “ mang nặng chủ nghĩa cánhân”.Trước đó, trong các tác phẩm, bài nói, bài viết của mình Hồ Chí Minh
thường sử dụng hai cụm từ có nội hàm cơ bản giống nhau là: chủ nghĩa cá
nhân và cá nhân chủ nghĩa Tuỳ theo điều kiện, hoàn cảnh, đối tượng mà
Người trình bày đặc trưng, bản chất và những biểu hiện chính của chủ nghĩa
cá nhân Khi trình bày quan điểm của mình về chủ nghĩa cá nhân, Hồ ChíMinh xuất phát từ thái độ, mối quan hệ giữa cá nhân với Tổ quốc, với chế
độ, với nhân dân, với công việc, với các truyền thống tốt đẹp của dân tộc vàchuẩn mực đạo đức cách mạng Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa cá nhân là tráivới đạo đức cách mạng, cái gì trái với đạo đức cách mạng đều là chủ nghĩa
cá nhân Trong mối quan hệ với chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh cho rằng: “Chủ nghĩa cá nhân là một kẻ địch hung ác của chủ nghĩa xã hội”1
Trang 10- Hồ Chí Minh thường căn dặn, cách mạng và những người cách mạngphải chiến thắng ba kẻ thù:
+ Chủ nghĩa tư sản và bọn đế quốc;
+ Thói quen và truyền thống lạc hậu;
+ Chủ nghĩa cá nhân
Hồ Chí Minh gọi chủ nghĩa cá nhân là giặc nội xâm, kẻ địch ở bêntrong
Người so sánh: “ Địch bên ngoài không đáng sợ Địch bên trong đáng
sợ hơn, vì nó phá hoại từ trong phá ra”1 Vì vậy, tư tưởng nhất quán của HồChí Minh là kiên quyết chống mọi kẻ thù, đồng thời với đấu tranh đến cùngchống ngoại xâm theo tinh thần “ hễ còn một tên xâm lược trên đất nước tathì ta còn phải chiến đấu quét sạch nó đi”, phải kiên quyết “ quét sạch chủnghĩa cá nhân” Người nhấn mạnh, chủ nghĩa cá nhân là một thứ vi trùng rấtđộc, là bệnh chính, bệnh mẹ sinh ra trăm thứ bệnh nguy hiểm khác Có thểnêu trên 10 loại bệnh nảy sinh từ chủ nghĩa cá nhân mà Hồ Chí Minh đã chỉ
ra trong Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân và
nhiều tác phẩm, bài nói, bài viết trước đó
1 - Bệnh quan liêu Quan liêu là bệnh của những người và những cơquan lãnh đạo xa rời thực tế, xa bộ đội, xa nhân dân, mất dân chủ Các ôngquan liêu khi được phân công phụ trách ở vùng nào, việc gì thì như một ôngvua con, tha hồ hạch sách, hoạnh hoẹ ở vùng ấy, lĩnh vực ấy Đối với cấptrên thì xem thường, với cấp dưới cậy quyền lấn át, với quần chúng thì quancách Bệnh quan liêu để lại những hậu quả nặng nề đối với Đảng, Nhà nước
và xã hội, trước hết là tham ô, lãng phí cần phải tiêu diệt bệnh quan liêu
2- Bệnh tham lam Những người mắc bệnh này đều đặt lợi ích củamình lên trên lợi ích của Đảng, của dân tộc Họ không lo “mình vì mọingười” mà chỉ muốn “ mọi người vì mình”, chà đạp lên lợi ích của cách
Trang 11mạng, của nhân dân Do đó họ tự tư, tự lợi”, dùng của công làm việc tư, dựavào thế lực của Đảng để theo đuổi mục đích riêng của mình, tham ô, hủ hoá,sinh hoạt xa hoa, tiêu xài bừa bãi.
3- Bệnh lười biếng Tự cho mình cái gì cũng giỏi, việc gì cũng biết.làm biếng học hỏi, làm biếng suy nghĩ Ngại khó khăn, gian khổ Việc dễ thìtranh lấy cho mình, việc khó thì đùn cho người khác Gặp việc nguy hiểm thìtìm cách trốn tránh
4- Bệng kiêu ngạo Tự cao, tự đại, hay lên mặt Ưa người ta khenngợi, tâng bốc mình Ưa sai khiến người khác Hễ làm được việc gì hơithành công thì khoe khoang, vênh váo, cho ai cũng không bằng mình Khôngthèm học hỏi quần chúng, không muốn người khác phê bình mình Việc gìcũng muốn làm thày người khác
5- Bệng hiếu danh Tham danh, trục lợi, thích địa vị quyền hành, tựcho mình là anh hùng, là vĩ đại Vì tham vọng đó mà việc không đáng làmcũng làm Đến khi bị công kích, bị phê bình thì tinh thần lung lay Nhữngngười đó chỉ biết lên mà không biết xuống Chỉ chịu được sướng mà khôngchịu được khổ Chỉ ham làm chủ tịch này, uỷ viên nọ, chứ không ham côngtác thiết thực
6- Bệnh “ hữu danh, vô thực” Làm việc không thiết thực, không từchỗ gốc, chỗ chính, không từ dưới làm lên Làm cho có chuyện, làm lấy rồi.Làm được ít suy ra nhiều, để làm một bản báo cáo cho oai, nhưng xét kỹ lạithì rỗng tuếch
7- Bệnh cận thị Không trông xa, thấy rộng Những vấn đề to tát thìkhông nghĩ đến mà chỉ chăm chút những việc vụn vặt Những người như vậychỉ trông thấy sự lợi, hại nhỏ nhen mà không thấy sự lợi, hại to lớn
Trang 128- Bệnh tị nạnh Cái gì cũng muốn “bình đẳng”, sinh ra hiểu lầm haichữ “bình đẳng” Không hiểu rằng người khoẻ gánh nặng, người yếu gánhnhẹ người làm việc nặng phải ăn nhiều, người làm việc dễ thì ăn ít.
Thế mới là bình đẳng
9- Bệnh xu nịnh, a dua Những người trước mặt thì ai cũng tốt, saulưng thì ai cũng xấu Thấy xôi nói xôi ngọt, thấy thịt nói thịt bùi Theo gióbẻ buồm, không có khí khái
10- Bệnh kéo bè, kéo cánh Ai hợp với mình thì người xấu mấy cũngcho là tốt, việc dở cũng cho là hay, rồi che đậy cho nhau, ủng hộ lẫn nhau
Ai không hợp với mình thì người tốt cũng cho là xấu, việc hay cũng cho là
dở, rồi tìm cách dèm pha, nói xấu, tìm cách dìm người đó xuống Từ đó điđến bè phái, chia rẽ, mất đoàn kết, thiếu tính tổ chức, kỷ luật, kém tinh thầntrách nhiệm, không chấp hành đúng đường lối, chính sách của Đảng và Nhànước
Sự phân tích hệ thống, sâu sắc, chính xác của Hồ Chí Minh về những biểu hiện chính của chủ nghĩa cá nhân dưới các dạng bệnh cho thấy hệ thống
này đối lập với đạo đức cách mạng, có hại cho cách mạng Trong Nâng cao
đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, Người viết: “ Tóm lại, do
chủ nghĩa cá nhân mà phạm nhiều sai lầm”
Hiện nay, những tật bệnh bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân vẫn đangtồn tại trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, làm giảm sút niềm tin của nhândân Ôn lại những lời dạy của Hồ Chí Minh là cơ sở để cán bộ, đảng viên tựphê bình, phê bình dưới sự giám sát, góp ý của nhân dân
Đọc lại những dòng viết này vào những ngày này khi liên hệ với thựctiễn, tôi có cảm giác như thấy Người đang nhìn chúng ta vừa âu yếm với tìnhthương bao la vừa nghiêm khắc với cháu con khi chưa làm được những điều