tiểu luận tác phẩm kinh điển vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm thà ít mà tốt của v i lênin

A.PHẦN MỞ ĐẦU Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị, một bộ máy chuyên làm nhiệm vụ cưỡng chế và thực hiện các chức năng quản lí đặc biệt nhằm duy trì, phát triển trật tự xã hội, thực hiện mục đích bảo vệ địa vị của giai cấp thống trị trong xã hội. Để đảm bảo cho Nhà nước Xôviết thực sự xứng đáng với danh hiệu là bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa. Trên cơ sở có đầy đủ năng lực quản lí, đưa nhà nước Nga từ sản xuất nhỏ yếu kém, nông nghiệp lạc hậu tiến lên nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, củng cố bộ máy Nhà nước là bài học có tính chất quốc tế. Do vậy, cải tiến bộ máy Nhà nước là một hoạt động mang tính tất yếu của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc để tồn tại và phát triển bền vững. Các quốc gia đó, có thể là quốc gia phong kiến, có thể là quốc gia tư sản hay chủ nghĩa xã hội thì nhiệm vụ cải tiến bộ máy Nhà nước luôn luôn đặt lên hàng đầu. Các nhà kinh điển đã từng nói: “Việc giành chính quyền đã khó giữ chính quyền còn khó hơn”. Và phát huy hiệu quả của chính quyền lại càng khó hơn. Vì vậy, sau khi cách mạng vô sản lựa chọn và áp dụng một hình thức nhà nước phù hợp đó là vấn đề rất căn bản có ý nghĩa quyết định đối với việc xây dựng và tăng cường sức mạnh hiệ lực của nhà nước. Do vậy, sự suy hay thịnh của mỗi một quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào chính sách cải cách bộ máy Nhà nước của nhà nước đó. Tuy nhiên, vấn đề cải cách Nhà nước đó như thế nào? Mục tiêu, nguyên tắc, nội dung cải cách ra sao để có thể mang lại hiệu quả cao nhất lại là một bài toán không hề đơn giản cho bất kỳ một nhà lãnh đạo của Nhà nước. Tất cả vấn đề trên đều được V.I Lênin luận bàn trong tác phẩm: “Thà ít mà tốt”. Tác phẩm là cơ sở lí luận cực kỳ quan trọng giúp cho việc cải cách bộ máy Nhà nước không chỉ đối với nước Nga Xôviết, mà còn hỗ trợ đắc lực giúp cho các nước trên thế giới. Trong đó có Việt Nam học hỏi những kinh nghiệm và vận dụng tư tưởng lí luận vĩ đại đó để áp dụng vào công cuộc cải cách bộ máy nhà nước, đưa đất nước ta đứng vững và đang dốc toàn lực vào công cuộc đổi mới toàn diện, đưa đất nước vốn nghèo nàn, lạc hậu tiến lên đất nước phồn vinh trong sáng. Trong đó xu thế hội nhập kinh tế thế giới, đa phương hóa, đa dạng hóa các mối quan hệ quốc tế càng thúc đẩy Việt Nam phải đẩy mạnh hơn nữa công cuộc cải cách bộ máy Nhà nước. Đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính sao cho có hiệu quả, tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước. Qua đó, việc nghiên cứu tác phẩm: “Thà ít mà tốt” của V.I.Lênin không chỉ là nguồn tài liệu quý báu về tư tưởng lý luận không chỉ giúp cho công tác nghiên cứu, học tập mà còn giúp cho chúng ta nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung có thể vận dụng tư tưởng đó trong sự nghiệp cải cách, đổi mới đất nước của mình. Đồng thời qua tác phẩm này chúng ta có thể rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong hoạt động quản lí trên nhiều mặt, nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, cũng như trong công tác học tập ở nhà trường. Tác phẩm chính là di huấn chính trị có ý nghĩa quốc tế đối với các Đảng Mácxít, Lêninnít lãnh đạo chính quyền. Xuất phát từ thực tế cải cách bộ máy Nhà nước trong giai đoạn hiện nay thời kì hội nhập kinh tế quốc tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chúng ta cần phải đi sâu nghiên cứu, tìn hiểu và đặc biệt là phải nắm vững công cuộc cải cách bộ máy Nhà nước để xác định vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản về xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Đồng thời, với mong muốn mở rộng kiến thức và nâng cao tầm hiểu biết của bản thân về cải cách bộ máy nhà nước trong giai đoạn hiện nay, đó cũng chính là lí do em chọn đề tài : “Vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm: Thà ít mà tốt của V.I.Lênin” để nghiên cứu.

A.PHẦN MỞ ĐẦU

Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị, một bộ máychuyên làm nhiệm vụ cưỡng chế và thực hiện các chức năng quản lí đặc biệtnhằm duy trì, phát triển trật tự xã hội, thực hiện mục đích bảo vệ địa vị của giaicấp thống trị trong xã hội

Để đảm bảo cho Nhà nước Xôviết thực sự xứng đáng với danh hiệu là

bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa Trên cơ sở có đầy đủ năng lực quản lí, đưanhà nước Nga từ sản xuất nhỏ yếu kém, nông nghiệp lạc hậu tiến lên nền sảnxuất lớn xã hội chủ nghĩa Đồng thời, củng cố bộ máy Nhà nước là bài học cótính chất quốc tế Do vậy, cải tiến bộ máy Nhà nước là một hoạt động mangtính tất yếu của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc để tồn tại và phát triển bền vững Cácquốc gia đó, có thể là quốc gia phong kiến, có thể là quốc gia tư sản hay chủnghĩa xã hội thì nhiệm vụ cải tiến bộ máy Nhà nước luôn luôn đặt lên hàng đầu.Các nhà kinh điển đã từng nói: “Việc giành chính quyền đã khó giữ chínhquyền còn khó hơn” Và phát huy hiệu quả của chính quyền lại càng khó hơn

Vì vậy, sau khi cách mạng vô sản lựa chọn và áp dụng một hình thức nhà nướcphù hợp đó là vấn đề rất căn bản có ý nghĩa quyết định đối với việc xây dựng vàtăng cường sức mạnh hiệ lực của nhà nước

Do vậy, sự suy hay thịnh của mỗi một quốc gia phụ thuộc rất nhiều vàochính sách cải cách bộ máy Nhà nước của nhà nước đó Tuy nhiên, vấn đề cảicách Nhà nước đó như thế nào? Mục tiêu, nguyên tắc, nội dung cải cách ra sao

để có thể mang lại hiệu quả cao nhất lại là một bài toán không hề đơn giản chobất kỳ một nhà lãnh đạo của Nhà nước

Tất cả vấn đề trên đều được V.I Lênin luận bàn trong tác phẩm: “Thà ít màtốt” Tác phẩm là cơ sở lí luận cực kỳ quan trọng giúp cho việc cải cách bộ máyNhà nước không chỉ đối với nước Nga Xôviết, mà còn hỗ trợ đắc lực giúp chocác nước trên thế giới Trong đó có Việt Nam học hỏi những kinh nghiệm vàvận dụng tư tưởng lí luận vĩ đại đó để áp dụng vào công cuộc cải cách bộ máynhà nước, đưa đất nước ta đứng vững và đang dốc toàn lực vào công cuộc đổi

mới toàn diện, đưa đất nước vốn nghèo nàn, lạc hậu tiến lên đất nước phồn vinhtrong sáng

Trong đó xu thế hội nhập kinh tế thế giới, đa phương hóa, đa dạng hóacác mối quan hệ quốc tế càng thúc đẩy Việt Nam phải đẩy mạnh hơn nữa côngcuộc cải cách bộ máy Nhà nước Đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính sao cho

có hiệu quả, tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước Qua đó, việc nghiên cứu tác phẩm: “Thà ít mà tốt” của V.I.Lênin khôngchỉ là nguồn tài liệu quý báu về tư tưởng lý luận không chỉ giúp cho công tácnghiên cứu, học tập mà còn giúp cho chúng ta nói riêng và đất nước Việt Namnói chung có thể vận dụng tư tưởng đó trong sự nghiệp cải cách, đổi mới đấtnước của mình Đồng thời qua tác phẩm này chúng ta có thể rút ra được nhiềubài học kinh nghiệm quý báu trong hoạt động quản lí trên nhiều mặt, nhiều lĩnhvực của đời sống xã hội, cũng như trong công tác học tập ở nhà trường Tácphẩm chính là di huấn chính trị có ý nghĩa quốc tế đối với các Đảng Mácxít,Lêninnít lãnh đạo chính quyền

Xuất phát từ thực tế cải cách bộ máy Nhà nước trong giai đoạn hiện naythời kì hội nhập kinh tế quốc tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa, chúng ta cần phải đi sâu nghiên cứu, tìn hiểu và đặc biệt là phải nắmvững công cuộc cải cách bộ máy Nhà nước để xác định vị trí, vai trò, chứcnăng, nhiệm vụ của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản về xâydựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Đồng thời, với mong muốn mởrộng kiến thức và nâng cao tầm hiểu biết của bản thân về cải cách bộ máy nhànước trong giai đoạn hiện nay, đó cũng chính là lí do em chọn đề tài : “Vấn đềcải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm: Thà ít mà tốt của V.I.Lênin” đểnghiên cứu

Bằng phương pháp logic học, lịch sử, phương pháp thu thập và nghiên cứutài liệu và kết hợp với phương pháp so sánh, tổng hợp Nhằm mục đích nghiên

cứu khoa học, rèn luyện khả năng vận dụng những kiến thức đã học em đã đisâu giải quyết vấn đề này, gồm những khía cạnh sau:

Chương I Cơ sở của việc cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm

“ Thà ít mà tốt” của V.I.Lênin

Chương II Mục tiêu, nguyên tắc, nội dung cải tiến bộ máy nhànước trong tác phẩm “Thà ít mà tốt” của V.I.Lênin

Chương III Vận dụng quan điểm của V.I.Lênin trong việc cải tiến

bộ máy nhà nước ở Việt nam hiện nay

B.PHẦN NỘI DUNG

Chương I Cơ sở của việc cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm

“Thà ít mà tốt” của V.I.Lênin.

1 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm : “Thà ít mà tốt”.

Mùa xuân năm 1921, V.I.Lênin đề ra chính sách kinh tế mới Sau gần mộtnăm thực hiện đã đem lại nhiều thành tựu quan trọng Nền kinh tế được phụchồi đáng kể, công, nông nghiệp có bước phát triển mới mặc dù còn rất chậm.Điều đó đã tạo ra sự giao lưu hàng hóa từ thành thị đến nông thôn, đã tạo rađược đà để chuyển sang phát triển nền kinh tế với tốc độ và quy mô lớn

Về mặt chính trị: Khối liên minh công- nông được củng cố, đó là thực chấtchính trị của chính sách kinh tế mới Thành phần trung nông có chuyển biếnmới có thái độ đúng về chính quyền cách mạng rõ rệt hơn Tầng lớp bóc lộtnông thôn bị hạn chế đáng kể Chính quyền Xôviết được củng cố, đóng vai tròchủ đạo trong nền kinh tế quốc dân Nhiệm vụ đối nội, đối ngoại được đặt ra hếtsức to lớn:

Về đối nội: Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền kinh tếquốc dân, từng bước nâng cao đời sống của nhân dân lao động, củng cố liênminh công- nông, bộ máy nhà nước, lực lượng quốc phòng, phòng ngừa nạn đói

và sự khủng hoảng tài chính có thể xảy ra

Về đối ngoại: Xóa thế bao vây kinh tế của đế quốc, làm dịu tình hình khiếncho đế quốc không có thể tìm cớ gây ra chiến tranh Đặt vấn đề củng cố bộ máynhà nước trong thời điểm này là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết, phù hợp với quyluật khách quan.

2.Cơ sở lí luận

Bàn về Nhà nước, Mác-Ăngghen – Lênin đều khẳng định rằng: Nhànước chẳng qua chỉ là sản phẩm và biểu hiện của những mâu thuẫn giai cấpkhông thể điều hoà được, là một bộ máy trấn áp của giai cấp này đối với mộtgiai cấp khác Đặc biệt trong thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩacộng sản thì Nhà nước không thể là cái gì khác hơn là chuyên chính cách mạngcủa giai cấp vô sản Nhà nước chuyên chính vô sản là Nhà nước thực sự củadân, do dân và vì dân; nó làm hai nhiệm vụ chủ yếu trấn áp và tổ chức xây dựng

xã hội, trong đó nhiệm vụ thứ hai là trọng yếu.Tác phẩm: “ Thà ít mà tốt” làmột trong những tác phẩm được V.I.Lênin viết vào những ngày cuối đời Tuytác phẩm với nội dung không dài nhưng tác phẩm được coi là một trong nhữngtác phẩm quân trọng của ông nói về nhà nước Tác phẩm đã thực sự giúp đỡ choĐảng Bônsêvích Nga không ngừng củng cố nhà nước; đồng thời vừa có ý nghĩađối nội, vừa có ý nghĩa đối ngoại

Vào mùa xuân năm 1921, V.I.Lênin đề ra chính sách kinh tế mới Sau gầnmột năm thực hiện đã đem lại nhiều thành tựu quan trọng Nền kinh tế đượcphục hồi đáng kể công nghiệp, nông nghiệp có bước phát triển mới mặc dù cònrất chậm Điều đó đã tạo ra sự giao lưu hàng hóa từ thành thị đến nông thôn, đãtạo đà để chuyển sang phát triển sang kinh tế với tốc độ và quy mô lớn

Về mặt chính trị:

Khối liên minh công nông được củng cố, đó là thực chất chính trị củachính sách kinh tế mới Thành phần trung nông có chuyển biến mới và có thái

độ đúng về chính quyền cách mạng rõ rệt hơn Tầng lớp bị bóc lột ở nông thôn

bị hạn chế đáng kể Chính quyền Xôviết được củng cố, đóng vai trò chủ đạo

trong nền kinh tế quốc dân, nhiệm vụ đối nội đối ngoại được đạt ra hết sức tolớn.

Về đối nội:

Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền kinh tế quốc dân,từng bước nâng cao đời sống nhân dân lao động, củng cố khối liên minh côngnông, bộ máy nhà nước, lực lượng quốc phòng, phòng ngừa nạn đói và sựkhủng hoảng tài chính có thể xảy ra

Về đối ngoại:

Xóa bỏ sự bao vây về kinh tế của đế quốc, làm dịu tình hình khiến cho đếquốc không thể tìm cớ gây ra chiến tranh Đặt vấn đề cải tiến bộ máy nhà nướctrong thời điểm này là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết, phù hợp với quy luậtkhách quan

3.Cơ sở thực tiễn.

Cơ sở thực tiễn bộ máy Nhà nước của V.I.Lênin và thực tiễn của nước tahiện nay là nhằm đảm bảo cho Nhà nước Xô viết thực sự xứng đáng với danhhiệu là bộ máy Nhà nước xã hội chủ nghĩa Trên cơ sở có đầy đủ năng lực quản

lí đưa nước Nga từ sản xuất nhỏ, yếu kém, nông nghiệp lạc hậu tiến lên nền sảnxuất lớn xã hội chủ nghĩa

Đối với quốc tế: Nhằm củng cố bộ máy nhà nước là bài học có tính chấtquốc tế, V.I.Lênin đã nêu ra hai vấn đề: Một là, với nền sản xuất tiểu nông , đấtnước bị tàn phá, chính quyền Xôviết có thể đứng vững cho đén khi cách mạngcác nước khác có thể đứng vững được không? Hai là, liệu nước Nga Xôviết cóthể tránh được sự xung đột với các nước đế quốc chủ nghĩa hay không?

Cách mạng Việt Nam thời gian qua đã phản ánh đúng những tư tưởng vĩ

đó của V.I.Lênin, đã đứng vững và đang dốc toàn lực vào công cuộc đổi mớitoàn diện, đưa đất nước vốn nghèo nàn lạc hậu tiến lên một nước phồn thịnhsánh vai với các cường quốc thế giới, Nhằm mục đích vận dụng lí luận của

V.I.Lênin vào xây dựng đất nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội côngbằng, dân chủ, văn minh.

CHƯƠNG II Mục tiêu, nguyên tắc, nội dung cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm: “ Thà ít mà tốt” của V.I.Lênin.

Những di sản lý luận của V.I.Lênin để lại cho giai cấp công nhân và nhândân lao động trên thế giới rất phong phú, bao quát nhiều lĩnh vực rộng lớn trongcông cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của giai cấp vô sản Những di sản lý luận

đó ngày nay đã được khẳng định trong suốt một thế kỷ qua và sẽ còn là cẩmnang, chỉ dẫn cho giai cấp vô sản xây dựng chế độ mới Ngoài tác phẩm: “Thà

ít mà tốt” còn một số tác phẩm đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau về xâydựng một Nhà nước của giai cấp vô sản sau khi giành được chính quyền như tácphẩm: Hai sách lược của Đảng dân chủ - xã hội trong cách mạng dân chủ, haisách lược, nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xôviết

Khái niệm Nhà nước của V.I.Lênin đưa ra: “Nhà nước là sản phẩm và biểuhiện của những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được; là một cơ quanthống trị giai cấp; là cơ quan áp bức của một giai cấp này đối với một giai cấpkhác”1

Mục tiêu cải tiến bộ máy nhà nước của Lênin trong tác phẩm: “Thà ít màtốt”

Một trong những vấn đề quan trọng nhất mà bất kì một Đảng Cộng Sảnnào khi đã lãnh đạo nhân dân giành được chính quyền, trở thành Đảng cầmquyền cũng đều vấp phải đó là vấn đề cải cách hành chính, Đảng nào cũng cóthể lãnh đạo xây dựng Nhà nước như thế nào? Từ một đất nước, một xã hội có

bộ máy Nhà nước vừa yếu kém, vừa cồng kềnh, quan liêu, tham nhũng, vừađầy rẫy bất công V.I.lênin đã nêu ra và cần phải cải tiến bộ máy nhà nước ấy

để đảm bảo cho Nhà nước Xôviết lúc bấy giờ xứng đáng là bộ máy xã hội chủ

1 Giới thiệu tác phẩm của C.Mác, Ph,Ăngghen, V.I.Lênin, Hồ Chí Minh về Xây Dựng Đảng và Chính Quyền Nhà Nước.

nghĩa – Nhà nước do giai cấp công nhân và nhân dân lao động làm chủ dưới sựlãnh đạo của Đảng Từ đó, V.I.Lênin đã chỉ ra yêu cầu và điều kiện cải tiến bộmáy nhà nước, phải xây dựng một nhà nước trong sạch vững mạnh và gươngmẫu Phải được xây dựng trên cơ sở vững chắc của khối liên minh công nông.

Bộ máy nhà nước phải gọn nhẹ, có hiệu quả Cán bộ công chức phải có nănglực Phải đổi mới thành phần của bộ máy nhà nước bằng những lực lượng ưu túcủa Đảng trong công nhân và trong trí thức vì thế để đổi mới bộ máy nhà nước,theo Lênin “Một là học tập, hai là học tập, ba là học tập mãi, và sau nữa, phảilàm sao cho học thức ở nước ta không năm trên giấy hoặc là một lời nói theomốt nữa (điều này phải thú thực là thường hay xảy ra ở nước ta), phải làm saocho học thức thật sự ăn sâu vào trí não, hoàn toàn và thực tế trở thành một bộphận khăng khít của cuộc sống của chúng ta Tóm lại, cái mà chúng ta đòi hỏiphải là một cái gì khác hẳn cái mà Tây Âu tư sản đòi hỏi, tức là một cái gì xứngđáng và thích hợp với một nước đang đặt cho mình nhiệm vụ trở thành mộtnước xã hội chủ nghĩa”1

Mục tiêu cải tiến bộ máy nhà nước mà Lê nin cho rằng: “Tôi vẫn tin chăcrằng chỉ có thể tiến hành công tác đó, chúng ta mới đạt được mục đích củachúng ta, và một khi đã đạt được mục đích ấy, chúng ta mới có thể xây dựngđược một nước cộng hòa thật sự xứng danh với nước cộng hòa xã hội chủ nghĩaXôviết”2

2.Nguyên tắc và nhiệm vụ cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm

1 V.I.Lênin, toàn tập, tập 45, trang 444.

2 V.I.Lê nin, Sđd, tập 45, trang 445.

Xôviết, Lê nin khẳng định “Nhà nước Xôviêt đã tạo ra một xã hội mới, một kỷnguyên mới”1.

Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga, ách thống trị từ ngàn xưacủa giai cấp áp bức bóc lột đã vĩnh viễn bị lật đổ ở nước Nga Sa hoàng, quyềnlãnh đạo của giai cấp công nhân và quyền làm chủ vận mệnh của mình của nhândân lao động đã được xác lập trên một phần sáu diện tích của thế giới dưới sựlãnh đạo của thiên tài V.I.Lênin và chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân

do Lênin sáng lập, tổ chức và lãnh đạo Nước Nga xưa nghèo nàn và lạc hậu đãtrở thành nước xã hội chủ nghĩa hùng mạnh bậc nhất trên thế giới, và ngày nayvới bản thân hiến pháp mới nhờ áp dụng chính sách cải tiến của Lênin, nhànước Xô viết đang vững bước đi lên xây dựng chủ nghĩa công sản, nêu ranhững kinh nghiệm phong phú cho các dân tộc khác trong sự nghiệp xây dựngchế độ mới, nên kinh tế mới, con người mới xã hội chủ nghĩa cần thực hiện cácnguyên tắc cơ bản sau: Phải giác ngộ quần chúng nhân dân trên cơ sở tinh thầnthực tiễn và có văn hóa; Đảng và Nhà nước phải có cùng một mục tiêu chungthống nhất; Chú trong kết hợp vận dụng lí luận gắn với thực tiễn xã hội

2.1.1 Phải giác ngộ quần chúng nhân dân trên cơ sở tinh thần thực tiễn và có văn hóa, tuân theo quy tắc “Thà ít mà tốt”.

Trong tác phẩm V.I.Lênin đã nói: “Tình hình bộ máy của nhà nước ta rấtđáng buồn, nếu không muốn nói là rất tồi tệ đến nỗi trước hết chúng ta phải suynghĩ nghiêm chỉnh xem nên khắc phục những khuyết điểm của bộ máy ấy nhưthế nào; và đừng quên rằng những khuyết điểm đó bắt nguồn từ quá khứ; quákhứ này tuy đã bị lật đổ, nhưng chưa bị tiêu diệt, nó chưa phải là một giai đoạnvăn hóa đã hết thời từ lâu”2 Vấn đề cải cách bộ máy nhà nước mà V.I.Lênin đãnêu ra phải là “Giác ngộ” là bình tĩnh không tốn suy nghĩ, thật sự cầu thị vàdũng cảm xem xét lại là tất cả những chủ trương của mình trên tinh thần thựctiễn và có văn hóa V.I.Lênin viết “Phải kịp thời tỉnh ngộ, phải thấm sâu thái độ

1 V.I.Lênin, Sđd, trang 130.

2 V.I.Lê nin, Sđd, tập 45, trang 442-443

bất tín nhiệm bổ ích đối với lối cứ khinh suất muốn lao vừa lên đối với mọi lờihuênh hoang v.v… Phải nghĩ đến chuyện kiểm tra lại những chủ trương màchúng ta tuyên bố hàng giờ, quyết định hàng phút, rồi từng giây chứng minhtính chất không vững chắc, không kiên định và khó hiểu của những chủ trương

đó Điều tai hại nhất ở đây là hấp tấp Điều tai hại nhất là tưởng chúng ta đã cóđược một số yếu tố khá lớn để ây dựng được một bộ máy thật sự mới và thậtxứng đáng với danh hiệu là bộ máy xã hôi chủ nghĩa, bộ máy Xô viết,v.v…”1

Để cải tiến bộ máy nhà nước ấy thì cần phải hiểu đúng thực chất của vấn đề :

“Về mặt này, không thể giải quyết được bằng một hành động liều lĩnh, hay mộtcuộc xung phong, bằng sụ táo bạo hay nghị lực, hoặc nói chung, bằng bất cứmột trong những đức tính tốt đẹp nhất nào của con người” Muốn cho bộ máynhà nước có thể đạt được trình độ mong muốn thì phải tôn trọng quy tắc “chỉhoạt động khi đã suy nghĩ chính chắn” thận trọng và “am hiểu cặn kẽ ”, phải đinhững bước vững chắc “Thà ít mà tốt” còn hơn là hấp tấp vội vàng

V.I.Lênin đã chỉ rõ Đảng phải thành thật mà nhận biết rằng kiến thức củađảng viên, cán bộ công chức của nhân dân về xây dựng nhà nước còn rất thấp.Yếu tố để xây dựng bộ máy nhà nước ấy thành công là “Một những công nhânhăng hái đấu tranh cho chủ nghĩa xã hội Họ chưa có đầy đủ học thức Họ rấtmuốn đem lại cho chúng ta một bộ máy tốt hơn Nhưng họ không biết làm thếnào Họ không thể làm được việc đó Cho đến nay họ không được học tập mấy,

họ không có trình độ văn hóa cần thiết để làm việc đó Thế mà việc làm ấy,chính lại cần phải có văn hóa Hai là, những yếu tố kinh tế, hình thức, giáo dục;nhưng nếu so với tất cả các nước khác thì chúng ta có ít ỏi đến nực cười ”2.Muốn cải tiến bộ máy nhà nước ấy chúng ta phải có hết sức tự đặt cho mìnhnhiệm vụ: “Một là học tập, hai là học tập, ba là học tập mãi, và sau nữa, (điềunày, phải thú thực là thường hay xảy ra ở nước ta), phải làm cho học thức thật

sự ăn sâu vào trí não, hoàn toàn và thực tế trở thành một bộ phận khăng khít củacuộc sống chúng ta Vì vậy chúng ta phải lam cho công tác lam cho Bộ dân ủy

1 V.I.Lê nin, Sđd, tập 45, trang 443

2 V.I.Lê nin, Sđd, tập 45, trang 443-444

thanh tra công nông, công cụ để cải tiến bộ máy nhà nước của ta thành một cơquan thật sự gương mẫu và thực hiện tốt quy tắc “Thà ít mà tốt” “Phải tuântheo quy tắc này: Thà mất hai năm hay thậm chia ba năm Còn hơn là hấp tấp,vội vàng mà không có chút hy vọng nào đào tạo được một nhân liệu tốt”1 Vàlàm cho bộ dân ủy thanh tra công nông thật sự trong sạch vững mạnh, đủ khảnăng làm cho công tác thanh tra Đồng thời, phải củng cố Ban kiểm tra Trungương Đảng, phải cặn kẽ và cần có những biện pháp dứt khoát, triệt để bởi vì

“những biện pháp nửa chừng sẽ rất tai hại”

2.1.2 Đảng và Nhà nước phải có cùng một mục tiêu chung thống nhất.

Đảng và Nhà nước có cùng một mục tiêu chung thống nhất là xây dựngnhà nước xã hội chủ nghĩa tiến tới cộng sản chủ nghĩa, cúng có một tư cách là

“Đày tớ trung thành của nhân dân”, cùng có một đối tượng quản lí, lãnh đạo lànhân dân – dân tộc, quốc gia, vùng lãnh thổ Tuy nhiên, Đảng và Nhà nước làhai cơ quan hành chính khác nhau Đảng là tổ chức chính trị là “hình thức tổchức cao nhất quy chế lao động” (Hồ Chí Minh), một tổ chức tham mưu sángsuốt, một đội tiên phong dũng cảm, anh hùng, bất khuất của giai cấp và dân tộc.Còn Nhà nước là trụ cột của hệ thống chính trị, là tổ chức duy nhất nắm trongtay cả ba nhánh quản lí đó là: Lập pháp, hành pháp, tư pháp Trong một đấtnước có chế độ một Đảng lãnh đạo, Đảng Cộng sản là duy nhất, lãnh đạo xã hộiđảng cầm quyền, việc phân biệt sự khác nhau giữa Đảng và Nhà nước là có tínhnguyên tắc Mặc dù sự kết hợp công tác giữa chính quyền Đảng và chính quyềnNhà nước cũng là một nguyên tắc đó, song bên cạnh đó, việc kết hợp ấy, thực tếkhông phải lúc nào cũng suôn sẻ “Làm thế nào để có thể kết hợp được một cơquan đảng với chính quyền Xôviết ?” V.I.Lênin đã nêu ra một bài toán chínhtrị khó lí giải ở bất kỳ kiểu Nhà nước nào lúc bấy giờ Muốn tìm ra được lời lígiải buộc chúng ta phải tìm đến thực tiễn, lấy thực tiễn để khẳng định chân lí, líluận ấy V.I.Lênin viết “Thật vậy, tại sao lại không kết hợp hai loại cơ quan đólại khi lợi ích của công việc đòi hỏi phải làm như thế ? Phải chăng chưa bao giờ

1 V.I.Lê nin, Sđd, trang 445

có ai nhận xét chẳng hạn rằng trong một bộ dân ủy như Bộ dân ủy ngoại giao,việc kết hợp như thế thật là vô cùng có ích và đã được thực hiện ngay từ khi Bộ

đó mới thành lập? Phải chăng là Bộ chính trị đã không thảo luận, trên quanđiểm của đảng, nhiều vấn đề, lớn và nhỏ, về những “nước cờ ” của các nươcngoài, nhằm đề phòng chẳng hạn, - nói cho có lễ độ- một mưu kế nào đó củahọ? Phải chăng sự kết hợp linh hoạt của yếu tố chính quyền với yếu tố đảng lạikhông phải là một nguồn sức mạnh phi thường trong chính sách của chúng ta?”

1

Và V.I.Lênin cũng đã cho rằng những gì đã được thực tiễn kiểm chứng làđúng, trong chính sách ngoại giao để có thể vận dụng vào toàn thể Bộ máy nhànước Lênin khẳng định rằng Bộ dân ủy thanh tra công nông và cơ quan kiểmtra của đảng Có những nối dung quan trọng “đòi hỏi một sự linh hoạt phithường trong những hình thức hoạt đọng của nó nữa,- sáng tạo đối với cơ quan

ấy, lại không thừa nhận là có thể hợp nhất một cách độc đáo bộ máy kiểm tracủa đảng vơi bộ máy kiểm tra của chính quyền ?” 2 V.I.Lênin tin tưởng sâu sắcvào tính hữu ích của sự hợp nhất đó Ông cho rằng, sự hợp nhất ấy là điều đảmbảo duy nhất cho một hoạt đọng có hiệu quả “Tôi nghĩ rằng tất cả mọi hoàinghi đối với điểm đó đều phát ra từ những xó xỉnh bụi bặm nhất của bộ máynhà nước của chúng ta, và những hoài nghi ấy chỉ đáng có một điều là : đem ra

mà chế giễu ” 3

2.1.3 Chú trọng kết hợp vận dụng lí luận gắn với thực tiễn xã hội.

Để thực hiện cải tiến bộ máy nhà nước có hiệu quả , Lênin cho rằng, Đảngchưa chú trọng kết hợp cả hai loại hoạt động: giữa lí thuyết với việc tác nghiệp

cụ thể; giữa lí luận với việc thi hành công vụ trong việc chấp hành các thể chếnhà nước; các thủ tục hành chính, các quy chế hoạt động; Lê nin thẳng thắn chỉ

ra rằng trong vấn đề Nhà nước chúng ta “chúng ta vẫn bị tiêm nhiễm rất nhiềuthiên kiến tai hại và lố lăng nhất ” 4, trong xã hội vẫn còn tồn tại nhiều kẻ cơ hội

1 V.I.Lênin, Sđd, tập 45, trang 452

2 V.I.Lênin, Sđd, tập 45, trang 453

3 V.I.Lênin, Sđd , tập 45, trang 453.

4 V.I.Lênin, Sđd, tập 45, trang 453.

để mưu lợi ích riêng, những kẻ lợi dụng việc coi thường những quy định hànhchính “với hy vọng là có nhiều dịp buông câu trong đám nước đục ấy đến mứcchỉ có những người thật sự đui mù trong chúng ta mới không thấy được là họ đãcâu như vậy trên một quy mô rộng lớn tới chừng nào” 1 và Lê nin cũng cho rằng

“Trong toàn bộ lĩnh vực quan hệ xã hội, kinh tế và chính trị chúng ta đều tỏ ra

là cách mạng ghê gớm” 2 Bên cạnh đó Lê nin cũng đã cho rằng vẫn còn nhữngcái nghịch lí: “Trong đời sống xã hội, bước nhảy vọt phi thường kèm theo một

sự rụt rè ghê gớm trước những thay đỏi nhỏ nhặt” 3 Những vấn đề đó cũngkhông có gì là khó hiểu bởi vì những bước táo bạo nhất những vấn đề to lớn củacuộc cách mạng xã hội “Điều đó cũng dễ hiểu, vì những bước tiến táo bạo nhấtvẫn nằm trong cái lĩnh vực thuần túy lí luận, nằm trong cái lĩnh vực được nuôicấy chủ yếu- hoặc thậm chí gần như hoàn toàn- bằng lí luận Người Nga, ghêtởm cái hiện thực quan liêu đáng ghét, đã đóng cửa buồng lại mà tự an ủi mìnhbằng cách xây dựng lên những công trình lí luận cực kì táo bạo; bởi vậy, ở nước

ta những công trình lí luận cực kì táo bạo ấy đã có mootj tính chất phiến diện lạthường”4 Những vấn đề đó cũng không phải là quá khó hiểu bởi vì những bướctáo bạo nhất những vấn đề to lớn của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa “ Vẫnnằm trong các lĩnh vực từ rất lâu đã là lĩnh vực thuần túy lí luận” đã được “nuôicấy chủ yếu- hoặc tiêu chí hoàn toàn bằng lia luận” sự giáo dục xa rời đời sốngthực tiễn thông qua những kết quả của thực tiễn đã trải qua rút ra kết luận đãlàm cho lí luận giáo dục mang một tính chất phiến diện thông thường V.I.Lênin

đã nghiêm khắc chỉ ra rằng ở nước Nga khi bước vào thời kì thực hiện chínhsách kinh tế mới ( NEP), lí luận mang tính bảo thủ rụt rè trước những vấn đề

“nhỏ nhặt” chi tiết nhưng thiết thực, rất cần cho đời sống thực tiễn, “ Ở nước ta,

sự táo bạo trong những công trình lí luận chung đã song song tồn tại với tính rụt

rè lạ lùng trước một cuộc cải cách hành chính nhỏ nhặt nhất”5

Như vậy để thực hiện tốt các nguyên tắc đó đòi hỏi Nhà nước Xô viết phải

có một bộ máy gọn nhẹ, có hiệu lực, cán bộ công nhân viên chức trong bộ máyNhà nước phải có phẩm chất và năng lực tốt Muốn làm được điều đó phải đổimới thành phần của bộ máy ấy bằng những lực lượng ưu tú của Đảng trong giaicấp công nhân và giới trí thức

2.2 Nhiệm vụ cải tiến bộ máy nhà nước.

“Chúng ta đã phá hủy công nghiệp tư bản chủ nghĩa, chúng ta ra sức triệt

để đập tan các thiết chế trung cổ, quyền chiếm hữu ruộng đất của bọn địa chủ,

và trên cơ sở ấy, chúng ta đã tạo nên tầng lớp tiểu nông, là tầng lớp đi theo giaicấp vô sản vì tin tưởng vào những kêt quả của hoạt đọng cách mạng của giaicấp vô sản”1 Từ việc nâng cao trình độ lí luận cho quần chúng nhân dân Thựchiện cải cách bộ máy nhà nước là cải cách về thể chế, thủ tục hành chính, tinhgiản biên chế, thực hiện một nền công vụ có hiệu năng bởi một đội ngũ côngchưc tinh thông nghề nghiệp, biết làm việc trên tinh thần phục vụ nhân dân điliền với chống tệ nạn, quan liêu, tham nhũng V.I.Lênin tuyên bố: “Chỉ có làmcho bộ máy của chúng ta trong sạch đến tột mức, chỉ có thể giảm bớt đến mứctối đa tất cả những cái không tuyệt đối cần thiết, chúng ta mới có thể đứng vữngđược”2

Nhiệm vụ chính và đầu tiên mà Lênin đưa ra là xây dựng Nhà nước xã hộichủ nghĩa tiến tới công sản chủ nghĩa trong đó đòi hỏi công nhân tiếp tục lãnhđạo nhân dân, duy trì được lòng tin của họ đối với mình và trừ đi được nhữngláng phí nhỏ nhất trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Xây dựng cho nhànước Xô viết thực sự xứng đáng với danh hiệu là bộ máy nhà nước xã hội chủnghĩa Xóa bỏ chế độ tư hữu tư liệu sản xuất, xóa bỏ tệ nạn tham nhũng, quanliêu, bao cấp Trên cơ sở xây dựng Nhà nước pháp quền xã hội chủ nghĩa thaythế phương thức sản xuất nhỏ thô sơ bằng phương thức sản xuất tiên tiến, hiệnđại, khắc phục những cái yếu kém, lạc hậu tiến lên sản xuất kinh tế xã hội chủ

1 V.I.lênin, Sđd, tập 45, trang 455.

2 V.I.Lênin, Sđd, tập 45, trang 459.