CÔNG tác bổ SUNG vốn tài LIỆU tại THƯ VIỆN xã HƯƠNG sơn, HUYỆN mỹ đức, THÀNH PHỐ hà nội

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN LỜI NÓI ĐẦU 1 PHẦN 1: BÁO CÁO TỔNG QUAN NỘI DUNG KIẾN TẬP 3 1.Lịch sử hình thành và phát triển của thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 3 2. Nhân sự, vốn tài liệu của thư viện 4 3. Các chuẩn nghiệp vụ đang áp dụng 4 4. Công tác phục vụ bạn đọc 4 5. Sản phẩm và dịch vụ thông tin 5 PHẦN 2: BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ: “ CÔNG TÁC BỔ SUNG VỐN TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI ” 6 MỞ ĐẦU 6 1. Lý do chọn đề tài 6 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7 3. Giả thuyết nghiên cứu 7 4. Mục đích nghiên cứu 7 5. Nhiệm vụ nghiên cứu 8 6. Phương pháp nghiên cứu 8 7. Đóng góp của đề tài 8 8. Lịch sử nghiên cứu 8 9. Cấu trúc đề tài 9 Chương 1:KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 10 1.1. Vài nét giới thiệu về thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 10 1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển 10 1.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của thư viện 11 1.1.3. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ của thư viện 12 1.1.4. Cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin của thư viện 13 1.2. Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 14 1.3. Vai trò của công tác bổ sung vốn tài liệu trong hoạt động thông tin thư viện tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 16 1.3.1. Khái niệm vốn tài liệu 16 1.3.2. Khái niệm bổ sung tài liệu 17 1.3.3. Vai trò của bổ sung vốn tài liệu 18 1.3.4. Yêu cầu trong công tác bổ sung vốn tài liệu 19 Chương 2.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỔ SUNG VỐN TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 21 2.1. Đặc điểm vốn tài liệu của thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 21 2.1.1. Thành phần vốn tài liệu 21 2.1.2. Tổ chức quản lý vốn tài liệu 23 2.2. Công tác bổ sung tài liệu tại thư vốn tài liệu tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 23 2.2.1. Các giai đoạn của quá trình bổ sung vốn tài liệu 23 2.2.1.1. Xây dựng chính sách bổ sung 23 2.2.1.2. Tìm và lựa chọn tài liệu 24 2.2.1.3. Thu thập tài liệu 24 2.2.1.4. Theo dõi quá trình sử dụng tài liệu của bạn đọc 25 2.2.2. Các hình thức bổ sung vốn tài liệu 25 2.2.2.1. Bổ sung khởi đầu 25 2.2.2.2. Bổ sung hiện tại 26 2.2.2.3. Bổ sung hoàn bị 26 2.2.3. Nguyên tắc bổ sung vốn tài liệu 26 2.2.4. Các nguồn bổ sung tài liệu 27 2.2.4.1. Nguồn mua 27 2.2.4.2. Nguồn tặng biếu 27 2.2.4.3. Nguồn trao đổi 27 2.2.5. Kinh phí cho hoạt động bổ sung vốn tài liệu tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 28 2.2.6. Phối hợp bổ sung, trao đổi vốn tài liệu giữa các thư viện trong địa bàn 28 2.2.7. Thanh lý tài liệu 29 2.3.Kết quả hoạt động công tác bổ sung vốn tài liệu của thư viện 29 Chương 3.MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BỔ SUNG VỐN TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 30 3.1. Một số nhận xét chung về công tác bổ sung vốn tài liệu 30 3.1.1. Ưu điểm 30 3.1.2. Hạn chế 31 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 32 3.2.1. Tăng cường kinh phí cho thư viện 32 3.2.2. Chủ động bổ sung các loại tài liệu đặc thù theo đối tượng người dùng tin của thư viện 32 3.2.3. Kế hoạch thanh lý, phục chế tài liệu hợp lý 33 3.3.4. Nâng cao trinh độ chuyên môn nghiệp vụ và phương pháp làm việc cho cán bộ thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội 33 3.3.5. Hoàn thiện cơ sở vật chất phục vụ công tác phát triển và khai thác vốn tài liệu 34 3.2.6. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của thư viện. 34 KẾT LUẬN 35 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 36 NHẬT KÝ KIẾN TẬP

Mặc dù đã cố gắng rất nhiều, song không tránh khỏi những hạn chế thiếusót Em mong thầy cô xem xét ,đánh giá,đóng góp những ý kiến quý báu để bàibáo cáo của em được hoàn thiện hơn.

Hà Nội, ngày 13 tháng 6 năm 2017

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan bài báo cáo này là kết quả nghiên cứu của riêng emdươi sự hướng dẫn trực tiếp của chú Trịnh Bá Thiện quản lí thư viện xã HươngSơn Mọi kết quả báo cáo trong đề tài đều trung thực, không trùng với kết quảcủa tác giả nào, đề tài chưa từng được công bố tại bất kì một công trình nghiêncứu khoa học nào của ai khác

Hà Nội ngày 13 tháng 6 năm 2017

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

LỜI NÓI ĐẦU

Cùng với sự phát triển của xã hội, vai trò của các cơ quan thông tin và thưviện ngày càng quan trọng Cùng với đó, chức năng, nhiệm vụ của thư việnkhông dừng lại ở việc lưu trữ, bảo quản, phục vụ nhu cầu đơn giản của ngườidùng tin mà đó còn là nơi thỏa mãn thông tin một cách nhanh chóng, kịp thời,đầy đủ, chính xác các yêu cầu tin Để có được những thành tựu này thư việnphải dựa vào những tri thức nhân loại được tích lũy từ thế hệ này sang thế hệkhác và được phản ánh trong suốt hàng nghìn năm lịch sử qua các vật mang tinkhác nhau Đó chính là sách, báo những di sản văn hóa thành văn của nhân loại.Trong Điều 1 pháp lệnh Thư viện Việt Nam năm 2000 quy định: “Thư viện cóchức năng, nhiệm vụ giữ gìn di sản thư tịch của dân tộc; thu thập, tàng trữ, tổchức việc khai thác và sử dụng chung vốn tài liệu trong xã hội nhằm truyền bátri thức, cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, công tác vàgiải trí của mọi tầng lớp nhân dân; góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học, công nghệ, kinh tế, văn hoá, phục vụcông cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” Vì vậy, thư viện cần thuthập và tăng cường vốn tài liệu của mình để có thể đáp ứng nhu cầu đọc củatoàn xã hội Có thể nói vốn tài liệu của thư viện là tài sản quý giá, là tiềm lực, làniềm tự hào của thư viện Đất nước muốn phát triển thì phải dựa vào tri thức, trithức có trong vốn tài liệu

Trong những năm gần đây sự phát triển như vũ bão của khoa học kĩ thuật,hiện tượng bùng nổ thông tin vô cùng mạnh mẽ, số lượng tài liệu tang theo cấp

số nhân không chỉ phong phú về nội dung, môn loại mà còn đa dạng về hìnhthức

Vấn đề đặt ra cho thư viện là phải có định hướng đứng đắn cho công tác

bổ sung nếu coi công tác bổ sung chỉ là lựa chọn tài liệu có giá trị thì vẫn chưa

đủ, mà điều cơ bản là những tài liệu đó phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụcủa thư viện cũng như nhu cầu của độc giả và làm cho vốn tài liệu đó luôn luônđược sử dụng tới mức tối đa Công tác bổ sung là khâu đầu tiên quyết định chấtlượng của vốn tài liệu, quyết định chất lượng họat động của thư viện vì vậy nó

có vai trò rất lớn đối với thư viện.

Nằm trong hệ thống thư viện công cộng của cả nước, thư viện xã là trungtâm văn hóa thông tin của xã có một vị trí rất quan trọng và có ảnh hưởng lớnđến trình độ phát triển dân trí ở mỗi địa phương Với chức năng thu thập, bảoquản, tổ chức khai thác và sử dụng chung các tài liệu được xuất bản tại địaphương và nói về địa phương, các tài liệu trong nước và nước ngoài, phù hợpvới đặc điểm, yêu cầu xây dựng và phát triển địa phương về chính trị, kinh tế,văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước Nhiệm vụ chủ yếu của các thư viện xã là thỏa mãn nhu cầu thôngtin của các tầng lớp nhân dân Thư viện xã góp phần không nhỏ vào sự phát triểncủa đất nước, nâng cao tri thức cho người dân

Để việc học tập của sinh viên trong trường đạt hiệu quả, học đi đôi vớihành, lí thuyết không xa rời thực tiễn, trường Đại Học Nội Vụ Hà Nội đã tổchức cho sinh viên ngành Khoa học thư viện thuộc khoa VHTT-XH chúng em đikiến tập, cụ thể em đã học tập và kiến tập tại thư viện xã Hương Sơn, huyện MỹĐức, thành phố Hà Nội từ ngày 29-05-2017 đến ngày 18-06-2017

Bên cạnh sự giúp đỡ của thầy cô trong trường, chú Trịnh Bá Thiện cùng với sự nỗ lực của bản thân, em đã hoàn thiện được bài báo cáo kiến tập củamình với bố cục bao gồm 2 phần:

PHẦN 1: BÁO CÁO TỔNG QUAN NỘI DUNG KIẾN TẬP

PHẦN 2: BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ “ CÔNG TÁC BỔ SUNG VỐN TÀILIỆU TẠI THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ

HÀ NỘI ”

Báo cáo kiến tập là nỗ lực, cố gắng của bản thân, do lần đầu tiếp xúc vớithực tế công việc, việc áp dụng lí thuyết vào thực tiễn nên em còn nhiều bỡ ngỡtrong quá trình kiến tập Lần đầu tiên em viết báo cáo kiến tập nên không tránhkhỏi những thiếu xót, kính mong sự giúp đỡ, đóng góp ý kiến của thầy cô để emhoàn thiện được đầy đủ hơn bài báo cáo kiến tập của mình

Em xin chân thành cảm ơn

PHẦN 1: BÁO CÁO TỔNG QUAN NỘI DUNG KIẾN TẬP

1 Lịch sử hình thành và phát triển của thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội

Hương Sơn là xã vùng trũng, nằm ở phía nam huyện Mỹ Đức, phía đôngbắc là sông Đáy và sông Mỹ Hà bao quanh, phía tây nam là dãy núi đá vôi baoquanh giáp 2 tỉnh Hòa Bình và Hà Nam Hồ Hương Tích nối liền sông Mỹ Hà qua Phú Yên theo ven núi ra sông Đáy, tạo thành vùng độc lập

Từ những nhóm dân cư đầu tiên từ vùng cao tràn xuống định cư ở làng Đục, dần dần thu hút, bổ sung nhiều lớp dân cư từ các vùng miền khác nhau.Trải qua quá trình biến thiên của lịch sử, ranh giới, tên gọi vùng đất Hương Sơn

có nhiều thay đổi Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay, xã thuộchuyện Mỹ Đức, địa giới hành chính tiếp tục có sự phân tách rồi hợp lại Là vùngquê có lịch sử phát triển lâu đời gắn liền với tiến trình hình thành và phát triểncủa quốc gia dân tộc, với các nền văn minh Văn Lang-Âu Lạc-Đại Việt-ViệtNam, đời sống văn minh của người dân Hương Sơn vô cùng phong phú và giàuchất nhân văn Lịch sử hình thành và phát triển của xã Hương Sơn diễn ra lâudài, liên tục từ cổ xưa tới hiện đại Nhân dân thể hiện truyền thống văn hóa caođẹp của dân tộc, đoàn kết, hỗ trợ nhau trong cuộc sống và sản xuất Bên cạnhnền văn hóa bản địa là sự tiếp nhận, các nét văn hóa vùng miền từ nhiều miềnquê đất nước hội tụ về đây, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa truyềnthống

Thư viện xã Hương Sơn được thành lập khi UBND xã thành lập, với mục đích lànơi cung cấp tài liệu phục vụ công việc chuyên môn, nghiên cứu, học

tập của cán bộ, viên chức trong ủy ban xã và bên ngoài Thư viện có vốn tài liệu ban đầu và kho sách lúc đó còn vô cùng nghèo nàn, thiếu thốn cả về nội dung vàhình thức, phụ trách thư viện chưa được đào tạo chuyên môn, bên cạnh đó, đấy

là thời kỳ đất nước mới thống nhất, thư viện chưa thực sự thu hút sự quan tâmcủa chính quyền, các cơ quan đoàn thể, cũng như là bạn đọc Vì vậy hoạt độngcủa thư viện còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế Thư viện trực thuộc và chịu sựchỉ đạo trực tiếp của UBND xã với 3 phòng chức năng riêng biệt, cơ sở vật chất

tương đối đầy đủ đảm bảo cho thư viện hoạt động, phục vụ nhu cầu của ngườiđọc Đặc biệt nhờ sự quan tâm của lãnh đạo UBND xã cùng phòng văn hóa -thông tin huyện, thư viện xã Hương Sơn đã phát triển với số lượng nhanh cả về

số lượng và chất lượng, đa dạng tài liệu ở nhiều lĩnh vực khác nhau Từ khithành lập đến nay thư viện xã Hương Sơn ngày càng được củng cố và phát triển,thu hút dông người đọc đến sử dụng thư viện thư viện đã đáp ứng được phầnlớn nhu cầu thông tin cho bạn đọc Góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học, công nghệ, kinh tế, văn hóa, phục vụcông cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Hàng năm thư viện đều tiến hành bổ sung tài liệu theo chương trình mụctiêu quốc gia của bộ, tỉnh Vốn tài liệu phản ánh hầu hết mọi lĩnh vực khoa học,

xã hội, nông nghiệp, y học, giáo dục,…thu hút được nhiều độc giả tới thư viện,

đó là một thành tựu lớn mà thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố

Hà Nội đã đạt được

2 Nhân sự, vốn tài liệu của thư viện

- Nhân sự: hiện tại thư viện có 3 cán bộ phụ trách, trong đó có 1 cán bộ tốtnghiệp cao đẳng học chuyên ngành thư viện, 2 cán bộ tốt nghiệp trung cấp họcchuyên ngành khác được học lớp bồi dưỡng vè chuyên ngành thư viện

- Vốn tài liệu thư viện: Vốn tài liệu của thư viện hiện nay khá khiêm tốn Trong đó có sách, báo-tạp chí, công văn, quyết định, kế hoạch,…

3 Các chuẩn nghiệp vụ đang áp dụng

Thư viện đã ứng dụng tin học hóa trong các hoạt động của thư viện nhưtrong công tác xử lý dữ liệu, nhập tin, bổ sung nguồn thông tin trên mạng vàothư viện điện tử Trong đó thư viện áp dụng khung phân loại DDC sắp xếp môn loại theo môn ngành tri thức

Nghỉ thứ 7, chủ nhật và các ngày nghỉ lễ trong năm

Trung bình mỗi ngày thư viện có khoảng 20 lượt bạn đọc đến thư viện.Công tác phục vụ bạn đọc bao gồm các công việc: Quản lý bạn đọc; quản

lý tài liệu( quy trình mượn, trả sách, thống kê định kỳ)

Thư viện còn phải tiến hành công việc bảo quản tài liệu một cách hợp lítránh việc tài liệu bị hư hỏng trong quá trình sử dụng hoặc để trong kho

5 Sản phẩm và dịch vụ thông tin

Hiện nay, thư viện cung cấp các loại sản phẩm và dịch vụ thư viện sauđây:

- Mục lục, thư mục

- Dịch vụ đọc tại chỗ và mượn trả tài liệu

- Dịch vụ sao chụp tài liệu in ra giấy….theo yêu cầu người dùng tin

- Tổ chức triển lãm, trưng bày tài liệu mới hoặc tài liệu theo chuyên đề

PHẦN 2: BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ: “ CÔNG TÁC BỔ SUNG VỐN TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH

PHỐ HÀ NỘI ”

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thư viện là một thiết chế văn hóa xã hội có chức năng, nhiệm vụ giữ gìn

di sản thư tịch của dân tộc; thu thập, tàng trữ, tổ chức việc khai thác và sử dụngchung vốn tài liệu trong xã hội nhằm truyền bá tri thức, cung cấp thôngtin phục vụ cho nhu cầu học tập, nghiên cứu và giải trí của mọi tầng lớp nhândân

Bổ sung vốn tài liệu là một khâu quan trọng trong quy trình xử lý

nghiệp vụ của các cơ quan thông tin thư viện Bổ sung tài liệu bao gồm những chính sách và hoạt động thực tiễn đặc thù nhằm bảo vệ những tài liệu thư viện Bổ sung vốn tài liệu có ý nghĩa quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dùng tin, truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ cho nhu cầu đa dạng của mọi tầng lớp nhân dân Do vậy công tác bổ sung vốn tài liệu cũng góp phần không nhỏ vào việc nâng cao uy tín, chất lượng hoạt động của thư viện, góp phần quyết định sự tồn tại và phát triển cơ quan thông tin -thư viện

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của bạn đọc cả về nội dung và hình thức tài liệu, các thư viện đã không ngừng tìm kiếm, bổ sung phát triển vốn tài liệu của mình ngày càng đa dạng phong phú phù hợp với nhu cầu của bạn đọc Thư viện thường bổ sung những tài liệu tốt phù hợp với người dùng tin

và chức năng, nhiệm vụ của thư viện thì sẽ thu hút được nhiều độc giả, tần số sách phục vụ bạn đọc sẽ cao, tiết kiệm nhiều kinh phí và đem lại nhiều hiệu quả kinh tế lẫn tinh thần

Bên cạnh nhu cầu sử dụng tài liệu đa dạng của bạn đọc là sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, sự bùng nổ thông tin của thế kỷ 21, kỷnguyên của nền kinh tế tri thức, sự ham hiểu biết khám phá tri thức, chinh

phục khó khăn của con người đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy thư

viện phải luôn tăng cường bổ sung vốn tài liệu (nguồn lực thông tin) để thỏa mãn cao nhất nhu cầu tin của người dùng tin.Tuy nhiên do nhu cầu ngày càngcao, yêu cầu cấp thiết đặt ra cho thư viện là phải có thêm nhiều tài liệu mớiphong phú về nội dung và hình thức

Bên cạnh những tài liệu truyền thống, thư viện cần bổ sung nhiều dạngtài liệu mới, đa dạng ở nhiều lĩnh vực nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, đápứng nhu cầu tin tại thư viện.Xuất phát từ mong muốn hỗ trợ tốt hơn cho quátrình xây dựng, phát triển vốn tài liệu tại thư viện xã Hương Sơn, huyện MỹĐức, thành phố Hà Nội , đồng thời đóng góp những kế hoạch bổ sung vốn tàiliệu phù hợp với tình hình của thư viện và với nhu cầu của bạn đọc Chính vìvậy mà tôi đã chọn đề tài: “Công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện xã HươngSơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội” làm báo cáo kiến tập của mình

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

2.1. Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện xãHương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội

2.2. Giới hạn của đối tượng

- Thời gian : Công tác bổ sung vốn tài liệu của thư viện trong giai

đoạn hiện nay

- Không gian: Khảo sát công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện xã Hương Sơn,huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội

- Nội dung: Công tác bổ sung vốn tài liệu, thực trạng bổ sung tài liệu tại thư viện

xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội

3 Giả thuyết nghiên cứu

Công tác bổ sung vốn tài liệu được ứng dụng vào thư viện xã sẽ cung cấp

và thỏa mãn nhu cầu thông tin cho người dân trong địa bàn xã Hương Sơn,huyện

Mỹ Đức, thành phố Hà Nội

4 Mục đích nghiên cứu

Đề tài đi sâu tìm hiểu thực trạng công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện

xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, trên cơ sở đưa ra một sốkhuyến nghị nhằm làm phong phú, phát triển hơn nữa kho tài liệu trong thưviện

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về công tác bổ sung vốn tài liệu

- Khảo sát phân tích, đánh giá thực trạng công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện

xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2015-2016,phân tích nguyên nhân của những ưu điểm cũng như hạn chế của công tác

- Đưa ra những khuyến nghị, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quảcủa công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức,thành phố Hà Nội nói riêng và các thư viện trên địa bàn các tỉnh, thành phố cảnước nói chung

6 Phương pháp nghiên cứu

Trong suốt quá trình nghiên cứu công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện

xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, tôi dự kiến sẽ sử dụng cácphương pháp cụ thể sau:

- Khảo sát thực tiễn

- Phương pháp phân tích + tổng hợp

- Nghiên cứu tài liệu liên quan đến đề tài

- Nguồn tin từ mạng internet

7 Đóng góp của đề tài

Đề tài nghiên cứu có thể ứng dụng thực tiễn góp phần chuẩn hóa, nângcao hiệu lực, hiệu quả của công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện xã HươngSơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội

- Kết quả đạt được của đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo

- Giải pháp trong nghiên cứu có thể ứng dụng cho thư viện và thực tiễn

8 Lịch sử nghiên cứu

Công tác bổ sung vốn tài liệu trong thư viện đóng một vai trò rất quantrọng, vốn tài liệu là cầu nối giữa bạn đọc và thư viện, giúp thư viện hoàn thànhxuất sắc chức năng nhiệm vụ của mình, đồng thời thỏa mãn nhu cầu của bạnđọc, gắn kết bạn đọc với thư viện để học tập nghiên cứu, giải trí và tăng cườngtri thức cho mình

Trước đây chưa có công trình nào về vấn đề công tác bổ sung vốn tài liệutại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, nên đề tài “Công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành

phố Hà Nội ” vẫn là đề tài mới Mặc dù vậy, những tài liệu được thu thập luôn

là những tài liệu quan trọng giúp tôi tiếp tục đi sâu nghiên cứu và hoàn thành bàibáo cáo của mình

9 Cấu trúc đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo,

đề tài được chia làm 3 chương:

Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NÔI

Chương 2: HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC BỔ SUNG VỐN TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC,THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BỔ SUNG VỐN TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Chương 1:

KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN XÃ HƯƠNG SƠN, HUYỆN MỸ ĐỨC,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI 1.1 Vài nét giới thiệu về thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội

1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Hương Sơn là xã vùng trũng, nằm ở phía nam huyện Mỹ Đức, phía đôngbắc là sông Đáy và sông Mỹ Hà bao quanh, phía tây nam là dãy núi đá vôi baoquanh giáp 2 tỉnh Hòa Bình và Hà Nam Hồ Hương Tích nối liền sông Mỹ Hàqua Phú Yên theo ven núi ra sông Đáy, tạo thành vùng độc lập

Từ những nhóm dân cư đầu tiên từ vùng cao tràn xuống định cư ở làngĐục, dần dần thu hút, bổ sung nhiều lớp dân cư từ các vùng miền khác nhau.Trải qua quá trình biến thiên của lịch sử, ranh giới, tên gọi vùng đất Hương Sơn

có nhiều thay đổi Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay, xã thuộchuyện Mỹ Đức, địa giới hành chính tiếp tục có sự phân tách rồi hợp lại

Là vùng quê có lịch sử phát triển lâu đời gắn liền với tiến trình hìnhthành và phát triển của quốc gia dân tộc, với các nền văn minh Văn Lang-ÂuLạc-Đại Việt-Việt Nam, đời sống văn minh của người dân Hương Sơn vô cùngphong phú và giàu chất nhân văn Lịch sử hình thành và phát triển của xã HươngSơn diễn ra lâu dài, liên tục từ cổ xưa tới hiện đại Nhân dân thể hiện truyềnthống văn hóa cao đẹp của dân tộc, đoàn kết, hỗ trợ nhau trong cuộc sống và sảnxuất Bên cạnh nền văn hóa bản địa là sự tiếp nhận, các nét văn hóa vùng miền

từ nhiều miền quê đất nước hội tụ về đây, góp phần làm phong phú đời sống vănhóa truyền thống

Thư viện xã Hương Sơn được thành lập khi UBND xã thành lập, vớimục đích là nơi cung cấp tài liệu phục vụ công việc chuyên môn, nghiên cứu,học tập của cán bộ, viên chức trong ủy ban xã và bên ngoài Thư viện có vốn tàiliệu ban đầu và kho sách lúc đó còn vô cùng nghèo nàn, thiếu thốn cả về nộidung và hình thức, phụ trách thư viện chưa được đào tạo chuyên môn, bên cạnh

đó, đấy là thời kỳ đất nước mới thống nhất, thư viện chưa thực sự thu hút sự

quan tâm của chính quyền, các cơ quan đoàn thể, cũng như là bạn đọc Vì vậyhoạt động của thư viện còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế Thư viện trực thuộc vàchịu sự chỉ đạo trực tiếp của UBND xã với 3 phòng chức năng riêng biệt, cơ sởvật chất tương đối đầy đủ đảm bảo cho thư viện hoạt động, phục vụ nhu cầu củangười đọc Đặc biệt nhờ sự quan tâm của lãnh đạo UBND xã cùng phòng vănhóa - thông tin huyện, thư viện xã Hương Sơn đã phát triển với số lượng nhanh

cả về số lượng và chất lượng, đa dạng tài liệu ở nhiều lĩnh vực khác nhau Từkhi thành lập đến nay thư viện xã Hương Sơn ngày càng được củng cố và pháttriển, thu hút dông người đọc đến sử dụng thư viện thư viện đã đáp ứng đượcphần lớn nhu cầu thông tin cho bạn đọc Góp phần nâng cao dân trí, đào tạonhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học, công nghệ, kinh tế, văn hóa,phục vụ công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Hàng năm thư viện đều tiến hành bổ sung tài liệu theo chương trình mụctiêu quốc gia của bộ, tỉnh Vốn tài liệu phản ánh hầu hết mọi lĩnh vực khoa học,

xã hội, nông nghiệp, y học, giáo dục,…thu hút được nhiều độc giả tới thư viện,

đó là một thành tựu lớn mà thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố

- Đối tượng phục vụ của thư viện

Đối tượng phục vụ của thư viện cấp xã là các tầng lớp nhân dân đangsinh sống, làm việc, lao động, học tập trên địa bàn

- Nhiệm vụ

1 Căn cứ chương trình phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của địa phương

và kế hoạch công tác của Uỷ ban nhân dân cấp xã, xây dựng kế hoạch hoạt độnghàng năm và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt.

2 Tổ chức phục vụ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người dân sử dụngvốn tài liệu thư viện, tổ chức các hình thức phục vụ đọc tại chỗ, cho mượn vềnhà, mở cửa thư viện theo ngày, giờ nhất định phù hợp với điều kiện lao động vàsinh hoạt của nhân dân địa phương

3 Xây dựng vốn tài liệu mang tính chất tổng hợp phù hợp với trình độ vànhu cầu của nhân dân, với đặc điểm và yêu cầu phát triển kinh tế, văn hoá, xãhội của địa phương

Tăng cường vốn tài liệu thông qua việc tiếp nhận sách, báo luân chuyển từthư viện tỉnh, huyện, sách, báo do tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tài trợ,biếu, tặng hoặc trao đổi với các thư viện, phòng đọc sách khác trên địa bàn

4 Thường xuyên tổ chức các hoạt động thông tin, tuyên truyền, giới thiệusách báo để thu hút người dân đến sử dụng thư viện; tổ chức các đợt vận độngđọc sách, báo, xây dựng phong trào đọc, hình thành thói quen đọc sách, báo củanhân dân địa phương

5 Tham gia xây dựng và phát triển mạng lưới tủ sách, phòng đọc sách ở

cơ sở

6 Thực hiện báo cáo định kỳ 6 tháng, 1 năm, báo cáo đột xuất về tìnhhình hoạt động của thư viện với Uỷ ban nhân dân cấp xã và thư viện cấp huyện

1.1.3 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ của thư viện

Cơ cấu tổ chức của một cơ quan thông tin - thư viện là hệ thống cácphòng ban với những chức năng và nhiệm vụ riêng Cơ quan thông tin - thư viện

có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ, chức năng của mình thông qua hoạt động củacác phòng ban Vì vậy, tất yếu phải có sự phân công trách nhiệm, sắp xếp tổchức một cách rõ ràng giữa các cán bộ và sự phối hợp hoạt động thống nhấttrong cơ quan

Hiện nay, thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nộigồm 3 phòng ban với 3 cán bộ Cụ thể:

- Phòng đọc có 1 cán bộ phụ trách, có nhiệm vụ phục vụ bạn đọc đến đọc và tra

cứu tài liệu taị chỗ, tổ chức các hình thức tuyên truyền sách báo.

- Phòng mượn có 1 cán bộ phụ trách, làm nhiệm vụ phục vụ nhu cầu mượn củabạn đọc, xử lý nghiệp vụ thư viện

- Phòng công nghệ cán bộ thông tin có 1 cán bộ phụ trách, ứng dụng công nghệthông tin vào hoạt động thư viện, xử lý, nhập tin và tạo lập cơ sở dữ liệu trênmáy

Công việc bổ sung tài liệu là một công việc tương đối phức tạp, bao gồmcác khâu: Xây dựng chính sách bổ sung, tìm chọn tài liệu, nhà cung cấp, thươngthảo hợp đồng mua tài liệu, thu thập và xử lý tài liệu…để thực hiện tốt các côngviệc trên đòi hỏi người cán bộ bổ sung ngoài các kiến thức chung về đường lốichủ trương của Đảng và nhà nước, về chức năng nhiệm vụ của thư viện mình,kiến thức nghiệp vụ thư viện, còn phải có hiểu biết về công tác xuất bản tàiliệu,và thị trường xuất bản phẩm, hiểu biết về các khía cạnh pháp lý trong kinhdoanh, nhất là luật thương mại, các thủ tục mua tài liệu…nhằm đáp ứng nhu cầuthông tin của người đọc

Tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội có một cán

bộ bổ sung tốt nghiệp trung cấp thư viện, trong quá trình tiến hành lập kế hoạch

bổ sung, cán bộ bổ sung tài liệu tại thư viện luôn tìm hiểu kiểm tra xem nhữngnguồn tài liệu ấy có phù hợp với thư viện hay không, đồng thời nắm vững cáchkhai thác các nguồn tin này để hướng dẫn cho đồng nghiệp và bạn đọc Cán bộ

bổ sung phải luôn nghiên cứu, tìm hiểu nhu cầu thong tin của bạn đọc ở nhiềuphương diện khác nhau, thường xuyên điều tra nhu cầu tin, lấy ý kiến phản hồi

từ độc giả, từ đó tìm hiểu những tài liệu nào còn thiếu, tài liệu nào không phùhợp với bạn đọc Từ đó giúp thư viện có thể bổ sung đúng diện và hoàn chỉnhhơn

1.1.4 Cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin của thư

viện

*Cơ sở vật chất thư viện

Cơ sở vật chất là một trong những thành phần quan trọng không thể thiếucủa cơ quan thông tin thư viện Cơ sơ vật chất đầy đủ, tiện nghi, thuận lợi là yếu

tố quan trọng thu hút ban đọc đến với thư viện

Thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội mặc dù là thưviện xã, song cơ sở vật chất tương đối đầy đủ phục vụ cho bạn đọc khi lên thưviện, đảm bảo cho cán bộ lên thư viện, cũng như bạn đọc có không gian thoảimái, môi trường trong lành sạch đẹp, thoáng mát, trụ sở thư viện khangtrang, thuận lợi để sử dụng tài liệu một cách hiệu quả nhất.

Thư viện đã đầu tư một phần ngân sách để nâng cấp thư viện, mua mớiphần lớn các giá sách, bổ sung thêm các tài liệu Tính cho đến nay cơ sở vật chấtcủa thư viện khá tiện nghi và đầy đủ, vốn tài liệu ngày càng tăng lên phong phú

về mặt nội dung đa dạng về mặt hình thức đáp ứng được nhu cầu nghiên cứu,tìm hiểu, khai thác thông tin

Để phục vụ cho công tác bổ sung vốn tài liệu thư viện cũng đã được đầu

tư các trang thiết bị để phục vụ cho công tác nghiệp vụ cũng như phục vụ tốtnhất cho người dùng tin

*Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thư viện

Việc sử dụng và phát triển công nghệ thông tin trong lĩnh vực thư viện đãtrở thành phổ biến và được coi là các tiêu chí của thư viện hiện đại, nhằm mụcđích nâng cao chất lượng các khâu công tác nghiệp vụ thư viện, và để sử dụngthông tin có hiệu quả nhất

Trong những năm trở lại đây thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức,thành phố Hà Nội đã từng bước tiến hành công tác tin học hóa trong thư viện

1.2 Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội

Người dùng tin là một nhóm người cụ thể trong xã hội, có nhu cầu tinvà

sử dụng thông tin để thỏa mãn nhu cầu của mình thông qua việc sử dụngcác sảnphẩm và dịch vụ thông tin

Nhu cầu tin là những đòi hỏi khách quan của con người đối với việc tiếpnhận và sử dụng thông tin nhằm duy trì hoạt động sống của mình

Với đặc điểm là thư viện xã, người dùng tin chủ yếu là cán bộ làm việctrong uỷ ban xã Ngoài ra thư viện còn phục vụ người dùng tin ngoài ủy ban cónhu cầu sử dụng các dịch vụ tại thư viện Hầu hết sử dụng các sản phẩm và dịch

vụ của thư viện như mượn về nhà, đọc tại chỗ, tra cứu hệ thống thông tin truyềnthống và hiện đại Ngày nay, thông tin đóng vai trò vô cùng quan trọng, khôngthể thiếu trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội: Học tập, nghiên cứu, côngviệc, nâng cao sự hiểu biết cho mọi người Mỗi bạn đọc là học sinh, hưu trí,công nhân viên chức, cán bộ quản lý đều trở thành những người sử dụng thôngtin tích cực của bất kỳ thư viện nào.

Thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội ngày một thuhút nhiều độc giả tới sử dụng vốn tài liệu, cũng như nguồn lực thông tin của thưviện, thành phần bạn đọc chính của thư viện bao gồm 4 đối tượng chính sau:

Họ là những người làm công tác quản lý, lãnh đạo các cơ quan, tập thể,

họ có trình độ chuyên môn sâu, hiểu biết rộng về nhiều lĩnh vực

Nhu cầu thông tin của nhóm này rất phong phú, do cường độ lao độngcao, không có nhiều thời gian cho việc tìm kiếm thông tin, nhưng họ lại luônyêu cầu thông tin phải kịp thời, chính xác, ngắn gọn phù hợp với công việc họquản lý Đó là những thông tin về chính trị, xã hội, các văn bản, nghị định,

nghị quyết của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực họ công tác, và các thông tin vềtình hình địa phương, xã hội

Hình thức phục vụ thường là các bản tin nhanh, các tin tóm tắt, tổng quan,phục vụ chủ yếu bằng phương pháp từ xa, theo yêu cầu cụ thể

* Nhóm công chức, viên chức

Đây là nhóm bạn đọc có trình độ chuyên môn, hiểu biết xã hội rộng Họcông tác ở nhiều lĩnh vực khác nhau, đa dạng, bao gồm cán bộ phòng ban, giáoviên, nhân viên nhà nước

Họ có nhu cầu thông tin về các tài liệu liên quan đến công việc của họ Họquan tâm đến các tài liệu về chuyên ngành họ làm việc, ngoài ra họ cũng có nhu

cầu sử dụng các tài liệu phục vụ cho nhu cầu giải trí như: truyện ngắn, tiểuthuyết, sách khoa học xã hội, báo-tạp chí,…

Họ cũng không có nhiều thời gian lên thư viện đọc tài liệu, mà chủ yếuthông qua hình thức mượn tài liệu về nhà

* Nhóm cán bộ hưu trí

Đây là nhóm bạn đọc chiếm khá đông của thư viện, họ chủ yếu là nhữngcán bộ về hưu, hoạt động ở nhiều lĩnh vực khác nhau Họ có nhiều thời gian lênthu viện đọc sách báo, nhu cầu thông tin của họ chủ yếu là báo, tạp chí về phápluật, kinh tế xã hội, bên cạnh đó còn có nhu cầu về sách kỹ thuật về nôngnghiệp, chăn nuôi, đặc biệt là tài liệu nói về sức khỏe tuổi già,…

Hình thức phục vụ chủ yếu của thư viện đối với nhóm này là phục vụ đọctại chỗ và mượn về nhà

* Nhóm bạn đọc là học sinh

Đây là nhóm bạn đọc chiếm số lượng đông nhất tại thư viện, bao gồmhọc sinh các cấp, từ bạn nhỏ bậc tiểu học cho tới các bạn học sinh trung học phổthông, đây là nhóm bạn đọc đang ở độ tuổi phát triển cả tâm-sinh lý, mongmuốn khám phá mọi hoạt động xã hội, những gì đang diễn ra bên ngoài xã hộiđều được lứa tuổi này tiếp thu rất nhanh

Nhu cầu đọc của nhóm này khá phong phú, ngoài các tài liệu liên quanđến các môn học ở trường, nhóm còn có nhu cầu đọc các tài liệu phù hợp với lứatuổi của mình như: tiểu thuyết tình yêu, truyện ngắn, danh nhân nổi tiếng, cácsách khoa học, kỹ năng sống,…Đây cũng là nhóm bạn đọc tích cực sử dụng tàiliệu nhất của thư viện

1.3 Vai trò của công tác bổ sung vốn tài liệu trong hoạt động thông tin thư viện tại thư viện xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố

Hà Nội

1.3.1 Khái niệm vốn tài liệu

Vốn tài liệu là một khái niệm mới, nó hình thành và hoàn thiện vào thế

kỷ 20 Trước đó nó trùng với khái niện thư viện

Đầu thế kỷ 20 bắt đầu nhận ra sự khác biệt giữa vốn tài liệuvà thư viện

Giữa thế kỷ 20 khái niệm vốn tài liệu được hình thành: “Vốn tài liệu làtổng hợp các xuất bản phẩm,các bản thảo và các tài liệu khác có trong thư việntạo điều kiện cho việc sử dụng của người đọc.”

Cuối thế kỷ 20, khái niệm mới hoàn thiện và được đưa vào thuật ngữchuyên ngành Từ điển thuật ngữ thư viện học(Liên Xô): “Vốn tài liệu là bộsưu tập các xuất bản phẩm và các vật mang tin được hình thành phù hợp vớichức năng của thư viện để sử dụng có tính chất xã hội, phù hợp với chức năng

và được giới thiệu nhiều phương diện với sự trợ giúp của hệ thống mục lục.”

Trong Pháp lệnh thư viện-Điều 3 mục 2:“Vốn tài liệu thư viện là nhữngtài liệu được sưu tầm,tập hợp theo nhiều chủ đề, nội dung nhất định, được xử lýtheo quy tắc, quy trình khoa học của nghiệp vụ thư viện, để tổ chức phục vụngười đọc đạt được hiệu quả cao và được bảo quản.”

1.3.2 Khái niệm bổ sung tài liệu

Bổ sung tài liệu theo tiếng Latin là “Completus” có nghĩa là đủ bộ phận,

đủ thành phần của một cái gì đó Trong thư viện học, quá trình này vẫnchưa có ýkiến thống nhất mà vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau xung quanh khái niệmnày

Công tác bổ sung tài liệu là quá trình sưu tầm, nghiên cứu và lựa chọnnhững tài liệu có nội dung tư tưởng tốt, có giá trị khoa học, thực tiễn, nghệ thuậtcao phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của thư viện để đáp ứng nhu cầu đọc vànhu cầu tin của người dùng tin tại chính thư viện đó và của xã hội

Như vậy, quá trình bổ sung không chỉ đảm bảo cho vốn tài liệu phùhợpvới các nhiệm vụ của thư viện mà còn làm cho vốn tài liệu của thư viện luônđược đổi mới Đây là quá trình thường xuyên đưa vào thư viện những tài liệucógiá trị sử dụng cao, phù hợp với thư viện và giải phóng ra phải thư viện nhữngtài liệu không còn giá trị, không phù hợp Theo quy luật lỗi thời thôngtin, thôngtin nào được trình bày trong tài liệu cũng dần bị già cỗi với thời gian, nó sẽ bịcác tài liệu mới lấn át và nhu cầu sử dụng nó cũng giảm sút dần

Qua đó thấy rằng: Bổ sung tài liệu không chỉ ảnh hưởng đến vốn tài liệu

về số lượng mà còn cả về chất lượng, về giá trị thông tin Vậy mỗi thư viện, mỗi