Xu hướng cải cách chính sách quản lý thuế trên thế giới và Việt Nam

MỤC TIÊU CỦA QUẢN LÝ THUẾ... giàu nghèo, cũng như đảm bảo chức năng phân phối thu nhập của chính sách thuế.. 2.1.2 Tăng cường ưu đãi thuế đối với các dự án quan trọng, ngành

Nhóm 1

Đề tài : XU HƯỚNG CẢI CÁCH CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ THUẾ TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT

NAM

PHẦN 1: KHÁI NIỆM VÀ MỤC

TIÊU QUẢN LÝ THUẾ

1.1 KHÁI NIỆM QUẢN LÝ THUẾ

o Quản lý nhà nước

o Quản lý tài chính công

o Quản lý thuế: là quá trình NN sử dụng hệ thống các công cụ và phương pháp thích hợp tác động lên đối tượng của quản lý thuế làm cho chúng vận dụng phù hợp với mục tiêu đề ra

o Chủ thể: Nhà nước

o Đối tượng:

o Công cụ: pháp luật, kế hoạch, chính sách…

o Phương pháp: hành chính, kinh tế, giáo dục…

1.2 MỤC TIÊU CỦA QUẢN LÝ THUẾ

- Tập trung, huy động đầy đủ kịp thời số thu cho NSNN trên cơ sở không ngừng nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu

- Tối thiểu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả quản lý thu

- Phát huy tối đa vai trò của thuế trong nền kinh tế

- Tăng cường ý thức chấp hành pháp luật cho các tổ chức kinh tế và dân cư

PHẦN 2: XU HƯỚNG QUẢN

LÝ CHÍNH SÁCH THUẾ TẠI

MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

2.1 XU HƯỚNG ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH THUẾ CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

2.1.1 Điều chỉnh thuế thu nhập theo hướng thúc đẩy sản xuất

- kinh doanh và công bằng thu nhập

 Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) được điều chỉnh theo

hướng cắt giảm thuế suất Nhằm thu hút đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh, nhiều nước đã cải cách hệ thống thuế, cắt giảm thuế TNDN phổ thông

 Ví dụ như:

- Anh (giảm từ 20% xuống 19% vào 01/4/2017)

- Slovakia (giảm từ 22% năm 2016 xuống 21% từ 01/01/2017)

- Irasel (giảm từ 24% năm 2016 xuống còn 23% năm 2017)

- Philippines (giảm từ 30% xuống 25% năm 2017)

- Italia (giảm từ 27,5% xuống 24% năm 2017)

- Malaysia đã đưa ra chính sách giảm thuế TNDN cho năm 2017 và

năm 2018 dựa trên sự tăng trưởng về thu nhập chịu thuế của năm trước đó: Giảm 1 điểm phần trăm thuế suất thuế TNDN đối với doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế năm trước tăng từ 5 - 10%, giảm 2 điểm phần trăm thuế suất đối với doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế năm trước tăng từ 10 - 15%, giảm 3 và 4 điểm phần trăm thuế suất thuế TNDN đối với doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế tăng tương ứng từ 15 - 20% và trên 20%

 Một số nước tăng cường khuyến khích hoạt động sản xuất đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) thông qua ưu đãi thuế TNDN

 Cụ thể là:

+ Singapore tiếp tục duy trì chính sách thuế 2016, theo đó giảm

50% thuế TNDN đối với DNNVV, nhưng số tiền giảm không quá 20.000 USD mỗi năm

+ Pháp cũng cắt giảm thuế TNDN về mức trung bình của châu Âu,

từ 33,3% xuống còn 28% đối với các DNNVV vào năm 2017 - 2018 và áp dụng đối với tất cả các công ty vào năm 2020

+ Canada giảm thuế suất thuế TNDN đối với DNNVV từ 11%

xuống 9% theo lộ trình 4 năm (2016 ở mức 10,5%, năm 2017 giảm còn 10%, năm 2018 là 9,5% và năm 2019 là 9%)

+ Hungary giảm thuế cho DNNVV từ 16% xuống 14% trong năm

2017 và giảm còn 13% vào năm 2018

 Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được điều chỉnh theo hướng tăng

thuế suất đối với thu nhập cao và giảm thuế suất đối với thu nhập thấp đồng thời tăng mức giảm trừ gia cảnh nhằm tăng cường vai trò phân phối thu nhập của chính sách thuế nhằm thu hẹp khoảng cách

giàu nghèo, cũng như đảm bảo chức năng phân phối thu nhập của chính sách thuế

 Anh tăng ngưỡng tính thuế TNCN từ 10.800 GBP năm 2016

-2017 lên 11.000 GBP trong năm -2017 - 2018 và nâng ngưỡng chịu thuế TNCN với thuế suất cao nhất từ 42.700 GBP đến 43.300 GBP

 Sau 4 năm không điều chỉnh (từ 2012 đến 2016), năm 2017

Singapore sửa đổi thuế TNCN Theo đó, thu nhập cao sẽ chịu

thuế suất lũy tiến từng phần cao hơn Cụ thể, thu nhập từ 160.000 - 200.000 USD sẽ chịu thuế suất lũy tiến từng phần 18% (từ 17% trước đó)

 Tại Thái Lan, ngày 19/4/2016, Chính phủ đã phê duyệt đề xuất

của Bộ Tài chính về sửa đổi thuế TNCN có hiệu lực từ năm 2017 Theo đó, nâng ngưỡng chịu thuế cao nhất (35%) từ trên 4.000.000 THB lên trên 5.000.000 THB

 Ireland cũng nâng mức giảm trừ đối với người phụ thuộc từ

1.000 EUR đến 1.100 EUR Ngưỡng tính thuế thu nhập được điều chỉnh tăng từ 12.000 EUR đến 14.000 EUR cho năm 2017

 Tại Hungary, từ ngày 01/01/2017, số tiền trợ cấp cho trẻ thứ ba

trong gia đình được điều chỉnh tăng từ mức hiện tại 83.330 HUF lên 100.000 HUF/một trẻ, mang lại lợi ích cho khoảng 350.000 gia đình

 Philippines cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc giảm

thuế suất thuế TNCN từ 32% xuống 25% trong năm 2017

 Chính phủ Pháp cũng cắt giảm thuế thu nhập khoảng 1 tỷ EUR (tương đương với 1,5 tỷ USD) vào năm 2017 Theo đó, đối tượng thụ hưởng là các hộ gia đình đơn lẻ có thu nhập dưới 1.900 EUR/tháng và các cặp vợ chồng có thu nhập dưới 3.800 EUR/tháng

2.1.2 Tăng cường ưu đãi thuế đối với các dự án quan trọng, ngành nghề cần khuyến khích phát triển

Singapore giảm 25% số thuế phải nộp cho mỗi thương vụ mua bán, sáp nhập từ ngày 01/4/2016 đến 31/3/2020 nhằm khuyến khích mua bán, sáp nhập; các công ty ủy thác cũng được hưởng thuế suất ưu đãi 12% từ ngày 01/4/2016 Malaysia tăng khấu trừ thuế đối với các chi phí trong hoạt động tài trợ nghệ thuật, văn hóa, di sản, mở rộng ưu đãi thuế đối với một số ngân hàng Hồi giáo, khách sạn, các chương trình phát triển nhà cung cấp và khấu trừ thuế đối với chi phí cứu trợ xã hội (cá nhân) bao gồm giảm thuế trên tiền đã trả cho chăm sóc trẻ em…

2.1.3 Chính sách thuế hướng tới tăng trưởng xanh

Chính sách thuế đối với tăng trưởng xanh đã được nhiều nước thực hiện dưới các hình thức khác nhau như thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, thuế xăng dầu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xe hơi, thuế carbon Anh áp dụng thuế carbon từ năm 2013 với mức thuế suất thấp 4,94 GBP/tấn CO2 Tháng 01/2015, thuế suất thuế carbon là 18,08 GBP/ tấn CO2 Đến năm 2016 - 2017 và 2017 - 2018, mức thuế được điều chỉnh tăng tương ứng lên 21,2 GBP và 24,62 GBP/tấn CO2 Nhằm hạn chế việc sử dụng phương tiện cá nhân, cũng như tăng nguồn ngân sách nhằm mục đích bảo vệ môi trường, năm 2017, Canada đã giảm tỷ lệ chi phí được trừ khi xác định thuế TNCN đối với nhân viên sử dụng phương tiện cá nhân cho mục đích kinh doanh (tương tự như khoản phụ cấp) từ

26 cent/km xuống còn 25 cent/km Ireland miễn hoàn toàn thuế carbon đối với các nhiên liệu đầu vào sử dụng để tạo ra điện năng hiệu quả cao trong các nhà máy điện và nhiệt kết hợp

PHẦN 3: XU HƯỚNG QUẢN

LÝ CHÍNH SÁCH THUẾ VÀ

KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

3.1 XU HƯỚNG QUẢN LÝ CHÍNH SÁCH THUẾ TẠI VIỆT NAM

3.1.1 Hoạt động của bộ máy quản lý thuế:

Sơ đồ hệ thống bộ máy quản lý thuế hiện hành

3.1.2 Chính sách quản lý thuế tại Việt nam

Luật Quản Lý Thuế số 78/2006/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2006 của Quốc Hội khóa XI, kỳ họp thứ 10 năm 2006 ra đời là cơ sở để tiến hành, thực hiện việc quản lý thu thuế ở nước ta theo đúng quy trình thủ tục và theo đúng các quy định của pháp luật Trong đó Luật quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nội dung quản lý thuế, các

nguyên tắc trong quản lý thuế, nghĩa vụ của người nộp thuế, trách nhiệm của cơ quan quản lý thuế, thủ tục hành chính thuế,

Ngoài ra còn có một số văn bản liên quan đến quản lý thuế đó là:

- Nghị định 83/2013/NĐ-CP hướng dẫn Luật quản lý thuế và Luật quản lý thuế sửa đổi

- Nghị định 91/2014/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 83/2013/NĐ-CP

- Nghị định 12/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế và sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định về thuế

Văn bản hợp nhất 18/VBHN-BTC năm 2015 hợp nhất Thông tư hướng dẫn Luật quản lý thuế; Luật quản lý thuế sửa đổi và Nghị định 83/2013/NĐ-CP, gồm các Thông tư sau:

- Thông tư 156/2013/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 83/2013/NĐ-CP

- Thông tư 76/2014/TT-BTC hướng dẫn Nghị định

45/2014/NĐ-CP về thu tiền sử dụng đất

- Thông tư 77/2014/TT- BTC hướng dẫn Nghị định

46/2014/NĐ-CP về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước

- Thông tư 119/2014/TT-BTC sửa đổi Thông tư 156/2013/TT-BTC, 111/2013/TT-156/2013/TT-BTC, 219/2013/TT-156/2013/TT-BTC, 08/2013/TT-156/2013/TT-BTC, 85/2011/TT-BTC, 39/2014/TT-BTC và 78/2014/TT-BTC để cải cách, đơn giản thủ tục hành chính về thuế

- Thông tư 151/2014/TT-BTC hướng dẫn thi hành Nghị định 91/2014/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định quy định về thuế

- Thông tư 26/2015/TT-BTC hướng dẫn quản lý thuế tại Nghị định 12/2015/NĐ-CP

- Thông tư 92/2015/TT-BTC hướng dẫn thực hiện một số nội dung quy định tại

- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế 71/2014/QH13 và Nghị định 12/2015/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế và sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định về thuế (Hiệu lực 30/7/2015)

- Thông tư 201/2013/TT-BTC hướng dẫn áp dụng Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA) trong quản lý thuế

Luật Quản lý thuế được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý thuế; tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế nộp đúng: đủ kịp thời tiền thuế vào Ngân sách Nhà nước và cơ quan quản lý thuế thu đúng: thu đủ tiền thuế; quy định rõ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người nộp thuế, cơ quan quản lý thuế và của các tố chức, cá nhân có liên quan trong việc quản lý thuế Đồng thời Luật được ban hành nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thuế theo hướng đơn giản, rõ ràng: minh bạch, dễ thực hiện, tăng cường vai trò kiểm tra giám sát của Nhà nước, cộng đồng xã hội trong việc thực hiện quản lý thuế

Luật được xây dựng dựa trên các nguyên tắc, quan điểm chỉ đạo như sau:

 Kế thừa các quy định của pháp luật hiện hành về quản lý thuế để quy định thống nhất trong luật quản lý thuế chung, phù hợp với mục tiêu, yêu cầu cải cách quản lý thuế trong những năm tới

 Tiếp cận với những kinh nghiệm quản lý thuế của các nước tiên tiến, áp dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam

 Tạo hành lang pháp lý cho đỗi mới phương thức quản lý thuế từ cơ chế chuyên quản, người nộp thuế thụ động trong thực hiện nghĩa vụ thuế sang cơ chế người nộp thuế chủ động trong việc xác định đúng số thuế phải nộp; thực hiện nộp thuế đúng thời hạn cũng như xác định các ưu đãi thuế, quyền lợi về thuế của mình Cơ quan quản lý thuế tập trung vào thực hiện tuyền truyền, phố biến hướng dẫn pháp luật thuế, kiểm tra, thanh tra bảo đảm tuân thủ pháp luật thuế

 Ngoài ra, Luật Quản lý thuế còn phải đảm bảo tính thống nhất với các Luật khác có liên quan như Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Thanh tra, Luật Khiếu nại, tố cáo: Luật Hải quan, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính

3.1.2 Xu hướng cải cách quản lý thuế tại Việt Nam

 Chủ thể quản lý thuế:

- Xây dựng bộ máy quản lý thuế hiệu quả, tiết giảm lao động, xây dựng mô hình quản lý phù hợp

- Nâng cao chất lượng cán bộ thuế

- Tăng cường công tác luân phiên, luân chuyển và chuyển đổi các vị trí công tác => sắp xếp bố trí những cán bộ có năng lực => nâng cáo chất lượng phục vụ, trình độ nghiệp vụ hướng dẫn NNT

- Tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp

=> Rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu cải cách trong tình hình mới; nâng cao hiệu quả của bộ máy quản lý Đây là giải pháp mang tính quyết định đến sự thành công của cải cách, thực hiện thành công, hiệu quả các giải pháp trong thực tiễn.

 Công cụ quản lý thuế:

- Pháp luật: xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung các Luật Thuế trước

hết nhằm thể chế hoá quan điểm, chủ trương, chính sách của Nhà nước

thông qua việc tiếp tục triển khai thực hiện các nhiệm vụ mà Bộ Chính trị (Nghị quyết số 07-NQ/TW ngày 18/11/2016), Quốc hội (Nghị quyết số 25/2016/QH14 ngày 9/11/2016), Chính phủ (Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 16/5/2016), Thủ tướng Chính phủ (Chỉ thị số 26/CT-TTg ngày 6/6/2017) và Chiến lược Cải cách thuế giai đoạn 2011 – 2020 đã đề ra guyên tắc của việc sửa các luật thuế là đảm bảo đúng bản chất của từng sắc thuế, đảm bảo tính nhất quán, rõ ràng, minh bạch, đơn giản, giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, tập trung sửa những bất cập so với thực tế, thống nhất với hệ thống pháp luật Đồng thời, việc sửa luật cũng đảm bảo mục tiêu hội nhập, phù hợp với các cam kết mà Việt Nam đã ký kết hoặc đang đàm phán

- Kế hoạch: Lên kế hoạch ngắn hạn, trung và dài hạn một cách cụ

thể => đánh giá, so sánh chất lượng, hiệu quả quản lý thuế từng giai đoạn 1 cách hiệu quả

- Chính sách: là công cụ mang tính năng động và nhạy cảm nhất

+ Chính sách kinh tế đối ngoại: Hội nhập kinh tế quốc tế diễn ra

ngày càng sâu rộng như hiện nay sẽ hỗ trợ tích cực cho tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam, từ đó thúc đẩy xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam là phải đẩy mạnh cải cách, trong đó cải cách chính sách thuế là yêu cầu bắt buộc đầu tiên để phù hợp với các cam kết hội nhập mà Việt Nam đã ký kết

+ Chính sách cơ cấu kinh tế thay đổi theo hướng dịch chuyển từ

nông nghiệp, công nghiệp sang dịch vụ => thay đổi cơ cấu nguồn thu

=> chú trọng công tác phân tích, đánh giá các biến động cơ cấu nguồn thu để kịp thời có biện pháp quản lý phù hợp hoặc đề xuất báo cáo Bộ Tài chính, Chính phủ sửa đổi, điều chỉnh các chính sách nhằm đảm bảo mục tiêu động viên ngân sách trong từng giai đoạn, phù hợp với tiến trình hội nhập

+ Chính sách thuế: Tác động đến thu nhập cuả các tổ chức kinh tế

và cá nhân Việc cải cách chính sách thuế cũng để đáp ứng, tương thích