Định giá trái phiếu và áp dụng tại Việt Nam

Khái niệm: Trái phiếu bond là một chứng khoán kỳ hạn từ 1 năm trở lên trong đó chứng nhận người vay nợ một khoản tiền được xác định cụ thể cùng với các điều khoản liên quan tới việc hoàn

BÀI TIỂU LUẬN Nhóm 1

Đề t à i : ĐỊNH GIÁ TRÁI PHIẾU CÓ THỂ MUA LẠI VÀ

ÁP DỤNG THỰC TẾ TẠI VIỆT NAM GVGD: TS LÊ TRUNG THÀNH

ĐỊNH GIÁ TRÁI PHIẾU CÓ

THỂ MUA LẠI

I Khái niệm trái phiếu có thể mua lại

1 Khái niệm:

Trái phiếu (bond) là một chứng khoán kỳ hạn từ 1 năm trở lên trong đó

chứng nhận người vay nợ một khoản tiền được xác định cụ thể cùng với các điều khoản liên quan tới việc hoàn trả khoản tiền này và lãi trong tương lai

Trái phiếu có thể mua lại là loại trái phiếu có kèm điều khoản được tổ

chức phát hành mua lại trước thời gian đáo hạn Tổ chức phát hành có quyền nhưng không bắt buộc phải mua lại loại trái phiếu này Khi phát hành, trái

phiếu này sẽ ghi rõ khi nào nó có thể được mua lại và giá mua lại là bao nhiêu Trong hầu hết các trường hợp, giá mua lại thường cao hơn mệnh giá và nó càng tăng cao đối với những trái phiếu được mua lại sớm hơn

2 Nguyên tắc mua lại trái phiếu:

Tổ chức phát hành thường mua lại trái phiếu nếu nó trả lãi cao hơn lãi suất thị trường Về nguyên tắc, tổ chức phát hành có thể tái phát hành cùng loại trái phiếu đó với lãi suất thấp hơn để tiết kiệm khoản lãi phải trả

Khi tổ chức phát hành quyết định mua lại trái phiếu, nhà đầu tư sẽ được thông báo việc mua lại thông qua các website của tổ chức phát hành, của các sàn giao dịch hoặc Sở chứng khoán và một số trang báo tài chính lớn, thông thường là 5 ngày làm việc trước khi tổ chức mua lại trái phiếu Trái phiếu sẽ ngừng trả lãi ngay sau khi nó được mua lại

II Đặc điểm trái phiếu có thể mua lại

1 Đối với bên nắm giữ trái phiếu

- Người nắm giữ đã trao cho bên phát hành quyền mua lại đợt phát hành trước ngày đáo hạn

- Rủi ro đối với nhà đầu tư: rủi ro tái đầu tư (khi lãi suất thị trường

đi xuống, tổ chức phát hành sẽ có khả năng vay tiền với mức lãi suất thấp hơn do đó tổ chức phát hành sẽ quyết định mua lại trái phiếu, nhà đầu tư sẽ không được hưởng mức lãi suất cao nữa); tiềm năng tăng giá của trái phiếu (khi lãi suất thị trường giảm sút) bị hạn chế do khi lãi suất đi xuống giá trái phiếu tăng tuy nhiên tổ chức phát hành thường có xu hướng mua lại trái phiếu trước khi đáo hạn

- Điều khoản bảo vệ mua lại: trái phiếu có thể sẽ không được mua lại trong khoảng thời gian ban đầu xác định, thường là khoảng hai đến ba năm, theo đó tổ chức phát hành chỉ được mua lại trái phiếu sau thời kỳ bảo

vệ này

- Lãi suất của trái phiếu có thể mua lại thường cao hơn lãi suất trái phiếu không thể mua lại có cùng tính chất (phần bù cho rủi ro có thể bị mua lại)

- Về thực chất, người sở hữu một trái phiếu có thể mua lại đang tham gia đồng thời vào hai giao dịch tách rời nhau: mua một trái phiếu không bị mua lại, với một mức giá xác định, bán cho nhà phát hành một quyền chọn mua, nhận được giá của quyền chọn

2 Đối với tổ chức phát hành trái phiếu

- Tổ chức phát hành có thể mua lại toàn bộ hay một phần trái phiếu

đã phát hành

- Điều kiện được mua lại thường chỉ có hiệu lực sau khi trái phiếu được lưu hành một thời gian nhất định chứ không có hiệu lực trong suốt thời hạn của trái phiếu

III Định giá trái phiếu có thể mua lại

1 Định giá trái phiếu có thể mua lại theo lợi suất trái phiếu

- YTC (Yield to call) là tỷ suất lợi nhuận thu được từ một trái phiếu nếu trái phiếu đó được thu hồi trước khi đáo hạn

- YTC giả định:

+ Lãi được tái đầu tư theo YTC

+ TP được giữ tới thời điểm mua lại giả định

+ Công ty phát hành mua lại TP vào thời điểm đó

- Công thức tính YTC

t n t=1

C M' PV= +

(1+YTC) (1+YTC)

�

Trong đó:

PV: giá trị hiện tại của trái phiếu

M’: giá trị mua lại của trái phiếu

C: lợi suất hàng kỳ

Công thức gần đúng:

C’: lợi suất hàng năm

n1: số năm khi tổ chức phát hành mua lại trái phiếu

1

M' - PV C' +

n YTC =

M' + PV 2

2 Định giá trái phiếu có thể mua lại theo mô hình cây nhị phân

Các giả định cần thiết:

Lãi suất trong tương lai sẽ nhận một trong hai mức có thể cao hoặc thấp, với xác suất 50% - 50%

Cây lãi suất tạo ra phải thỏa mãn:

+ Phù hợp với giả định về tính biến động của lãi suất và với mô hình lãi suất

+ Làm cho giá trị của các chứng khoán chuẩn phát hành gần nhất bằng với giá trị thị trường quan sát được của chúng

T = 0 (gốc cây); r0 là lãi suất của chứng khoán chuẩn mới nhất (hiện tại)

Tại mỗi nút, cách nhau 1 năm sẽ diễn ra

+ Một sự kiện ngẫu nhiên (thay đổi lãi suất, khi xây dựng cây lãi suất)

+ Hoặc một quyết định (có mua lại không, khi định giá trái phiếu kèm quyền chọn)

2

u d

r  � r e 

Trong đó:

σ tính biến động của lãi suất kỳ hạn 1 năm

ru lãi suất một năm mức thấp, sau 1 năm

rd lãi suất một năm mức cao, sau 1 năm

e ≈ 2,71828

Giá trị của trái phiếu tại một nút phụ thuộc vào các dòng tiền trong tương lai

Dòng tiền trong tương lai phụ thuộc:

GT trái phiếu sau đây 1 năm

Lãi định kỳ sau đây 1 năm

Các bước thực hiện:

Tại năm thứ 2

Bước 1: Chọn 1 giá trị cho rd1 – lãi suất kỳ hạn một năm, sau đây 1 năm, mức thấp

Bước 2: Xác định giá trị tương ứng của lãi suất kỳ hạn một năm, mức cao

Buớc 3: Tính giá trị của trái phiếu sau đây 1 năm

Bước 4: Tính PV bình quân của hai dòng tiền ở bước 3

Bước 5: So sánh giá trịở bước 4 với giá trị thị trường của trái phiếu:

Từ năm thứ 3 trở đi

Lặp lại 5 bước như trên, với mục tiêu: tìm rd2 sao cho PV bình quân tại Nu1

bằng giá trị trái phiếu tại đó, và PV bình quân tại Nd1 cũng bằng giá trị trái phiếu tại Nd1

Với rd2 thỏa mãn điều kiện đó, giá trị của trái phiếu tại N sẽ bằng giá thị trường có thể quan sát

IV Ví dụ thực tế về trái phiếu có thể mua lại

 Ví dụ trên thị trường quốc tế

Ngày 20/01/2014,China South City Holdings Ltd phát hành 400 triệu USD trái phiếu kỳ hạn 5 năm với mênh giá 1000USD, lãi suất coupon 8,25% được trả 6 tháng một lần Điều khoản mua lại:công ty có quyền mua lại trái phiếu đã phát hành bất kể thời điểm nào kể từ ngày 29/01/2017 với mức giá như sau:

+ 104,125% nếu thời điểm mua lại nằmtrong khoảng thời gian từ 29/01/2017 đến 28/01/2018

+ 102,0625% nếu thời điểm mua lại nằm trong khoảng thời gian từ

29/01/2018 trở về sau

Ngày 13/04/2017 công ty mua lại toàn bộ số trái phiếu đã phát hành

Giá trị hiện tại của cổ phiếu vào ngày 13/04/2017 là 1038,13USD

n

t n t=1

C M' PV= +

(1+YTC) (1+YTC)

�

=> YTC = 4,02%

 Ví dụ tại thị trường Việt Nam

Trái phiêu do BIDV phát hành:

Tháng 5/2006, BIDV đã phát hành thành công Trái phiếu tăng vốn BIDV đợt I/2006 với tổng giá trị 2,200 tỷ VNĐ trong thời gian ngắn

Các nội dung chính của trái phiếu tăng vốn:

- Loại tiền phát hành: VND;

- Hình thức trái phiếu: Theo hình thức trái phiếu ghi sổ;

- Ngày phát hành: 19/5/2006; Ngày thanh toán lãi 19/5 hàng năm & bắt đầu thanh toán lãi từ năm 2007;

- Thời hạn: Kỳ hạn trái phiếu 10 và 15 năm, BIDV thực hiện quyền mua lại vào thời điểm 5 năm trước khi đến hạn Trường hợp BIDV không thực hiện

quyền mua lại trái phiếu, chủ sở hữu trái phiếu được hưởng lãi suất cao hơn trong thời gian 5 năm còn lại

- Mệnh giá: Tối thiểu là: 1.000.000 VND (một triệu đồng), các mệnh giá lớn hơn phải là bội số của mệnh giá tối thiểu;

- Lãi suất:

Kỳ hạn Lãi suất các năm đầu

Lãi suất 5 năm cuối (nếu BIDV không mua lại)

- Trái phiếu tăng vốn không được thanh toán trước hạn và không được đảm bảo bằng tài sản của BIDV;

Số tiền khách hàng thanh toán khi mua trái phiếu:

- Số tiền nhà đầu tư thanh toán khi mua trái phiếu bằng mệnh giá trái phiếu Đối với nhà đầu tư mua trái phiếu trước ngày phát hành, ngân hàng sẽ tính

và thanh toán lãi phụ trội cho chủ sở hữu trái phiếu (từ ngày thực mua đến ngày liền kề trước ngày phát hành) theo lãi suất kỳ hạn trái phiếu

Ngày 29/04/2016, Hội đồng quản trị NHTMCP BIDV đã thông qua phương án mua lại trái phiếu dài hạn BIDV phát hành năm 2016 gồm: 1.016,014 tỷ đồng trái phiếu tăng vốn BIDV kỳ hạn 15 năm đáo hạn ngày 19/05/2021 và 695,521 tỷ đồng trái phiếu dài hạn để tăng vốn tự có BIDV đợt 2/2006 kỳ hạn 15 năm đáo hạn ngày 18/12/2021

BIDV làm thủ tục hủy niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM, ngày hủy niêm yết là ngày 09/05/2016

Kể từ ngày 10/05/2016, trái phiếu BID1_206 không còn giá trị để giao dịch chuyển nhượng và trái phiếu này sẽ được BIDV làm thủ tục hủy đăng ký tại ngày thực hiện mua lại Lý do và mục đích đăng ký: Thanh toán lãi trái phiếu năm 2016 và thực hiện quyền mua lại toàn bộ trái phiếu trước ngày đáo hạn Tỷ lệ thanh toán: 1 trái phiếu được nhận 110.200 đồng Thời gian thực hiện quyền mua lại và thanh toán tiền gốc, lãi cho người sở hữu trái phiếu: 19/05/2016

Để có thể đáp ứng và tuân thủ về an toàn vốn theo Basel II, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) thông báo về kết quả phát hành Trái phiếu BIDV đợt 1 năm 2016 như sau:

Trái Phiếu BIDBOND 16.26.01

Tổ chức phát hành Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Ngày phát hành 17/08/2016

Kỳ hạn trái phiếu 10 năm

Mệnh giá 1 tỷ đồng/trái phiếu

Giá phát hành 100% mệnh giá

Khối lượng 1.350 tỷ đồng

Lãi suất trái phiếu

Tiền lãi trái phiếu được trà sau, định kỳ hàng năm Lãi suất áp dụng trong năm (05) năm đầu tiên cố định là: 7,5%/năm

Nếu trái phiếu không được Tổ Chức Phát Hành mua lại sau năm (05) năm kể từ ngày phát hành thì mức lãi suất áp dụng cho thời hạn còn lại cùa trái phiếu là 8%/năm, trên cơ sở đàm bảo tuân thủ và phù hợp với các quy định hiện hành của pháp luật có liên quan

Phương thức phát

Quyền ưu tiên thanh

toán

Trái Phiếu xác nhận nghĩa vụ trả nợ trực tiếp, không có bào đảm mà trong trường hợp Tổ Chức Phát Hành bị giải quyết theo thủ tục phá sản hay giải thể, Người Sở Hừu Trái phiếu chỉ được thanh toán sau các yêu cầu thanh toán của các khoản nợ có bảo đảm và không có bảo dảm khác (các khoản

nợ không phải là Nợ Thứ cấp khác của Tổ Chức Phát Hành) Các Trái Phiếu phát hành cùng đợt sẽ có thứ tự thanh toán ngang nhau, không Trái Phiếu nào có quyền ưu tiên thanh toán hơn Trái Phiếu nào

Quyền mua lại trái

phiếu

BIDV có quyền được mua lại trước hạn toàn bộ trái phiếu, nhưng không được mua lại trước hạn một phần trái phiếu tại thời điểm năm (05) năm sau ngày phát hành trên cơ sở đảm bảo tuân thủ và phù hợp với quy định hiện hành của pháp luật có liên quan.

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) trân trọng thông báo về kết quà phát hành Trái phiếu BIDV đợt 2 năm 2016 như sau:

Trái Phiếu BIDBOND 16.26.02

Tổ chức phát hành Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Ngày phát hành 19/08/2016

Kỳ hạn trái phiếu 10 năm

Mệnh giá 1 tỷ đồng/trái phiếu

Giá phát hành 100% mệnh giá

Khối lượng 1.350 tỷ đồng

Lãi suất trái phiếu

Tiền lãi trái phiếu được trả sau, định kỳ hàng năm Lãi suất áp dụng ừong năm (05) năm đầu tiên cố định là: 7,5%/năm

Nếu trái phiếu không được Tồ Chức Phát Hành mua lại sau năm (05) năm kể từ ngày phát hành thì mức lãi suất áp dụng cho thời hạn còn lại của ưái phiếu là 8%/năm, trên cơ

sở đảm bảo tuân thủ và phù họp với các quy định hiện hành của pháp luật có liên quan

Phương thức phát

Quyền ưu tiên thanh

toán

Trái Phiếu xác nhận nghĩa vụ trả nợ trực tiếp, không có bảo đảm mà ưong trường họp Tổ Chức Phát Hành bị giải quyết theo thủ tục phá sản hay giải thể, Người Sờ Hữu Trái phiếu chi được thanh toán sau các yêu cầu thanh toán của các khoản nợ có bào đảm và không có bảo đảm khác (các khoản nợ không phải là Nợ Thứ cấp khác của Tổ Chức Phát Hành) Các Trái Phiếu phát hành cùng đợt sẽ có thứ tự thanh toán ngang nhau, không Trái Phiếu nào có quyền ưu tiên thanh toán hơn Trái Phiếu nào

Quyền mua lại trái

phiếu

BIDV có quyền được mua lại trước hạn toàn bộ trái phiếu, nhưng không được mua lại trước hạn một phần trái phiếu tại thời điểm năm (05) năm sau ngày phát hành trên cơ sở đàm bào tuân thủ và phù hợp với quy định hiện hành của pháp luật có liên quan.

KẾT LUẬN

Có thể thấy, việc phát hành thành công trái phiếu tăng vốn đã giúp BIDV tăng năng lực tài chinh, đáp ứng nhu cầu hoạt động kinh doanh, làm tăng khả năng cạnh tranh, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động giup ngân hàng chủ động hội nhập quốc tế

Song song với việc tăng vốn điều lệ, các ngân hàng cũng tiến hành tăng vốn tự có cấp 2 thông qua phát hành trái phiếu dài hạn BIDV đã gần như chạm trần giới hạn vốn cấp 2 nhưng giữa tháng 8/2016 vẫn phát hành thành công 2.700 tỉ đồng trái phiếu kỳ hạn 10 năm Để làm được điều này, trước đó, vào cuối tháng 4, BIDV đã công bố phương án mua lại hơn 1.711 tỉ đồng trái phiếu kỳ hạn 15 năm phát hành vào năm 2006 Như vậy thay vì để đáo hạn vào năm 2021, Ngân hàng này đã mua lại sớm trước năm năm để tạo hạn mức cho đợt phát hành trái phiếu mới vào tháng 8 vừa qua Phương án mua lại và sau đó phát hành trái phiếu mới của BIDV là khá khôn ngoan, vì theo quy định của NHNN, các trái phiếu được tính vào vốn tự có cấp 2 buộc phải có kỳ hạn trên năm năm tại thời điểm xác định giá trị Bắt đầu từ năm thứ năm trước khi đến hạn thanh toán, mỗi năm - tại ngày đầu tiên của năm - thì giá trị trái phiếu được tính vào vốn cấp 2 theo quy định phải được khấu trừ 20% để đảm

bảo đến ngày đầu tiên của năm cuối cùng trước khi đến hạn thanh toán, giá trị trái phiếu tính vào vốn cấp 2 bằng 0

Như vậy, nếu không mua lại danh mục trái phiếu đã phát hành từ năm

2006, thì đến năm 2017 trở đi mỗi năm ngân hàng này phải khấu trừ 20% giá trị danh mục trái phiếu trên ra khỏi vốn cấp 2 Vì vậy, BIDV đã thông qua phương án mua lại thời gian đáo hạn năm năm và sau đó phát hành thêm để đảm bảo có thể tính đủ 100% danh mục trái phiếu phát hành vào vốn cấp 2 cho những năm tiếp theo

BẢN PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC

TRONG NHÓM

Ph trách B n SLIDE: ụ ả MAI HỒNG ANH

Ph trách B n WORD: ụ ả VŨ PHƯƠNG CHI

Ph trách N i dung Ph n 1: ụ ộ ầ VŨ PHƯƠNG CHI, NGUYỄN THỊ LAN ANH

Ph trách N i dung Ph n 2: ụ ộ ầ NGUYỄN PHƯƠNG ANH, DƯƠNG XUÂN ANH

Ph trách N i dung Ph n 3: ụ ộ ầ MAI HỒNG ANH, ĐOÀN MAI HOÀI ANH

Ph trách Thuy t trình: ụ ế VŨ PHƯƠNG CHI, MAI HỒNG ANH

Ph trách Tr l i câu h i: ụ ả ờ ỏ NGUYỄN PHƯƠNG ANH, ĐOÀN MAI

HOÀI ANH, NGUYỄN THỊ LAN ANH, DƯƠNG XUÂN ANH