Tích hợp giáo dục ứng phó với biến đổi khí hâu trong dạy học sinh học ở THPT

KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC Chuyênngành:PhươngphápdạyhọcSinhhọcNgườihướngdẫnkhoahọcT hS.Hoàng ThịKimHuyền HÀNỘI- 2012... HàNội,tháng4năm2012 SinhviênTạ ThịThuyết... HàNộ

KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC Chuyênngành:PhươngphápdạyhọcSinhhọc

HÀNỘI- 2012

KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC Chuyênngành:PhươngphápdạyhọcSinhhọc

NgườihướngdẫnkhoahọcT hS.Hoàng ThịKimHuyền

HÀNỘI- 2012

HưngYênđãtạođiềukiệnthuậnlợichoemtrongsuốtthờigianhọctậpvànghiêncứu,giúpđ

ỡ đểe m hoànthànhtốtKhóaluậntốtnghiệp

Emxinchânthànhcảmơnnhữngngườithântronggiađìnhvàbạnđãđãgiúpđỡ,độngviênemtrongthờigianqua

Emxinchânthànhcảmơn!

HàNội,tháng4năm2012

SinhviênTạ

ThịThuyết

HàNội,tháng4năm2012

SinhviênTạ

ThịThuyết

MỤC LỤC

PHẦNI:MỞĐẦU 1

1 Lýdochọnđềtài 1

2 Mụcđíchnghiêncứu 2

3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu 3

3.1 Đốitượngnghiêncứu 3

3.2 Phạmvinghiêncứu 3

4 Nhiệmvụnghiêncứu 3

5 Phươngphápnghiêncứu 3

6 Nhữngđónggópcủađềtài 4

PHẦNII:NỘIDUNGVÀKÊTQUẢNGHIÊNCỨU 5

Chương1:Cơsởlíluậnvàthựctiễncủađềtài 5

1.1 Tổngquancácvấnđềnghiêncứu 5

1.1.1 Trênthếgiới 5

1.1.2 ỞViệtNam 5

1.2 Mộ t sốvấn đềvềBĐKH 6

1.2.1 Định nghĩa 6

1.2.2 Biểu hiệncủ aBĐKH 6

1.2.3 Nguyên nhâncủ aBĐKH 8

1.2.4 Tácđộng củaBĐKH 8

1.2.5 Giảipháp 9

1.3 Kháiquátvềtíchhợpvàdạyhọctíchhợp 11

1.3.1 Tíchhợp 11

1.3.2 Dạyhọc tíchhợp 12

1.3.3 CácdạngtíchhợpkiếnthứcBĐKH trongdạyhọcSinhhọcTHPT 12

1.4 CáchìnhthứctổchứcdạyhọctíchhợpBĐKHquamônSinhhọc 15

1.5 CácphươngphápdạyhọctíchhợpquadạyhọcSinhhọc 17

1.6 CáchoạtđộngcủaGV khiđịnhhướngtổchứcdạyhọc 18

1.7 CácnguyêntắckhikhaitháckiếnthứcBĐKH 19

1.8 Thựctrạng dạyhọ ctích hợ p giá o dụ cứng phóvớ iBĐKHtrongmôn SinhhọcởtrườngTHPT 20

1.8.1 Đốitượngđiềutra 20

1.8.2 Nộidungđiềutra 20

1.8.3 Kếtquảđiềutrathựctrạng 20

1.8.4 Nhậnxét 22

Chương2:Tíchhợp giá o dụcứng phóvới BĐKH trong dạ yhọ cmônSHởtrườngTHPT

23 2.1 Cácnội dungkiếnthứcvàkĩnăngvềứngphóvớiBĐKHcầngiáodụcquadạyh ọ c mônSHTHP T 23 2.2 Địachỉt íchhợpgiáo dụcứng phóv ớiBĐKHtrongdạyhọcSHTHPT242.3.Mộ t sốg i áoánminh họ a 50

2.4 Đánhgiáchấtlượngcácđịachỉv àg i áoántíchhợpứ ngphóv ớiBĐKH852.4.1.Mụcđíchđánhgiá 85

2.4.2 Nộ i dung đánh giá 85

2.4.3 Phươngphápđánhgiá 85

2.4.4 Kết quảđ ánh giá 85

PHẦNIII:KẾTLUẬN VÀKIẾNNGHỊ 87

1 Kếtluận 87

2 Kiếnnghị 87

TÀILIỆUTHAMKHẢO 88

1 Lýdo chọnđềtài

PHẦNI:MỞĐẦU

Bướcsangthếkỉ21nhânloạiđangphảiđốimặtvớimộttrongnhữngtháchthứclớnnhấtcủanhânloạiđólàvấnđềtráiđấtcủachúngtađangngàymộtnóngl ê n vàngàycàngxuấthiệnnhiềuhiệntượngthờitiếtcựcđoannhư:bãolũ,độngđ ấ t , sóngthần…

vớicườngđộngàycàngmạnh.Mà nguyênnhâng ây ranhữnghiệntượngtrênlàdosự“Bi

ếnđổikhíhậu”.

VàgiờđâyBĐKHđãtrởthànhnguycơlớnnhấtphảiđốimặttronglịchsửpháttriểncủaloàingườigâyhậuquảrấtnghiệmtrọng:làmchonhiệtđộtráiđấtc ủ a chúngtahiệnđangtăngkhoảng1-

20C,băngở2cựcTráiđấtđólàNamCựcv à BắcCực,làmxuấthiệnnhiềuhiệntượngthờitiếtbấtthường:mưalớn,bão,lũlụt,hạnhán TheobáocáomớinhấtcủacủaLiênHợpQuốc,ViệtNamđượccoil à quốcgiachịuảnhhưởngBĐKHnhiềunhấtởkhuvựcĐôngNamÁvàlàmộttrongnămnướctrênthếgiớichịuảnhhưởngnghiêmtrọngnhấttừsựBĐKH,rấtnhiềuhiệntượngcựcđoanxuấthiệnngàyc à n g nhiềutrongthờigiangầnđây:nhữngtrậnnắngnóng,rétđậm,nhữngcơnbãox ả y r a v ớ i cườngđộngàycàngmạnhdầnlên.VàchođếncuốithếkỉXXI(vàokhoảng2100)nhiệtđộtăngtrungbìnhsẽtănglênkhoảng2đến4,50C,mựcnướcbiểnsẽtănglênkhoảng1mnữa.Khiđókhoảng90%diệntíchlúaĐồngBằngSôngCửuLongbịngậphoàntoànv à 4,4%lãnhthổViệtNambịngậpvĩnhviễnđồngnghĩavớiconsố20%cácxãtrêncảnướcvà9.200conđườngbộsẽbịxóabỏhoàntoàn,kếtcụcthảmhại,đauthươngdosựBĐKHgâynên

NhậnthứcđượctáchạicủaBĐKHgây

ra,thếgiớiđãnhậnđịnhrằngchúngt a phảiứngphóvớiBĐKH.Hòachungvớithếgiớivềvấn

đ ề “ Ứ n g phóvớiBĐKH”ởViệtNamchúngtađãvàđangcốgắnglàmmọicáchnhằmgiảmnhẹ ảnhhưởngcủathiêntai,cảbằngkhoahọckĩthuậtvàcácgiảiphápxãhội.TháchthứclớnnhấtcủaViệtNamhiệnnaylàchưacóchiếnlược,chínhsáchphùhợp(ViệtNamđãthamgiacáctổchứcquốctếnhằmgiảmtáchạicủaBĐKHgâyra).ViệtNamđãxâydựngchươngtrình“MụctiêuQuốcgiaứngphóvớiBĐKH”đãđượcThủtướngChínhphủphêduyệtngày2/12/2008vàtrởthànhđịnhhướngvàchiếnlượccơbảnquốcgiađểứngphóvớiBĐKH.Chươngtrìnhđượcthựchiệntrênphạmv i toànquốctheo3 giaiđoạn:Khởiđộng( 2 0 0

9 -2010),Triểnkhai(2011-2015), Pháttriển(sau2015)

Đểhướngứngchươngtrình“MụctiêuQuốcgiaứngphóvớiBĐKH”.Ngày2/7/2011,tạiHàNộiđãdiễnrahộithảođónggópýkiếnchokếhoạchhànhđộngvề ứngphóvới

BĐKHvàDựán“Đưaracácnội dungứngphóvớiBĐKHvàocác

chươngtrìnhgiáodụcvàđàotạo”giaiđoạn2011-2015.Theođó,tấtcảcácbậchọcsẽđượctíchhợpnộidungứng

phóvớiBĐKHvàochươngtrìnhgiảngdạy,tùytừngđộtuổi,đặcđiểmtâmsinhlýcủahọcsinhmàlựachọncácnộidungthíchhợp.Vànăm2016chươngtrìnhhọcTHPTsẽcóthemmônhọcvềGDMT.Hiệnn a y BộGiáodụcđangtriểnkhaicôngtácđếnnăm2015sẽlồngghépvàtíchhợpvấnđềBĐKHvàochươngtrìnhgiảngdạycủatấtcảcáccấphọctừMầmnonđếnđạihọc

XuấtpháttừnhữngvấnđềtrêncùngmongmuốngópmộtphầnnhỏbéđểgópphầntíchhợpBĐKHvàodạyhọcởtrườngphổthông,chúngtôiđãtiếnhànhnghiêncứuvàthựchiện

đềtài:“Tíchhợpgiáo dụcứng phóvớiBĐKHtrongd ạ y họcSinhhọcởTHPT”.

2 Mụcđíchnghiêncứu

NhằmnângcaonhậnthứccủaHS,đểcácemthấyđượcnhữnghậuquảcủaBĐKHgâyra.TừđócáchnhìnđúngđắnvềBĐKHvàcóthểđưaranhữnggiảiphápgópphầnlàmgiảmthiểutáchạicủaBĐKHgâynên

- Phântíchxácđịnhnhữ

ngnộidungchươngtrìnhSinhhọcTHPTcót h ểtíchhợpgiáodụcứngphóvớiBĐKHvàhìnhthứctíchhợpchophùhợpgiáodục

- Thiết kếmộtsốgiáo ánminh họanộidungcót h ểh i ệnứngphóv ớiBĐKH

Thôngqua vănbảnvàphiếunhậnxétđánhgiá.Chúngtôiđãxinýkiếnnhậnx é t , đánhgiácủaGVdạyhọcsinhhọccókinhnghiệmgiảngdạyởtrườngTHPTvềcácđịachỉt íchhợpgiáodụ cứngphóv ới BĐKHvàg i áoánminh họa

- Năm1992,cácnướcn h ấttrírằngnhiệtđộTráiđấtvàt h ờitiếttoàncầuthayđổimộtcáchnhanhchóngvàb ấtthường.

ViệtNamđ ã x â y dựngchươngtrình“MụctiêuQuốcgiaứngphóvớiBĐKH”đãđượcThủtướngChínhphủphêduyệtngày2/12/2008vàtrởthànhđịnhhướngvàchiếnlượccơbảnquốcgiađểứngphóvớiBĐKH.Chươngtrìnhđượcthựchiệntrênphạmvitoànquốctheo3giaiđoạn:Khởiđộng(2009-2010),Triểnkhai(2011-2015),Pháttriển(sau2015)

Đểhướngứngchươngtrình“MụctiêuQuốcgiaứngphóvớiBĐKH”.Ngày2/7/2011,tạiHàNộiđãdiễnrahộithảođónggópýkiếnchokếhoạchhànhđộngvềứngphóvớiBĐKHvàDựán“Đưaracácnội

dungứngphóvớiBĐKHvàocácchươngtrìnhgiáodụcvàđàotạo”giaiđoạn2011-2015

HiệnnayBộGiáodụcđangtriểnkhaicôngtácđếnnăm2015sẽlồngghépv à tíchhợpvấnđềBĐKHvàochươngtrìnhgiảngdạycủatấtcả cáccấphọctừMầmnonđếnđạihọc

1.2 Mộ tsốv ấ nđềv ềB ĐKH

1.2.1Địnhnghĩa

Biếnđổikhíhậulànhữngbiếnđổitrongmôitrườngvậtlýhoặcsinhhọcgâyranhữngảnhhưởngcóhạiđángkểđếnthànhphần,khảnăngphụchồihoăcsinhsảncủacáchệsinhtháitựnhiênvàđượcquảnlýhoặcđếnhoạtđộngcủacáchệthốngkinhtế-

xãhộihoặcđếnsứckhỏevàphúclợicủaconngười(Côngước

1.2.2 Biểuhiệncủa BĐKH

* Những biểu hiệncủ a biếnđổikhíhậu

- NhiệtđộkhôngkhícủaTráiĐấtđangcóxuhướngnóngdầnlên:từnăm1850đếnnaynhiệtđộtrungbìnhđãtăng0,740C,trongđónhiệtđộtại2cựccủaTráiĐấttănggấp2lầnsovớisốliệutrungbìnhtoàncầu;vàtheodựbáonhiệtđộtrungbìnhcủaTráiĐấtcóthểtănglên1,1-6,40Ctớinăm2100,đạtmứcchưatừngcótronglịchsử10.000nămqua

ỞViệtNamtrongvòng50năm(1957-2007)nhiệtđộkhôngkhítrungbìnhtăngkhoảng0,5-0,70

C,sẽtăngtừ1-20Cvàonăm2020vàtừ1,5-20Cvàonăm2070

- Cósựdângcaocủamựcnướcbiểngâyngậpúngvàxâmnhậpmặnởcácvùngthấpvenbiểnvàxóasổnhiềuđảotrênbiểnvàđạidương

- CósựthayđổithànhphầnvàchấtlượngkhíquyểncóhạichomôitrườngsốngcủaconngườivàcácsinhvậttrênTráiĐất

- Cósựxuấthiệncủanhiềuthiêntaibấtthường,tráiquyluật,mứcđộlớnnhư bão,mưalớn,hạnhángâynênnhữngtổnthấttolớnvềngườivàtàisản

*Đặcđiểmcủabiếnđổikhíhậutoàncầu

- Diễnrachậm,từtừ,khópháthiện,khóđảongược;

- Diễnratrênphạmvitoàncầu,cóảnhhưởngtớitấtcảcáclĩnhvựccóliênquanđếnsựsốngvàhoạtđộngcủaconngười;

- Cườngđộngàymộttăngvàhậuquảkhólườngtrước;

pháttriểncủamình

1.2.3 Nguyên nhâncủa BĐKH

NgoàinhữngnguyênnhântựnhiêngâynênsựBĐKHtoàncầuđãdiễnratrongquátrìnhhìnhthànhvàpháttriểncủaTráiĐấttrongcácthờigiantrướcđâyn h ư sựtươngtácgiữavậnđộng

củaTráiĐấtvàvũtrụ,sựthayđổicủabứcxạMặtTrời,sựtácđộngcủakhíCO2docáchoạtđộngnúilửa,cháyrừnghoặccáctrậnđộngđấtlớngâyra;nguyênnhânchínhgâynênBĐKHtrongvòng300nămgầnđâyvàđ ặ c biệttrongnửathếkỷqual à dohoạtđộngcôngnghiệppháttriểnsử dụngrấtnhiềunhiên liệuvànănglượng thảivàobầukhíquyểncácchấtônhiễm

Tìnhhìnhđôthịpháttriểnmạnhmẽ,giatăngcáchoạtđộnggiaothôngvậntải, triệtphárừngvàcháyrừng cũnglàmnghiêmtrọngthêmtìnhhìnhônhiễmkhôngkhí,giữlạilượngbứcxạsóngdàikhiếnchonhiệtđộTráiĐấtnónglêntheohiệuứngnhàkính.Từđó,làmthayđổicácquátrìnhtựnhiêncủahoànlưukhíquyển,vòngtuầnhoànnước,vòngtuầnhoànsinhvật

Cóthểnói,hoạtđộngcủaconngười(chiếmđến90%)lànguyênnhânchủyếugâyranhữngbiếnđổikhíhậuhiệnnaytrênTráiĐất

- Conngườicóthểtận dụngnhữnghệquảcủasựnónglên củaTráiĐất

2.2 Tácđộngcủanướcbiểndâng

-L à m t ă n g diệntíchngậplụtcóảnhhưởngtrựctiếptớisảnxuấtnông

nghiệp,cácđôthị,cáccôngtrìnhxâydựnggiaothôngvậntảicũngnhư

nơicưtrúc ủ a conngười;đặcbiệtởcácvùngđồngbằngvenbiển

- Làmt ă n g độnhiễmmặnnguồnnước,l à m t h a y đ ổ i c á c hệsinhtháitựnhiên,hệsinhtháinôngnghiệp

2.3 Làmtăngcườngcácthiêntai

- Bão,mưalớn,lũlụt,hạnhánxảyrabấtthườngvàcósứctànphálớn

- Xuấthiệncácđợtnóng,lạnhquámức,bấtthườnggâytổnhạiđếnsứckhỏeconngười,giasúcvàmùamàng

- Tìnhtrạnghoangmạchóacóxuhướnggiatăng

1.2.5 Giải pháp

Cácnhàkhoahọc,cácnhàlãnhđạovàquảnlýđã

xácnhậncóhainhómgiảiphápquantrọngnhấtđểđốiphóvớinhữngtháchthứcdosựBĐKHgây

làcácgiảiphápgiảm thiểucácthiệthạivàcácgiảiphápthíchứngvớinhữngthayđổicủađiềukiệntựnhiên,kinhtế-

xãhộidobiếnđổikhíhậuBĐKHgâyra.Điềuđángchúýlàcácgiảiphápnàyrấtđadạng,phongphúsongphảiphùhợpvớitìnhhìnhc ụ thểvềđiềukiệntựnhiên,kinhtế-

xãhộivàdâncưcủatừngđịaphương

3.1 Giảm nhẹ

TheoBanLiênChínhphủvềBiếnđổiKhíhậu(IPCC)giảmnhẹcónghĩal à : Sựcanthiệpcủaconngườinhằmlàmgiảmnguồnphátthảikhínhàkính,hoặcc ả i thiệncácbểchứakhínhàkính,giảmphátthảitừmấtrừngvàsuythoáirừng(R EDDvàR EDD+)

3.2 Thíchứng

Thíchứngđ ề cậpđếnkhảnăngt ự điềuchỉnhcủamộth ệ thốngđ ể thíchnghivớinhữngbiếnđổicủakhíhậunhằmgiảm nhẹnhữngnguycơthiệthại,đểđốiphóvớinhữnghậuquả(cóthểxảyra)hoặctậndụngnhữngcơhội

BĐKHcóthểdẫnđếnnhữnghậuquảkhácnhauđốivớimỗikhuvực.Bãolớncósứctànphámạnhởvùngvenbiểntrựctiếpgâysạtlởbờbiển,trànngậpnướcmặn,pháhủycôngtrìnhxâydựng,nhàcửa ,songđốivớivùngnúilạigâymưalớn,lũlụt,lũquét,sạtlởđường gâynênnhữngtổnthấtvàthiệthạitolớnkhôngkém

củacácđịaphươngcóhoàncảnhtươngtựlàrấtcầnthiếtvàcótácdụngthiếtthực.Cầnchútrọnggiáodục,tuyêntruyềnchonhândâncácđịaphươngtìnhthầntíchcực,chủđộngđốiphóvớinhữngtháchthứcdobiếnđổikhíhậugâyratheophươngchâmtạichỗ,dựavàosứcmìnhlàchính

Trong tuyên truyền thìd ạyhọ cmang lại hiệu quảcao Vìvậymàcầntíchhợpgiáodụcứngphóv ớ

iBĐKHvàotrongdạyhọcnóichungvàdạyhọcSinhhọcnóiriêng

1.3 Kháiquátvềtíchhợpvàdạyhọctíchhợp

1.3.1 Tíchhợp(Integration)

Quanđiểmtiếpcậntíchhợpchophépxemxétcácsựvậthiệntượngtrongmộtcáchnhìntổngthểđangtrởthànhxuhướngtấtyếutrongthờiđạingàynay.C ó rấtnhiềucáchkhauđịnhnghĩavềtíchhợp

- TheotừđiểntiếngViệttíchhợplà:“sựhợpnhất,sựhòanhập,sựkếthợp”

- Theot ừ điểngiáodụchọc,thìtíchhợpl à “ h à n h độngliênkếtcácđốitượngnghiêncứu,giảngdạy,họctậpcủacùngmộtlĩnhvựchoặc

vàilĩnhvựckhácnhautrongcùngmộtk ế hoạchgiảngdạy”.Kếhoạchgiảngd ạ y c ầ n đượchiểutrongmộtphạmvikếhoạchgiảngdạycủa bàihọc

- TrongtiếngAnh,tíchhợpđượcviếtl à“intergartion”mộttừgốcLatinh(integer)cónghĩalà“Whole”hay“toànbộ,toànthể”.Cónghĩalàsựphốihợpcáchoạtđộngkhácnhau,cácthànhphầnkhácnhaucủacùngmộthệthốngđể

đảmbảos ự hàihòachứcnăngvàmụctiêuhoạtđộngcủahệthốngđấy

=>Nhưvậy:Trongdạyhọc,tíchhợpcóthểđượccoilà“Sựliênkếtcácđốitượng giảngdạy,h ọ c tậptrongcùngm ộ t kếhoạchđ ể đảmbảos ự thốngn h ấ t , hàihòa,trọnv

ẹ n củah ệ thốngdạyhọcnhằmđạtmụ ctiêudạyhọctốtnhất”.

1.3.2 Dạyhọctíchhợp(IntergratedTeaching/Intruction)

- TheoTSNguyễnVănKhải[5]“Dạyhọctíchhợptạoracáctìnhhuốngliênquantrithứccácmônhọc,đólàcơhộipháttriểnnănglựccủahọcsinh.Khixâydựngcáctìnhhuốngvậndụngkiếnthức,họcsinhsẽpháthuyđượcnănglực,pháttriểntưduysángtạo”

1.3.3 CácdạngtíchhợpkiếnthứcBĐKHtrongdạyhọcSinhhọcTHPT

TíchhợpkiếnthứcBĐKHvàotrongdạyhọccó2dạngchủyếu,đólàlồngghépvàdạngliênhệ.Tuynhiên,cũngcóquanđiểmđềcậpđếnmộtdạngthứbanữacủatíchhợp,đólàdạngkếthợp.Kếthợpđượchiểutheo2nghĩa,thứnhấtkếthợplà“gắn2nộidungvớinhauđểbổsungchonhau”trongtrườnghợpnàythì“kếthợp”cóthểđượchiểugiốngnhưlà“liênhệ”,thứhai“kếthợp”đượcsửdụngvớinghĩa“đanglàmmộtviệc,nhântiệnlà mthêmmộtviệckhác”trongtrườnghợpnày,mốiquanhệgiữahai“việc”đượclàmkhôngđượcquyđịnhchặtchẽ,vìv ậ y nếuápdụngtrongtíchhợpnộidungBĐKHvàotrongSinhhọcthìsẽdễvấpphảisựgượngépdokếthợp2nộidungkhácnhauquávàotrongmộtbàihọc.Vìvậy,trongphầnnàychúngtôiphânbiệt2dạngtíchhợpBĐKHtrongSGKSinhhọc,dạnglồngghépvàdạngliênhệ,cụthểnhưsau:

cóthểphânbiệtởcácmứcđộlồngghépkhácnhau:

+KiếnthứcvềBĐKHlàmộtphần,làmộtchươnghoặcmộtbàicủaSinhhọc.Vềmặthìnhthứccóthểthấyởcácdạngnày,cónhữngphần,chương,bàivừac ó trongGDMTvừacótrongSinhhọc

VD:Sinhhọc12:Phầnbẩy.Sinhtháihọcgồm4chương:ChươngICơthểv à môitrường,ChươngIIQuầnthểsinhvật,ChươngIIIHệsinhthái,sinhquyểnv à bảovệmôitrườngcóđềcậpđếnđểphụcvụnhucầuvàlợiíchcủamìnhconngườiđãkhaitháccácnguồntàinguyênquámức(trongđócókhaithácrừng)gâyr a hậuquảrấtnghiêmtrọngnhưlũ lụt,sạtlởđất vìvậycầntuyên truyềngiáodục

trồngrừng

+KiếnthứcvềBĐKHlàmộtmục,mộtđoạnhoặcmộtvàiýtrongbàihọcSinhhọc.VD:Sinhhọc10(cơbản)MụcII.2Ứngdụngcủaviruttrongnôngnghiệp:sửdụngthuốctrừsâuhóahọcnhiềusẽ

dẫnđếnônhiễmmôitrườngảnhhưởngđếnsứckhỏecủacácloàisinhvậtvàtrongđócócảconngười(khichúngtasửdungc á c sảnphẩmcủacácloàisinhvậtđó)thayvàođóchúngtasửdụngcácloạithuốctrừsâuSinhhọcthaythếchothuốctrừsâuhóahọcvừakhôngảnhhưởngđếnmôitrườngmàcũngkhôngảnhhưởngđếnsứckhỏeconngười

Ởdạnglồngghép,tíchhợpgiáodụcứngphóvớiBĐKHthểhiệnởcả tíchhợpkiếnthứcvàtíchhợpdạyhọc.KhidạycácnộidungtrêntrongSinhhọc,giáoviêncầnchúýnêurõmốiquanhệgiữakhoahọcBĐKHvàSinhhọcthôngquaphầnkiếnthứcchungn à y đ ả m b ả ođượcmụctiêudạyh ọ c củac ả Sinhh ọ c vàBĐKH

DạnglồngghéplàdạngphổbiếnchonhữngmônhọcnhưSinhhọc,Hóahọc,Vậtlý,Địalý lànhữngmônhọccómốiquanhệmậtthiếtvớikhoahọcMôitrườngvềđốitượngnghiêncứuhoặclogickhoahọc.CònđốivớichươngtrìnhSinhhọcPhổthôngthìdạnglồngghépchủyếutrongphầnSinhhọc12vàlồngghépGDMT

1.3.3.2.Dạngliênhệ

- Đượchiểulà:nộidungcủabàihọccóliênquanđếnBĐKHsongkhôngđượcnêumộtcáchrõràngởtrong

SGKcụthểởmộtbàihaymộtmục nàođó,vànếu“nhìnbềngoài”thìchưathấycóliênquangìgiữaBĐKHvàbàihọcSinhhọc.Nhưngthựctế,nộidungSinhhọccóít,nhiềucóliênquanđếnBĐKH.Bởivậy,tíchhợpkiểuliênhệlàbổsungnhữngkiếnthứcBĐKHcóliênquanđếnkiếnthứctrongbàiSinhhọc.HìnhthứcvàmứcđộbổsungkiếnthứcBĐKHcũngkháđadạng:

Tíchhợptheokiểuliênhệchínhlàtíchhợpdạy

học,bởivìvềmặtkiếnthứcthìnộidungBĐKHkhôngcótrongbàiSinhhọc,nhưngthôngquaquátrìnhdạyhọccủagiáoviên,bằngcácbiệnphápnhư:hỏiđáp,đưaraVDminhhọahoặcsửdụngbàitậpvềnhà,bàiđọcthêm kiếnthứcBĐKHđãđượcđưavàomộtcáchhợp lí.Đồng thời,quađómốiquanhệgiữaBĐKHvàBVMT-Sinhhọccũngđượcl à m rõvàHSđượchìnhthànhkháiniệmmới, chunghơncảBĐKH-GDMT-Sinhhọc

theokiểunày,g i á o viêndạ ybộmônkhôngnhữngphảithànhthạoc ả kiếnthứcmônchínhcầnphảihiểurõvềgiáodụcứngphóvớiBĐKHthìcóthểmớihiểurađượcmốiquanh ệ giữachúng,tiếptheođ ó là phảilựachọnbiệnphápd ạ y họccũngnhưnộidungBĐKHđểliênhệtrongtừngnộidungbàihọcmộtcáchphùhợp.DạngliênhệcóưuđiểmlàrấtlinhhoạtvàgiáoviêncóthểcậpnhậtthườngxuyêncáckiếnthứcvềBĐKHkhiđưavàobàihọc

BêncạnhtíchhợpkiếnthứcBĐKHvàobàiSinhhọc,tíchhợpdạyhọcsẽthựchiệnv

ới chuyểntảikiếnthứcBĐKH,vàbằng cáchbiệnphápvàphươngphápd ạ y học,chínhtíchhợpdạyhọccóvaitròcôngtácđắclựcchủyếuvàoviệchìnhthànhvàrènluyệncáckĩnăng,ýthứcvàhànhvicủaHSđốivớivấnđềBĐKHđangxảyravà

cóýthứcBVMT

1.4 CáchìnhthứctổchứcdạyhọcBĐKHquamônSinhhọc

CóthểtíchhợpBĐKHvàotrongcả2 hìnhthứcdạyhọcchủyếuởtrườngphổthông,đólàdạyhọcnộikhóa(chínhkhóa)vàngoạikhóa

1.4.1 Dạyhọcnộikhóa

Dạyhọcngoạikhóalàhìnhthứcdạyhọcchính,chiếmchủyếuthờigianhọct ậ p củaHSởtrườngvàdiễnraliêntụctrongsuốtcả nămhọc.Dạyhọcnộikhóabaogồmcáctiếtdạytrênlớp,cácgiờthựchànhởphòngthínghiệm,mộtsốgiờhọcngoàilớpvớinộidungchươngtrìnhchuẩn,phânphốichươngtrìnhcảvềthờigianlẫnkhốilượngkiếnthức

TíchhợpBĐKHvàodạyhọcnộikhóacóưuđiểmGDMTđượcdạymộtcáchchínhthứcsong

songvớimônhọcSinhhọc,diễnraliêntụcvàđượcđánhgián h ư đốivớimônSinh học

thànhýthức,tháiđộcũngnhưhànhvichoHSthìviệcgiáodụcliêntụclàtrongmộtthờigiandàilàyếut ố quantrọng.Chínhvìvậy,hìnhthứcdạyhọcnộikhóaphảilàchủyếukhitíchhợpBĐKHvàodạyhọcSinhhọc

Trongdạyhọcnộikhóa,nộidungBĐKHđượctíchhợptrongbàiSinhhọcdựatrêncáckiểutíchhợplồngghéphoặcliênhệBĐKHtrongbàihọcSinhhọc.GiáoviênSinhhọclàngườitrựctiếptổchứcthựchiệndạyhọcnhữngnộidungtíchhợpBĐKH.Trongdạyhọcnộikhóatrongthựctếhiệnnaymớichỉchútrọngđếncáctiếthọctrênlớpmàchưachúýgiànhthờigianchocáctiếthọcngoàilớp( dạyhọctrongmôitrường).Vớinhữngmônhọcv ề t ự nhiênn h

ư SinhhọcvàGDMTthìtổchứchọcsinhhọctậptrongmôitrườngthựctếkhôngnhữngg â

y hứngthúhọctập,tácđộngsâusứcđếnnhậnthứccủaHSmàcòncungcấpchocác

hữuhiệutronggiáodụcýthức,tháiđộchoHS

1.4.2 Dạyhọcngoạikhóa

Songsongvớidạyhọcchínhkhóa,cáctrườnghọccòncóhoạtđộngngoạikhóa,đâylàmộthìnhthứchọctậprấtlinhhoạtvềcả thờigianlẫnnộidung,địađ i ể m cũngnhưhìnhthứcvàcósựthamgiacủacảcácgiáoviênthuộccácbộmônkhác,cáctổchứcđoànthểnhưĐoàn,Đội,Côngđoàn,Phụnữ vàlãnhđạonhàtrường

Dạyhọcngoạikhoácóthểchialàmhailoại:ngoạikhóabộmônvàngoạikhóachung.Ngoạikhóabộmônlàcáchoạtđộngliênquantrựctiếpđếnkiếnthứcmônhọcnhưngkhôngnằmtrongphânphốichươngtrìnhmônhọcđó.Ngoại

khóab ộ mônc ó thểđượctổchứcở từnglớp,hoặcchotừngkhối,cũngc ó t h ể toàntrường.NếuởtừnglớpthìdogiáoviênbộmôncủalớpđótổchứcchoHStiếnhành,nếuchungchocảkhốithìcácgiáoviênbộmôndạykhốiđócùnghợptáctổchứcchoHShọctập.Vídụ:CâulạcbộSinhhọccủatrường,câulạcbộSinhhọccủatừngkhối,từnglớphoặcchỉlàmộtbuổisinhhoạtđịnhkìtheotháng,theochủđ ề nộidungcủachương,bàitrongSGKSinhhọc,chẳnghạntháng5cóbuổisinhhoạtngoạikhóamônhọctheochủđềMôitrường

Ngoạikhóabộmôncóthểápdụngnhiềuhoạtđộngnhưthitìmhiểuvềmộtchủđềtrongmônhọc,thiviết,vẽtheochủđề,phổbiếnthôngtinthựctiễncóliênquanđếnbộmôn,chơitròchơi Nộidungcáchoạtđộngdựavàonềntảngkiếnthứcbộmôn,thôngquađó,HSđượccủngcố,mởrộngkiếnthức,rènluyệncáckĩnăng,vàtìm

hiểucácứngdụngcũngnhưcácvấnđềthựctiễncóliênquan.ĐâylàhìnhthứcdạyhọccótíchhợpBĐKHmộtcáchtíchcực,giảiquyếtnhữnghạnchếthờigianvàkhốilượngmàdạyhọcchínhkhóakhôngthựchiệnđược

Hoạtđộngngoạikhóachungn ằ m trongchỉđạoc ủ a nhàtrường,tổchứcĐoàn,ĐộivàthốngnhấtcảvềthờigianchoHScác

khốitrongtrường,vớicácchủđ ề rấtđadạng.CácchủđềvềmôitrườngthườnggắnvớiviệchưởngứngngàyMôitrườngthếgiới6/5,ngàyđấtngậpnước2/2 hàngnăm

Cáchoạtđộngngoạikhóacóvaitròrấtquantrọngtrongviệchìnhthànhtháiđ ộ vàgópphầnhìnhthànhnhữngchuyểnbiếnhànhvicủaHS,bởicáchoạtđộngngoạikhóalàcơhộiđểcácemHSbộclộkhảnăngđộclập,củngcốnhữngkiếnthứchọcđượctừcácmônhọc,tìmhiểuđượcnhữngvấnđềtrongthựctiễncóliênq uan,nối

liềnkiếnthứctrongbàihọcthựctiễn Đặcbiệt,đốivớigiáodụcứngphóBĐKHnhằmGDMTquacáchoạtđộngngoạikhóa,HScóthểcóđượccáchnhìn

tổngthểvềcácđơnvịkiếnthức,kĩnăng,thấyđượcmốiliênhệgiữachúngvàdễpháthiệncáccơhộitíchhợp nộidunggiáo

dụcứngphóv ớiBĐKHvàotừngđơnvịkiếnthứcmộtcáchhợplí,từđólậpkếhoạchkhaitháccácnộidunggiáodụcứngphóvớiBĐKHtrongsuốtquátrìnhdạyhọcmàkhôngsavàotìnhhuốngngẫunhiên, tuỳtiệnlàmquátảibàihọc,

hoặctrùnglặp,hoặckhôngđưarađượccáctìnhhuốngBĐKHthựcsựcóýnghĩathuyếtphục.KếtthúcquátrìnhnàyGVcóthểđưaramộtsơđồlôgicxâydựngkiếnthứcmộtcáchphùhợp.Việclàmnày

sẽchocáinhìntrựcquanvềmốiliênhệgiữacáckiếnthức,chophépxácđịnhhợp lícáctình huốngsửdụng phương

phápvàphươngtiệndạyhọcthíchhợp.NócũngchophépxácđịnhhợplícáccơhộitíchhợpnộidungBĐKHvàobàihọc

Hoạtđộng2:XácđịnhcácnộidungứngphóvớiBĐKHcầntíchhợp:

vớiBĐKH,GVcầnlàmrõsẽtíchhợpnộidungGDMTnàolàhợplí,thờilƣợngdànhchonólàbaonhiêu

Hoạtđộng4:Xâydựngtiếntrìnhdạyhọcdạyhọccụthể:ở hoạtđộngnàyGVthiếtkếc ụthểcácyêucầuđốivớiHS,cáchoạtđộngtrợgiúpcủaGVđốivớiHSvàphốihợpcáchoạtđộ ngđóđểđạtđược mụcđíchdạyhọc.

-Phảiđ ảm bảo nguyêntắ c vừasức:Cầnlấynhữngvídụg ần gũivớiđờisốngcủacácem,c

thiênnhiênxungquanh;trìnhbàymộtcáchđơngiản.ởTHCShọcsinhđãđƣợcGDứngphóvớiBĐKHthôngquamộtsốmônhọcnhƣSinhhọc,Hóahọc,Vậtlí,Địalí,Côngnghệ.Vìvậy,ởTHPTkhiGDứngphóvớiBĐKHcầnlàmrõ hơnnguyênnhânBĐKH,cơ sở khoahọccủacácbiệnphápƣ́ngphóv ớiBĐKH,đặc biệt làthông qua nội dung kiếnthứcởphầnSinh thái họ cvàmộ t số bài vềp h ần quang hợ p,hô hấp,sựpháttriểncủasinhgiớiquacácđạiđịachất,

1.8Thựctrạnggiảngdạy tíchhợp giáodụcứngphóv ớiB ĐKHtrongdạyhọc

Sinhhọcởt r ư ờ n g THPT

1.8.1 Đốitượngđiềutra.

Đểtìmhiểuthựctrạng,chúngtôitiếnhànhđiềutratrênđốitượnglà:Họcsinhlớp11họcbancơbảntạitrườngTHPTKhoáiChâu-HưngYên

- Đểcácemtựmìnhđềracácbiệnphápnhằmlàmgiảm thiểutáchạicủaBĐKHgâynên

Nộidungphiếuđiềutra(Phụclục1)

1.8.3Kếtquả

ChúngtôitiếnhànhđiềutratrênđốitượnglàHSlớp11vìcácemcũngđãhọcquachươngtrìnhlớp10vàlớp11bancơbản.Tiếnhànhphátphiếuđiềutrat ạ i 2lớp11bancơbảnlà11A2(sĩsố50/50)và11A3(sĩsố50/53)trườngTHPTKhoáiChâu-

HưngYên.Kếtquảđiềutrađượctổnghợpnhưsau(tínhtheođơnvị

%)

- Xửphạtnhữnghànhvipháhoạimôitrường.

- Tíchcực,tuyêntruyềngiúptăngcườngýthứcngườidânvềBĐKHvàhậuquảnghiêm trọngcủaBĐKHbằngcách:tỏchứccáchoạtđộng,cuộcthitìmhiểuvềBĐKH

- Cácthầycôcũngđ ãcótíchhợpvấnđềBĐKHvàotrongbài giảngcủamìnhnhƣngcũng chỉởmứcđộrấtít,hoặcthỉnhthoảng.

CHƯƠNG2:ĐỊACHỈT ÍCHHỢP 2.1 Cácnộidungkiếnthứcvàkĩnăngvềứngphóv ớiBĐKHcầngiáodụcquadạ yhọ cmônSinhhọ cTHPT

2.1.1 Cácnộ i dung kiếnthứcvềứng phóvới BĐKHcầ ngiá o dụcqua

trường,cuộcsốngquanhbé,cóýthứcnhắcnhởmọingười.Đồngthời,cácbésẽbiếtcáchtựbảovệ,chămsócchomìnhnhư:trờinắngnóngbiếtđộimũ,khôngc h ạ y chơingoàinắng,biếtgiữsứckhỏe Cáchìnhthứchọcchủyếusẽquacáccâuchuyệnk ể , cácb ài hát Ở cấptiểuhọc,chủyếuc á c nộidungn à y sẽđượctuyêntruyềnquacáchoạtđộngngoạikhóa,trangbịkiếnthứccơbản phùhợpđột u ổ i như:kiếnthứcvềthờitiết,vềkhíhậu,khínhàkính

…

CònđốivớiHSTHPTkhihọctíchhợpgiáodụcứngphóv ớiBĐKHcầnphảiđạtđượcmộtsốk ĩn ăngsau:

- Mộtsốk ĩn ăngthíchứ ngđượcvớiBĐKHtronggiaiđoạnhiệnnay

- Cókhảnăngtuyêntruyền, đẩymạnhcácphongtràoứngphóv ới

vấnđềBĐKH.Cácemlàcáctuyên truyền viên trong giađình,cộ ng đồ ng

2.2 Địachỉtíchhợp giáodụcứngphóv ới

LỚP10

Tênbài Địachỉtíchhợ

Kiểutích hợp

Bài3 : Cácnguy

êntốhóahọcvà

nước

I Cácnguyênt ốhóahọc

II Nước

- Hàmlượngnguyênt ố hóahọcnàođótăngquámứcchophépsẽgâyônhiễmmôitrường,gâyảnhhưởngxấuđếncơthểsinhvậtvàconngười

- Nướcl à thànhphầnquantrọngtrongmôitrường,l à mộtnhântốsinhthái

Hiệnnaytìnhtrạngô

Liên hệ

nhiễmnguồnnước→g â y ảnhhưởngtrựctiếpđếns ự sốngcủasinhvật.

Bài4 : Cácnguy

êntốhóahọc

I.Cacbohidat 2.Chứcnăng

Nguồncacbonđầutiêntrongt ựhệsinhtháilàsảnphẩmcủaquanghợpcủathựcvật,lànguồnthứcănchođộngvậtănthựcvậtvàchoconngười

-Biệnpháp:phảitrồngvàb ả o vệcâyxanh

Liên hệ

Bài7:Tếbàonh

ânsơ Củngcố

VSVthườngpháhạithựcphẩm,nôngsản→l à m ả n h hưởngchấtlượngnôngs ả n → gâyp h â n hủytạoracáckhíNH3,CO2gâyđộc→VìvậyđểhạnchếsựpháhủynôngsảncủaVSVv à

-b ả o quảnnôngsảnđượclâu.Biệnpháplà:muốimặnthịt,cá

-a ) → câykhôngs ử dụngđượch ế t

g â y ONMTđất,nướcvàkhôngkhígâyhạichoVSVcólợitrongđất

Liên hệ

I.Enzim 3.Cácyếutốảnh hưởngđến

Nhiệtđộảnhhưởngđ ế n tốcđộphảnứngcủaenzim,khinhiệtđộlênquácaoc

-ó thểpháhủyc ấ u

Bài14:Enzim hoạt tính

củaenzim

trúccủaenzimv à l à m mấthoạttínhcủaenzim→Vìv ậ y màhoạttínhcủaenzimkhôngđượcbiểuhiện

Ngàynayv ớ i s ự nónglêncủatráiđất,ônhiễmnước,khôngkhílàmảnh hưởngđếnhoạttínhcủaenzim→từđóảnhhưởngđếnđờisốngcủasinhvật

-Liên hệ

Bài16:Hôhấptế

bào

I.Kháiniệmhôh ấptếbào

TừPTTQ:

C6H12O6+6O2→ 6CO2+ 6H2O+NL(ATP+NL)

HôhấpsinhraCO2vàcáchoạtđộngcủac á c nhàmáy,c h ấ t đốt,phươngtiệngiaothông vàmộtlượngnhiệtlớnthảivàotrongkhíquyển,lượngC O2

-lớnl à nguyênnhângâylênhiệntượnghiệuứngnhàkính

v à giảiphóngkhíO2→cótácdụngđiềuhòakhíhậuvàgópphầnngănchặnhiệuứngnhàkính

.Vìvậycầnthamgiatrồngvàbảovệcâyxanh→tạođiềukiệnthuậnlợichocâyquanghợp

Củngcố:câu3Nguyênnhângâyracáchiệntượngc

-á c d â y thoit ơ vôsắcbịph-áhủyl à d

o c á c yếutốvậtlý,hóahọctrongmôitrườngnhưcáctiaphóngxạ,nhiệtđộcao,cácchấthóahọc Vìv ậ y m à t a

c ầ n phải

Liênhệ

Bài23:Quátrìn

htổnghợpvà ph

ângiải

II Quá trìnhphângiải Emcóbiết

- TVthựchiệncácq u á tìnhchuyểnhóatrongđất,l à m c h o đấtgiàumùn,cungcấpchấtdinhdưỡngnuôicây→g ó pphầnlàms ạ c h môitrường

VSVphângiảixácĐV SựphângiảicácchấtcủaVSVlàcơsởchếbiếnrácthảihữucơthànhphânbón.Vìv ậ y c ầ n phảiphânloạirácngaytừsớmđểtáchriêngcácloạirácthải:

rácthảihữucơ,rácthảitáichế(giấy,nilon,thủytinh

)

- Sửdụngcácsảnphẩmbaobìtừnguyênliệudễphânhủy,hạnchếsửdụngcács ả n phẩmkhóphânhủy,tồntạilâutrongmôitrường.Sửdạngmộtsốsảnphẩmnhư:VD:PAL(Polyaxitlactic)làsảnphẩmnhựa khônggâyONMT

Vikhuẩnsinhtrưởngvớitốcđộrấtnhanh,sựsinhtrưởngcủaVKtạor a cácsảnphẩmc ấ p 1 , cấp2 cóý nghĩarấtquant r ọ n g → cầntạomôitrườngthíchhợpđ ể VKsinhtrưởngởphalũythừavàphacân bằng→ khôngnênđ ể ởphasuyvongvìkhiđóquầnthểVKbịphânhủyv à còntạor a c á c chấtđộchạikhôngtốtchobảnthânVKmàcònkhôngtốtchomôitrường

-Liên hệ

Bài2 6 : Sinhsả

ncủav i sinhvật

Cảbài Emcóbiết

- VSVc ó tốcđộsinhtrưởngv à tổnghợpcácchấtcao,đadạngtrongtraođổichấtởVSVgiúpphângiảicácchấtbềnvững,c á c chấtđộchạitrongmôitrườnggópphầnlớngiảmônhiễm

- Biệnpháp:

+BảovệhệVSVtrongđất(nhữngvsvcólợi)

+Rácthảiytếcầnđượctiêuhủytránhlâylanmầmbệnhramôitrường

- Sửdụngphươngphápđấutranhsinhhọc,s ử dụngcácthiênđịch,bảovệmôitrường,bảovệsứckhỏeconngười

2.Phươngthứcl âytruyền

- Đểphòngchốngbệnhtruyềnnhiễm

c ầ n c ó ý thứcv ệ sinhmôitrườngsạc

hs ẽ nhằml o ạ i t r ừ v à hạnchếcácổVSVgâybệnhpháttriển

- Cóýthứcgiữvệsinhchungnơicôngcộng,trườnghọc,bệnhviệnvàtránhtiếpxúcvớimầmbệnh

Liên hệ

LỚP 11

Kiểutích hợp

d ụ n gthuốcBVTVmộtcáchhợplýtránhlàmONMT.C á c thuốct r ừ sâu,nấmbệnhcóthểvậnchuyểntrongmạchgỗhaymạchrâycủacả2 hệthống

+Vớithuốcchỉvậnchuyểntrongmạchgỗthìkhôngphunqualámànêntướivàođấtđểrễcâyhútlên

+Vớithuốcvậnchuyểntrongmạchr â

y t h ì phảiphunqual á , đểđếncácbộphậncủacây

- Giáodụcýthứcbảovệcâyxanh(khôngchặtphá,bẻcành,ngắtngọn )l à mả n h hưởngđếnquátrìnhvậnchuyểncácchấttrongcây,câydễ bịnấmvàsâubệnh

Liên hệ

Bài3 : Thoáth

ơinước

- Thoáthơinướccóv a i tròquantrọng:khuếchtánCO2vàotrongđểtiếnhànhquanghợp.Màthoáthơinướcchủyếuconđườngkhíkhổngvàchịuảnhhưởngcủamộtsốyếutốnhư:ánhsáng,nước,nhiệtđộ,gió,mộtsốionkhoáng →

Vìvậyphảiđiềuchỉnhsaochoquátrìnhthoáthơinướcdiễnrabìnhthường

+S ử dụnghợplítiếtkiệmnguồntàinguyênnước

Bài4 : Vaitrò

củacácnguyê

ntốkhoáng

II.Nguồncungcấ pchấtdinhdưỡng khoángchocây.

- Đểcungcấpchấtdinhdưỡngchocâytrồngngườitathườngcungcấpdướidạngphânbón→Việcbónphânkhônghợpl í g â y ONMT,lượngphândưthừatạoracáckhíN2O,CO2làg â y hiệuứngnhàkính,phânbónkhoángchấtsẽlàmxấucấutrúccủađất,gâyhạiVSVc

ól ợ i , c á c khoángchấtbịrửatrôigâyONMTnước

- Khibónphânphảibónđúngloại,đúngliềulượng,đúngl ú c → Nếubónquánhiềuphânsẽlàmchaiđất.NếubónnhiềuphânhữucơcòngâymùikhóchịuvàsẽthảiranhiềukhíCO2,NH4

- Bónphânqualácâycókhảnănghấpthụcácchấtdinhdưỡngnhanhnh

trôi(nhấtlàvàotrờimưa)→KhirửatrôilàmchếthệVSVh o ặ c nếuvớiliềulượnglớnnóc ó thểtheomưar a sông,mươngl àm chếtc á c sinhvậtthủysinh,gâyONMT,lượngNO3-,

CO

2tácdụngvớiH2Otạor a c á c chấtđộc

- Biệnpháp:

+Bónphânhợplý,khôngbónquánhiều

+Tacóthểsửdụngcácloạiphân

Liên hệ

Bài8:Quangh

ợpởthựcvật

I.Kháiquátvềqu anghợpởthựcvật 2.Vaitròcủaqua nghợp

- CO2làmộtkhíchủyếugâyhiệuứngnhàkính,nếuhàmlượngCO2quánhiề

us ẽ g â y r atănghiệuứngnhàkính→l

à m t r á i đ ấ t nónglêngâybiếnđổikhíhậu

- Biệnpháp:đểkhắcphụchậuquảcủahiệuứngnhàkínhcầnphảitrồngcâyđặcbiệtlàtrồngrừng(vìQHs ẽ hấpt h ụ

CO2→l à m g i ả m hiệuứngnhàkính,đồngthờigiảiphóngO2cungcấpO2chosinhgiới)

- PhatốisẽcốđịnhCO2ngoàikhôngkhí→ làmgiảmlượngCO2→l à m g i a

̉ m h i ệ u ứngnhàkính,đồngthờisảnphẩmc ủ a phatốichínhlàGlucozotừđótổnghợpnênsaccharit,tinhbột nólànguồnchấthữucơcungcấpchosinhvật

- CácthựcvậtC4,CAMcóthêm1chutrìnhcốđịnhCO2bổsungtrướcchutrìnhCavil→Chúngcóvai tròrấtquantrọngvừagiúpchúngthíchnghivớiđiềukiệnsống,vừalàmgiảmlượngCO2trongkhíquyển→ gópphầnhạnchếhiệuứngnhàkính

Liên hệ

VI.Trồngcâydư ớiánhsángnhân tạo

giatăngCO2ngoàikhôngkhí,gâyhậuquảgópphầnlàmtănghiệuứngnhàkính

Trồngcâydướiánhsángnhântạolàlợidụngcủahiệntượnghiệuứngnhàkính

-→ giúpkhắcphụcđựơcđiềukiệnbấtlợicủamôitrườngvàsản xuấtđượcraus

Đểtăngnăngsuấtc â y t r ồ n g cầnphảităngdiệntíchlá,tăngcườngđ ộquanghợpvàtănghệsốkinhtế.Vàmộttrongnhữngbiệnphápđểtăngnăngsuấtcâytrồngđólàviệcbónphânvàphòngtrừsâubệnh

Khibónphâncầnlưuýbónđúngliềulượngvàphunthuôct r ừ sâuphảihợplý

Liên hệ

Bài12:: H ô h

ấpởthựcvật

IV.Quanhệgiữa hôhấpvớiquang hợpvàmôitrườn g.

2.Mốiquanhệgi ữahôhấpvàmôit rường

Đểbảoquảnnôngsảnngườitathường

-b ơ m C O2vàobuồngbảoquản,vìCO

2sẽhạnchếhôhấpxảyra→làmgiảmsựphânhủycủacácchấyhữuc ơ trongnôngsảnlàmgiảmchất lượng.Khit abơmCO2vàovừacótácdụngbảoquản,vừatậndụnglượngC O2ởngoàikhíquyểnvừagópphầnlàmgiảmhậu quảcủahiệuứngnhàkính

IV Tiêuhóaởđ ộngvậtcóốngtiê uhóa

- Biếnđổikhíhậulàmthayđổimôitrườngsốngcủacácloàisinhvật

- Ngoàir a sảnphẩmtiêuhóacủađộngvậtlàphân,phânchínhlànguồnchấtthải,nếunguồnchấtthảinàykhôngxửlýchúngsẽthảivào,môitrườngkhiđóthảivào

Liên hệ

môitrườngmộtlượngkhíCO2,CH4l ànhữngkhígâynênhiệuứngnhàkính.

Bài17:Hôhấ

pở độngvật

I/Hôhấplàgì?

- Quátrìnhhôhấpthảir a thảiramôitrườngmộtlượnglớnkhíCO2

→KhíCO2lànguyênnhânchínhgâyn ê n hiệntượnghiệuứngnhàkính

- Biệnpháp:CầntrồngnhiềucâyxanhđểduytrìlệO2/

CO2v à giảmhiệuứngnhàkính

Biếtt ự c hă m só c chobảnthântrongđiềukiệnBĐKHhiệnnaynhư:ngoàiđườngđeokhẩutrang

Liên hệ

Bài26:Cảmứ

ng

I/:Kháiniệmcả mứngởđộngvật

- Cácyếutốtrongmôitrườngsốngtácđộngtrựctiếplênhoạtđộngsốngcủađộngvật,cóthểtíchcựccóthểtiêucực

- Cóý thứcgiữchomôitrườngsốngổnđịnh,đảmbảosựpháttriểnbìnhthườngcủađộngvật,đảmbảođadạngsinhhọc,giữcânbằngsinhthái

Hìnhthànhnhữngphảnxạcóđiềukiện,vấtrácthảiđúngnơiquyđịnh

Biếnđổikhíhậulànguyênnhânlàmthayđổiđiềukiệnsốngcủacácloàiđộngvật→khiđósẽlàmthayđổitậptínhcủađộngvật

-Liên hệ

Bài34:S i n h

trưởng

II.Sinhtrưởngsơ cấpvàsinhtrưởn gthứcấp

4.Cácnhântốản hhưởngđếnsinht rưởng

- Cácnhântốsinhtháinhư:nhiệtđộ,nước,ánhsáng,khôngkhí ảnhhưởngđếnsinhtrưởngởthựcvật

- Trongsảnxuấtđểc â y trồngcóthểsinhtrưởngngườitathườngápdụngmộtsốbiệnphápnhư:chọngiốngtốtphùhợpvớiđịaphương,chăms ó c đ ả m

b ả o c h ế độnước,nhiệtđộ,ánhsáng,phânbón Khibónphâncầnchúýbónđủlượng,khôngbónquánhiều→gâydưthừaảnhhưởngđếnmôitrường

-â n tạod o khôngcóEnzimp h -â n giảis

ẽ tíchtụnhiềutrongnôngsảnv à ảnhhưởngđếnsứckhỏecủaconngười

Sựr a chịuảnhhưởngcủacácnhântốsinhthái như:nhiệtđộ,ánhsáng

1 Pháttriểnqu abiếntháihoànto àn

2 Pháttriểnqu abiếntháikhông hoàntoàn

- Trongvòngđờipháttriểncủamìnhởloàipháttriểnquabiếntháihoàntoàn(giaiđoạnsâunon),cònpháttriểnkhôngquabiếnthái(giaiđoạnsâutrưởngthành)chúnggâyhạivàpháhoạimùamàng,làgiảmsốlượngvàchấtlượngsảnphẩm

- Đểlàmgiảm thiệthạidosâuhạigâyrangườitathườngdùngthuốctrừsâuđểtiêudiệt.Khidùngthuốcsâut a cầnchúý dùngđúngliều

Liên hệ

lượngkhôngnênphunquánhiều.NếuphunquánhiềulượngthuốcsâuđósẽgâyraONMTđồngthờigâymùikhóchịuv à thảir a ngoàimôitrườngkhíCH

4,CO2vàotrongkhíquyểngâybiếnđổikhíhậu

2.Nhiệtđộ

III.Mộtsốbiệnph ápđiềukhiểnsinh trưởngvàpháttri ểnở độngvậtvàn gười

- Nhiệtđộxuốngthấpvàomùađôngởmộtsốtỉnhnhư:ĐiệnBiên,SơnLanhiệtđộ10Clàmchogiasúcvàcácloàibòsátchếthàngloạt

- Dânsốtăngnhanhl à m tănglượngchấtthảisinhhoạt,giaothông(khóibụi),chấtthảit ừ dịchvụytếgâyônhiễmmôitrường→Thựchiệnsinhđẻcókếhoạch,giảm tỉlệtăngdânsố,giảmsứcépdâns ố lênmôitrườngv à tàinguyênthiênnhiên

4.Quátrìnhhìnht hànhhạtvàquả.

b.Hìnhthànhquả

Quảkhônghạtcóýnghĩalớnvềmặtkinhtế.ĐểtạoquảkhônghạtngườitacóthểsửsụngmộtsốHMnhư:Auxin,giberelin.KhisửdụngcácHMnàyđặcbiệtlàAuxincầnchúý khôngn ê n s ử dụngquánhiều.VìAIsẽ tíchtụ trongnôngsản, gâyđộcchonôngsản, ảnhhưởngđếnsứckhỏeconngườivàmôitrường

GiáodụcýthứcbảovệĐadạngsinhhọcthôngquabảovệđộngvậtđặcbiếtvàomùasinhsản:khôngsănbắtđộngvậtkhôngmangthai,độngvậttronggiaiđ o

-ạ n cònnon

Liên hệ

Bảovệmôitrường,tránhônhiễmkhóibụi,tiếngồ n, gâycăngthẳngthầnkinh,ảnhhưởngđếnquátrìnhsinhtinhvàsinhtrứng.

- Dânsốtăngnhanhl à m tănglượngchấtthảisinhhoạt,giaothông(khóibụi

),chấtthảitừcácdịchvụ,ytếgâyônhiễmmôitrường

- Thựchiệntốtsinhđ ẻ k ế hoạch,giả

mtỉlệtăngdânsố,giảmsứcépdâns ố lênmôitrườngv à tàinguyênthiênnhiên

Bài 4:

Độtbiếngen

II:Nguyênnhânvàc

ơc h ế phátsinhĐB G

1.

Nguyênnhân III.Hậuquảv à

ý nghĩaĐBG 1.Hậuquả

-M ộ t trongnhữngnguyênnhânbênngoàigây

độtbiếngenđólàdo:

+C á c tácnhânhóahọcnhư:thuốctrừsâu,thuốcdiệtcỏvẫncòntồnđọngtrongcácnôngsản

+S ự t h a y đ ổ i độtngộtvềnhiệtđộ

1 Định nghĩa,nguyênnhân

Nguyênnhâng â y r a độtbiếncấutrúcNSTlà:các

-tiaphóngxạ,cáchóachấtđộchại…

Liên hệ

- Cór ấ t nhiềuyếut ố môitrườngảnhhưởngđếnsựbiểuhiệncủaKG(nhiệtđộ,ápsuất,độẩm ).

- Bảov ệ môitrườngsốnghạnchếnhữngt á c độngc ó hạiđếnsinhtrưởngvàpháttriểncủađộngvật,thựcvậtvàngườinhằmtạomôitrườngchogenbiểuhiệnởtrạngtháitốtnhất

1 Quytrình

Chủđộngtạobiếnd ị , nhânnhanhcácgiốngđộng

-–thựcvậtquýhiếm,gópphầnbả

ov ệ nguồng e n , đảm bảođộđadạngsinhhọc

2.Mộtsốthànhtựubi ếnđổigen

- Ứngdụngcôngnghệgentron

gt ạ o giống:chúngtạoracáccâytrồngchuyểngenchốngsâu

h ại ,khángthuốctrừcỏ→hạnchếviệcsửdụngthuốctrừsâuhóahọctrongphòngtrừsâubệnhhại→tránhđượcONMT.Vd: Tách hay tổng

hợpenzimEPSPrồichuyểnvàocâytrồng→kếtquảtạocâyc

ó chuyển gen cóhàmlượng, hoạt động

enzimEPSPcaogấplầnvàchốngđượcthuốcdiệtcỏ

- VSVbiếnđổigenl à m

Liên hệ