Những nét văn hóa ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của người Việt Nam

Tài liệu chuẩn về các văn hóa kinh doanh ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp tại Việt Nam. Từ đó để đúc rút các kinh nghiệm thực tế để cải thiện tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Những nét văn hóa ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của người Việt Nam

Trang 1

BÀI TẬP 1 – VĂN HÓA VÀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH – NHÓM VÔ CÙNG ĐẠO ĐỨC 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

- -

BÀI TẬP NHÓM SỐ 1 MÔN VĂN HÓA VÀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

PHÂN TÍCH NHỮNG KHÍA CẠNH CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM THÚC ĐẨY VÀ GÂY CẢN TRỞ ĐẾN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

Được thực hiện bởi

Hà Nội – 2016

VÔ CÙNG ĐẠO ĐỨC

Trang 2

DANH SÁCH THÀNH VIÊN



1 Hà Thị Hoa - Nhóm trưởng

2 Nguyễn Thanh Bình

3 Nguyễn Thu Hương

4 Đào Ngọc Linh

5 Hoàng Thị Mai Hương

6 Hoàng Kiều Hưng

7 Vũ Mạnh Hà

8 Nguyễn Xương Long

9 Lộc Thị Thiện

10 Phạm Xuân Huấn

11 Phạm Khánh Dương

Trang 3

MỤC LỤC



DANH SÁCH THÀNH VIÊN 2

PHÂN TÍCH CÁC KHÍA CẠNH CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM

THÚC ĐẨY VÀ GÂY CẢN TRỞ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

CỦA NGƯỜI VIỆT NAM 5

1. Phân loại các yếu tố trong văn hóa Việt Nam 5

2 Các khía cạnh của văn khóa Việt Nam thúc đẩy hoạt động kinh doanh 6

2.1 Văn hóa vật thể, phi vật thể 6

3.1 Vấn đề giáo dục 9

3.2 Vấn đề tầm nhìn 10

3.3 Vấn đề quan hệ 11

3.4 Vấn đề tác phong làm việc 12

3.5 Vấn đề giờ giấc, kỷ luật 13

Trang 4

LỜI MỞ ĐẦU



Không chỉ riêng Việt Nam mà văn hóa của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới cũng ảnh hướng rất lớn tới hoạt động kinh doanh trên cả hai phương diện: tích cực và tiêu cực Có những khía cạnh văn hóa góp phần thúc đẩy, phát triển hoạt động kinh doanh;

có những khía cạnh văn hóa lại tác động tiêu cực, kìm hãm, cản trở hoạt động kinh doanh Chúng ta hãy cùng tìm hiểu những khía cạnh nào đang thúc đẩy và gây cản trở đến hoạt động kinh doanh của người Việt Nam Từ đó, phát húy những khía cạnh văn hóa tốt đẹp và loại bỏ đi những tảng đá đang cản bước phát triển của người Việt

Trang 5

PHÂN TÍCH CÁC KHÍA CẠNH CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM THÚC ĐẨY

VÀ GÂY CẢN TRỞ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

1 Phân loại các yếu tố trong văn hóa Việt Nam

Văn hóa là sản phẩm của nhân loại, của mỗi quốc gia Văn hóa được tạo ra và phát triển trong quan hệ qua lại giữa con người và xã hội Văn hoá và kinh tế có sự gắn bó tác động biện chứng với nhau Kinh tế phải đảm bảo cho nhu cầu sống tối thiểu của con người, sau đó mới đảm bảo điều kiện cho văn hoá phát triển Kinh tế không thể phát triển nếu không có một nền tảng văn hoá, đồng thời văn hoá không chỉ phản ánh kinh tế mà còn là nhân tố tác động đến phát triển kinh tế Với mối quan

hệ đó, mỗi quốc gia, dân tộc chỉ có thể phát triển hiệu quả với tốc độ cao khi quốc gia

đó đạt được sự phát triển kết hợp hài hoà giữa kinh tế với văn hoá Tìm hiểu về các yếu tố văn hóa chính là cách tiếp cận và sửa chữa những lỗ hổng kinh tế tốt nhất Đầu tiên, chúng ta cùng xét đến văn hóa bao gồm các khía cạnh, yếu tố nào

VĂN

HÓA

VẬT THỂ

Sản phẩm, hàng hóa Công cụ lao động

Tư liệu tiêu dùng

Cơ sở hạ tầng kinh tế

Cơ sở hạ tầng xã hội

Cơ sở hạ tầng tài chính

PHI VẬT THỂ

Kiến thức Phong tục tập quán Thói quen, cách cư xử Giá trị

Tôn giáo Giáo dục Ngôn ngữ Văn học - nghệ thuật Cách thức tổ chức xã hội

Bảng 1 Sơ đồ phân loại các yếu tố của văn hóa

Trang 6

Mỗi yếu tố nói trên đều có những tác động nhất định hoặc thúc đẩy hoặc cản trở

sự phát triển kinh tế Song, trong phạm vi nghiên cứu đề tài, nhóm “Vô cùng đạo đức” chỉ khai thác những khía cạnh tiêu biểu nhất trong từng yếu tố

2 Các khía cạnh văn hóa Việt Nam thúc đẩy hoạt động kinh doanh

2.1 Văn hóa vật thể, phi vật thể

Đầu tiên, chúng ta phải khẳng định rằng các nét văn hóa vật thể, phi vật thể cùng với lòng hiếu khách của người Việt Nam là những yếu tố đã góp phần thúc đẩy hoạt động kinh doanh du lịch ở Việt Nam phát triển

2.1.1 Về kiến trúc – điêu khắc

Việt Nam là một quốc gia đa tộc người với 54 dân tộc, mỗi dân tộc đều có những đặc trưng văn hóa riêng, tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc màu, một tổng thể thống nhất trong sự đa dạng văn hóa

Nhiều di sản văn hóa Việt Nam mang đậm dấu ấn của văn hóa đa tộc người được công nhận là di sản văn hóa thế giới: Kinh thành Huế, Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn, Vịnh Hạ Long,

Trang 7

Bên cạnh đó còn có nghệ thuật điêu khắc hình khối: thành quách, cung điện, chùa chiền… góp phần đẩy mạnh du lịch Lĩnh vực chạm khắc đồ đồng, điêu khắc đá, gỗ hay tranh sơn mài, tranh lụa, tranh dân gian được làm từ những chất liệu thiên nhiên,… là các lĩnh vực tiềm năng của các doanh nghiệp Việt Nếu biết nắm bắt cơ hội thì hoàn toàn có thể trở thành những sản phẩm mang giá trị thương mại cao, độc đáo trên thị trường trong nước cũng như quốc tế

2.1.2 Văn hóa sự kiện và lễ hội

Ở Việt Nam, lễ hội đã trở thành truyền thống và từ lâu là một phần không thể thiếu trong đời sống nhân dân Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thì nước ta hiện có hơn 8000 lễ hội trong năm Đây không chỉ là một kho tàng di sản văn hóa quý giá đối với mỗi người dân Việt Nam mà còn có sức hút rất lớn đối với tất cả những ai muốn tìm hiểu về văn hóa, phong tục, tập quán của người Việt Kèm theo các lễ hội là những tín ngưỡng, các đám rước nhiều màu sắc, nhiều phong tục khác nhau và đặc biệt là các sinh hoạt văn hóa nghệ thuật xung quanh nó như múa bóng rỗi, hát bội và các loại hình diễn xướng khác Đây cũng chính là cơ hội để phát triển kinh doanh các mặt hàng phục vụ lễ hội

Trang 8

2.1.3 Văn hóa cảm xúc

Loại hình du lịch văn hóa cảm xúc là những sản phẩm khai thác các đặc tính thẩm

mỹ phi vật thể thông qua các giác quan như: màu sắc, âm thanh, ánh sáng, hương vị, tiếng động là những thành tố tạo nên cội nguồn văn hóa của từng vùng miền, dân tộc, quốc gia Những thành tố này sẽ tạo nên một vùng cảm xúc mạnh mẽ đối với du khách

và để lại cho họ những ký ức đẹp về chuyến đi Về loại hình du lịch văn hóa này chúng ta có Nhã nhạc cung đình Huế, Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên,

Dân ca quan họ Bắc Giang và Bắc Ninh, Ca trù, Hát Xoan, được UNESCO ghi danh vào danh sách văn hóa kiệt tác truyền khẩu phi vật thể Ngoài ra, nghệ thuật múa Rối nước Việt Nam đã có được thương hiệu du lịch của mình

2.1.4 Văn hóa ẩm thực

Văn hóa nghệ thuật ẩm thực được xây dựng trên cơ sở khai thác những nét tinh hoa ẩm thực truyền thống của vùng hoặc quốc gia tạo cho quý khách cơ hội nghiên cứu, thưởng thức những món ăn đặc sản truyền thống Văn hóa ẩm thực đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch Trong hội thảo Marketing tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông Philp Kotler, người được coi là một trong những nhà sáng lập trường phái marketing hiện đại của thế giới đã gợi ý: “Việt Nam nên trở thành bếp ăn của thế giới” Một giáo sư Mỹ nhận định:

“Văn hóa ẩm thực Việt Nam có cái gì

đó phảng phất Hoa, có cái gì đó phảng

phất Pháp, xong nó vẫn khác Hoa, Pháp

và vào quãng giữa với nhiều món ăn,

món quà dân tộc, dân gian” Ẩm thực

Việt Nam đã níu lòng biết bao du khách

Trang 9

2.2 Lối sống

 Người Việt Nam linh hoạt, sáng tạo: Như ông Phạm Nhật Vượng có chia sẻ góc nhìn về người Việt Nam trong buổi hội thảo: “Chủ tịch Vingroup trò chuyện với cán bộ quản lý Vietel”, ông cho rằng người Việt Nam linh hoạt, nhanh nhạy hơn Tây rất nhiều Người Việt Nam có thể dễ dàng xử lý các tình huống phát sinh của khách hàng trong khi cách làm việc chuyên môn, máy móc của Tây khó có thể ứng phó

 Người Việt Nam chạy theo trào lưu: Nghe thì dễ tưởng là xấu, tuy nhiên việc chạy theo trào lưu lại khiến rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam phát triển các mặt hàng kinh doanh đi kèm theo các trào lưu của giới trẻ, hoặc tạo ra các trào lưu đối với thị trường mục tiêu trong các lĩnh vực như: thời trang, đồ ăn, điện thoại,…

3 Các khía cạnh văn hóa Việt Nam gây cản trở hoạt động kinh doanh

“Các doanh nghiệp Việt Nam chỉ làng nhàng ở ao làng” Tại sao vậy ?

3.1 Vấn đề giáo dục

 Ở Việt Nam, trẻ em không tự lập như Phương Tây, mà thay vào đó chịu sự ảnh hưởng lớn từ gia đình ngay cả trong việc chọn nghề, định hướng công việc Song, phần lớn cha mẹ Việt lại không định hướng tư duy làm chủ, mà chỉ định hướng

tư duy làm thuê, như “Con cố học, sau này kiếm được công việc tốt, chỗ làm tốt”

 Giáo dục Việt Nam trọng lý thuyết, xem nhẹ thực hành làm cho phần lớn sinh viên Việt chỉ như một cuốn sách biết đi, khi vào công việc thực tế lại khó khăn lung túng

Trang 10

 Thêm một điều cần bàn trong vấn đề

giáo dục Việt, đó là trở ngại ngôn ngữ

Tỉ lệ người có thể sử dụng tiếng Anh

để làm việc không cao, đó là cản trở

lớn cho doanh nghiệp Việt vươn ra

trường thế giới

3.2 Vấn đề tầm nhìn

 Khởi nguồn văn hóa Việt là văn hóa gốc nông nghiệp, chính vì thế nét văn hóa này đã ăn sâu vào ý thức người Việt Cho đến nay, nó vẫn còn được thể hiện trong việc xác định tầm nhìn của các doanh nghiệp Tại sao doanh nghiệp Việt cứ mãi quanh quẩn ở ao làng? Có lẽ chính bởi chính tầm nhìn ngắn hạn của doanh nghiệp với kiểu tư duy nhỏ mà ổn định, an toàn Điều này càng thấy rõ vấn đề doanh nghiệp Việt không dám đột phá, ngại đổi mới Theo thống kê của Chương trình đối tác đổi mới sáng tạo (IPP) liên kết giữa Phần Lan và Việt Nam, đến thời điểm hiện tại chỉ có khoảng 20-30% doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động đổi mới sáng tạọ

 Bị động : Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam vẫn không thoát ra khỏi thói bị động,

ít có doanh nghiệp có dự phòng đối phó với

những khủng hoảng bất ngờ, thậm chí là cả cơ

hội Điều này dẫn đến nhiều cú sốc lớn cho các

doanh nghiệp, cho nền kinh tế Như trong công

cuộc chuẩn bị cho TPP, có tới hơn 80% doanh

nghiệp được hỏi cho biết không có chuẩn bị gì

trước khi TPP được kí

 Văn hóa công ty – Trách nhiệm doanh nghiệp: Tại sao doanh nghiệp Việt khi vươn ra biển lớn hầu như đều không thể khẳng định được mình, không tạo nên được thương hiệu? Mấu chốt của vấn đề này chính là bởi doanh nghiệp Việt không xậy dựng được nét văn hóa công ty, không tạo dựng được sự khác biệt đối với người tiêu dùng mà chỉ chú trọng mục tiêu lợi nhuận, mặt kinh tế mà xem

Trang 11

nhẹ vấn đề pháp lí, đạo lí, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Có rất nhiều người nông dân Việt Nam thường trồng riêng cho gia đình mình một luống rau sạch, rau bán cho người khác thì phun nhiều thuốc trừ sâu, kích thích Họ quên rằng họ ăn rau sạch nhà mình nhưng lại ăn thịt bẩn nhà khác

 Trong vấn đề này, có lẽ phải kế đến cả thói ham rẻ, ham cái lợi trước mắt, đã ăn sâu vào suy nghĩ của người tiêu dùng Việt Phải chăng nghèo cũng là một cái tội?

3.3 Vấn đề quan hệ

 Thứ nhất: Văn hóa Phương

Đông là nét văn hóa kiêng nể, trọng

quan hệ

“Thứ nhất quan hệ

Thứ nhì tiền tệ Thứ ba hậu duệ Thứ tư trí tuệ”

Trang 12

 Thứ hai là “Văn hóa phong bì” đang dần trở thành vấn nạn của xã hội Việt Nam – cản trở lớn tới sự phát triển kinh tế Nào là xin học phong bì, xin việc phong

bì, duyệt kế hoạch phong bì, tăng lương phong bì, phong bì thăng chức, phong bì thanh tra, đi xuất ngoại, làm hồ sơ xin giấy

phép xây nhà cũng phong bì, Chiếc phong bì

được hiện diện rất nhiều trong các quan hệ xã

hội, các công việc khác nhau dù nhỏ, hay

lớn Và lâu dần đã hình thành cái gọi là “văn

hóa phong bì”, thiếu nó người dân sẽ gặp

không ít khó khăn trong công việc, lớn, nhỏ

 Thứ ba: Tài năng bị xem nhẹ trên cán cân quan hệ, tiền tệ trong kinh doanh của các công ty Việt, khiến chất lượng nguồn nhân lực không được sắp xếp đúng vị trí, người ở vị trí quản lý không đủ năng lực, không phát huy hết tài năng của nhân

sự, cũng như gây ra sự bất mãn ở các nhân sự giỏi

 Thứ tư: Người Việt Nam quá câu nệ vấn đề thứ bậc trong doanh nghiệp, “ sếp” dường như đứng vị trí độc tôn, sếp là người ra mọi quyết định cho nhân viên thực hiện, Điều này tạo ra tư duy kiểu lối mòn, không phát huy được sáng tạo trong công

ty

 Thứ năm: Tính ghen ghét, đố kị, không muốn người khác hơn mình dẫn đến chơi xấu các đối thủ cạnh tranh Thay vào đó, nếu người Việt Nam tôn trọng, đề cao những người tài giỏi, thì chúng ta sẽ học hỏi những người đó, hoàn thiện bản thân mình tốt hơn để được như họ hoặc hơn thế Khi đó, trong kinh doanh, các đối thủ phát triển, cạnh tranh một cách lành mạnh Sản phẩm, hàng hóa, chất lượng được hoàn thiện, nâng cao hơn

3.4 Vấn đề tác phong làm việc

 Người Việt Nam hay có tư tưởng lảng tránh

vấn đề, đi vòng mà ít dám đối mặt với khó

khăn, thách thức Ngay cả trong việc bày tỏ

quan điểm, thể hiện cái tôi cũng vậy ảnh

Trang 13

hưởng bởi văn hóa phương Đông, người Việt trong giao tiếp thường hay giữ ý, đôi khi thái độ thể hiện không giống với suy nghĩ thật sự dẫn đến hiểu lầm trong quá trình trao đổi công việc, đàm phám hợp tác

 Tác phong làm việc không chuyên nghiệp, thiếu tính tự giác, thường ỉ vào người khác

 Khả năng làm việc đồng đội: Nếu như người châu Âu phân biệt rất rạch ròi giữa công việc và tình cảm thì người Việt có kiểu “Thứ nhất ngồi lì, thứ nhì đồng ý”, nghĩa là thà làm vừa lòng người khác hoặc tránh tranh cãi còn hơn tạo ra rắc rối cho bản thân Người A có thể đồng ý với ý kiến của người B trong khi A thực sự chẳng hiểu gì hoặc im lặng nhưng trong lòng thầm đưa ra một phương án khác nhưng không nói Trong nhiều cuộc họp nhóm, sau khi đưa ra vấn đề, thay vì thảo luận xung quanh vấn đề đó thì đề tài dần lan rộng ra các câu chuyện phiếm khác, cho đến khi thời gian chỉ còn vài phút tất cả mới quay lại chủ đề chính và đùn đẩy nhau phát biểu Đây là thực tế của rất nhiều doanh nghiệp: Không chú ý đến công việc nhóm Thậm chí, ngay khi có người đưa ra ý kiến, bạn lại liên tục

nói về chuyện riêng của mình

3.5 Vấn đề giờ giấc, kỷ luật

“Giờ cao su” – điều dường như rất bình thường ở Việt Nam, cho dù là trong những buổi họp hành, người Việt vẫn cho phép nhau giãn thời gian 15 – 30 phút

Trang 14

KẾT LUẬN



Tóm lại, văn hóa vừa có thể thúc đẩy vừa có thể kìm hãm, gây cản trở sự phát triển của một nền kinh tế Điều này còn phụ thuộc vào cách nhìn nhận và tiếp thu các yếu tố văn hóa của từng doanh nghiệp Tiếp nhận những yếu tố tích cực, hạn chế những mặt tiêu cực, đó chính là “điểm cần can thiệp” mà mỗi doanh nghiệp, mỗi nền kinh tế cần sớm tìm ra trên con đường phát triển

Trang 15

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	1,51 MB