BÁO CÁO TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI MÔ HÌNH SINH HOẠT NGOẠI KHÓA VỀ GIÁO DỤC DÂN SỐ - SKSS VTN TRONG CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG TRUNG HỌC... Chiến lược hướng tới triển khai hiệu quả các hoạt động tr
Trang 1BÁO CÁO TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI MÔ HÌNH SINH HOẠT NGOẠI KHÓA VỀ
GIÁO DỤC DÂN SỐ - SKSS VTN
TRONG CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG TRUNG HỌC
Trang 2I Tình hình tổ chức thực hiện mô hình:
1 Cơ sở xây dựng
Kế hoạch thực hiện Chiến lược Dân số và SKSS đến năm
2020 của tỉnh Thừa Thiên Huế đã xác định: Tiếp tục thực hiện
giảm sinh và giảm nhanh tỷ lệ sinh con thứ 3+; kiểm soát quy mô dân số ở mức hợp lý, nâng cao chất lượng dân số, cải thiện tình trạng SKSS, giải quyết tốt những vấn đề về cơ cấu dân số, góp phần nâng cao chất lượng nguồn lực, đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và cải thiện chất lượng cuộc sống của nhân dân
Đặc biệt, đối với mục tiêu về CSSKSS VTN,TN Chiến lược hướng tới triển khai hiệu quả các hoạt động truyền thông, giáo dục với nội dung, hình thức và cách tiếp cận phù hợp với
từng vùng, từng nhóm đối tượng, chú trọng khu vực khó khăn, đối tượng khó tiếp cận; mở rộng giáo dục về DS-SKSS, phòng ngừa HIV, giới và bình đẳng giới, sức khỏe tình dục trong và ngoài nhà
Trang 3- Hướng dẫn số 267/TCDS-TTGD ngày 16 tháng 4 năm 2010 của Tổng cục Dân số- KHHGĐ về việc hướng dẫn triển khai
mô hình sinh hoạt ngoại khóa trong nhà trường
Trang 4Nâng cao hiểu biết, kiến thức và kỹ
năng sống về Dân số, SKSS/ KHHGĐ,
tình dục an toàn, phòng chống HIV/ AIDS, tảo hôn, kết hôn sớm, bất bình đẳng giới,
… góp phần tạo hành vi đúng đắn, có lợi
về chăm sóc SKSS cho Vị thành niên,
thanh niên trong các trường học trên địa bàn tỉnh.
2 Mục tiêu, đối tượng tác động:
Trang 5- Phối hợp với Sở Giáo dục Đào tạo tỉnh
lựa chọn 15 trường phổ thông trung học trên địa bàn triển khai mô hình
bàn còn nhiều hạn chế tồn tại về vấn đề CSSKSS VTN như tình trạng quan hệ
tình dục trước hôn nhân, có thai ngoài ý muốn, phá thai không an toàn, tảo hôn,
kết hôn sớm, mắc các bệnh lây truyền
qua đường tình dục và HIV/AIDS,
3 Các bước xây dựng và sự phối hợp của các đơn
vị liên quan:
Trang 6- Hướng dẫn các hình thức tổ chức triển khai sinh hoạt ngoại khóa trong nhà trường như:
+ Xây dựng phòng truyền thông DS/SKSS
+ Hòm thư và bản tin tư vấn
+ Tổ chức tư vấn trực tiếp và tư vấn đồng đẳng.
+ Xem băng hình và giải đáp thắc mắc.
+ Tọa đàm giữa nhà trường với các bậc cha mẹ học sinh.
+ Giao lưu với các nhà tư vấn và các chuyên gia về SKSS VTN, tổ chức thi tìm hiểu giao lưu về SKSS
Các trường tham gia triển khai mô hình sẽ lấy đó làm căn cứ để xem xét, lựa chọn và tổ chức thực hiện sao cho hiệu quả và phù hợp nhất với tình hình thực tế
của mỗi trường
Trang 7- Chi cục Dân số- KHHGĐ phối hợp với Sở Giáo
dục Đào tạo xây dựng kế hoạch hoạt động
PTHT thực hiện mô hình và hướng dẫn các
thực hiện các hoạt động theo kế hoạch
- Chi cục Dân số- KHHGĐ phối hợp triển khai
các nội dung liên quan, tham gia làm giảng viên các lớp tập huấn, báo cáo viên tại các buổi sinh hoạt ngoại khóa của các trường
4 Cơ chế quản lý và điều phối mô hình:
Trang 8- Tập huấn cho đội ngũ giáo viên và học sinh 15
trường với nội dung liên quan đến chăm sóc
sức khỏe sinh sản vị thành niên như: tình trạng quan hệ tình dục trước hôn nhân, có thai ngoài
ý muốn, phá thai không an toàn, tảo hôn, kết hôn sớm, mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS, …
- Triển khai ngoại khóa truyền thông giáo dục
SKSS-VTN cho học sinh của 15 trường Phổ
thông Trung học trên địa bàn tỉnh
5 Các hoạt động:
Trang 9- Tổ chức diễn đàn giao lưu, tư vấn về SKSS VTN, TN cho học sinh Phổ thông trung học trên địa bàn.
- Các Hội nghị, hội thảo về chăm sóc sức
khỏe sinh sản vị thành niên cho lãnh đạo và giáo viên 15 đơn vị
- Kiểm tra, giám sát quá trình triển khai mô
hình tại cơ sở
Trang 101 Kết quả hoạt động của mô hình.
1.1.Tổ chức các Hội thảo đánh giá tình hình
truyền thông giáo dục về SKSSVTN cũng như
mô hình giáo dục truyền thông về SKSS-VTN với sự tham gia của lãnh đạo Sở GD&ĐT, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh; lãnh đạo, 01 trưởng ban SKSS-VTN của 15 đơn vị
II Kết quả và tác động của mô hình
Trang 111.2.Tập huấn:
Tổ chức các lớp tập huấn cho 180 lượt giáo viên
phụ trách hoạt động sinh hoạt ngoại khóa VTN của 15 trường và 135 lượt học sinh là cán
SKSS-bộ Đoàn trường tham gia mô hình với các nội
dung như hướng dẫn các hình thức tổ chức triển khai hoạt động sinh hoạt ngoại khóa về SKSS
VTN, TN trong nhà trường Các nội dung liên quan khác như tình trạng quan hệ tình dục trước hôn nhân, có thai ngoài ý muốn, phá thai không an
toàn, tảo hôn, kết hôn sớm, mắc các bệnh lây
truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS, bất bình đẳng giới và trách nhiệm của nam giới, xâm hại tình dục trẻ em…
Trang 121.3 Hoạt động sinh hoạt ngoại khóa:
Tổ chức được 45 buổi ( 2- 4 lớp/ buổi ) truyền
thông nhóm lớn nhằm tư vấn, giao lưu về SKSS VTN tại 15 trường PTTH của tỉnh cho trên 9.000 lượt học sinh PTTH với các nội dungtruyền thông
về tình trạng quan hệ tình dục trước hôn nhân, có thai ngoài ý muốn, phá thai không an toàn, tảo
hôn, kết hôn sớm, mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS, bất bình đẳng giới
và trách nhiệm của nam giới, xâm hại tình dục trẻ em…
Trang 131.4 Tổ chức 05 diễn đàn giao lưu, tư vấn về
chăm sóc SKSS VTN, TN cho trên 2500 lượt học sinh tại các trường PTTH trên địa bàn thành phố Huế
Trang 142.Tác động của mô hình đến nhận thức và kỹ năng
sống của VTN/TN
Hoạt động tuyên truyền giáo dục về DS- KHHGĐ cho
Vị thành niên, thanh niên nói chung và mô hình sinh hoạt ngoại khóa về giáo dục Dân số- SKSS tại các trường PTTH trong thời gian qua đã góp phần thực hiện tốt Chiến lược Dân số giai đoạn 2001-2010 và tiếp tục thực hiện Chiến lược Dân
số và Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011-2020
góp phần tạo được sự chuyển biến về nhận
thức, thái độ và hành vi của cộng đồng trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản VTN…
Trang 15Bước đầu giúp cho VTN hiểu và chấp nhận quy mô gia đình ít
con, độ tuổi kết hôn muộn hơn; nâng cao nhận thức và hiểu biết đúng đắn, đầy đủ của vị thành niên, thanh niên
về DS/SKSS/KHHGĐ cũng như trang bị các kỹ năng cần thiết về chăm sóc SKSS; hạn chế các trường hợp mang thai sớm, mang thai ngoài ý muốn, nạo phá thai không an toàn, các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS trong vị thành niên, thanh niên
Vấn đề sức khỏe sinh sản vị thành niên là một vấn đề tế nhị
đối với các em nên nhiều lúc các em có thắc mắc nhưng không dám thổ lộ nhưng thông qua hình thức sinh hoạt ngoại khóa với nhiều hình thức nhằm huy động sự tham gia của các em nên các thắc mắc của các em được giải đáp và giúp các em nhận thức đúng để tránh các hành vi sai lệch về SKSS, tình dục an toàn, phòng tránh thai, tình bạn, tình yêu,….
Trang 163 Những hạn chế và tồn tại:
- Mô hình mới được xây dựng nhưng chưa có
được mô hình mẫu để hướng dẫn cho địa
phương triển khai thực hiện Trung ương chưa
có lớp tập huấn về các nội dung liên quan đến hoạt động mô hình cho cán bộ của Chi cục DS- KHHGĐ cũng như của Sở Giáo dục và Đào tạo
- Các hoạt động truyền thông về DS/ KHHGĐ
thông qua hoạt động của mô hình còn tập trung
về tuyên truyền, cung cấp kiến thức chứ chưa
chú trọng đến việc cung cấp kỹ năng cần thiết về chăm sóc SKSS ( kỹ năng từ chối, kỹ năng
thuyết phục, sử dụng bao cao su,…)
Trang 17- Các tài liệu, phương tiện truyền thông cho
mô hình chưa được đa dạng, phong phú, chưa đáp ứng được nhu cầu của cơ sở.
- Kinh phí hỗ trợ cho hoạt động phải triển khai
nhiều nội dung hoạt động như tập huấn,
hội thảo sơ tổng kết nên kinh phí dành cho các buổi sinh hoạt ngoại khóa còn hạn chế
và số lượng chưa nhiều
Trang 184 Những bài học kinh nghiệm:
- Đội ngũ tuyên truyền viên cần nắm vững kỹ
năng, phương pháp truyền thông trong môi
trường học đường cũng như hiểu rõ đặc điểm
tâm sinh lý lứa tuổi vị thành niên
- Xây dựng chương trình giáo dục giới tính cho học sinh thông qua các buổi trao đổi ngoại khóa thân thiện; người trao đổi có thể là giảng viên
bên ngoài nhà trường, nhằm giúp các em dễ hỏi, dám thố lộ một cách chân tình hơn và các cán bộ phụ trách có nhiều kỹ năng để tư vấn, giúp đỡ
học sinh có hiệu quả
Trang 19- Ngoài tuyên truyền bằng tờ rơi, áp phích, hệ thống
phát thanh thì cần vận dụng linh hoạt nhiều hình thức truyền thông đa dạng, phong phú, sáng tạo phù hợp với lứa tuổi học sinh như: tổ chức các buổi giao lưu giúp học sinh được trao đổi, giải
đáp những thắc mắc về SKSS từ các thầy cô,
các chuyên gia, nhà chuyên môn có kiến thức về SKSS VTN, truyền thông qua hình thức sân khấu hóa, qua các tiểu phẩm hài hước, vui nhộn do
chính các em học sinh biểu diễn Mỗi tiểu phẩm, tiết mục đều hàm chứa nội dung kiến thức chăm sóc SKSS VTN, thông điệp ngắn gọn những
mang tính giáo dục, tuyên truyền cao
Trang 20- Để tổ chức truyền thông chăm sóc SKSS VTN trong
học sinh có hiệu quả thì nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với gia đình Tạo cầu nối và tiếng nói
chung giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục về SKSS VTN, giúp cha mẹ của các em hiểu hơn và tôn trọng các quyền về SKSS của
con em mình, đồng thời có trách bảo vệ, chăm
sóc con đúng cách, phù hợp với lứa tuổi VTN
- Để tư vấn có hiệu quả về SKSSVTN, nếu không có
cán bộ chuyên trách thì cần thành lập Ban tư vấn
có kiến thức, có kinh nghiệm, có tâm huyết vì
học sinh thân yêu, nhiệt tình gồm Đại diện Đoàn thanh niên, Ban nữ công, giáo viên bộ môn Sinh học, GDCD, cán bộ y tế, … để tận tình tư vấn,
Trang 21- Ở tuổi vị thành niên, các em thường có cảm giác
xấu hổ, ngại ngần đặc biệt là với những kiến
thức nhạy cảm như giới tính, SKSS, tình dục
Chính vì vậy tổ chức Đoàn cần đặt một hộp thư thân thiện hoặc hộp thư điện tử (email) của Ban
tư vấn để tiếp nhận và tư vấn, giải đáp các vấn
đề liên quan của các em Ngoài ra, cần lựa chọn các trang web chính thống về DS-KHHGĐ, SKSS VTN, Phòng chống HIV/AIDS… liên kết vào
wesite của trường và giới thiệu cho học sinh truy cập, tìm hiểu một cách thuận lợi, chính xác
Trang 225 Đề xuất, kiến nghị:
- Đề nghị Tổng cục DS- KHHGĐ tiếp tục duy
trì mà mở rộng mô hình sinh hoạt ngoại
khóa tại các trường PTTH hiên nay Số
trường được thực hiện theo hướng dẫn là
15 trường là còn ít so với tổng số trường PTTH trên địa bàn tỉnh là 46 trường
Trang 23- Tăng cường thêm kinh phí để duy trì và mở rộng
địa bàn triển khai cũng như mở rộng các hoạt
động của mô hình Đề nghị Tổng cục DS-
KHHGĐ nên huy động nguồn kinh phí của Đề án
52 để hỗ trợ cho các trường PTTH thuộc địa bàn
đề án tại địa phương,…
- Đề nghị cần có văn bản chỉ đạo và hướng dẫn xây
dựng mô hình mang tính liên ngành giữa Bộ
Giáo dục Đào tạo và Bộ Y tế- Tổng cục DS/
KHHGĐ để việc triển khai mô hình tại địa
phương có hiệu quả và thống nhất
Trang 24- Cần xây dựng và bổ sung các nội dung mới về DS-
KHHGĐ như mất cân bằng giới tính khi sinh, cơ cấu dân số vàng, già hóa dân số,…để lồng ghép tuyên truyền cho VTN Xây dựng mô hình sinh
hoạt ngoại khóa mẫu để triển khai đồng bộ và
thống nhất trên phạm vi toàn quốc
- Phối hợp với Bộ Giáo dục Đào tạo tổ chức các
khóa tập huấn về triển khai và xây dựng mô hình cho cán bộ phụ trách hoạt động của Sở Giáo dục Đào tạo và Chi cục DS- KHHGĐ các tỉnh, thành phố