MỞ ĐẦU Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy: “ Dao có mài, mới sắc. Vàng có thui, mới trong. Nước có lọc, mới sạch. Người có tự phê bình mới tiến bộ. Đảng cũng thế” Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta luôn coi trọng tự phê bình và phê bình, coi đó là quy luật tồn tại, phát triển Đảng, là vũ khí tư tưởng sắc bén để xây dựng Đảng, làm cho tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Nhờ có đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo, Đảng đã lãnh đạo nhân dân làm cách mạng giải phóng dân tộc, kháng chiến chống ngoại xâm thắng lợi, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, bên cạnh những thành quả đạt được, Đảng ta cũng có những sai lầm, khuyết điểm. Đảng ta không che giấu khuyết điểm, sai lầm đó. Đảng công khai thừa nhận những sai lầm, khuyết điểm ấy, đánh giá đúng những gì đã làm được và chưa làm được và đề ra những biện pháp sửa chữa, khắc phục nhằm không ngừng xây dựng và chỉnh đốn Đảng, vun đắp niềm tin của cán bộ, đảng viên và của nhân dân. Một trong những biện pháp có tác dụng tích cực phát hiện những sai lầm, khuyết điểm và sửa chữa kịp thời trong Đảng là thực hiện dân chủ, đẩy mạnh tự phê bình và phê bình, dựa vào dân để xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Tuy nhiên, hiện nay, trong thực tế, do nhiều nguyên nhân khác nhau, cả về nhận thức và cách tiến hành, nên việc thực hiện tự phê bình và phê bình còn nhiều yếu kém,chưa phát huy được hết ý nghĩa to lớn của nó trong xây dựng Đảng. Trước thực tế đó, trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ những sai lầm, khuyết điểm mà cán bộ, đảng viên đang mắc phải,nguyên nhân của nó và chỉ đạo việc thực hiện tự phê bình và phê bình , sửa chữa thường xuyên, nề nếp và có hiệu quả trong Đảng. Hơn một nửa thế kỉ trôi qua, nhưng những lời căn dặn ấy của Người vẫn còn vẹn nguyên giá trị,mang tính thời sự và mang tính thực tiễn sâu sắc cho công tác của các cán bộ, đảng viên nói chung và bản thân tôi trong các công tác, phong trào nói riêng. Tâm huyết với vấn đề trên nên tôi đã chọn đề tài: “Vấn đề tự phê bình và phê bình trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc của Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu của mình. Nhằm mục đích tiếp cận nghiên cứu khoa học, rèn luyện khả năng vận dụng những kiến thức vào trong thực tiễn, bằng phương pháp nghiên cứu logic học, phương pháp lịch sử, phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp tổng phân hợp, tôi đã đi sâu giải quyết vấn đề với những nội dung chính như sau: Chương 1: Giới thiệu về tác giả, hoàn cảnh ra đời tác phẩm, mục đích, kết cấu của tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”. Chương 2: Nội dung tự phê bình và phê bình trong Đảng trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Hồ Chí Minh. Chương 3: Vận dụng nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong Đảng trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Hồ Chí Minh vào công tác xây dựng Đảng giai đoạn hiện nay.
Trang 1MỤC LỤC
A PHẦN MỞ ĐẦU………
B NỘI DUNG……… ………
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ TÁC GIẢ, HOÀN CẢNH RA ĐỜI, MỤC ĐÍCH, KẾT CẤU CỦA TÁC PHẨM “SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC” ………
1.1 Tác giả………
1.2 Hoàn cảnh ra đời tác phẩm………
1.3 Mục đích của tác phẩm………
1.4 Kết cấu của tác phẩm………
CHƯƠNG 2: NỘI DUNG TỰ PHÊ BÌNH VÀ PHÊ BÌNH TRONG ĐẢNG TRONG TÁC PHẨM “SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC”. 2.1 Khái niệm Tự phê bình và phê bình trong Đảng………
2.2 Tính tất yếu của tự phê bình và phê bình trong Đảng………
2.3 Nội dung, tự phê bình và phê bình trong Đảng………
2.3.1 Mục đích, đối tượng của tự phê bình và phê bình………
2.3.2 Thái độ, phương pháp tự phê bình và phê bình………
2.3.3 Phê bình kịp thời, thường xuyên và liên tục………
2.3.4 Ý nghĩa của tự phê bình và phê bình trong Đảng……… CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC TỰ PHÊ BÌNH VÀ
PHÊ BÌNH TRONG ĐẢNG TRONG TÁC PHẨM “SỬA ĐỔI LỐI
Trang 2LÀM VIỆC” CỦA HỒ CHÍ MINH VÀO CÔNG TÁC XÂY
DỰNG ĐẢNG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY………
1 Quan điểm của Đảng ta về vận dụng nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong công tác xây dựng Đảng hiện nay………
2 Thực trạng thực hiện tự phê bình và phê bình trong Đảng trong công tác Xây dựng Đảng hiện nay………
3 Ưu điểm………
4 Hạn chế………
5 Nguyên nhân………
6 Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả tự phê bình và phê bình trong Đảng trong giai đoạn hiện nay………
C KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 3MỞ ĐẦU
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy:
“ Dao có mài, mới sắc Vàng có thui, mới trong Nước có lọc, mới sạch Người
có tự phê bình mới tiến bộ Đảng cũng thế”
Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta luôn coi trọng tự phê bình và phê bình, coi
đó là quy luật tồn tại, phát triển Đảng, là vũ khí tư tưởng sắc bén để xây dựngĐảng, làm cho tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, góp phần nâng cao năng lựclãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng Nhờ có đường lối cách mạng đúng đắn, sángtạo, Đảng đã lãnh đạo nhân dân làm cách mạng giải phóng dân tộc, kháng chiếnchống ngoại xâm thắng lợi, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, thực hiện thắng lợicông cuộc đổi mới Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, bên cạnh những thànhquả đạt được, Đảng ta cũng có những sai lầm, khuyết điểm Đảng ta không chegiấu khuyết điểm, sai lầm đó Đảng công khai thừa nhận những sai lầm, khuyếtđiểm ấy, đánh giá đúng những gì đã làm được và chưa làm được và đề ra nhữngbiện pháp sửa chữa, khắc phục nhằm không ngừng xây dựng và chỉnh đốn Đảng,vun đắp niềm tin của cán bộ, đảng viên và của nhân dân Một trong những biệnpháp có tác dụng tích cực phát hiện những sai lầm, khuyết điểm và sửa chữa kịpthời trong Đảng là thực hiện dân chủ, đẩy mạnh tự phê bình và phê bình, dựa vàodân để xây dựng và chỉnh đốn Đảng
Tuy nhiên, hiện nay, trong thực tế, do nhiều nguyên nhân khác nhau, cả vềnhận thức và cách tiến hành, nên việc thực hiện tự phê bình và phê bình còn nhiềuyếu kém,chưa phát huy được hết ý nghĩa to lớn của nó trong xây dựng Đảng
Trước thực tế đó, trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ
những sai lầm, khuyết điểm mà cán bộ, đảng viên đang mắc phải,nguyên nhân của
nó và chỉ đạo việc thực hiện tự phê bình và phê bình , sửa chữa thường xuyên, nề
Trang 4nếp và có hiệu quả trong Đảng Hơn một nửa thế kỉ trôi qua, nhưng những lời căndặn ấy của Người vẫn còn vẹn nguyên giá trị,mang tính thời sự và mang tính thựctiễn sâu sắc cho công tác của các cán bộ, đảng viên nói chung và bản thân tôitrong các công tác, phong trào nói riêng.
Tâm huyết với vấn đề trên nên tôi đã chọn đề tài: “Vấn đề tự phê bình và phê
bình trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc của Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên
cứu của mình Nhằm mục đích tiếp cận nghiên cứu khoa học, rèn luyện khả năngvận dụng những kiến thức vào trong thực tiễn, bằng phương pháp nghiên cứu logichọc, phương pháp lịch sử, phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp tổng-phân- hợp, tôi đã đi sâu giải quyết vấn đề với những nội dung chính như sau:
Chương 1: Giới thiệu về tác giả, hoàn cảnh ra đời tác phẩm, mục đích, kết cấu
của tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”.
Chương 2: Nội dung tự phê bình và phê bình trong Đảng trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Hồ Chí Minh.
Chương 3: Vận dụng nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong Đảng trong tác
phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Hồ Chí Minh vào công tác xây dựng Đảng giai
đoạn hiện nay
Trang 5
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ TÁC GIẢ, HOÀN CẢNH RA ĐỜI, MỤC ĐÍCH, KẾT CẤU CỦA TÁC PHẨM “SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC”
• Tác giả.
Hồ Chí Minh – một vĩ nhân đã để lại dấu ấn trong quá trình phát triển của dântộc và nhân loại Sự vĩ đại và cao quý của Người tỏ rõ trên nhiều phương diện từcuộc đời, sự nghiệp đến tư tưởng, đạo đức, phong cách Tất cả được thể hiện trong
sự thống nhất đến hoàn hảo của Hồ Chí Minh- nhà tư tưởng, nhà văn hóa, nhà đạođức, nhà nhân văn, nhà chính trị Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận xét: “Ở Hồ ChíMinh, nhà chính trị (bao gồm cả nhà chiến lược, nhà tổ chức, nhà văn hóa) hìnhthành một diện mạo, một nhân cách riêng của Hồ Chí Minh”
Ở Người:
“Là biểu tượng kiệt xuất về quyết tâm của cả dân tộc, đã cống hiến trọn đờimình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam”, Chủ tịch Hồ ChíMinh đã làm thay đổi vận mệnh dân tộc Việt Nam, từ thân phận nô lệ trở thành dântộc tự do, độc lập
“Là hiện thân của những khát vọng của các dân tộc trong việc khẳng định bảnsắc của mình”, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là người đầu tiên lãnh đạo nhândân ta thi hành Bản án chế độ thực dân ở nước ta mà còn cùng nhân dân các dântộc thuộc địa thực hiện bản án đó, xóa đi sự áp bức, nô dịch của chủ nghĩa thực dântrên hành tinh của chúng ta
Trang 6“Là biểu tượng cho việc thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc”, Chủtịch Hồ Chí Minh đã dẫn dắt nhân dân Việt Nam thực hiện mục tiêu hòa bình,thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, đồng thời Người cũng góp phần vàocuộc đấu tranh chung của các dân tộc trên thế giới vì hòa bình, tiến bộ.
“Là vị anh hùng giải phóng dân tộc và nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam”,cuộc đời, sự nghiệp và di sản của Người không chỉ có giá trị đối với dân tộc ViệtNam mà còn có ý nghĩa đối với nhân dân tiến bộ thế giới ở thời đại ngày nay Mùa xuân năm 1930, Người đã thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Người đãxây dựng, rèn luyện Đảng ta thành một đảng matxit- lenin- nit kiên cường, giàubản lĩnh và kinh nghiệm trong lãnh đạo cách mạng cũng như trong xây dựng Đảngtrong sạch, vững mạnh Trong đó, Người đặc biệt coi trọng vấn đề đạo đức cáchmạng: cái gốc, cái nền của cán bộ, Đảng viên
• Hoàn cảnh ra đời tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”.
Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dânlao động và toàn thể dân tộc Việt Nam Đảng từ trong nhân dân, tranh đấu màtrưởng thành Để Đảng được vững mạnh, Nhà nước hoạt động có hiệu quả, tạo
niềm tin cho quần chúng, ngày 17-10-1945, trong Thư gửi Ủy ban nhân dân các
kỳ, huyện và làng, Người nhắc nhở: “…các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc
cho đến các làng đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh việc chung cho dân,chứ không phải để đè đầu dân như trong thời kì dưới quyền thống trị của Pháp,Nhật Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm.Việc gì có hại đến dân, ta hết sứctránh”
Quý 1 năm 1947, Người lại gửi hai bức thư: Gửi các đồng chí Bắc Bộ và gửi các đồng chí Trung Bộ, nghiêm khắc phê bình một số cơ quan Đảng, nhà nước
mắc bệnh : làm trái phép nước, cậy thế hủ hóa, tư tưởng chia rẽ, kiêu ngạo…Người
Trang 7nói: “ có đồng chí đáng phải trừng phạt, nhưng vì cảm tình nể nang chỉ phê bình,cảnh cáo qua lao cho xong chuyện Thậm chí còn có nơi che đậy cho nhau, tha thứlẫn nhau, lừa dối cấp trên, giấu giếm đoàn thể Thi hành kỉ luật như vậy làm chocác đồng chí không những không biết sửa lỗi mình mà còn khinh thường kỉ luật ”.Trong điều kiện cả đất nước có chiến tranh, Đảng chủ trương xây dựng các
“chi bộ tự động công tác” nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo trong lãnh đạocủa các cấp bộ đảng Tháng 10-1947, tại Việt Bắc, với bút danh XYZ, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã viết tác phẩm: “Sửa đổi lối làm việc” làm tài liệu cho cán bộ, đảng
viên học tập, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức trên các mặt trận tư tưởng, đạo đức vàphương pháp làm việc
• Mục đích của tác phẩm.
Tác phẩm góp phần nâng cao trình độ lí luận, nâng cao tư tưởng và tình cảmcách mạng, nâng cao phẩm chất đạo đức, tác phong công tác của người cán bộcách mạng, nâng cao năng lực lãnh đạo nhằm đáp ứng những yêu cầu mới của cáchmạng Trong tác phẩm, Người phê phán “chủ nghĩa cá nhân” vì nó là thứ “vi trùngrất độc” nó sinh ra các khuyết điểm nghiêm trọng như bệnh tham lam, lười biếng,kiêu ngạo, ham địa vị, thiếu kỉ luật, óc hẹp hòi, óc địa phương, óc lãnh tụ, kéo bè,kéo cánh…Đồng thời, Người chỉ rõ nguyên nhân, cách khắc phục Tác phẩmkhông chỉ nhằm phê phán mà chủ yếu là cách mạng Bởi vì, cách mạng mới làđộng lực của lịch sử Đảng là đội tiên phong, ưu tú nhất của xã hội, là đầu tàu lịchsử
• Tóm tắt tác phẩm
Tác phẩm gồm có 6 phần chính như sau:
• Phê bình và sửa chữa
Trang 8Tác phẩm nêu rõ cán bộ, đảng viên cần phải học tập, sữa chữa các khuyết điểm
để công việc ngày càng tiến bộ Phải sửa đổi lối làm việc của Đảng nhằm khắcphục bệnh chủ quan, bệnh ích kỉ, hẹp hòi, bệnh ba hoa
• Mấy điều kinh nghiệm
Mục này trình bày và phân tích 6 điểm cơ bản nhằm giúp cán bộ, đảng viênthực hiện tốt hơn công tác của mình
• Tư cách và đạo đức cách mạng
Mục này phân tích rõ 12 điều thuộc về tư cách của Đảng chân chính cách mạng,nêu rõ phận sự của đảng viên và cán bộ,tư cách và bổn phận của đảng viên, phảirèn luyện tính Đảng
• Vấn đề cán bộ
Mục này phân tích khá sâu sắc các vấn đề về cán bộ: cách dạy cán bộ, dùng cán
bộ, cách lựa chọn cán bộ và các cách đối với cán bộ
• Cách lãnh đạo
Mục này nêu rõ thế nào là lãnh đạo đúng, cách thức lãnh đạo như thế nào chohợp lí và tạo được lòng tin cho quần chúng nhân dân nhưng không được theo đuôiquần chúng
• Chống thói ba hoa
Mục này phân tích rõ những biểu hiện của tính ba hoa và đồng thời nêu ranhững cách sửa chữa thói ba hoa ngay cả trong khi nói, viết và làm công tác điềutra, nghiên cứu
Trang 9CHƯƠNG 2: NỘI DUNG TỰ PHÊ BÌNH VÀ PHÊ BÌNH TRONG
TÁC PHẨM “SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC”.
2.1 Khái niệm tự phê bình và phê bình.
Khổng Tử từng nói: “Có lỗi, thì chứ sợ sửa đổi.”
Tăng Tử (học trò của Khổng Tử) cũng đã nói: “Mỗi ngày, tôi tự kiểm thảo balần.”
C.Mác và Ph.Ăngghen cho rằng: Tự phê bình là Đảng xem xét, đánh giá nhữnghoạt động đã qua, chỉ rõ ưu điểm, khuyết điểm, từ đó Đảng tìm cách hoạt động tốthơn
V.I.Lênin chỉ rõ: “Tự phê bình là Đảng nói thật bệnh tật của mình ra, chuẩnđoán bệnh một cách thẳng tay và tìm phương cứu chữa”
Trong rất nhiều bài nói và viết, Hồ Chí Minh có đề cập tới Tự phê bình và phêbình Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Người viết:
“Phê bình là nêu ưu điểm và vạch khuyết điểm của đồng chí mình
Tự phê bình là nêu ưu điểm và vạch khuyết điểm của mình
Tự phê bình và phê bình phải đi đôi với nhau Mục đích cho mọi người học lẫn
ưu điểm của nhau và giúp nhau sửa chữa những khuyết điểm.”
Sau này, Hồ Chí Minh đã đưa ra khái niệm hoàn chỉnh hơn về Tự phê bình vàphê bình Người viết: “Tự phê bình là cá nhân (cơ quan hoặc đoàn thể) thật thànhận khuyết điểm của mình để sửa chữa, để người khác giúp mình sửa chữa cũng
để người khác biết mà tránh những khuyết điểm mình sai phạm
Trang 10Phê bình là thấy ai (cá nhân, cơ quan, đoàn thể) có khuyết điểm thì thành khẩnnói cho họ biết để họ sửa chữa, để họ tiến bộ.
Mục đích của tự phê bình và phê bình đều nhằm giúp nhau sửa chữa khuyếtđiểm, phát huy ưu điểm, cùng nhau tiến bộ.”
2.2 Tính tất yếu của tự phê bình và phê bình.
Đảng ra đời, tồn tại và phát triển là để lãnh đạo cách mạng thành công Để làmđược điều đó, Đảng phải được xây dựng ngày càng vững mạnh Song: “ tình hìnhkhách quan thay đổi hàng giờ, hàng phút, một chủ trương hôm nay của chúng tađúng, hôm sau lại không hợp thời, nếu ta không tỉnh táo kiểm điểm những tư tưởnghành vi của ta để bỏ đi những cái quá thời, sai hỏng, nhất định ta sẽ không theo kịptình thế, ta sẽ bị bỏ rơi, bị các bạn tỉnh táo, nhanh nhẹn hơn vượt mặt ”, “khôngchịu tự phê bình, chỉ trích thì không bao giờ tấn tới được.”
Một số ý kiến khác cho rằng: Nếu công khai thừa nhận khuyết điểm của mình thì
sẽ có hại vì: kẻ địch sẽ lợi dụng để phản tuyên truyền, giảm bớt uy tín của đoànthể, cơ quan, làm mất thể diện của cán bộ phạm sai lầm Như thế, là “vạch áo chongười xem lưng”, là thò nhược điểm ra cho địch nắm mà quất vào
Nhưng Bác khẳng định: làm người thì “nhân vô thập toàn”, tức là không tránhkhỏi sai lầm, thiếu sót Đảng ta là đội tiên phong của sự nghiệp cách mạng, là tậphợp những quần chúng ưu tú, dũng cảm, cách mạng nhất nhưng Đảng ta “khôngphải từ trên trời rơi xuống”, mà từ trong lòng xã hội mà ra nên không tránh khỏinhững sai lầm, khuyết điểm Nhưng nếu sợ “mất oai tín, thể diện mình” thì cũngnhư “ốm mà sợ thuốc Thế là không hiểu ý nghĩa về lý luận phê bình.”
Trang 11“Khuyết điểm cũng như chứng bệnh Phê bình cũng giống như uống thuốc Sợphê bình cũng như có bệnh mà giấu bệnh Không dám uống thuốc Để đến nỗibệnh ngày càng nặng, không chết cũng “lê lết quả dưa”.”
Lênin cũng đã chỉ rõ rằng: “ Đối với đảng đang đấu tranh của giai cấp tiênphong thì phạm sai lầm là không đáng sợ Điều đáng sợ là : cứ giữ mãi những sailầm, cứ xấu hổ hão, không chịu nhận sai lầm và sửa chữa sai lầm” Nếu không thấy
rõ được sai lầm, khuyết điểm của mình hoặc giấu giếm những sai lầm, khuyết điểm
ấy là một trong những nguyên nhân làm giảm sức chiến đấu của Đảng
Khuyết điểm mà không sửa chữa thì ngày càng lớn, ngày càng to, không sửađược, dẫn tới hỏng việc Từ đó sinh ra biết bao căn bệnh: tự cao, tự đại, hủ hóa,hẹp hòi, chủ nghĩa cá nhân làm cho “ Đảng xệch xoạc, ý kiến lung tung, kỷ luậtlỏng lẻo, công việc bê trễ Chính sách thì không thi hành được triệt để, Đảng thì xarời quần chúng.”
“Nói về từng người, nể nang không phê bình, để cho đồng chí mình cứ sa vàosai lầm, đến nỗi hỏng việc Thế thì khác nào thấy đồng chí mình ốm, mà khôngchữa cho họ.Nể nang mình, không dám tự phê bình, để cho khuyết điểm của mình
cứ chất lại Thế thì khác nào mình tự bỏ thuốc độc cho mình
Nói về Đảng, một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng.Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu
mà có khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách mà sửa chữa khuyết điểm đó Nhưthế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính.”
Như vậy, tự phê bình là tất yếu, là nguyên tắc bất di, bất dịch trong hoạt độngbình thường của một đảng Theo Người, đó là thang thuốc “xổ bệnh” rất có hiệunghiệm để tẩy trừ mọi khuyết điếm trong Đảng
Trang 12Lênin đã chỉ rõ: “Tất cả những đảng cách mạng đã bị tiêu vong cho tới nay, đều
bị tiêu vong vi tự cao, tự đại, vì không biết nhìn rõ cái tạo nên sức mạnh của mình,
và vì sợ sệt không dám nói lên những nhược điểm của mình Còn chúng ta, vìchúng ta không sợ nói lên những nhược điểm của chúng ta, và những khuyết điểm
đó, chúng ta sẽ học được cách khắc phục.”
Vì vậy, “ mỗi người, mỗi ngày phải thiết thực tự kiểm điểm và kiểm điểm dồngchí mình Hễ thấy khuyết điểm phải kiên quyết tự sửa chữa, và giúp đồng chí sửachữa ”
2.3 Nội dung của tự phê bình và phê bình.
2.3.1 Mục đích, đối tượng của tự phê bình và phê bình
Trong tác phẩm, Người cho rằng để tự phê bình và phê bình đạt được những kếtquả như mong muốn, điều quan trọng là phê bình cho đúng Tức là thấy rõ đượcmục đích, đối tượng, cách thức, phương pháp sao cho đúng Bởi con người ai cũng
có lòng tự ái, thừa nhận cái sai, cái dốt, cái kém của mình là điều rất khó Vì họ sợmất thể diện, uy tín và địa vị, Vì vậy, phải phê bình cho đúng để người bị phê bìnhthấy được khuyết điểm, mạnh dạn nhận khuyết điểm trước mặt mọi người và quyếttâm sửa chữa những khuyết điểm đó, từ đó mà tăng sức chiến đấu cho đảng Muốnthế, trước hết phải thấy rơ được mục đích, đối tượng của tự phê bình và phê bình Người chỉ rõ: “Mục đích của phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến
bộ Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn Cốt đoàn kết và thốngnhất nội bộ.”
Để khỏi được các bệnh: bệnh chủ quan, bệnh hẹp hòi thì: ta “phải tự phê bìnhráo riết…ráo riết phê bình đồng chí mình Hai việc đó phải đi đôi với nhau”
Trang 13Cùng với đó, “Đảng cần phải biết những ưu điểm và khuyết điểm của mình đểdạy dỗ đảng viên, dạy dỗ quần chúng Sợ phê bình, tức là “quan liêu hóa”, tức là tựmãn, tự túc, tức là “mèo khen mèo dài đuôi”.”, “Đảng được như thế thì trong Đảng
sẽ không có bệnh mà Đảng sẽ mạnh khỏe vô cùng”
Như vậy, mục đích của tự phê bình và phê bình là giúp nhau cùng tiến bộ, làmcho Đảng thêm vững mạnh, thêm sức chiến đấu Chứ không phải là “dùng lời mỉamai, chua cay, thâm độc” mà bôi xấu, hạ bệ danh dự của nhau, công kích nhau.Mình đi phê bình người khác không phải là soi mói, “bới lông tìm vết” của đồngchí mình Cần tránh: “ Khi phê bình ai, không phải vì Đảng, không phải vì tiến bộ,không phải vì công việc, mà chỉ công kích cá nhân, cãi bướng, trả thù, tiểu khí.” Nói cách khác, Người đã xác định đối tượng phê bình là “phê bình việc làm,chứ không phải là phê bình người.” Phê bình công việc tức là phê bình những việclàm sai trái, những suy nghĩ lệch lạc, sai lầm, khuyết điểm như: “ Thấy những việc
có hại cho dân chúng cũng mặc kệ, không ngăn cản, không giải thích.”, “Làm việckhông có kế hoạch, gặp sao làm vậy, làm lấy lệ, làm không có ngăn nắp, làmkhông đến nơi đến chốn.” Những việc làm ấy dù là cá nhân, đảng viên hay tổ chứcđều phải kiên quyết “lập tức sửa chữa” Người nhấn mạnh: Đối với cơ quan lãnhđạo cũng như Đảng viên giữ cương vị lãnh đạo trong cơ quan Đảng, Nhà nước,đoàn thể phải hết sức gương mẫu trong tự phê bình và phê bình, tuyệt đối không
“phùng mang trợn mặt”, làm thui chột tinh thần đảng viên, quần chúng Phê bình làxem xét, đánh giá công việc người đó làm tốt hay chưa, có hiệu quả hay không chứkhông phải là cơ hội để công kích, nói xấu nhau
Như vậy, muốn thực hiện tốt và có hiệu quả tự phê bình và phê bình thì phảinhận thức được phê bình vì mục đích gì? Phê bình cái gì? mà kịp thời sửa chữa
2.3.2 Thái độ, phương pháp tự phê bình và phê bình.
Trang 14Lênin đã từng nói: “Thái độ của một chính đảng trước những sai lầm của mình
là một trong những tiêu chuẩn quan trọng nhất và chắc chắn nhất để xem xét đảng
ấy có nghiêm túc không và có thực sự làm trọn nhiệm vụ của mình đối với giai cấpmình và quần chúng lao động không.”
Điều đó có nghĩa là: có khuyết điểm thì phải có thái độ đúng đắn với khuyếtđiểm ấy Khổng Tử đã từng dạy rằng: “Tự mình phải chính trước, mới giúp ngườikhác chính được Mình mà không chính, mà muốn người khác chính là vô lý” HồChí Minh đã nghiêm khắc lên án thái độ, cách xử lí không đúng đắn trước nhữngsai lầm, khuyết điểm của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên
Bác đã chỉ rõ những thái độ ấy bao gồm: một số lợi dụng những sai lầm, khuyếtđiểm để tự tư tự lợi, một số thờ ơ, mặc kệ, sao cũng được, một số thì như hổ mang,thuồng luồng, đòi đuổi cổ bọn kia ra ngay khỏi Đảng Đó là những thái độ” đầucơ”, “ươn hèn yếu ớt”, “máy móc quá” Tất cả những điều đó sinh ra nhiều chứngbệnh như “không nói trước mặt, hục hặc sau lưng”, gây sự uất ức, thiếu đoàn kếttrong Đảng, dễ bị kẻ thù lợi dụng, làm cho khuyết điểm ngày càng nhiều
Lênin đã dạy: “Khi các đồng chí nghe thấy một lời phê phán như thế, một sự phêphán để mà phê phán, thì các đồng chí hãy đề phòng, hãy tìm xem người phê phán
đó có tự ái về điều gì chăng, có lẽ có điều gì đó chọc tức họ hay chạm tới các nhân
họ chăng, khiến họ đi đến chỗ đối lập bừa bãi, đối lập để mà đối lập.”
Vì vậy, muốn cho người mắc khuyết điểm “vui lòng nhận xét để sửa đổi”, thànhtâm sửa chữa, không “nản chí”, “oán ghét” thì “luôn luôn dùng và khéo dùng tựphê bình và phê bình” Tức là phải khôn khéo trong phê bình như chiếu tấm gươngsoi thấu khuyết điểm của mình và để sửa chữa kịp thời Phê bình phải rõ ràng,tránh chung chung, phải có nội dung, có địa chỉ, chỉ rõ đúng, sai, tránh công kích,dung lời lẽ mỉa mai, cay độc… “phê bình mình cũng như phê bình người phải ráo