quyen luc chinh tri (bai 3) quyền lực chính trị và vai trò của nhà nước đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta trong giai

LỜI MỞ ĐẦU Quá trình phát triển của mỗi quốc gia, tuỳ vào điều kiện cụ thể mà trải qua các hình thái, giai đoạn khác nhau. Tuy nhiên, quá trình công nghiệp hoá là yêu cầu tất yếu mà các nước, dù ở hình thức nào, mô hình nào cũng phải thực hiện để phát triển lực lượng sản xuất và kinh tế xã hội. Trong quá trình này, với thể chế chính trị, đặc điểm kinh tế xã hội sẽ quyết định quyền lực chính trị của Nhà nước trong quá trình công nghiệp hoá. Ở Việt Nam, công nghiệp hoá được Đảng và Nhà nước đề ra từ những năm sáu mươi của thế kỷ XX và nó đã được thực hiện trong những hoàn cảnh lịch sử khác nhau. Trong mỗi giai đoạn, có thể ở những mức độ riêng nhưng quyền lực chính trị để điều tiết và quản lý của Nhà nước luôn mang tính quyết định trực tiếp tới tiến trình cũng như thành công của sự nghiệp công nghiệp hoá. Hiện nay nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự điều tiết của Nhà nước đã được thiết lập và từng bước hoàn thiện. Hơn nữa, trên thế giới xu thế toàn cầu hoá và cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển vô cùng mạnh mẽ, vì vậy quá trình công nghiệp hoá cũng như quyền lực của Nhà nước đối với nó phải có những điều chỉnh để phù hợp với điều kiện khách quan. Thực tế đó đặt ra yêu cầu quan trọng, cấp thiết là xác định đúng đắn và tìm ra các giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao vai trò của Nhà nước ta đối với quá trình công nghiệp hoá. Chuyên đề “Quyền lực chính trị và vai trò của Nhà nước đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta trong giai đoạn hiện nay” được viết với hy vọng sẽ trình bày một phần nhỏ ý kiến đề xuất để giải quyết vấn đề này. Để phù hợp mục đích trên, bố cục của đề tài được chia làm hai chương: Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về quyền lực chính trị của Nhà nước đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Chương 2: Thực trạng và những giải pháp nhằm nâng cao vai trò cũng như quyền lực chính của Nhà nước đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong thời gian tới.

LỜI MỞ ĐẦU

Quá trình phát triển của mỗi quốc gia, tuỳ vào điều kiện cụ thể mà trảiqua các hình thái, giai đoạn khác nhau Tuy nhiên, quá trình công nghiệphoá là yêu cầu tất yếu mà các nước, dù ở hình thức nào, mô hình nào cũngphải thực hiện để phát triển lực lượng sản xuất và kinh tế - xã hội Trongquá trình này, với thể chế chính trị, đặc điểm kinh tế - xã hội sẽ quyết địnhquyền lực chính trị của Nhà nước trong quá trình công nghiệp hoá

Ở Việt Nam, công nghiệp hoá được Đảng và Nhà nước đề ra từ những nămsáu mươi của thế kỷ XX và nó đã được thực hiện trong những hoàn cảnh lịch sửkhác nhau Trong mỗi giai đoạn, có thể ở những mức độ riêng nhưng quyền lựcchính trị để điều tiết và quản lý của Nhà nước luôn mang tính quyết định trực tiếptới tiến trình cũng như thành công của sự nghiệp công nghiệp hoá Hiện nay nước

ta đang trong thời kỳ đổi mới, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

có sự điều tiết của Nhà nước đã được thiết lập và từng bước hoàn thiện Hơn nữa,trên thế giới xu thế toàn cầu hoá và cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển

vô cùng mạnh mẽ, vì vậy quá trình công nghiệp hoá cũng như quyền lực của Nhànước đối với nó phải có những điều chỉnh để phù hợp với điều kiện khách quan.Thực tế đó đặt ra yêu cầu quan trọng, cấp thiết là xác định đúng đắn và tìm ra cácgiải pháp hiệu quả nhằm nâng cao vai trò của Nhà nước ta đối với quá trình công

nghiệp hoá Chuyên đề “Quyền lực chính trị và vai trò của Nhà nước đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta trong giai đoạn hiện nay” được

viết với hy vọng sẽ trình bày một phần nhỏ ý kiến đề xuất để giải quyết vấn đề này

Để phù hợp mục đích trên, bố cục của đề tài được chia làm hai chương:

Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về quyền lực chính trị của Nhà nước đối

với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Chương 2: Thực trạng và những giải pháp nhằm nâng cao vai trò cũng

như quyền lực chính của Nhà nước đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đạihoá trong thời gian tới

1.1.1 Quan điểm về công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

Khái niệm công nghiệp hoá hình thành từ cuộc cách mạng công nghiệp Anh

ở ở thế kỷ XVIII - cuộc cách mạng đầu tiên trên thế giới, đánh dấu một bước tiếnvượt bậc trong lịch sử phát triển nhân loại Lúc này công nghiệp hoá được hiểu làquá trình thay thế lao động thủ công bằng lao động sử dụng máy móc Cùng với sựphát triển của nền sản xuất xã hội của khoa học - công nghệ khái niệm này cũngdần thay đổi Ở các nước tư bản Châu Âu và Mỹ xem công nghiệp hoá là quá trìnhphát triển khoa học - kỹ thuật và công nghệ Còn ở Liên Xô thì đây được xem làquá trình xây dựng nền đại công nghiệp cơ khí, phát triển mạnh nền công nghiệpnặng Do hạn chế lịch sử, việc nhận thức khái niệm này nhiều lúc còn chưa đầy đủ

- điều đó dẫn đến sợ phát triển không đồng đều cũng như nảy sinh một số mâuthuẫn trong đời sống xã hội Việc nhận thức đúng đắn khái niệm công nghiệp hoátrong từng giai đoạn phát triển của xã hội thực sự có ý nghĩa rất to lớn cả về lý luận

và thực tiễn

Kế thừa có chọn lọc và đúc rút kinh nghiệm từ thực tiễn của các nước trênthế giới và ở nước ta trong thời kỳ đổi mới, hội nghị Ban chấp hành Trung ươngthế giới lần thứ bảy khoá VI và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII ĐảngCộng sản Việt Nam đã xác nhận: Công nghiệp hoá là quá trình chuyển đổi cănbản toàn diện và các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế -

xã hội từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sách sang sử dụng một cáchphổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp tiêntiến hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghệ tăng ra năng suất lao động xãhội cao Như vậy công nghiệp hoá ở nước ta là quá trình xây dựng cơ sở vật chất

kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, do giai cấp công nhân và nhân dân lao động thựchiện dưới sự chỉ đạo và tổ chức của Nhà nước chuyên chính vô sản, sự lãnh đạocủa Đảng Cộng sản Quá trình này có nhiệm vụ đưa nền kinh tế nước ta từ nền

sản xuất nhỏ tiến lên sản xuất lớn xã hội trở thành một nước công nghiệp hiệnđại, văn hoá và khoa học kỹ thuật tiên tiến, quốc phòng vững mạnh cuộc sống

ấm no hạnh phúc Khái niệm công nghiệp hoá trên đây được Đảng ta xác địnhrộng lớn, toàn diện hơn và phù hợp với điều kiện nước ta hơn với các quan niệmtrước đó

Hiện nay, trên thế giới cuộc cách mạng khoa học - công nghệ đang diễn ramạnh mẽ trên nhiều ngành, lĩnh vực, một số nước đã bắt đầu chuyển từ kinh tếcông nghiệp sang kinh tế tri thức Nếu nước ta thực hiện công nghiệp hoá từngbước theo các nước trước đây thì sẽ không đáp ứng được yêu cầu phát triển của

xã hội, không thể theo kịp các nước phát triển trong khu vực và thế giới Do đó

để nhanh chóng rút ngắn khoảng cách tụt hậu, nước ta phải tranh thủ ứng dụngnhững thành tựu của cuộc cách mạng khoa học – công nghệ, tiếp cận kinh tế trithức để hiện đại hoá những ngành, những khâu có điều kiện nhảy vọt Hơn nữavới nền kinh tế mở trong xu thế toàn cầu hoá, khu vực hoá tạo điều kiện chonước ta dễ dàng, nhanh chóng tiếp cận, học hỏi những phát minh, sáng chế vàkinh nghiệm của các nước Từ lý luận cũng như từ thực tiễn thực hiện thànhcông quá trình công nghiệp hoá trong những năm gần đây của một số nước, đặcbiệt là các nước đang phát triển, Đảng và Nhà nước đã khẳng định, công nghiệphoá gắn liền với hiện đại hoá là tất yếu khách quan

Như vậy, dựa trên đặc điểm cụ thể của nền kinh tế - xã hội, của thể chếchính trị và những mục đích phát triển đất nước Đảng ta đã xem xét một cáchtoàn diện, sâu sắc khái niệm công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đó là cơ sở để xácđịnh đúng đắn những bước đi và vai trò của các chủ thể đối với quá trình côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, trong đó xác định quyền lực chính trị của Nhà nước có

ý nghĩa đặc biệt quan trọng

1.1.2 Sự cần thiết khách quan về quyền lực chính trị của Nhà nước trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

Trên quan điểm của Đảng về quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá rõràng đây là một quá trình mang tính toàn diện, phức tạp và kéo dài Sự đan xen,đấu tranh giữa các mặt luôn tồn tại đồng thời với nhau dù mối quan hệ đó bộc lộ

ra bên ngoài hay được ẩn dấu vào bên trong Do đó một thành công hay hạn chế

ở mặt này có thể tác động ảnh hưởng tới mặt khác Vì thì để quá trình côngnghiệp hoá, hiện đại hoá diễn ra liên tục và thành công đòi hỏi phải xây dựngđược chiến lược đúng đắn, phương hướng cụ thể, biện pháp phù hợp trong từnghoàn cảnh, giai đoạn Nhiệm vụ này chỉ có Nhà nước mới đảm nhận được,

không một cá nhân hay tổ chức nào có đủ trách nhiệm và khả năng làm đượcđiều đó Nước ta xác định công nghiệp hoá, hiện đại hoá là sự nghiệp của toàndân, là sự nghiệp mang tính tự giác, sự nghiệp đó phải do Nhà nước quản lý vàĐảng lãnh đạo bởi đây là lực lượng đại diện cho quyền lực của nhân dân, cókinh nghiệm và trung thành với lợi ích dân tộc Mặt khác chỉ có Nhà nước mới

có thể huy động, phân bổ tập trung các nguồn lực cần thiết theo yêu cầu côngnghiệp hoá, cân đối và tạo điều kiện thường xuyên cho quá trình công nghiệphoá, hiện đại hoá; đề ra các chính sách cần thiết, thực thi cơ chế kinh tế - xã hội.Dựa trên đường lối của Đảng, Nhà nước sẽ đề ra những biện pháp cụ thể, nhữngchỉ tiêu quan trọng trong từng lĩnh vực Có thể nói sự thành công của sự nghiệpcông nghiệp hoá, hiện đại hoá trực tiếp phụ thuộc vào vai trò lãnh đạo của Đảng

và Nhà nước Con tàu công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải có định hướng chínhxác và phải có tay lái thật quyết đoán giữa biển cả đầy biến động của nền kinh tếthế giới hiện nay

Nhiệm vụ cải biến nước nhà từ một xã hội nông nghiệp trở thành một xãhội công nghiệp đòi hỏi phải có một nguồn lực to lớn, toàn diện Đối với cácnước phương Tây, với đặc điểm về kinh tế - chính trị riêng, các cá nhân, tổ chứcnắm trong tay những nguồn lực rất to lớn nhưng thực tế, quá trình công nghiệphoá vẫn dựa nhiều vào nguồn lực của Nhà nước Điều này là do trong mục tiêucông nghiệp hoá, hiện đại hoá phải thực hiện một số hoạt động mang lợi íchkinh tế thấp cũng như nhiều nhiệm vụ đòi hỏi phải có sự đầu tư quá lớn so vớitiềm lực cá nhân Ở nước ta, nền sản xuất xã hội còn thấp Hơn nữa với chế độ

xã hội chủ nghĩa, phần lớn sức mạnh các tiềm lực do Nhà nước quản lý và cũngchỉ có Nhà nước mới đủ điều kiện để khai thác, huy động những nguồn lực rảirác trong dân cư trở thành nguồn lực đủ lớn phục vụ công nghiệp hoá, hiện đạihoá Ở tất cả các tiền đề nhằm thực hiện thành công quá trình công nghiệp hoá,hiện đại hoá, Nhà nước luôn có một quyền thế cũng như vai trò quan trọng luônsong hành

Yếu tố đầu tiên mang tính quyết định của bất cứ một hoạt động nào trongquá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá là vốn - vốn để công nghiệp hoá, hiệnđại hoá có hai nguồn: Nguồn vốn trong nước là yếu tố nội lực, được tích luỹ từnội bộ nền kinh tế dựa trên hiệu quả sản xuất kinh doanh của tất cả các thànhphần kinh tế Nó có thể tồn tại trong các các nhân, tổ chức và nằm ngoài ngânsách Nhà nước Thông qua các nguồn thu từ thuế, phí, lệ phí…, từ các hoạt độngkinh doanh của các doanh nghiệp Nhà nước, chính sách được sử dụng để đầu tư

xây dựng cơ sở hạ tầng - Tiền đề để tiến hành các hoạt động sản xuất kinhdoanh, kinh doanh dịch vụ, là cơ sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế nhưng dođặc điểm lợi nhuận thấp, vòng hoàn vốn chậm bởi đây thực chất là hàng hoácông cộng nên chỉ có Nhà nước mới có đủ kinh phí lớn và động lực đảm nhậntrách nhiệm xây dựng Mặt khác để huy động nguồn vốn rải rác trong các tầnglớp dân cư, Nhà nước thông qua các chính sách tiết kiệm, lãi suất, vay vốn…, đề

ra các chính sách phù hợp trong từng giai đoạn có ý nghĩa to lớn trong việc huyđộng và phát huy nguồn vốn trong các tầng lớp dân cư một cách có hiệu quả

Tiến lên chủ nghĩa xã hội từ một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu làm choviệc tích luỹ vốn từ nội bộ nền kinh tế hết sức khó khăn, đặc biệt trong thời kỳđầu, để thoát khỏi vòng luẩn quẩn: vì nghèo nên tích luỹ thấp, tích luỹ thấp tăngtrưởng kinh tế chậm và khó thoát khỏi đói nghèo; Vì nghèo nên tích luỹ thấp…Cần phải tận dụng mọi khả năng để thu hút nguồn vốn từ bên ngoài Quy môhuy động nguồn vốn này phụ thuộc rất lớn vào môi trường vĩ mô do Nhà nướctạo ra Môi trường vĩ mô bao gồm sự ổn định về chính trị, sự nhất quán trongchính sách đặc biệt là chính sách quyền sở hữu, tính khả thi, tính pháp chế củahành lang pháp lý, sự gọn nhẹ, hiệu quả của hoạt động hành chính… Vai trò nàyquyết định thời gian nhanh hay chậm của quá trình công nghiệp hoá, hiện đạihoá và nó phụ thuộc vào khả năng sáng tạo, nhanh nhạy của sự đổi mới tư duycũng như năng lực quản lý của Nhà nước

Bên cạnh đó, còn phải thấy rằng Nhà nước có vai trò chủ yếu trong việchạn chế, khắc phục mặt trái của nguồn vốn nước ngoài Khi sử dụng nguồn vốnnày, chúng ta phải chấp nhận bị bóc lột, tài nguyên bị khai thác, nợ nước ngoàităng… Đặc biệt nền kinh tế có thể bị lệ thuộc một phần và bị thao túng bởi cáccông ty lớn của nước ngoài Vì vậy cần có sự xem xét, cân nhắc, lựa chọn vàkiểm soát sự hoạt động của nguồn vốn này bởi các cơ quan chức năng hay chính

là Nhà nước nhằm đảm bảo tính độc lập về kinh tế và giữ vững bản chất chínhtrị xã hội chủ nghĩa của đất nước

Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá không chỉ đòi hỏi vốn, kỹ thuật,tài nguyên… mà còn đòi hỏi sự phát triển tương xứng về nguồn nhân lực đểquản lý, làm chủ được hệ thống hạ tầng kỹ thuật mới đồng thời phát huy đượchiệu quả của chúng phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội Nguồnnhân lực (con người) vừa là động lực vừa là mục tiêu của công nghiệp hoá,hiện đại hoá Đây là lực lượng duy nhất có trí tuệ, tư duy, ý chí và biết sử dụngcác nguồn lực khác, gắn kết chúng với nhau tạo nên sức mạnh tổng hợp Do đó

để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, chúng taphải biết bồi dưỡng và khai thác nguồn nhân lực trên quy mô cả nước trongmọi lĩnh vực Nhưng muốn có nguồn nhân lực có chất lượng cao thì công tácgiáo dục đào tạo phải được đổi mới cho phù hợp với trình độ của thời đại Giáodục đào tạo là một lĩnh vực đặc biệt, nó mang tính cộng đồng, xã hội, kinh tế.Đầu tư vào lĩnh vực giáo dục đào tạo đòi hỏi nguồn kinh phí cực lớn và dàihơn cả về công sức và tiền bạc Mặt khác kết quả mang lại chậm nên các cánhân, tổ chức không đủ khả năng đầu tư vào lĩnh vực này, hoặc có thì nhỏ lẻkhông đáp ứng được cho nhu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá.Trước thực tế trên, cùng với nhận thức vai trò to lớn của nguồn nhân lực, Nhànước tất yếu trở thành chủ thể chủ yếu đầu tư cho sự nghiệp giáo dục đào tạocủa đất nước Với lực lượng giáo viên lớn và lượng vốn lớn, Nhà nước thôngqua hệ thống giáo dục rộng rãi, các chính sách đầu tư hỗ trợ giáo dục, cácchính sách xã hội để kích thích việc học tập của nhiều tầng lớp dân cư Đồngthời do Nhà nước có khả năng sắp xếp, bố trí nguồn nhân lực đã được đào tạonên mới có thể sử dụng, phát huy đầy đủ khả năng, sở trường và sự sáng tạocủa lực lượng lao động lớn Ngoài ra Nhà nước còn sử dụng nguồn tài chínhcông để xây dựng hệ thống y tế, cải thiện môi trường sống… Nhằm chăm sócsức khoẻ và nâng cao thể lực cho người lao động và cộng đồng.

Trong cả quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá khoa học kỹ thuật luôn làyếu tố tiên phong Hiện nay với thành tựu vĩ đại và kỳ diệu của khoa học công nghệnền kinh tế thế giới đang chuyển dần sang nền kinh tế tri thức Đối với nước takhoa học công nghệ được xác định là động lực của sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá Nó có vai trò quyết định lợi thế cạnh tranh và tốc độ phát triển nềnkinh tế nói chung, công nghiệp hoá, hiện đại hoá nói riêng Nước ta trong nhữngnăm trước đây với nền sản xuất cũ, không khuyến khích kinh tế tư nhân phát triểnnên đến nay đội ngũ cán bộ khoa học chủ yếu vẫn thuộc biên chế Nhà nước, đâychính là đội ngũ có khả năng nghiên cứu, tiếp cận và ứng dụng các thành tựu khoahọc công nghệ triển khai chúng vào thực tế để nâng cao năng suất lao động Hơnnữa Nhà nước có nguồn vốn lớn để có thể đầu tư lâu dài cho các hoạt động nghiêncứu và triển khai các thí nghiệm khoa học trên quy mô rộng Quyền lực chính trịcủa Nhà nước đối với khoa học công nghệ còn thể hiện ở việc xây dựng luật pháp,bảo đảm thực hiện quyền sở hữu trí tuệ hoặc ban hành các chính sách khuyếnkhích, ưu đãi, hỗ trợ nhân tài… Trên thực tế ở nước ta hầu như các doanh nghiệp

Nhà nước là lực lượng đi đầu, mang tính dẫn hướng trong việc áp dụng các thànhtựu khoa học kỹ thuật trong sản xuất, kinh doanh.

Quyền lực chính trị của Nhà nước trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đạihoá còn biểu hiện ở việc hạn chế, khắc phục những nhược điểm của công nghiệphoá, hiện đại hoá diễn ra trong nền kinh tế thị trường mở Với xu thế khu vực hoá,toàn cầu hoá về kinh tế, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ vừa tạo

ra cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nhiều thời cơ thuận lợi, đồng thờicũng tạo ra những thách thức khó khăn Chúng tác động, đan xen và ẩn dấu vàonhau Để khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ công nghiệp hoá,hiện đại hoá trong điều kiện nền kinh tế nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trườngNhà nước phải khuyến khích các thành phần kinh tế phát triển đồng thời tăngcường mở rộng quan hệ đối ngoại… Vì thế những nhược điểm như bóc lột laođộng, phân phối bất bình đẳng, ô nhiễm môi trường có cơ hộ gia tăng Hơn nữasong song với việc mở rộng hợp tác với nước ngoài, các luồng văn hoá trong đó cónhiều luồng văn hoá xấu dần dần du nhập vào nước ta, các luồng thông tin và cácđối tượng phản động có điều kiện hoạt động chống đối đi ngược lại đường lốichính trị của Đảng và Nhà nước; Đặc biệt nếu không có sự lãnh đạo sáng suốt vềđường lối và vững vàng về bản lĩnh chính trị thì cùng với các nguồn vốn nướcngoài sẽ là tiền đề hình thành sự phụ thuộc về kinh tế và tất yếu sau đó là chính trịcủa nước ta vào các nước tư bản chủ nghĩa Như vậy quá trình công nghiệp hoá,hiện đại hoá kéo theo những nguy cơ, thách thức không nhỏ đối với cả nền kinh tế -

xã hội nước ta Với mỗi cá nhân hoạt động sản xuất kinh doanh trong cơ chế thịtrường thường chỉ chạy theo lợi nhuận của hộ, do đó Nhà nước với nhiệm vụ quản

lý kinh tế - xã hội ở tầm vĩ mô phải thông qua các công cụ quản lý nhằm điều hoàlợi ích giữa cá nhân, cá nhân với xã hội nhằm bảo vệ bản sắc văn hoá và truyềnthống dân tộc, giữ gìn nền độc lập của đất nước đồng thời đảm bảo tính định hướng

xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế - xã hội

Sự cần thiết khách quan về quyền lực chính trị của Nhà nước trong sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá còn được đúc rút, khẳng định từ kinhnghiệm của các nước trên thế giới và chính tư thực tế của nước ta trong nhữngnăm trước đây, khi xem xét sâu sắc quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ởmột số nước thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá thành công trong thời giangần đây như Hàn Quốc, Đài Loan, Singapo… đều có thể nhận ra rằng Nhà nước

có vai trò rất quan trọng Công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở các nước này gắn vớimột Nhà nước hùng mạnh, gắn với Nhà nước Pháp quyền Đặc biệt nhiều nước

còn đề xướng “Độc tài để phát triển” bởi họ coi rằng sự quản lý điều hành

quyết đoán của Nhà nước là điều kiện tiên quyết để các nước này thực hiệnthành công công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Ở nước ta, với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, quá trình côngnghiệp hoá, hiện đại hoá trong thời kỳ đổi mới đã mang lại nhiều thành tựuđặc biệt thể hiện ở việc định ra đường lối biện pháp phù hợp với thực tế củađất nước Điều đó càng khẳng định tính tất yếu, vai trò chủ đạo của Nhà nướcđối với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nói riêng và nền kinh tế nóichung

1.2 QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ VÀ VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ Ở NƯỚC TA.

Từ lý luận và kinh nghiệm thực tiễn đã khẳng định Nhà nước có vai tròquyết định trong việc tổ chức thực hiện quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Ở nước ta vai trò đó được thể hiện cụ thể trên một số mặt chủ yếu:

- Trước hết là quyết định mục tiêu, chiến lược và kế hoạch thực hiện côngnghiệp hoá, hiện đại hoá trong từng giai đoạn Điều này đòi hỏi Nhà nước phảinắm bắt được sự tác động khách quan của các quy luật kinh tế trong nền kinh tếthị trường chịu ảnh hưởng của xu thế thời đại, để định hướng đúng đắn chiếnlược phát triển kinh tế và xây dựng được quy hoạch tổng thể của sự phát triểnkinh tế - xã hội

- Tiếp theo, Nhà nước tạo môi trường vĩ mô thuận lợi Cụ thể Nhà nướcphải có quy hoạch phát triển đồng bộ thị trường của công nghiệp hoá, hiện đạihoá, hình thành môi trường pháp lý cần thiết cho thị trường phát triển và pháttriển đúng hướng Nội dung trọng tâm là phát triển hệ cung cầu, môi trườngcạnh tranh lành mạnh để nền sản xuất hàng hoá phát triển có hiệu quả, khai tháctối đa mọi tiềm năng trong xã hội Đồng thời phát triển thị trường lao động, vốn,công nghệ

- Nhà nước còn là chủ thể quyết định việc tổ chức và phối hợp các lựclượng kinh tế để thực hiện chiến lược, kế hoạch công nghiệp hoá, hiện đại hoá.Huy động và phân bổ tập trung các nguồn lực cần thiết Cân đối và điều chỉnhthường xuyên quá trình thực hiện Để làm được điều đó, trước tiên Nhà nướcphải xây dựng và ban hành các chính sách cần thiết để khai thác mọi tiềm năng,nguồn lực trong nước và ngoài nước

Bên cạnh đó Nhà nước tổ chức lại, xây dựng lại bộ máy quản lý đủ mạnh

về số lượng và chất lượng để quản lý có hiệu lực, lựa chọn những cán bộ có khả

năng, trình độ, kinh nghiệm để đưa đất nước nhanh chóng tiến lên hiện đại hoá

hệ thống quản lý Nhà nước theo yêu cầu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Cuối cùng Nhà nước tổ chức kiểm tra quá trình thực hiện công nghiệphoá, hiện đại hoá nền kinh tế để phát triển kịp thời những khó khăn, trục trặc, saisót, lệch lạc, mất cân đối Quyết định điều chỉnh một cách hợp lý quá trình thựchiện

Để hoàn thành được quyền lực chính trị cũng như vai trò của mình, trongquá trình thực hiện đòi hỏi Nhà nước phải lựa chọn, sử dụng các công cụ quản lý

có hiệu lực như hệ thống pháp luật, các chính sách kinh tế - xã hội và cả lực lượngkinh tế Nhà nước - được xem như lực lượng có tính hướng dẫn tiên phong chothành phần kinh tế khác Mặt khác vai trò quản lý, quyết định của Nhà nước cònthể hiện ở việc lựa chọn tối ưu các phương pháp như phương pháp giáo dục,thuyết phục và động viên, phương pháp tổ chức - hành chính, phương pháp kinh

tế Mỗi phương pháp có vị trí quan trọng khác nhau nhưng có quan hệ chặt chẽvới nhau, tạo điều kiện cho nhau, vì vậy việc kết hợp hài hoà phương pháp là rấtcần thiết Trong đó cần nhấn mạnh vai trò của phương pháp kinh tế Nhà nướccũng phải không ngừng đổi mới hoàn thiện các công cụ cần thiết và còn non trẻ ởnước ta theo cơ chế thị trường như thống kê, kế toán và kiểm toán, chế độ tàichính và báo cáo tài chính công khai…

Có thể thấy rằng quyền lực chính trị cũng như vai trò của Nhà nước đốivới quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta rất rộng lớn và nặng nề vàtoàn diện đòi hỏi sự tập trung trí tuệ “Những công trình sư” tài năng và đặc biệt

là sự đồng tâm giúp đỡ của mọi tầng lớp nhân dân

1.3 KINH NGHIỆM CỦA TRUNG QUỐC VÀ HÀN QUỐC VỀ QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ VÀ VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ.

1.3.1 Kinh nghiệm của Trung Quốc.

Để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta mà có thểtránh được những sai lầm không đáng có thì việc xem xét, nghiên cứu kinhnghiệm của các nước có nhiều điểm tương đồng với ta về kinh tế, văn hoá, địalý…, có những thành công đáng kể trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thịtrường và thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước như Trung Quốc lànhững công việc rất bổ ích và có ý nghĩa thiết thực Những thành công to lớncủa Trung Quốc trong hơn 20 năm qua thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá

có vai trò rất lớn của Nhà nước

Để thực hiện có kết quả vai trò định hướng cho quá trình công nghiệphoá, khác với các nước Tây Âu, Nhà nước Trung Quốc đã không dùng giải phápsốc mà tiến hành cải cách từng bước thông qua thử nghiệm Phương châm nàyđược áp dụng trên nhiều lĩnh vực: Nông nghiệp, công nghiệp, đối ngoại…Thành công ở Trung Quốc trong 20 năm qua đã chỉ ra cho Đảng và Nhà nước,các cấp lãnh đạo của ta rằng: Trong khi chưa biết làm gì, nên làm thế nào nhưngviệc cần làm thì cứ làm và phải làm từ từ vừa làm, vừa nghe, vừa xem xét, bànbạc, rồi đúc kết kinh nghiệm, sau đó tổng kết, đáng giá chỉ ra đâu đúng đâu sai,khái quát thành bài học rồi nhân rộng ra Cách đi theo kiểu “dò đá qua sông” –Giống như người ta muốn qua sông mà không biết sông nông hay sâu, phải dòdẫm để đo và tránh mạo hiểm, từng bước ắt sẽ sang được bên kia là bài học quýbáu cho chúng ta trong việc hình thành phương pháp xây dựng chiến lược,đường lối của Đảng và Nhà nước

Vai trò tạo môi trường vĩ mô cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá thànhcông nhất, sáng tạo nhất của Nhà nước Trung Quốc thể hiện ở việc lựa chọnthành lập bốn đặc khu kinh tế đầu tiên là Thẩm Quyến, Chu Hải, Sán Dầu và HạMôn nơi tiếp giáp với Đài Loan, Hồng Kông, Ma Cao - Là quê hương của nhiềutriệu Hoa kiều Đây là bài học về việc khéo léo dựa vào nguồn lực bên ngoài, lợidụng và khai thác tổng hợp các yếu tố địa lý và dân tộc để phát triển kinh tế vàcông nghiệp trong nước Để thu vào đầu tư nước ngoài, Nhà nước Trung Quốc

với quan điểm “Làm tổ cho chim phượng hoàng đẻ trứng” đã xây dựng cơ sở hạ

tầng mạng lưới điện - nước, đường xá, cầu cống… và phát triển đô thị trong cácđặc khu kinh tế như nhà ở, trường học, bệnh viện, trung tâm công cộng…Nhưng phải chú ý rằng việc xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng là do Nhà nước

bỏ kinh phí còn công ty nước ngoài cung cấp thiết bị hiện đại

Chính phủ Trung Quốc cũng thực hiện chủ trương “Chính phủ chỉ cho chính sách, không cho tiền” Trung Quốc đã ban hành rất nhiều chính sách ưu

đãi tại các đặc khu kinh tế so với chính sách đầu tư nước ngoài chung cho cảnước như: Ưu đãi về thuế, đất đai, quản lý ngoại hối, tiêu thụ sản phẩm… Tínhđến đầu năm 1997, các khu kinh tế có 40.000 xí nghiệp dùng vốn nước ngoài vàthu hút được hơn 50 tỷ USD

Để đẩy mạnh hiệu quả hoạt động kinh tế của các doanh nghiệp, Nhànước đã từng bước nới rộng cho tới tách hẳn quyền sở hữu và chức năng kinhdoanh trong doanh nghiệp, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh cho nền

kinh tế với phương châm “nắm lớn bỏ nhỏ”

Trong nông thôn, Nhà nước thúc đẩy phát triển các xí nghiệp hương trấn với

sự giúp đỡ về chính sách của Nhà nước như hạ thấp mức thuế, miễn thuế 3 nămđầu cho xí nghiệp mới thành lập, thu hẹp phạm vi quản lý giấy phép…

Trong việc phát triển khoa học - công nghệ, Nhà nước thực hiện cải cách hệ

thống tổ chức khoa học - kỹ thuật; Thực hiện chương trình “đốm lửa”, “bó đuốc”…

Đồng thời, công cuộc cải cách thể chế chính trị diễn ra rất mạnh mẽ, TrungQuốc không ngừng kiện toàn chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường phápchế, phân định chức năng lãnh đạo của Đảng và công nghiệp thực hiện của Nhànước, tinh giản bộ máy quản lý Trong xây dựng đội ngũ cán bộ, tiêu chuẩn vềphẩm chất và năng lực của họ được đánh giá bằng lòng nhiệt thành, quyết tâm vànhững hành động có hiệu quả trong cải cách kinh tế

Nhà nước rất coi trọng việc kiểm tra, kiểm soát đặc biệt vấn đề chống thamnhũng đã được Trung Quốc coi trọng nhằm làm trong sạch và lành mạnh bộ máyNhà nước, bảo vệ quyền lợi của nhân dân Biện pháp thực hiện của Trung Quốc là

củng cố kỷ luật Đảng, tăng cường kỷ cương phép nước “tất cả những ai vi phạm

kỷ luật đều bị trừng trị nghiêm khắc”, tăng cường sự tham gia của mọi người dân

vào công tác này

Vấn đề vai trò của Nhà nước trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá

ở Trung Quốc - một điểm nóng trong khu vực năng động Châu Á - Thái BìnhDương chắc chắn sẽ có nhiều diễn biến mới mẻ có ý nghĩa cho những kinhnghiệm, giải pháp nhằm nâng cao vai trò của Nhà nước trong công nghiệp hoá,hiện đại hoá cần được tiếp tục nghiên cứu

1.3.2 Kinh nghiệm của Hàn Quốc.

Hàn Quốc một trong ít nước gần đây thực hiện thành công công nghiệphoá, hiện đại hoá, nó lại gần nước ta, vì vậy xem xét Hàn Quốc cũng sẽ cónhững đóng góp cho quá trình nâng cao vai trò của Nhà nước ta trong quátrình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Nhiều người biết rằng thành công của

nền kinh tế Hàn Quốc phần lớn là nhờ nó có một “Nhà nước mạnh”và nhờ

năng lực của nó trong việc đưa nguồn nhân lực công cộng và tư nhân vào việccải cách tạo ra những khu vực công nghiệp năng động Đứng trên Nhà nướcnày là Park chung - Hec, là một lãnh tụ mạnh, độc đoán Ông đã xây dựng

một “Nhà nước phát triển” đủ “độc lập” và “mạnh mẽ” để chỉ huy các

chương trình phát triển theo những nguyên tắc và những ưu tiên do Nhà nướcquy định

Thể chế hoạch định chính sách ở Hàn Quốc lúc đó rất mạnh mẽ và hoàn toànriêng biệt Trong đó bao gồm các cán bộ cốt án am hiểu và thành thạo nghiệp vụ,loại trừ dứt khoát các cán bộ quan liêu Ban kế hoạch hoá kinh tế (EPB) trở thành

“trái tim” của việc hoạch định chính sách là “cơ quan phối hợp trung ương” về kế

hoạch hoá kinh tế quốc gia Trên thực tế Nhà nước trở thành nhân tố chi phối hầuhết các mặt ở phía Nam Triều Tiên

Tuy nhiên do thị trường quốc tế lớn, trong xu thế tất yếu là mở cửa đã quyđịnh một giới hạn cho sức mạnh của Nhà nước Đồng thời do nền kinh tế lớn lên vềquy mô và không ngừng trở thành phức tạp về cấu trúc nên sức mạnh và tính độclập của Nhà nước đối với các nhóm kinh tế cũng thay đổi Nền kinh tế Hàn Quốcmang đặc trưng công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu (EOI) do đó sức mạnh thịtrường quốc tế ảnh hưởng lớn đến phương thức và cung cách can thiệp kinh tế củaNhà nước Công nghiệp hoá càng được đẩy sâu thì khả năng và những ảnh hưởngcủa tổ chức thuộc khu vực tư nhân cũng sẽ tăng lên đối với Nhà nước Điều nàycũng sẽ làm giảm sự can thiệp và hiệu lực của Nhà nước trong việc thực thi quyềnlực Cuối cùng Nhà nước phải thực hiện chiến lược dân chủ hoá để tránh sự xungđột giữa Nhà nước và xã hội công dân

Từ kinh nghiệm quá trình công nghiệp hoá của Hàn Quốc chúng ta có thểnói rằng: Có thể khởi đầu công nghiệp hoá trong điều kiện một chế độ quyết đoán,hành động độc lập nhưng không thể đẩy tới và hoàn tất sự nghiệp công nghiệp hoábằng chế độ ấy Hàn Quốc thành công (cũng như một số nước công nghiệp mới ởChâu Á) trước hết và phụ thuộc vào vai trò hoạch định chiến lược của Nhà nước.Muốn nâng cao vai trò này và đòi hỏi một sự tập trung trí tuệ được thực hiện càngsớm thì thành công càng được đảm bảo

Nếu xem xét một cách sâu sắc hơn về diễn biến, biến đổi vai trò của Nhànước ở Hàn Quốc có thể khẳng định rằng quá trình công nghiệp hoá ở nước này vềkhách quan gắn liền với quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền và dân chủ hoátừng bước đời sống nhân dân

Chương 2

THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH

CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ Ở NƯỚC TA

2.1 THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ Ở NƯỚC TA TRONG THỜI GIAN QUA.

2.1.1 Về đánh giá tình hình, xác định mục tiêu và bước đi của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

2.1.1.1 Giai đoạn trước đổi mới(1960 - 1986).

Nhằm xây dựng bước đầu cơ sở vật chất kỹ thuật của xã hội chủ nghĩa,Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III (tháng 9/1960) đã đề ra chủ trương công

nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc nước ta “xây dựng một nền kinh tế

-xã hội chủ nghĩa cân đối và hiện đại, kết hợp công nghiệp và nông nghiệp, lấy công nghiệp nặng làm nền tảng, ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý…” Chủ trương này đã được nhân dân miền Bắc thực hiện một

cách hồ hởi, nhiệt tình trong niềm vui xây dựng xã hội mới và để phục vụ chocuộc đấu tranh của đồng bào miền Nam ruột thịt chống lại đế quốc Mỹ Saumột thời gian gián đoạn do đế quốc mỹ leo thang phá hoại miền Bắc, đến năm

1976 cả nước cùng tiến lên xã hội chủ nghĩa Tháng 12/1976 Đại hội IV củaĐảng nêu lên đường lối xây dựng nền kinh tế - xã hội mà về cơ bản vẫn là

tiếp tục “xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật thông qua công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa bằng cách ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý trên cơ sở phát triển nhiệm vụ và công nghiệp nhẹ” Nhưng sau những nỗ lực

phát triển kinh tế theo đường lối trên nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng rấtchậm chạp, thậm chí đến cuối những năm 70 đã bước vào khủng hoảng trì trệ,giá cả tăng nhanh Còn công nghiệp trong những năm 1976 – 1980, mặc dùđầu tư của Nhà nước cho công nghiệp rất lớn, chiếm 35,5% tổng số vốn đầu

tư xây dựng cơ bản và tăng lên không ngừng qua các năm nhưng sản xuấtcông nghiệp tăng lên rất chậm, giá trị sản lượng công nghiệp tăng 2,5 %, bìnhquân chỉ tăng 0,6/năm, thậm chí có chiều hướng giảm sút (năm 1977 tăng10,8%, năm 1982 tăng 8,2%, năm 1979 giảm 4,7%, năm 1980 giảm 10,3%)

Tình trạng trên một phần do những nhân tố khách quan như: Nền kinh tếchủ yếu vẫn là sản xuất nhỏ, chưa có tích luỹ đáng kể từ nội bộ, nguồn lực từ

bên ngoài giảm dần Mặt khác, chiến tranh biên giới Tây Nam và chính sách baovây cấm vận từ nước ngoài Song những khuyết điểm về phía chủ quan cũng rấtlớn mà chủ yếu là do những sai lầm về xác định mục tiêu, bước đi của Đảng vàNhà nước Cụ thể là chủ trương đẩy mạnh công nghiệp hoá theo hướng ưu tiênphát triển công nghiệp nặng, đầu tư lại dàn trải qua nhiều công trình xây dựngvẫn dở dang chưa đưa vào hoạt động trong khi công nghiệp nhẹ chưa được chú ýđúng mức; Nóng vội trong cải cách xã hội chủ nghĩa, xoá bỏ kinh tế tư nhân ởmiền Nam đã cắt đứt nguồn vốn, vật tư và thị trường mà các xí nghiệp này vốn

có mối liên hệ nước ngoài…

Nguyên nhân chủ yếu của những yếu kém trong vai trò xác định mục tiêu,các bước đi phù hợp cho công nghiệp hoá của Nhà nước là nhìn nhận không sátthực tế, trong khi chưa có đủ tiền để cần thiết nhưng đã đẩy mạnh công nghiệpnặng Việc rập khuôn máy móc theo mô hình công nghiệp hoá ở Liên Xô tronglúc hoàn cảnh, nguồn lực nước ta hoàn toàn khác, bộc lộ sự lạc hậu về nhận thức

lý luận và vận dụng các quy luật khách quan và bệnh duy ý chí, giản đơn hoá,muốn thực hiện nhanh chóng nhiều mục tiêu của chủ nghĩa xã hội trong điềukiện nước ta mới ở chặng đường đầu Và trên thực tế, đã có những thành kiếnkhông đúng về thành phần kinh tế tư nhân và sản xuất hàng hoá Đây là nhiệm

vụ còn mới mẻ, ít kinh nghiệm với nước ta nhưng chúng ta lại chưa chú ý đầy

đủ việc tổng kết thực tiễn để vận dụng phù hợp

Tất nhiên chúng ta cũng nhận thấy rằng có những thành công nhất địnhcủa Nhà nước đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đặc biệt tronggiai đoạn kháng chiến chống Mỹ Đánh giá thành tựu của giai đoạn 1961 - 1965báo cáo của Chính phủ tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khoá III (8/4/1965) đã ghi

nhận: “Qua việc thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, tiềm lực kinh tế của miền Bắc tăng lên rõ rệt” Trong sự nghiệp bước đầu công nghiệp xã hội chủ

nghĩa, chúng ta đã làm được: Tổng sản phẩm xã hội bình quân hàng năm tăng9,5%, giá trị sản lượng công nghiệp bình quân tăng 13,4%, kim ngạch xuất khẩubình quân tăng 12,6% Kết quả này chứng tỏ những thành công của nhà nướctrong việc định hướng đúng từng bước cho công nghiệp hoá mà quan trọng nhất

là những thành tựu này đã góp phần lớn ủng hộ miền Nam đánh thắng Mỹ.Trong giai đoạn này việc định hướng phát triển công nghiệp hoá như trên đã tậptrung được các nguồn lực của toàn thể nhân dân tạo nên sức mạnh to lớn, tổngthể của toàn dân tộc

Trong giai đoạn 1981 - 1985 chủ trương, chính sách của Đảng và Nhànước đã có những điểm mới nhằm khắc phục những trì trệ của quá trình côngnghiệp hoá và nền kinh tế: điều chỉnh mối quan hệ giữa công nghiệp với nôngnghiệp, giữa công nghiệp nặng với công nghiệp nhẹ trong nội dung công nghiệphoá Nhưng về cơ bản vẫn chưa thay đổi Thực tế vai trò định hướng của Nhànước trong giai đoạn này có những thay đổi nhưng còn mang tính bị động dosức ép của những hoạt động kinh tế ngầm trong nhân dân chứ chưa thực sự là sựchủ động, sáng tạo của các cấp lãnh đạo nên việc định hướng còn thiếu nhấtquán, toàn diện.

2.1.1.2 Giai đoạn sau đổi mới (từ 1986 đến nay).

Qua các kỳ Đại hội VI (12/1986, Đại hội VII (6/1991, Đại hội VII(6/1996),Đại hội IX (4/2001) đã đề ra, khẳng định, bổ sung và hoàn thiện các chủ trương,chính sách đổi mới kinh tế trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đảng và Nhà nướcchủ trương đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá phấn đấu đến 2020 đưa nước

ta cơ bản thành một nước công nghiệp Cụ thể, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đượcxác định coi trọng công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn, phát triển côngnghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu Nội dung của công nghiệp hoá,hiện đại hoá trong thời kỳ này là xây dựng có chọn lọc một số cơ sở công nghiệpnặng trọng yếu và hết sức cấp thiết, có điều kiện về vốn, công nghiệp, thị trườngnhư: năng lượng, nhiên liệu, vật liệu xây dựng, luyện kim, hoá chất…

Những kết quả đầu tiên có thể thấy đó là: GDP trong 10 năm (1991 2000) tăng bình quân 7,56%; sản xuất không chỉ đáp ứng được tiêu dùng mà còndành một phần để tích luỹ (năm 1991:10.12%, năm 1995: 20%, năm 2000: 27%GDP); Sản xuất công nghiệp tăng trưởng liên tục, bình quân thời kỳ 1991 –

-1995 tăng 13,7%, thời kỳ 1996 – 2000 tăng 13,2%,… Những thành tựu ban đầu

vô cùng quan trọng đã chứng tỏ vai trò định hướng của Nhà nước đối với quátrình công nghiệp hoá, hiện đại hoá có bước tiến bộ vượt bậc so với giai đoạntrước đó Mục tiêu và các bước đi của công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã phù hợp,toàn diện hơn Điều này là do Đảng và Nhà nước đã đổi mới tư duy, khôngngừng đúc rút kinh nghiệm từ thực tiễn, nhanh chóng nắm bắt, vận dụng nhữngcái mới

Tuy nhiên vẫn còn một số vấn đề trong công tác định hướng của Đảng vàNhà nước cần tiếp tục hoàn thiện Đó là tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoáchưa được Nhà nước định ra cụ thể Về tổng quát, quá trình công nghiệp hoá,hiện đại hoá sẽ tiếp tục được thực hiện mà trước mắt là tới năm 2020 nhưng các