2PHẦN MỞ ĐẦU. 1. Tính cấp thiết của đề tài. Nhìn lại quá khứ đầy máu và nước mắt của một quốc gia trong gần hai thế kỉ vừa qua đã có lúc bị xoá tên trên bản đồ thế giới, làm sao không tự hào về bản lĩnh mới và vị thế mới ngày nay của đất nước ta giành được. Nhìn vào tầm vóc cuộc đua tranh, nước ta có vị thế tham gia và chấp nhận tham gia, làm sao tránh khỏi giây phút ngỡ ngàng. Chính điều này đòi hỏi mỗi người Việt Nam chúng ta phải tự nhìn nhận lại chính mình trước khi bước vào “cuộc chiến” lần đầu tiên đối mặt. “Cuộc chiến” xoá bỏ số kiếp nước nghèo và chấn hưng đất nước, “cuộc chiến” lớn nhất so với tất cả những gì đất nước ta đã trải qua, giành lấy chỗ đứng xứng đáng trong cộng đồng thế giới hiện đại. Công cuộc xây dựng xã hội mới của đất nước ta diễn ra trong bối cảnh thế giới có nhiều biến đổi sâu sắc. Trước những thời cơ và thách thức của thời đại, chúng ta càng phải đi sâu nghiên cứu chủ nghĩa Mác –Lênin, từ đó luận giải cách mạng Việt Nam, rút ra những bài học cho viêc hoạch định và thực thi những giải pháp phát triển đất nước. Từ sau Đại hội đảng bộ của Đảng lần thứ VI (1986) chúng ta đã xác định được là: Việt Nam đang trrong thời kì tiến lên chủ nghĩa xã hội. Vì thế, những vấn đề của đường lối, chính sách và cơ chế quản lí kinh tế mà đảng và nhà nước ta đã và đang đề cập đều đặt trên cơ sở vận đụng học thuyết Mác – Lênin. Trong bối cảnh đó, thế hệ tuổi trẻ, thanh niên nước nhà phải được tìm hiểu về chủ nghĩa Mác – Lênin, nhất là sinh viên chính trị học phải được nhận thức một cách sâu sắc về chủ nghĩa Mác – Lênin. Phát triển để chấn hưng đất nước đòi hỏi nhiều nhất trí tuệ, công sức, ý chí đồng tâm hiệp lực, sự thực hiện tốt nhất công bằng – dân chủ văn minh, tất cả để phát huy tối ưu mọi nguồn lực bên trong và tranh thủ tốt nhất mọi nguồn lực bên ngoài cho phát triển, tất cả phải bắt đầu từ phát huy tối ưu khả năng, phẩm chất và quyền năng của từng con người trong công đồng xã hội, để mỗi con người được tự do phát huy tối đa khả năng và khối óc của chính bản thân mình đem hết công sức để chân hưng đất nước vì chính mình vì đất nước, hài hoà được lợi ích của chính mình và của đất nước. Từ đó ta thấy rằng, một trong những nhiệm vụ quyết định công cuộc chấn hưng đất nước thành hay bại là nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lý nhà nước đã được Lênin trình bày trong tác phẩm “ Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô viết” đã được Đảng ta vận dụng một cách sáng tạo trong công cuộc khôi phục phát triển đất nước và đã đạt được những thành tựu đáng kể được thực tiễn qua hơn 20 năm đổi mới chứng minh là đúng đắn. Và trong giai đoạn hiện nay thì tư tưởng đó của Lênin vẫn giữ nguyên giá trị. Nhằm đi sâu tìm hiểu nên tôi chọn đề tài” Quan điểm của Lênin về tổ chức xây dựng và quản lí nhà nước trong tác phẩm “những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô viết” và vận dụng của đảng ta”
Trang 12PHẦN MỞ ĐẦU.
1 Tính cấp thiết của đề tài.
Nhìn lại quá khứ đầy máu và nước mắt của một quốc gia trong gần haithế kỉ vừa qua đã có lúc bị xoá tên trên bản đồ thế giới, làm sao không tự hào
về bản lĩnh mới và vị thế mới ngày nay của đất nước ta giành được
Nhìn vào tầm vóc cuộc đua tranh, nước ta có vị thế tham gia và chấpnhận tham gia, làm sao tránh khỏi giây phút ngỡ ngàng Chính điều này đòihỏi mỗi người Việt Nam chúng ta phải tự nhìn nhận lại chính mình trước khibước vào “cuộc chiến” lần đầu tiên đối mặt “Cuộc chiến” xoá bỏ số kiếpnước nghèo và chấn hưng đất nước, “cuộc chiến” lớn nhất so với tất cả những
gì đất nước ta đã trải qua, giành lấy chỗ đứng xứng đáng trong cộng đồng thếgiới hiện đại
Công cuộc xây dựng xã hội mới của đất nước ta diễn ra trong bối cảnhthế giới có nhiều biến đổi sâu sắc Trước những thời cơ và thách thức của thờiđại, chúng ta càng phải đi sâu nghiên cứu chủ nghĩa Mác –Lênin, từ đó luậngiải cách mạng Việt Nam, rút ra những bài học cho viêc hoạch định và thựcthi những giải pháp phát triển đất nước
Từ sau Đại hội đảng bộ của Đảng lần thứ VI (1986) chúng ta đã xácđịnh được là: Việt Nam đang trrong thời kì tiến lên chủ nghĩa xã hội Vì thế,những vấn đề của đường lối, chính sách và cơ chế quản lí kinh tế mà đảng vànhà nước ta đã và đang đề cập đều đặt trên cơ sở vận đụng học thuyết Mác –Lênin
Trong bối cảnh đó, thế hệ tuổi trẻ, thanh niên nước nhà phải được tìmhiểu về chủ nghĩa Mác – Lênin, nhất là sinh viên chính trị học phải được nhậnthức một cách sâu sắc về chủ nghĩa Mác – Lênin
Phát triển để chấn hưng đất nước đòi hỏi nhiều nhất trí tuệ, công sức, ýchí đồng tâm hiệp lực, sự thực hiện tốt nhất công bằng – dân chủ - văn minh,tất cả để phát huy tối ưu mọi nguồn lực bên trong và tranh thủ tốt nhất mọi
Trang 2nguồn lực bên ngoài cho phát triển, tất cả phải bắt đầu từ phát huy tối ưu khảnăng, phẩm chất và quyền năng của từng con người trong công đồng xã hội,
để mỗi con người được tự do phát huy tối đa khả năng và khối óc của chínhbản thân mình đem hết công sức để chân hưng đất nước vì chính mình vì đấtnước, hài hoà được lợi ích của chính mình và của đất nước Từ đó ta thấyrằng, một trong những nhiệm vụ quyết định công cuộc chấn hưng đất nướcthành hay bại là nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lý nhà nước đã đượcLênin trình bày trong tác phẩm “ Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyềnXô- viết” đã được Đảng ta vận dụng một cách sáng tạo trong công cuộc khôiphục phát triển đất nước và đã đạt được những thành tựu đáng kể được thựctiễn qua hơn 20 năm đổi mới chứng minh là đúng đắn Và trong giai đoạn
hiện nay thì tư tưởng đó của Lênin vẫn giữ nguyên giá trị Nhằm đi sâu tìm
hiểu nên tôi chọn đề tài” Quan điểm của Lênin về tổ chức xây dựng và quản
lí nhà nước trong tác phẩm “những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô- viết” và vận dụng của đảng ta”
2.Tình hình nghiên cứu đề tài.
Tác phẩm “Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô Viết” cógiá trị lí luận và thực tiễn vô cùng to lớn, nó có sức sống lâu bền về thời gian
Về nhiệm vụ tổ chức và xây dựng quản lí đất nước trong tác phẩm đã cónhiều công trình nghiên cứu và nhiều bài viết đã được đề cập Có thể kể đếnmột số công trình nghiên cứu
1 Phan Thượng Hiền “Giới thiệu tác phẩm của Lênin: “Những nhiệm
vụ trước mắt của chính quyền Xô viết”, Nxb Sự thật Hà nội, năm 1986
2 Giáo sư tiến sĩ A.G.Cu.ti.Cốp: “Giới thiệu tác phẩm của V.I.Lênin”những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô Viết”, Nxb Sự thật, năm1981
3 Giới thiệu tác phẩm của C.Mác và Ph Ăngghen, V.I Lênin, Hồ ChíMinh vè xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước, Nxb CTQG, H, 1999
Trang 34 “Quan điểm chính trị trong một số tác phẩm kinh điển Mác – Lênin”Nxb, CTQG, H, 2008.
Ngoài ra còn một số bài viết về tư tưởng quản lý nhà nước của Lêninđăng trên các tạp chí, Website Tuy nhiên, việc nghiên cứu hoàn chỉnh, có hệthống, thể hiện một cách nhìn bao quát, sâu sắc về nhiệm vụ tổ chức và xâydựng quản lí nhà nước còn ở những góc độ khác nhau Vì vậy, trong quátrình thực hiện tiểu luận, tác giả đã cố gắng xem xét, lựa chọn tài liệu để cómột cách nhìn tổng quát về nhiệm vụ tổ chức xây dựng quản lí nhà nước trongtác phẩm “Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô Viết” củaV.I.Lênin
3.Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài.
Trong tiểu luận này tác giả đã không đi sâu khai thác toàn bộ tư tưởngcủa Lênin trong tác phẩm mà chỉ đi sâu vào tìm hiểu nội dung của nhiệm vụ
tổ chức xây dựng và quản lí nhà nước trong tác phẩm, qua đó thâý được ýnghĩa thực tiễn và vận dụng vào công cuộc đổi mới đất nước hiện nay
Để đạt được mục tiêu trên, đề tài phải làm tốt những nhiệm vụ sau:
- Nêu được hoàn cảnh ra đời và mục đích của nhiệm vụ tổ chức xâydựng và quản lí nhà nước
- Chỉ rõ nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lí đất nước
- Chỉ rõ nội dung cơ bản của nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản líđất nước
- Nêu được những giải pháp để thực hiện nhiệm vụ tổ chức và quản líđất nước
- Đánh giá giá trị thực tiễn của tác phẩm Từ đó vận dụng vào tình hìnhViệt Nam hiện nay
4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Để làm sáng tỏ nội dung và bảo đảm tính khoa học của đề tài Tiểu luậnđược thực hiện theo phương pháp luận mác xít và chủ nghĩa duy vật biệnchứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử Ngoài ra còn sử dụng các phương pháp
Trang 4logic, lịch sử, phân tích tổng hợp, hệ thống phân tích, đánh giá những vấn đề
có liên quan
5 Ý nghĩa của đề tài.
Đề tài có thể dùng làm tài liệu cho việc học tập môn “Tác phẩm Lênin về chính trị”, giúp tác giả nhận thức và hiểu rõ nhiệm vụ tổ chức và xâydựng quản lý nhà nước
Mác-6 Kết cấu của đề tài
Tiểu luận gồm ba phần:
- Phần mở đầu
- Phần nội dung (gồm 3 chương )
Chương I: Hoàn cảnh ra đời tác phẩm và mục đích của nhiệm vụ tổchức xây dựng và quản lý Nhà nước
Chương II: Tư tưởng của Lênin về nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản
lý nhà nước trong tác phẩm “ Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền XôViết”
Chương III: Gía trị thực tiễn của tác phẩm và vận dụng tư tưởng củaLênin về nhiệm vụ tổ chức và quản lý đất nước trong công cuộc đổi mới ởnước ta hiện nay
- Phần kết luận
- Danh mục tài liệu tham khảo
Trang 5PHÇN NéI DUNG CHƯƠNG 1: HOÀN CẢNH RA ĐỜI TÁC PHẨM VÀ MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC TỔ CHỨC XÂY DỰNG VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC XÔ VIẾT
SAU CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI 1.1 Hoàn cảnh ra đời tác phẩm.
Chiến tranh thế giới chống nước Nga (do đế quốc Đức phát động) làmcho tình hình kinh tế, chính trị thêm căng thẳng Vì vậy, cách mạng thángMười nổ ra(25-10 lịch cũ, 7-11 lịch mới) thì cách mạng phải giải quyết hainhiệm vụ: Giành chính quyền trong cả nước và chấm dứt chiến tranh với Đức
Đến tháng 3 năm 1918 thì cả hai nhiệm vụ này được gíải quyết Tháng2/ 1918, chính quyền Xô Viết được thiết lập trên toàn Liên Xô và ngày3/3/1918 đã ký hoà ước Bret- li- tốp – xcô với Đức Sau khi ký hoà ước vớiĐức, nước Nga Xô- Viết chỉ được một thời gian hoà bình ngắn ngủi, nhưngkhông chắc chắn Lênin biết rất rõ điều đó Tuy giai đoạn này rất ngắn ngủinhưng rất quý giá đối với công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa Trong tác
phẩm Lênin chỉ rõ “Chúng ta phải dốc hết sức lực ra để lợi dụng thời gian tạm ngừng chiến tranh mà thời cơ đã đưa lại cho chúng ta để hàn gắn những vết thương cực kỳ trầm trọng do chiến tranh gây ra cho toàn bộ cơ thể xã hội nước Nga, và để phát triển nền kinh tế nước nhà, nếu không thì không thể nào nói đến tăng cường khă năng quốc phòng…” 1Tại sao thời kỳ hoà bình củanước Nga Xô Viết lại mỏng manh? Vì ở phía Đông cũng như phía Tây, bọnphản động luôn luôn dòm ngó trước tình trạng suy yếu của nước Nga, bất kỳlúc nào cũng có thể gây chiến tranh chống nhà nước Xô- Viết non trẻ, Lênin
cũng chỉ rõ: “ Thời gian hoà bình của nước Nga tuy ngắn ngủi, nhưng thực tế chứ không phải trên giấy, nước Nga có hoà bình là đối tượng tranh giành giữa các thế lực đế quốc Lúc ấy ở Châu Âu vẫn đang chiến tranh nhưng bất
kỳ lúc nào bọn đế quốc ngừng chống nhau để tập hợp chống nước Nga Viết Ở phía Đông thì, như Lênin đã chỉ rõ “cuộc cạnh tranh đế quốc giữa
Xô-1 V.I.lênin, Toàn tập, Tập 36, Nxb Tiến bộ, tr.204
Trang 6Nhật và Mỹ, nhằm thống trị Thái Bình Dương và vùng duyên hải Thái Bình Dương” 2 , song cuộc cạnh tranh ấy vẫn có thể dừng lại để tâp trung vào chống
Nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới Hiểu rõ tình thế ấy, Lênin
nhấn mạnh: “Chúng ta phải lợi dụng thời gian tạm ngừng chiến tranh để hàn gắn những vết trương cực kỳ trầm trọng trên cơ thể lại để tập trung vào chống nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới nước Nga” Người còn nhấn mạnh: “Nếu không thực hiện được nhiệm vụ khôi phục và phát triển kinh tế thì không thể nói đến khả năng tăng cường quốc phòng của nước Nga” 3.Một nguyên nhân khác mà Lênin cũng nhấn mạnh là nếu không khôiphục và phát triển kinh tế vững mạnh thì không thể ủng hộ, giúp đỡ các cuộccách mạng xã hội chủ nghĩa sẽ nổ ra ở các nước Tây Âu
Sự chống phá nước Nga lúc đó không chỉ có bọn đế quốc bên ngoài, màcòn có cả bọn phản động trong nước nữa Bọn xã hội cách mạng và bọn Men-sê-vích Vả lại, tình hình kinh tế trong nước lại đang gặp rất nhiều khó khăn
Trước tình hình này, Nhà nước Xô- Viết phải huy động toàn dân đểkhôi phục và phát triển kinh tế, xây dựng những cơ sở vật chất đầu tiên củachủ nghĩa xã hội Việc thực hiện những nhiệm vụ ưu tiên này đòi hỏi phải có
kế hoạch chuyển sang một giai đoạn mới, giai đoạn củng cố những thắng lợi
đã đạt đuợc ở mặt trận và xây dựng kinh tế Cuộc đấu tranh để thực hiệnnhững nhiệm vụ đó không phải chỉ chống bọn đế quốc, bọn phản động, bọnMensêvich mà cả các phần tử cánh tả trong Đảng Bọn xã hội cách mạng, bọnMensêvich chỉ trích cương lĩnh của Đảng, bảo những người Bônsêvich là
“Thoả hiệp với tư sản, bán rẻ lợi ích của giai cấp công nhân” Còn nhữngphần tử phái “tả”cũng không đồng tình với kế hoạch xây dựng chủ nghĩa xãhội của Lênin Có lẽ đồng chí Xuvôrốp đã nói, nên ở đây tôi chỉ xin đề cậpnhững ý kiến bất đồng về kinh tế
Trước hết, những phần tử phái “tả” không hiểu được sự tất yếu kháchquan của thời kỳ quá độ Họ cho rằng, ngay ngày thứ hai của cách mạng xã
2 Sdd: trang 204
3 Sđd,trang 204
Trang 7hội chủ nghĩa là đã có cách mạng xã hội chủ nghĩa rồi Chính vì vậy họ khônghiểu hết được những nhiệm vụ đảng phải giải quyết trong thời kỳ quá độ, từ
đó không thấy được tính chất phức tạp của những nhiệm vụ ấy
Họ không hiểu được những vấn đề về chủ nghĩa xã hội Nhà nước, họphản đối đảng sử dụng chủ nghĩa tư bản nhà nước Nhưng trong tác phẩm
“Bàn về thuế lương thực”, Lênin đã nêu rõ ràng, Chủ nghĩa tư bản Nhà nướchoàn toàn không đáng sợ, bởi vì chúng ta nắm được chính quyền và chúng tanắm được các mạch máu kinh tế Người chỉ rõ rằng kẻ thù đáng sợ củanước Nga không phải là chủ nghĩa tư bản nhà nước mà là thế lực tự phát tưbản chủ nghĩa
Các phần tử phái “tả” không muốn sử dụng chuyên gia tư sản, phản đốinguyên tắc khuyến khích vật chất, phản đối hình thức trả lương khoán Tómlại, họ phản đối việc sử dụng những quy luật khách quan của kinh tế xã hộichủ nghĩa
Họ cho rằng việc sử dụng chuyên gia tư sản sẽ mất lập trường giai cấp.Nói cách khác, họ chống lại kỷ luật xã hội chủ nghĩa mà chính họ là nhữngngười vô chính phủ
Những tác phẩm của Lênin: “Những nhiệm vụ trước mắt của chínhquyền Xô Viết …” hay “Chủ nghĩa đế quốc, giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa
tư bản” hay các tác phẩm khác, Người đều viết theo yêu cầu của những nhiệm
vụ cua cách mạng và nhừng hoạt động của Đảng, cụ thể ở đây là yêu cầu củacông cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội mà ban chấp hành Trung ương sẽ thôngqua Tại hội nghị Trung ương họp ngày 31/3/1918 Lênin đã nhận định rằng:hiện nay việc giành chính quyền đã hoàn thành trên cả nước và nước Nga bắtđầu xây dựng cơ sở kinh tế, chính vì vậy phải sử dụng, thu hút những người
am hiểu, có tri thức vào công cuộc xây dựng khôi phục kinh tế Các đồng chíhiểu rất rõ rằng ở những nước lạc hậu, trong giai đoạn đầu của cách mạng thìvấn đề cán bộ chuyên môn quan trọng nhường nào Đối với nước Nga trôngchờ viện trợ từ bên ngoài
Trang 8Trong phiên họp ngày 31/3 của Ban chấp hành Trung ương đã có rấtnhiều ý kiến khác nhau không đi đến ý kiến thống nhất Trong phiên họp ngày4/4, Lênin đã trình bày kế hoạch xây dựng kinh tế của mình để bác lại chươngtrình của những người “tả khuynh” chống lại kịch liệt ngay cả trên báo chí Vìvậy, trong tác phẩm của mình, Lênin đã trình bày bằng những lời lẽ rất mạnh
mẽ, sâu sắc, nhằm làm nổi bật tính khách quan Chính thời kỳ này, việc giảiquyết vấn đề ai thắng ai? được đặt ra 7/4, tại một phiên họp, Lênin lại nhấnmạnh rằng nước Nga đang trải qua một thời kỳ mới
Lúc đó, Ban chấp hành Trung ương đã giao cho Lênin vạch ra nhữngnhiệm vụ trong tình hình hiện tại, đó chính là luận cương “Những nhiệm vụtrước mắt của chính quyền Xô Viết” Ngày 28/4/1918, tác phẩm này đượccông bố trên báo chí 29/4, Lênin báo cáo luận cương ấy ở Ban chấp hànhTrung ương toàn Nga, Người nêu ra sáu luận điểm về những nhiệm vụtrước mắt của Chính quyền Xô Viết” để Ban chấp hành trung ương toànNga thảo luận
Luận cương được ban chấp hành trung ương thông qua ngày 3/5/1918.Tác phẩm trở thành văn kiện chính thức, có lời nói đầu, 8 chương và phần kếtluận Hai chương đầu của tác phẩm nói về những nhiệm vụ của nước Nga saukhi giành được chính quyền Chương 3,4,5,6 cụ thể hoá những nhiệm vụ củachính quyền Xô Viết Ở các chương 7, 8 và phần kết luận, Lênin đề cập đến
kỷ luật và chuyên chính vô sản Như vậy, tác phẩm không thuần tuý về kinh
tế Nó đề cập đến nhiều chức năng của chuyên chính vô sảnvà trước hết là đềcập đến nhiệm vụ kinh tế
1 2 Mục đích của việc tổ chức xây dựng vả quản lý Nhà nước Xô Viết sau cách mạng tháng Mười.
Tổ chức xây dựng và quản lý nhà nước theo chủ nghĩa xã hội Mặc dùnhiệm vụ này được giải quyết ngay sau khi cách mạng vừa thành công, nhưngchừng nào mà sự “kháng cự của bọn bóc lột còn mang hình thức nội chiếncông khai”, thì chừng đó nhiệm vụ tổ chức, xây dựng và quản lý “chưa thể trở
Trang 9thành nhiệm vụ chủ yếu, trung tâm được”, không thể trở thành lĩnh vực trọngyếu nhất và thành “nhiệm vụ hàng đầu trong các nhiệm vụ khác” của cáchmạng xã hội chủ nghĩa được.
Sau khi chính quyền Xô Viết được thiêt lập trên toàn đất nước và hoàước Brét đã được ký kết, vào khoảng giữa ngày 23 và 18/3/1918, V.I.Lêninnói rằng hiện nay, nhiệm vụ khắc phục và đè bẹp sự phản kháng của bọn bóclột là nhiệm vụ quản lý nhà nước Nhiệm vụ đó đặt ra trước Đảng Bônsêvich
Nga là Đảng đã“giành được nước Nga từ trong tay bọn nhà giàu để giao lại cho những người nghèo, từ trong tay bọn bóc lột để giao lại cho những người lao động” 4
Nhiệm vụ tổ chức, quản lý là một nhiệm vụ khó khăn nhất, bởi vì “vấn
đề là phải tổ chức theo phương thức mới những cơ sở sâu xa nhất, những cơ
sở kinh tế của đời sống hàng chục và hàng chục triệu con người” 4 Trong lịch
sử thế giới, đây là lần đầu tiên một đảng xã hội chủ nghĩa đã có thể hoànthành được về căn bản việc giành chính quyền và đè bẹp bọn bóc lột, đã cóthể trực tiếp bắt tay vào việc giải quyết nhiệm vụ quản lý và muốn quản lýđược tốt, thì ngoài cái tài biết thuyết phục, biết chiến thắng còn cần phải biết
tổ chức trong lĩnh vực thực tiễn nữa Trước đây, người ta đã không thể đặtnhững phương pháp quản lý lên hàng đầu thay cho những phương pháp trấn
áp, cũng còn là vì không phải người ta bẩm sinh ra là đã có được nghệ thuậtquản lý rồi mà phải trải qua kinh nghiệm mới có được
Lênin nói phải giải quyết nhiệm vụ này ngay từ ngày thứ hai của cáchmạng Người giải thích, sở dĩ khi đó chưa coi nhiệm vụ quản lý nước Nga lànhiệm vụ số một vì, sự phản kháng của kẻ thù còn công khai nổ ra như mộtcuộc nội chiến Bây giờ nhiệm vụ thứ ba mới trở thành nhiệm vụ trung tâm,hàng đầu Đảng Bônsêvich đã thuyết phục được nước Nga, giành được chínhquyền về tay nhân dân lao động, bây giờ phải quản lý lấy nó Nhiệm vụ khókhăn nhất trong thời kỳ này là chuyển từ nhiệm vụ thuyết phục nhân dân, trấn
áp bọn bóc lột sang nhiệm vụ quản lý Những người cách mạng phải giải
4 Sđd, trang 209
Trang 10quyết xứng đáng nhiệm vụ quan trọng, khó khăn và vĩ đại nhất này Bởi vì,đây là nhiệm vụ tổ chức cuộc sống, tổ chức lao động theo kiểu mới cho hàng
trăm triệu con người “Đó là nhiệm vụ cao cả nhất vì chỉ sau khi đã thực hiện được nhiệm vụ ấy… thì mới có thể thấy rằng nước Nga không những đã trở thành một nước cộng hoà Xô Viết, mà còn là một nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa nữa” 5
Như vậy, nhiệm vụ cơ bản là nhiệm vụ quản lý
Vậy quản lý có nghĩa là gì?
Lênin đã giải thích trong chương 3,4,5,6 Trong sơ thảo đầu của tác
phẩm, Người viết rằng: hiện nay… “ Nhiệm vụ quản lý nhà nước trước hết được quy lại thành nhiệm vụ thuần tuý kinh tế, hàn gắn những vết thương do chiến tranh gây ra trên đất nước, khôi phục lại các lực lượng sản xuất, tổ chức công tác kiểm kê và kiểm soát đối với sản xuất và phân phố sản phẩm; nâng cao năng suất lao động, nói tóm lại nhiệm vụ đó được quy thành nhiệm
vụ tổ chức lại nền kinh tế”.
Để thực hiện nhiệm vụ này, có một vấn đề quan trọng là sử dụngchuyên gia tư sản Những người phái “tả” vu cáo Lênin trong việc sử dụngchuyên gia tư sản là “phản bội” và “bán rẻ lợi ích giai cấp công nhân” Trongchương 3 của tác phẩm này, lênin đã chỉ ra tính đặc thù của đấu tranh giai cấp
từ 3/1918 là giai cấp tư sản phản động chưa bị đánh gục hẳn hay nói cáchkhác chúng ta chưa hoàn toàn đè bẹp được chúng Vì vậy phải chuyển từnhiệm vụ tước đoạt giai cấp tư sản sang nhiệm vụ mới, nhiệm vụ làm cho giaicấp tư sản không thể phục hồi, sinh sôi được Nhiệm vụ này khó khăn phứctạp hơn nhiều, nếu ta chưa làm được thì chưa thể có Xã hội chủ nghĩa
CHƯƠNG 2: TƯ TƯỞNG CỦA LÊNIN VỀ NHIỆM VỤ TỔ CHỨC XÂY DỰNG VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG TÁC PHẨM
“NHỮNG NHIỆM VỤ TRƯỚC MẮT CỦA CHÍNH QUYỀN XÔ VIẾT”
2 1 Nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lý đất nước
5 Sđd, trang 210
Trang 11Sau cách mạng tháng Mười, nhiệm vụ này đã được đề ra nhưng lúc đócòn phải tập trung đập tan sự phản kháng của giai cấp tư sản, nên chưa trởthành nhiệm vụ trung tâm Ngày nay, trước tình hình mới thì nhiệm vụ tổchức quản lý đất nước trở thành nhiệm vụ chủ yếu Do đó, phải làm cho mọingười hiểu rõ những đặc điểm của bước chuyển từ nhiệm vụ chủ yếu là thuyếtphục nhân dân và dùng lực lượng quân sự trấn áp bọn bóc lột sang nhiệm vụchủ yếu là quản lý Theo Lênin, trong ba nhiệm vụ của cách mạng Xã hội chủnghĩa: Thuyết phục, trấn áp và tổ chức quản lý thì nhiệm vụ tổ chức quản lý lànhiệm vụ khó khăn nhất và cao cả nhất.
2.1.1 Đây là nhiệm vụ khó khăn
Lênin nói phải giải quyết nhiệm vụ này ngay từ ngày thứ hai của cáchmạng Người giải thích, sở dĩ khi đó chưa coi nhiệm vụ quản lý nước Nga lànhiệm vụ số một vì, sự phản kháng của kẻ thù còn công khai nổ ra như mộtcuộc nội chiến Bây giờ, nhiệm vụ quản lý là nhiệm vụ trung tâm hàng đầu.Đảng Bônsêvich đã thuyết phục được nước Nga giành được chính quyền vềtay nhân dân lao động, bây giờ phải quản lý lấy nó Nhiệm vụ khó khăn nhấttrong thời kỳ này là chuyển từ nhiệm vụ thuyết phục nhân dân, trấn áp bọnbóc lột sang nhiệm vụ quản lý Phải tổ chức một nền sản xuất theo phươngthức mới, phải đi tới những gì sâu xa nhất, tổ chức cuộc sống, tổ chức laođộng theo kiểu mới cho hàng trăm triệu con người Đây là việc làm đầu tiêncủa một đảng bắt tay vào tổ chức quản lý một đất nước, tổ chức làm ăn để đưanền sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa Trước đây, sản xuất mangtính chất hành chính, mệnh lệnh, thì nay quản lý mang tính chất kinh tế, phảitính đến hiệu quả kinh tế
2.1.2 Đây là nhiệm vụ cao cả.
Nhiệm vụ tổ chức quản lý đất nuớc là nhiệm vụ cao cả vì khi hoànthành nhiệm vụ này trên những nét cơ bản thì mới có thể thấy rằng, nước Ngakhông thể trở thành một nước cộng hoà Xô Viết, mà còn là một nước cộnghoà xã hội chủ nghĩa Xô Viết
Trang 12Muốn hoàn thành được nhiệm vụ khó khăn và cao cả này thì phải làmcho mọi người thấy rõ sự khác nhau cơ bản giữa cách mạng tư sản và cáchmạng vô sản.
Trong cách mạng tư sản thì hình thức bóc lột mới thay cho hình thứcbóc lột cũ, vì chủ nghĩa tư bản hình thành từ trong lòng xã hội phong kiến Vàcách mạng tư sản nổ ra là kết thúc bước quá độ của chế độ phong kiến lên chủnghĩa tư bản
Đối với cách mạng xã hội chủ nghĩa, phải xoá bỏ hoàn toàn mọi hìnhthức bóc lột Chính vì vậy, quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa không thể cótrong lòng xã hội tư bản, chủ nghĩa tư bản chỉ chuẩn bị tiền đề vật chất chochủ nghĩa xã hội về trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, chứ không phảicủa quan hệ sản xuất Quan hệ sản xuất Xã hội chủ nghĩa chỉ hình thành tựgiác sau khi đã giành được chính quyền Nói cách khác, xây dựng nền kinh tế
xã hội chủ nghĩa là tiếp tục sự nghiệp của cuộc cách mạng vô sản
Nói về sự khác nhau giữa hai cuộc cách mạng, Lênin chỉ rõ vai trò củaquần chúng trong hai cuộc cách mạng nay hoàn toàn khác nhau
Trong các cuộc cách mạng tư sản, quần chúng chỉ tham gia xoá bỏ chế
độ cũ Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa quần chúng lao động không chỉ phá
bỏ chế độ xã hội cũ, mà cơ bản nhất, họ là người xây dựng chế độ xã hội mới
2.2 Nội dung cơ bản của nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lý Nhà nước trong tác phẩm “Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền
Xô viết” của V.I.Lênin.
Nội dung cơ bản và bao trùm của nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản
lý đất nước là chúng ta phải thiết lập một xã hội, một kiểu hệ thống tổ chứcmới, mà hệ thống tổ chức mới đó thật sự xã hội hoá, đưa năng suất lao độngcủa toàn xã hội lên cao, đó chính là xác lập phương thức sản xuất cộng sảnchủ nghĩa Muốn làm được điều đó thì phải thực hiện hai nội dung cụ thể sau:
2.2.1 Phải tiến hành cải tạo toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
Trang 13Muốn xây dựng quan hệ sản xuất mới, thì phải cải tạo quan hệ cũ, xoá
bỏ tận gốc cơ sở sinh ra áp bức, bóc lột, cơ sở phục hồi và tái sinh của chủnghĩa tư bản Cho nên, ở đây không phải là từ bỏ đấu tranh giai cấp mà tiếptục đấu tranh giai cấp dưới hình thức mới và phương pháp mới Nên cuộc đấutranh này về hình thức có thể hoà bình hơn, nhưng về nội dung và phươngpháp có mới hơn Đây là hình thức cao hơn của cuộc đấu tranh giai cấp và hết
sức phức tạp, còn phức tạp nhiều hơn “giai cấp tư sản đã bị đánh bại ở nước
ta, nhưng nó vẫn chưa bị diệt trừ tận gốc, chưa hoàn toàn bị tiêu diệt mà thậm chí cũng chưa hoàn toàn bị đánh tan Do đó, một hình thức mới và cao
cả của cuộc đấu tranh giai cấp tư sản đang được đề ra trước mắt, đó là việc chuyển từ nhiệm vụ đơn giản nhất, tức là việc tiếp tục tước quyền sở hữu của bọn tư sản, sang một nhiệm vụ phức tạp hơn nhiều và khó khăn hơn nhiều, tức là tạo ra những điều kiện khiến cho giai cấp tư sản không thể tồn tại được, mà cũng không thể tái sinh được nữa Hiển nhiên là nhiệm vụ ấy vô cùng cao hơn và chừng nào mà nó chưa được hoàn thành, thì vẫn chưa có chủ nghĩa xã hội” 6
2.2.2 Phải chuyển nền kinh tế nhỏ các thể lên sản xuất lớn tập thể hiện đại.
Xuất phát từ đặc điểm của nước Nga là nền kinh tế tư bản chủ nghĩachưa phát triển, tuyệt đại vẫn là tiểu nông sản xuất nhỏ cá thể, lại bị chiếntranh tàn phá Do đó, nội dung thứ hai của nhiệm vụ tổ chức xây dựng vàquản lý đất nước là phải chuyển nền sản xuất nhỏ cá thể lên sản xuất lớn tậpthể hiện đại Trước hết, ở đây phải giúp đỡ nông dân, phát triển lực lượng sảnxuất, từng bước đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năngsuất lao động xã hội Nếu làm được như vậy thì sẽ xác lập được một xã hộicao hơn chủ nghĩa tư bản cả về hai phương diện: thứ nhất, đây là một xã hộiđược tổ chức trên một quan hệ xã hội mới, quan hệ công hữu về tư liệu sảnxuất, mọi người trở thành chủ nhân của những tư liệu sản xuất đó Đồng thời
6 Sđd, trang 212,213
Trang 14đó là những người lao động với tinh thần tự giác, sang tạo, có trình độ vănhoá, khoa học kỹ thuật cao; thứ hai, đây là một xã hội tạo ra năng suất laođộng cao hơn năng suất lao động dưới chủ nghĩa tư bản Đó là cái quyết địnhthắng lợi của chủ nghĩa xã hội với chủ nghĩa tư bản Song, để thực hiện đượcđiều đó thì phải thực hiện một loạt giải pháp.
2.3 Những giải pháp để thực hiện nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lý đất nước.
Để thực hiện nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lý đất nước là xâydựng phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa, theo Lênin phải thực hiệnmột loạt các giải pháp sau:
2.3.1 Phải tiến hành kiểm kê, kiểm soát việc phân phối sản phẩm có tính chất toàn xã hội.
Mục đích của kiểm kê, kiểm soát là nhằm làm cho mọi người có bánh
mì, có áo mặc, có nhà để ở… Từ đó, loại trừ bọn ăn bám, tức bọn nhà giàu vàbọn tham nhũng, ăn cắp- đây là hai loại ăn bám chủ yếu, là kẻ thủ của chủnghĩa xã hôi Đối với bọn này phải giám sát và thẳng tay trừng trị Do đó, mọi
sự mềm yếu, thương hại đều là tội ác tày trời với nhân dân và đối với chủnghĩa xã hội Nếu không làm được điều đó, thì không thể đập tan được trở lựccủa Chủ nghĩa xã hội
- Nội dung của kiểm kê, kiểm soát.
Phải kiểm kê những xí nghiệp trong các ngành kinh tế, các lĩnh vựckinh tế mà nhà nước Xô Viết đã giành được từ tay giai cấp tư sản để giai cấpcông nhân nắm được tình hình sản xuất, giữ cho guồng máy hoạt động đềuđặn, không bị gián đoạn Qua quá trình kiểm kê, kiểm soát công nhân sẽ họcđược cách quản lý và từ đó chuyển sang thực hiện việc công nhân tham gia
điều tiết sản xuất và nâng cao năng suất lao động “Điều quyết định là tổ chức cho toàn dân kiểm kê và kiểm soát một cách hết sức chặt chẽ sự sản xuất và phân phối sản phẩm Thế nhưng chúng ta vẫn chưa tổ chức được việc kiểm kê
và kiểm soát trong những xí nghiệp, trong các ngành kinh tế mà chúng ta đã
Trang 15giành lại được từ tay giai cấp tư sản; mà không làm được việc đó thì không thể nào nói đến điều kiện vật chất thứ hai cũng không kém phần quan trọng
để đảm bảo việc thiết lập chủ nghĩa xã hội, tức là: nâng cao năng suất lao động trong phạm vi cả nước” 7
Phải kiểm kê, kiểm soát các giai cấp bóc lột, bọn nhà giàu, ăn bám, lưumanh để thấy tàn dư xấu xa của xã hội cũ để phá ung nhọt của chủ nghĩa tư
bản lại bắt nó phải phục tùng chủ nghĩa xã hội và nghĩa vụ lao động “sự chậm trễ của chúng ta trong việc áp dụng chế độ nghĩa vụ lao động lại một lần nữa chứng tỏ rằng chính công tác chuẩn bị và tổ chức hiện nay là công tác cấp thiết Một mặt, công tác đó có nhiệm vụ phải củng cố được vĩnh viễn những thành quả đã giành được; mặt khác, nó là công tác cần thiết để chuẩn
bị một cuộc “bao vây” tư bản, buộc tư bản phải “đầu hàng” Chúng ta phải
áp dụng ngay lập tức chế độ nghĩa vụ lao động ấy, nhưng phải áp dụng một cách hết sức thận trọng và từng bước một, bằng cách dùng kinh nghiệm thực tiễn để kiểm nghiệm mỗi bước đi, và cố nhiên là bằng cách bắt đầu áp dụng chế độ đó trước tiên đối với những kẻ giàu có Việc áp dụng một cuốn sổ lao động, sổ tiêu dùng- thu chi đối với mọi tên tư sản, kể cả tư sản nông thôn, sẽ
là một bước tiến đáng kể trên con đường đi đến “bao vây” hoàn toàn kẻ thù
và đi đến tổ chức việc kiểm kê và kiểm soát thật sự của toàn dân đối với việc sản xuất và phân phối sản phẩm” 8
Phải kiểm kê, kiểm soát tình hình sản xuất và phân phối sản phẩm, đây
là thực chất của cải tạo xã hội chủ nghĩa Bởi vì, có kiểm kê, kiểm soát về laođộng, sản xuất, phân phối mới nắm sát tình hình, từ đó mới đề ra được chínhsách kinh tế đúng đắn cho từng thời kỳ
- Ý nghĩa của việc kiểm kê, kiểm soát.
+ Không kiểm kê, kiểm soát được thì không điều tiết được sản xuất, do
đó không tạo được điều kiện để quản lý đất nước
+ Kiểm kê, kiểm soát là một cuộc đấu tranh vĩ đại có tính chất lịch sửtoàn thế giới để nâng cao ý thức giác ngộ xã hội chủ nghĩa, chống được tính
7 Sđd, trang 213
8 Sđd, trang 223,224
Trang 16tự phát tiểu tư sản, vô chính phủ Nếu không làm được thì không củng cốđược chính quyền Xô- viết và không thể xây dựng được chủ nghĩa xã hội vìmọi mầm mống của xã hội bị tiêu diệt.
+ Không kiểm kê, kiểm soát thì không thể chuyển lên bước thứ hai trêncon đường đi tới chủ nghĩa xã hội, tức là bước chuyển sang công nhân điều
tiết sản xuất “chừng nào sự kiểm soát của công nhân chưa trở thành sự thật hẳn hoi, chừng nào những công nhân tiên tiến chưa tổ chức và chưa tiến hành một cuộc tấn công thắng lợi không khoan nhượng chống tất cả những
kẻ vi phạm sự kiểm soát ấy, hoặc những kẻ tỏ ra thờ ơ về mặt đó, thì chừng
đó sẽ không thể nào tiến từ bước thứ nhất (thực hiện việc kiểm soát của công nhân) lên bước thứ hai trên con đường đi tới chủ nghĩa xã hội, tức là bước chuyển sang việc công nhân điều tiết sản xuất” 9
2.3.2 Phải thực hiện nghĩa vụ lao động và xây dựng kỷ luật lao động.
- Chế độ nghĩa vụ lao động trước hết là đối với bọn bóc lột, lười biếng,bọn ăn bám trong xã hội mới
- Đi đôi với chế độ nghĩa vụ lao động cưỡng bức đối với bọn bóc lột, ănbám, còn phải áp dụng chế độ lao động tự giác đối với mọi người lao động
Trong thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội, tâm lý người lao độnglàm thuê không thể khắc phục ngay được Hơn nữa, ở một nước sản xuất nhỏ,tản mạn còn chiếm ưu thế, lại bị chiến tranh tàn phá nặng nề như nước Ngathì tình trạng vô tổ chức, vô kỷ luật, chây lười lao động còn khá phổ biến Dovậy, để thay thế lao động nô lệ bằng lao động cho chính mình và cho xã hội,bằng lao động có tổ chức, có kế hoạch trên quy mô toàn xã hội, với một laođộng tự giác, đòi hỏi phải có một sự giáo dục, rèn luyện bền bỉ đối với conngười thông qua quá trình lao động để xây dựng nền sản xuất lớn xã hội chủnghĩa Cho nên, trước tình hình đói kém, thất nghiệp và tính phóng túng tiểu
tư sản hoành hành ở nước Nga lúc đó, theo Lênin phải thực hiện nghĩa vụ lao
9 Sđd, trang 226
Trang 17động, phải nghiêm khắc phê phán tính tự phát tiểu tư sản đồng thời phải xâydựng kỷ luật lao động và cưỡng chế lao động.
2.2.3 Sử dụng chuyên gia tư sản và lợi dụng thành tựu khoa học- kỹ thuật của chủ nghĩa tư bản.
Theo Lênin, xuất phát từ tình hình thực tiễn của nước Nga là một nướctuyệt đại là tiểu nông và bị chiến tranh tàn phá, cho nên nếu không có sự chỉđạo của các chuyên gia am hiểu các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và có kinhnghiệm thì không thể nào chuyển lên chủ nghĩa xã hội được vì chủ nghĩa xãhội đòi hỏi một bước tiến có ý thức và có tính chất quần chúng để đi tới một
năng suất lao động cao hơn năng suất lao động của chủ nghĩa tư bản “không
có sự chỉ đạo của các chuyên gia am hiểu các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và
có kinh nghiệm, thì không thể nào chuyển lên chủ nghĩa xã hội được, vì chủ nghĩa xã hội đòi hỏi một bước tiến có ý thức và có tính chất quần chúng để đi tới một năng suất lao động cao hơn năng suất của chủ nghĩa tư bản dựa trên
cơ sở những kết quả mà chủ nghĩa tư bản đã đạt được” 10 Do đó, phải thuê chuyên gia tư sản và trả lương cao cho họ “giờ đây chúng ta phải dùng đến phương pháp cũ, phương pháp tư sản và bằng lòng trả một giá rất cao về
“công phục vụ” của những chuyên gia tư sản giàu kinh nghiệm nhất”11 Đây
là một sự thoả hiệp, một sự tạm dừng và hơn nữa đó còn là một bước lùi của
chính quyền Xô-viết “rõ ràng biện pháp ấy không phải chỉ là một sự tạm ngừng- trong một lĩnh vực nào đó- cuộc tấn công vào tư bản (vì tư bản không phải là một số tiền, mà là một quan hệ xã hội nhất định), mà nó còn là một bước lùi của chính quyền xã hội chủ nghĩa Xô-viết” 12
Theo Lênin, một sự lùi như thế là một tất yếu lịch sử vì bất cứ kẻ chiếnthắng nào mà khi tiến quân lại không có phạm một sai lầm hoặc không chịunhững thất bại cục bộ lại không tạm thời lùi bước ở thời điểm này hay thờiđiểm khác, ở chỗ nọ hay chỗ kia Huống chi đây là một cuộc tiến công chốngchủ nghĩa tư bản lại khó khăn hơn gấp triệu lần cuộc tiến quân khó khăn nhất
10 Sđd, trang 217
11 Sđd, trang 218
12 Sđd, trang 218
Trang 18“trong lịch sử, vì tất đã có một cuộc tiến quân thắng lợi nào mà kẻ chiến thắng lại không phạm sai lầm nào đó, lại không phải chịu đựng những thất bại cục bộ, lại không phải tạm thời lùi bước ở điểm này hay điểm khác, ở chỗ
nọ hay chỗ kia Huống chi “cuộc tiến công” mà chúng ta tiến hành chống chủ nghĩa tư bản lại, khó khăn hơn gấp triệu lần cuộc tiến quân khó khăn nhất và nếu vì một sự lùi bước bộ phận và cục bộ mà đâm ra nản lòng, thì thật là ngu ngốc và nhục nhã” 13 Do vậy, dù có phải trả lương cao cho chuyên
gia tư sản, nhưng so với sự lãng phí do sự dốt nát sinh ra còn rẻ hơn rất nhiều
nên thà tốn hay kém hàng triệu đồng còn hơn là lãng phí hàng tỷ đồng “thử hỏi, một món chi tiêu hàng năm là năm chục hoặc một trăm triệu rúp vào việc cải tổ lao động của nhân dân theo thành tựu mới nhất của khoa học kỹ thuật, như vậy liệu có thể coi là quá đáng hoặc quá sức đối với nước cộng hoà Xôviết không? Cố nhiên là không Tuyệt đại Đại hội số công nhân và nông dân giác ngộ đều sẽ tán thành khoản chi như thế…” 14
Để xây dựng một xã hội mới, Đảng của giai cấp công nhân còn phảitiếp thu và học tập tất cả mọi thành tựu khoa học- kỹ thuật của chủ nghĩa tưbản mà trước hết là phương pháp Taylo và chế độ quản lý tư bản chủ nghĩa
“nước cộng hoà Xô-viết phải tiếp thu cho bằng được tất cả những gì quý giá trong những thành quả của khoa học và của kỹ thuật trong lĩnh vực đó Chúng ta chỉ có thể thực hiện được chủ nghĩa xã hội hay không, điều đó chính là tuỳ ở những kết quả của chúng ta trong việc kết hợp chính quyền Xô- viết và chế độ quản lý Xô-viết với những tiến bộ mới nhất của chủ nghĩa tư bản Phải tổ chức ở Nga nghiên cứu và giảng dạy phương pháp Taylo, phải thí nghiệm và ứng dụng phương pháp đó một cách có hệ thống” 15
2.3.4 Tổ chức thi đua xã hội chủ nghĩa.
Theo Lênin, trong chủ nghĩa tư bản không có thi đua mà chỉ có dướichủ nghĩa xã hội mới có thi đua Bởi lẽ chỉ có chủ nghĩa xã hội mới lần đầutiên mở đường, nhờ đã xoá bỏ được giai cấp và do đó xoá bỏ được sự nô dịchquần chúng Chính tổ chức Xô-viết, trong khi chuyển từ nền dân chủ hình
13 Sđd, trang 219
14 Sđd, trang 220
15 Sđd, trang 231,232
Trang 19thức của chính thể cộng hoà tư sản sang việc quần chúng lao động thực sựtham gia công tác quản lý, lần đầu tiên đã tổ chức phong trào thi đua một cáchrộng rãi Điều lưu ý ở đây là Lênin mới đề cập tới nền kinh tế kế hoạch hoácòn sau này phát triển nền kinh tế thị trường thì trong nền kinh tế này vừa có
thi đua, vừa có cạnh tranh “đây là một trong những điều vô lý mà giai cấp tư sản thích tung ra để vu khống chủ nghĩa xã hội: chúng bảo rằng những người
xã hội chủ nghĩa phủ nhận ý nghĩa của thi đua Nhưng thật ra chỉ có chủ nghĩa xã hội mới lần đầu tiên mở đường- nhờ đã xoá bỏ được các giai cấp
và, do đó, xoá bỏ được sự nô dịch của quần chúng- cho một cuộc thi đua thực
sự có tính chất quần chúng Và chính tổ chức Xô-viết, trong khi chuyển từ nền dân chủ hình thức của chính thể cộng hoà tư sản sang việc quần chúng lao động thực sự tham gia công tác quản lý, lần đầu tiên đã tổ chức phong trào thi đua một cách rộng rãi” 16
Theo Lênin, trong lĩnh vực chính trị, thi đua dễ thực hiện hơn rất nhiều
so với trong lĩnh vực kinh tế, song muốn cho chủ nghĩa xã hội thắng lợi thìchính thi đua trong lĩnh vực kinh tế là quan trọng Vì vậy, trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội phải xây dựng được những cơ sở của việc tổ chức thiđua xã hội chủ nghĩa vì chỉ trên cơ sở quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa,quyền làm chủ của người lao động được xác lập thì việc tổ chức thi đua theonguyên tắc xã hội chủ nghĩa mới có nhiều hình thức phong phú và có tác dụngquan trọng trong việc cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới Cần phải thu hútđông đảo quần chúng lao động tham gia phong trào thi đua bằng cách nêunhững điển hình gương mẫu Theo Lênin, những công xã gương mẫu phải và
sẽ đóng vai trò giáo dục, hướng dẫn, thúc đẩy các công xã lạc hậu “trong phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, tác dụng của một tấm gương riêng
lẻ, chẳng hạn như của một Ác-ten sản xuất nào đấy, tất nhiên là bị hạn chế hết sức, và chỉ có những người mang những ảo tưởng tiểu tư sản mới có thể
mơ tưởng rằng bằng ảnh hưởng của tấm guơng của các tổ chức từ thiện sẽ
“sửa chữa” được chủ nghĩa tư bản Sau khi chính quyền đã chuyển sang tay giai cấp vô sản, sau khi tước quyền sở hữu của bọn đi tước đoạt thì tình hình thay đổi một cách căn bản, và như những nhà xã hội chủ nghĩa có tiếng tăm
16 Sđ d, trang 232
Trang 20nhất nhiều lần đã nêu rõ- lần đầu tiên sức mạnh của tấm gương đã có khả năng phát huy tác dụng rộng rãi của nó Những công xã gương mẫu phải và
sẽ đóng vai trò giáo dục, hướng dẫn và thúc đẩy các công xã lạc hậu” 17 Do
đó, báo chí phải làm công cụ để xây dựng chủ nghĩa xã hội Mặt khác, báo chí
sẽ đưa lên “bảng đen” những công xã nào cứ khư khư giữ những “truyền
thống của chủ nghĩa tư bản”, vô trật tự, đầu cơ “báo chí phải làm công cụ để xây dựng chủ nghĩa xã hội; báo chí phải giói thiệu hết sức tỉ mỉ những thành công của các công xã kiểu mẫu, phải nghiên cứư những nguyên nhân thành công, những phương án làm việc và quản lý của các công xã đó; mặt khác báo chí sẽ đưa lên “bảng đen” những công xã nào cứ khư khư giữ những
“truyền thống của chủ nghĩa tư bản”, nghĩa là những truyền thống vô chính phủ, lười biếng, vô trật tự, đầu cơ” 18
Theo Lênin, phong trào thi đùa sẽ đem lại hai tác dụng:
Thông qua phong trào thi đua mà giao công tác thống kê cho quầnchúng, phải đại hoá nó đi, để cho bản thân những người lao động dần dần học,rồi tự mình hiểu và thấy được phải lao động như thế nào và đến mức nào đểcho sự so sánh những kết quả thiết thực của việc quản lý kinh tế trong cáccông xã khác nhau trở thành đối tượng được tất cả mọi người chú ý và nghiên
cứu “trong xã hội tư bản chủ nghĩa, công tác thống kê là công việc của riêng
“những nhân viên nhà nước” hay của một số it chuyên gia Còn chúng ta, chúng ta phải giao công tác thống kê đã cho quần chúng, phải đại chúnghoá
nó đi, để cho bản thân những người lao động dần dần học, rồi tự mình hiểu
và thấy được phải lao động như thế nào và lao động đến mức nào, có thể nghỉ ngơi như thế nào và đến mức nào; - để cho sự so sánh những kết quả thiết thực của việc quản lý kinh tế trong các công xã khác nhau, trở thành đối tượng được tất cả mọi người chú ý và nghiên cứu” 19
Trong phong trào thi đua đối với những công xã điển hình sẽ được đềnđáp ngay lập tức về các mặt: rút ngắn thời gian lao động; được tăng tiền công;
17 Sđ d, trang 234
18 Sđ d, trang 234
19 Sđ d, trang 234