luận văn thạc sĩ Vận dụng phương pháp đàm thoại phát hiện dạy học chương phép dời hình và phép đồng dạng trong mặt phẳng

TháiNguyên,tháng9năm2009 Tácgiả PhạmThuThuỷ... họctập,gắnvớinhucầu,lợiíchHS.Coitrọngcungcấpkiếnthức, MỤC hìnhthànhkĩnăng,kĩxảo.. Cáctrithứclĩnhhộiđượctrởthành DẠYHỌC Kiếnthứcsaukhithixon

SốhóabởiTrungtâmHọcliệu–ĐạihọcTháiNguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

Lêic¶m¬n

Vớitấtcảlòngchânthànhvàtìnhcảmcủamình,emxinbàytỏlòngbiếtơ n sâusắctới:

TrườngĐ HSP–

ĐHTN,khoaSauđạihọc,B a n chủn h i ệ m khoaT o á n Đ HSPđãchophépvàtạomọiđiềukiệnthuậnlợiđểemhoànthànhluậnvăn

Emxintrântrọngcảmơncácthầycôg i á o trongbộmônPhươngphápgiảngdạyT o á n đ ãđưaranhiềuý k i ế n q u ý báug i ú p đ ỡ emt r o n g quátrìnhn g h iêncứuvàhoànthànhđềtàinày

Emcũngx i n chânt h à n h cảmơnbangiámhiệu,c á c t h ầ y giáo,c ô giáot r o n g tổtoán,cácemhọcsinhkhối11trườngTrunghọcphổthôngĐồngHỷ,T h á i Nguyênđãtạođiềukiệnthuậnlợi,đãđộngviên,giúpđỡemhoànthànhn h iệmvụnghiêncứucủamình

Cảmơngiađình,bạnbèvàđồngnghiệpđãtạođiềukiệnthuậnlợi,tiếpsứcđểtôihoànthànhluậnvăn

CảmơncácbạnhọcviêncùngnhómchuyênngànhPhươngphápgiảngd ạ y đãđộngviênkhíchlệtôirấtnhiềutrongquátrìnhthựchiệnluậnvănnày

Đặcbiệtlàsựquantâm,giúpđỡtậntình,chuđáocủaPGS.TSBùiVănNghịngườiđãtrựctiếphướngdẫnkhoahọctrongsuốtquátrìnhemthựchiệnđ ề tài

Dokhản ă n g vàthờigiancóhạnmặcdùđãcốgắngrấtnhiềusongbảnluậnvănnàychắcchắnkhôngtránhkh ỏi saisót.Emrấtmongtiếptụcnhậnđượcsựchỉdẫn,gópýcủacácnhàkhoahọc,cácthầycôgiáovàcácbạnđồngnghiệp

Xintrântrọngcảmơn!

TháiNguyên,tháng9năm2009

Tácgiả

PhạmThuThuỷ

ị n h : “Ápdụngnhữngphươngphápgiáodụchiệnđạiđểbồidưỡngchohọcsinhn ă n g lựctưduysángtạo,nănglựcgiảiquyếtvấnđề”.

ĐạihộiĐảngIXcủaĐảngCộngsảnViệtNamđãkhẳngđịnhmụctiêutổngquátcủachiếnlượcpháttriểnkinhtế-xãhội2 0 0 1 –

2010là:“Đưađấtnướctarakhỏitìnhtrạngkémpháttriển,nângcaorõrệtđờisốngvậtchất,vănhoátinhthầncủanhândân,tạonềntảngđểđếnnăm2020nướctacơbảntrởthànhmộtnướccôngnghiệptheohướnghiệnđạihoá”.“Conđườngcôngnghiệphoá-hiệnđạihoáởnướctacầnvàcóthểrútngắnthờigiansovớicácnướcđitrước,vừacónhữngbướctuầntự,vừacóbướcnhảyvọt”

Vềmụctiêu,vai trò,nhiệmvụ củanghànhGiáodục–Đàotạocũngđượck h ẳ n g định:“Pháttriểngiáodụcvàđàotạolàmộttrongnhữngđộnglựcthúcđẩys ự nghiệpcôngnghiệphoá-

hiệnđạihoá,làđiềukiệnpháthuynguồnlựcconn g ư ờ i

-y ế u t ốcơbảnđểphátt r i ể n xãh ộ i , tăngtrư ởn g kinhtến h a n h vàbềnvững”.“Cầntạochuyểnbiếncơbảnvềgiáodục,đàotạolớpngườilaođộngcókiếnthứccơbảnlàmchủkỹnăngnghềnghiệp,cóýthứcvươnlênvềkhoahọcvàcôngnghệ.Đổimớiphươngphápdạyhọc,pháthuytưduysángtạovànănglựctựđàotạocủangườihọc,coitrọngviệclàmchủkiếnthức,tránhnhồinhét,họcvẹt,họcchay”

Luậtgiáod ục nướcCộnghoàxãhộichủnghĩaViệtNamđãquyđịnh:" P h ư ơ

n g phápgiáodụcphảipháthuytínhtíchcực,tựgiác,chủđộng,tưduy

sángtạocủangườihọc;bồidưỡngnănglựctựhọc,lòngsaymêhọctậpvàýchív ư ơ n lên"(Luậtgiáodục2005,chươngI,điều4).

"Phươngphápgiáodục

phổthôngphảipháthuytínhtíchcực,tựgiác,chủđộng,tưduysángtạocủahọcsinh;phùhợpvới

đặcđiểmcủatừnglớphọc;bồidưỡngphươngpháptựhọc,rènluyệnkĩnăngvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn;t á c độngđếntìnhcảm,đemlạiniềmvui,hứngthúhọctậpcủahọcsinh"(Luậtgiáodục2005,chươngI,điều24)

Nhữngquyđịnhtrênphảnánhnhucầuđổimớiphươngphápgiáodụcđểgiảiquyếtmâuthuẫngiữayêucầuđàotạoconngườimớivới

thựctrạnglạchậunóichungcủaphươngphápgiáodụcởnướctahiệnnay.Mâuthuẫnnàyđãlàmn ả y sinhvàthúcđẩymộtcuộcvậnđộngđổimớiphươngphápdạyhọcởtấtcảcáccấptrongngànhgiáodụcvớiđịnhhướngđổimớiphươngphápdạyhọclà:p h ư ơ n g phápdạyhọccầnhướngvàoviệctổchứcchongườihọchọctậptronghoạtđộngvàbằnghoạtđộngtựgiác,tíchcực,chủđộngvàsángtạo.Địnhhướngn à y cóthểgọitắtlàhọctậptronghoạtđộngvàbằnghoạtđộng,hayngắngọnh ơ n làhoạtđộnghoángườihọc

Cụthểtrongmôntoán:Đổimớiphươngphápdạyhọctoántheohướngtíchcựchoáhoạtđộnghọctậpcủahọcsinh,khơidậyvàpháttriểnkhảnăngtựhọc,nhằmhìnhthànhchohọcsinhtưduytíchcựcđộclập,sángtạo,rènluyệnk ỹ năngvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn;tácđộngđếntìnhcảm,đemlạiniềmvui,hứngthúhọctậpchohọcsinh

Trongchươngt r ì n h môntoánở t r ư ờ n g phổt h ô n g , ở lớp1 1 chươngI “Phépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳng”làmộtchươngquantrọng.Quachươngnày,họcsinhcóthêmcôngcụđểxéttínhchấtcáchình,đặcbiệtcóthểsửdụngphépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳnglàmcôngcụđểgiảimộtsốdạngtoánkhác

Mặtkhác,khidạyhọcphầnPHÉPDỜIHÌNHVÀPHÉPĐỒNGDẠNGTRONGMẶTPHẲNGởphânmônhìnhhọclớp11tươngđốikhókhăn.Đâylàv ấ n đềkhóvìhọcsinhlầnđầuđượclàmquenvớikháiniệmbiếnhìnhtrongviệcn g h i ê n cứuhìnhhọc.Nhiềugiáoviênkhigiảngdạyphầnnàycòngặpmộtsốtrởngại,bănkhoăn;vềphíahọcsinhvẫncòncónhữngchỗchưahiểu.

Xuấtpháttừnhữnglýdotrênchúngtôilựachọnđềtàinghiêncứucholuậnv ă n thạcsĩlà:“VẬND Ụ N G P H Ư Ơ N G PHÁPĐ À M THOẠIP H Á T HIỆNDẠYH Ọ C C

H Ư Ơ N G P H É P DỜIH Ì N H V À P H É P ĐỒNGD Ạ N G TRONGMẶTPHẲNG

”

2 Mụcđíchnghiêncứu

Xâydự ng n h ữ n g giáoándạyhọcchươngPhépdờihì nh vàphépđồngd ạ n g trongmặtphẳngbằngphươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiện

3 Giảthuyếtkhoahọc

Cóthểbiênsoạnđượcnhữngtiếtdạyhọctrongchươngphépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳngbằngphươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiệnvànếuvậndụngchúngmộtcáchhợplýthìvừađạtđượcmụctiêutruyềnthụkiếnthức,vừarènđượckỹnăngvàpháttriểntưduychohọcsinh

- Nghiêncứunộidung,chươngtrìnhsáchgiáokhoa,phânphốichươngtrình,sáchgiáoviên,chuẩncủabộmôntoánởtrunghọcphổthông.

- CáctàiliệuvềPhépbiếnhìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳng

4.2 Quansátđiềutra

- QuansátđiềutratìnhhìnhthựctiễngiảngdạychươngPhépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳngởtrườngphổthông

- Thamkhảoý k i ế n đồngnghiệp,họcsinhvềv i ệ c dạyvàhọcchươngPhépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳng

5 Cấutrúcluậnvăn

Ngoàiphầnmởđầu,kếtluận,kiếnnghị,tàiliệuthamkhảovàphụlục,nộid u n g luậnvănđượctrìnhbàytrongbachương

Chương1:Cơsởlýluậnvàthựctiễn

1.1 Nhucầuvàđịnhhướngđổimớiphươngphápdạyhọc

1.2 Phươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiện

1.3 Thựctiễnviệcdạyhọcnộidungphépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtp h ẳ n g ởtrườngphổthông

Chương2.Xâydựngcácgiáoán:dạyhọcchươngphépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳng(hìnhhọc11)bằngphươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiện

2.1 Chươngtrình,nộidung,mụctiêudạyhọcchươngphépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳng

3.3 Đánhgiáchungvềthựcnghiệmsƣphạm

1.1 Nhucầuvàđịnhhướngđổimớiphươngphápdạyhọc

1.1.1 Nhucầuđổimớiphươngphápdạyhọc

Sựpháttriểncủaxãhộivàđổimớiđấtnướcđangđòihỏiphảicấpbáchn â n g caochấtlượnggiáodụcvàđàotạo.Nềnkinhtếnướctađangchuyểnđổitừcơ chếk ế h o ạ c h ho

át ậ p t r u n g s a n g c ơ chếthịt r ư ờ n g cós ự quảnl ý củan h à nước.Côngcuộcđổimớinàyđềranhữngyêucầuđổimớiđốivớihệthốnggiáodục,đ i ề u đóđòihỏichúngt a , c ù n

g v ớ i n h ữ n g thayđổivềnộidung,cầnc ó n h ữ n g thayđổimớicănbảnvềphươngphápdạyhọc.Phảithừanhậnrằngtrongtìnhhìnhhiệnnay,phươngphápdạyhọcởnướctacòncónhữngnhượcđiểmphổbiến:

1.1.2 Địnhhướngđổimớiphươngphápdạyhọc

ĐịnhhướngđổimớiphươngphápdạyvàhọcđãđượcxácđịnhtrongNghịquyếtTrungương4khoáVII(1-1993),NghịquyếtTrungương2khoáVIII(12-

LuậtGiáodục(2005),điều28.2đãghi“phươngphápgiáodụcphổthôngp h ả i pháthuytínhtíchcực,tựgiác,chủđộng,sángtạocủahọcsinh;phùhợpvớiđ ặ c điểmcủatừnglớphọc,mônhọc;bồidưỡngphươngpháptựhọc,rènluyệnk ĩ năngvậndụngkiếnthứcvàothựctiễn,tácđộngđếntìnhcảm,đemlạiniềmvui,hứngthúhọctậpchohọcsinh”.Cóthểnóicốtlõicủađổimớidạyvàhọclàhướngtớihoạtđộnghọctậpchủđộng,chốnglạithóiquenhọctậpthụđộng.[22]

Tuynhiênđổimớiphươngphápdạyhọckhôngc ó nghĩalàgạtb ỏ c á c p h ư ơ n g pháptruyềnthốngmàphảikếthừacóchọnlọc,vậndụngmộtcáchhiệuquảcácphươngphápdạyhọctruyềnthốngkếthợpvớicácphươngphápgiáodụckhôngtruyềnthốngvàkhaitháccóhiệuquảphươngtiệnkỹthuậtdạyhọc

(Cácnộidungsauđượctríchdẫntừcáctàiliệu[1],[19],[20],[21])

 Dạyhọcthôngquatổchứccáchoạtđộnghọctậpcủahọcsinh

Trongphươngpháptổchức,ngườihọc-đốitượngcủahoạtđộng“dạy”,đồngthờilàchủthểcủahoạtđộng đượccuốnhútvàocáchoạtđộnghọct ậ p dogiáoviênt ổ chứcvàchỉđạo,thôngquađótựlựckhámphánhữngđiềumìnhchưarõchứkhôngphảithụ

“học”-độngtiếpthunhữngtrithứcđãđượcgiáoviênsắpđặt.Đượcđặtvàonhữngtìnhhuốngcủađờisốngthựctế,ngườihọc

trựctiếpquansát,thảoluận,làmthínghiệm,giảiquyếtvấnđềđặtratheocáchsuynghĩcủamình,từđónắmđượckiếnthứckĩnăngmới,vừanắmđượcphươngpháp“làmra”kiếnthức,kĩnăngđó,khôngrậptheonhữngkhuônmẫusẵncó;đượcb ộ c lộ

vàpháthuytiềmnăngsángtạo

Dạytheohướngnày,giáoviênkhôngchỉgiảnđơntruyềnđạttrithứcmàcònhướngdẫnhànhđộng.Nộidungvàphươngphápdạyhọcphảigiúpcho

từnghọcsinhbiếthànhđộngvàtíchcựcthamgiacácchươngtrìnhhànhđộngc ủ a cộngđồng.

 Dạyvàhọcchútrọngrènluyệnphươngpháptựhọc

Phương

pháptíchcựcxemviệcrènluyệnphươngpháphọctậpchohọcsinhkhôngchỉlàmộtbiệnphápnângcaohiệuquảdạyhọcmàcònlàmộtmụctiêudạyhọc

Trongxãhộihiệnđạiđangbiếnđổinhanh-

vớisựbùngnổthôngtin,khoahọc,kĩthuật,côngnghệpháttriểnnhưvũbão-thìkhôngthểnhồinhétvàođầuóctrẻkhốilượngkiếnthứcngàynhiều.Phảiquantâmdạychotrẻphươngpháphọcngaytừcấptiểuhọcvàcànglêncấphọccaohơncàngphảiđượcchútrọng

Trongcácphươngpháphọcthìcốtlõilàphươngpháptựhọc.Nếurènluyệnchongườihọccóđượcphươngpháp,kĩnăng,thóiquen,ýchítựhọcthìsẽtạochohọlònghamhọc,khơidậynộilựcvốncótrongmỗiconngười,kếtquảhọct ậ p sẽđượcnhânlêngấpbội.Vìvậy,ngàynayngườitanhấnmạnhmặthoạtđộnghọctrongquátrìnhdạyhọc,nỗlựctạorasựchuyểnbiếntừhọctậpthụđộngsangt ự họcchủđộng,đặtvấnđềpháttriểntựhọcngaytrongtrườngphổthông,khôngchỉtựhọcởnhàsaubàilênlớpmàtựhọccảtrongtiếthọccósựhướngdẫncủagiáoviên

 Tăngcườnghọctậpcáthể,phốihợpvớihọctậphợptác

Trongmộtlớphọcmàtrìnhđộkiếnthức,tưduycủahọcsinhkhôngthểđ ồ n gđềutuyệtđốithìkhiápdụngphươngpháptíchcựcbuộcphảichấpnhậnsựp h â n hoávềcườngđộ,tiếnđộhoànthànhnhiệmvụhọctập,nhấtlàkhibàihọcđượcthiếtkếthànhmộtchuỗicôngviệcđộclập

Tuynhiên,tronghọctập,khôngphảimọitrithức,kĩnăng,tháiđộđềuđượchìnhthànhbằngnhữnghoạtđộngđộclậpcánhân.Lớphọclàmôitrườnggiaotiếpthầy-trò,trò-trò,tạonênmốiquanhệhợptácgiữacáccánhântrênconđườngchiếmlĩnhnộidunghọct

ập.Thôngquathảoluận,tranhluậntrongtậpthể,ý kiếnmỗicánhânđượcbộclộ,khẳngđịnhhaybácbỏ,quađóngườihọcnâng

 Kếthợpđánhgiá củathầyvớitựđánhgiácủatrò

nhằmmụcđíchnhậnđịnhthựctrạngvàđiềuchỉnhhoạtđộnghọccủatròmàcònđồngthờitạođiềukiệnnhậnđịnhthựctrạngvàđiềuchỉnhhoạtđộngdạycủathầy

Trướcđâygiáoviêngiữđộcquyềnđánhgiáhọcsinh.Trongphươngpháptíchcực,giáoviênphảihướngdẫnhọcsinhpháttriểnkĩnăngtựđánhgiáđểtựđiềuchỉnhcáchhọc.Liênquanvớiđiềunày,giáoviêncầntạođiềukiệnthuậnl ợ i đểhọcsinhđượcthamgiađánhgiálẫnnhau.Tựđánhgiáđúngvàđiềuchỉnhhoạtđộngkịpthờilànănglựcrấtcầnchosựthànhđạttrongcuộcsốngmànhàtrườngphảitrangbịchohọcsinh

Theohướngphátt r i ể n c á c p h ư ơ n g pháptíchc ự c đ ể đ à o t ạ o n h ữ n g conn g

ư ờ i năngđộng,sớmthíchnghivớiđờisốngxãhội,thìviệc

kiểmtra,đánhgiákhôngthểdừnglạiởyêucầutáihiệncáckiếnthức,lặplạicáckĩnăngđãhọcmàp h ả i khuyếnkhíchtríthôngminh,ócsángtạotrongviệcgiảiquyếtnhữngtìnhhuốngthựctế

Vớisựtrợgiúpcủacácthiếtbịkĩthuật,kiểmtrađánhgiásẽkhôngcònlàmộtcôngviệcnặngnhọcđốivớigiáoviên,màlạichonhiềuthôngtinkịpthờih ơ n đểlinhhoạtđiềuchỉnhhoạtđộngdạy,chỉđạohoạtđộnghọc

Từdạyvàhọcthụđộngsangdạyvàhọctíchcực,giáoviênkhôngcònđóngv a i tròđơnthuầnlàngườitruyềnđạtkiếnthức,giáoviêntrởthànhngườithiếtk ế , tổchức,hướ

lậphoặctheonhómnhỏđểhọcsinhtựlựcchiếmlĩnhnộidunghọctập,chủđộngđạtcácmụctiêukiếnthức,kĩnăng,tháiđộtheoyêucầucủachươngtrình.Trênlớp,HShoạtđộnglàchính,GVcóvẻnhànnhãhơnnhưngtrướcđó,khisoạngiáoán,giáoviênđãphảiđầutưcông

sức,thờigianrấtnhiềusovớikiểudạyvàhọcthụđộngmớicóthểthựchiệnbàilênlớpvớivaitròlàngườigợimở,xúctác,độngviên,cốvấn,trọngtàitrongc á c hoạtđộngtìmtòihàohứng,tranhluậnsôinổicủahọcsinh.GVphảicótrìnhđộchuyên mônsâurộng,cótrìnhđộsưphạmlànhnghềm ớ i cóthểtổchức, h ư ớ n g dẫncác

hoạtđộngcủaHSnhiềukhidiễnbiếnngoàitầmdựkiếncủaGV.C ó thểsosánhđặctrưngcủadạyhọccổtruyềnvàdạyhọcmớinhưsau:

Dạylàquátrìnhthôngbáo,chuyểntảihết nộidungquiđịnhtrongchươngtrình

Dạylàquátrìnhtổchức,điềukhiển,thiếtkếcáchoạtđộngnhậnthứchọctập.Họclàquátrìnhkiếnt ạ o Họcsinhđượctìmtòi,pháthiện,khámphá,luyệntập,khaithác,bảolưuvàxửlíthôngtin,trêncơsởđótựhìnhthànhhiểubiết,nănglực,phẩmchất

họctập,gắnvớinhucầu,lợiíchHS.Coitrọngcungcấpkiếnthức,

MỤC hìnhthànhkĩnăng,kĩxảo

TIÊU Họcđểđốiphóvớithicử

Coitrọnghìnhthànhcácnănglựchoạtđộng:độclập,sángtạo,hợptác.Họcđểđápứngnhữngyêucầucủacuộcsốnghiệnđạivàtươnglai

Cáctrithứclĩnhhộiđượctrởthành

DẠYHỌC Kiếnthứcsaukhithixongthường

mauchóngquên,ítđượcsửdụng

- Vốnhiểubiết,kinhnghiệmvànhucầucủahọcsinh.

- Tìnhhuốngthựctế,bốicảnhvàmôitrườngđịaphương

- Nhữngvấnđềhọcsinhquantâm.Giảnggiải,minhh ọ a , t r u y ề n thụ

PHƯƠNG kiếnthứcmộtchiều

PHÁPDẠ

YHỌC

Cácphươngpháptìmtòi,khámphá,pháthiệnvàgiảiquyếtvấnđề.Pháthuytínhtựgiác,tíchcực,tựlựccủahọcsinh;tácđộngđếntìnhcảm,niềmvui,hứngthúhọctập

họccánhân,họcđôib ạ n , h ọ c theonhóm,c ả lớpđốidiệnvớiGV

A,ĐÁNHG

IÁ

Đánhgiátheonộidungdạyhọc,yêucầuchínhlàtàiliệukiếnthức

Đánhgiásaukhihọc,saukhikếtthúcmộtmodunkiếnthức

ĐánhgiáthôngquađiểmsốHìnhthứckiểmtralàtựluận

Đánhgiátheonộidungvàmụctiêu,đánhgiátưduy,nănglựchọctậpcủahọcsinh

Đánhgiángaytrongkhihọcvàcảsaukhihọcmộtmodunkiếnthức

Kếthợptựluậnvàtrắcnghiệmkháchquan

SOẠNGIÁ

OÁN

TậptrungvàohoạtđộngcủaGVHoạtđộngdạy→hoạtđộnghọc

TậptrungvàohoạtđộngcủaHSHoạtđộngdạy

đáp,họcsinhkhôngtựkhámphámàchỉtheotừngbước

lýluậndogiáoviênđưara.Bởivậyphươngphápnàycòngọilàp h ư ơ n g phápkhámpháthụđộng

Cácphươngphápdạyhọctruyềnthốngđượcchiathànhbanhómlà:Nhómc á c phươngphápdùnglời,nhómcácphươngpháptrựcquan,nhómcácphươngphápthựchành.Trongnhómcácphươngphápdùnglờicóphươngphápvấnđápđượcsửdụngnhiềuhơntrongdạyhọc

Trongnhómcácphươngphápvấnđápcó:vấnđáptìmtòi-vấnđápphát

hiệnh a y đàmthoại,vấnđápgiảithích-minhhoạ,vấnđáptáihiện

Vấnđáptìmtòiđượcgọilàvấnđáppháthiệnhayđàmthoại.Vớiphươngphápnàygiáoviêntổchứcđốithoại,traođổiýkiếntranhluậngiữathầyvàtrò,c ó khigiữatròvàtrò,thôngquađóhọcsinhnắmđượctrithứcmới.Hệthốngc â u hỏiđượcsắpđặthợplýgiữvaitròchỉđạo,tìmtòi,sựhammuốnhiểubiết.Giáoviênđóngvaitròngườitổchứcsựtìmtòicònhọcsinhthìtựlựcpháthiệnkiếnthứcmới,vìvậy

kếtthúccuộcđàmthoạihọcsinh

cóđượcniềmvuicủasựkhámphá.Cuốigiaiđoạnđàmthoại,giáoviênkhéoléovậndụngcácýkiếncủahọcsinhđểkếtluậnvấnđềđặtra,cóbổsungchỉnhlýkhicầnthiết

1.2.2 Quanniệmvềdạyhọcđàmthoạipháthiện

Trongquátrìnhdạyhọc,đểtíchcựchoáhoạtđộngnhậnthứcvàsửdụngk i n h nghiệmđãcócủangườihọc,giáoviênthườngsửdụnghệthốngcáccâuhỏivàhoạtđộng.Cũngnhiềukhiđểhiểusâusắchơn,rộnghơnmộtvấnđềnàođón g ư ờ i họccũngđưaracáccâuhỏichogiáoviên.Khiđógiáoviênđãsửdụngp h ư ơ n g phápđàmthoạiđểdạyhọc.Yếutốquyếtđịnhđểsửdụng phươngphápn à y làhệthốngcâuhỏi

P.Groisser(1964)chorằngcáccâuhỏicầnphảirõràng,cóchủđích,ngắngọn,c ó giọngv ăn tựnhiênvàđ ơ n giản,kíchthíchsuyn gh ĩ vàhỏinhiềuhọcsinh.Cầncósựhàihòagiữacáccâuhỏithuộchaicấpđộtrênđây

Điềuchủyếunhấttrongphươngphápđàmthoạilàtínhcómụcđíchrõràngcủanó.Mỗimộtcâuhỏilàmộtbậcthangdẫnthẳngđếnnhữngkháiquátđượcđưarachứnhấtquyếtkhôngđượcrẽsanghướngkhác

Phươngphápđàmthoạidiễnradướihìnhthứcđốithoại:câutrảlờicủahọcsinhdiễnrasaucâuhỏicủagiáoviên.Nhữngcâutrảlờinàysẽlàcơsởchon h ữ n g câuhỏisau.Toànbộchuỗicâutrảlờivàcâuhỏidẫnđếnkháiquáthoác ầ n thiết.Đểkiểmsoátđượcthờigian,tiếntrìnhđàmthoại, các câuhỏicủagiáo

Theonhiệmvụdạyhọc,

có:câuhỏitáihiện,câuhỏikháiquát,câuhỏigợimở,câuhỏicủngcốkiếnthức,câuhỏiôntậphệthốnghoákiếnthức

Theomứckháikháiquátcủacácv ấ n đề,c ó : câuhỏikháiquát,câuhỏitheochủđềbàihọc,câuhỏitheonộidungbàihọc

Theomứcđộthamgiahoạtđộngnhậnthứccủaconngười,có:câuhỏitáit ạ ovàcâuhỏisángtạo

Mỗiloạicâuhỏiđềucóýnghĩa,vịtrínhấtđịnhtrongquátrìnhdạyhọc.Việcxâydựng,lựachọnvàsửdụng

câuhỏiphảiphùhợpvớinhiệmvụdạyhọcvàkhảnăngnhậnthứccủangườihọc

Phươngphápvấnđáp,nếuvậndụngkhéoléosẽcótácdụngđiềukhiểnhoạtđộngnhậnthứccủahọcsinh,kíchthíchhọcsinhtíchcựcđộclậptưduy,bồidưỡngchohọcsinhnănglựcdiễnđạtbằnglờicácvấnđềkhoahọc.Giáoviêncóthểthuđượctínhiệungượcnhanhchóngtừhọcsinhđểđiềuchỉnhkịpt h ờ i hoạtđộngdạyvàhoạtđộnghọc.Tuynhiên,vớiphươngphápnày,nếuvậnd ụ n g khôngkhéosẽdễlàmmấtthờigian,ảnhhưởngđếnkếhoạchdựkiến,hoặcc ũ n g dễtrởthànhcuộcđốithoạikémhiệuquả

Trongsốcácphươngphápdạyhọctruyềnthống,phươngphápđàmthoạipháthiệnlàmộtphươngphápquantrọng.Việcsửdụngmộtcáchthíchhợpvớic á c phươngphápdạyhọckháccóthểgiúpchohọcsinhthựcsựhiểubàivàtrangb ị chocácemkỹnăngtưduycấpcao.Nódạychohọcsinhcáchsuynghĩ.Nóchophéphọcsinhthựchànhtrêncáckhái

niệmvàquytắc,thuậtgiảimàcácemđ ã đượchọc,tạocơhộichogiáoviênkiểmtravàsửalỗingaytạichỗ.Phươngphápnàycũngcungcấpchogiáoviênthôngtinphảnhồiđểbiếtđượchọcsinhc ó hiểubàihaykhông

1.2.2.1 Yêucầukhiđặtcâuhỏi

 Câuhỏichínhxác,thểhiệntronghìnhthứcrõràng,đơngiảngiúpngườihọch ì n h thànhđượccâutrảlờiđúng;nếucâuhỏiđanghĩa,phứctạpsẽgâykhók h ă n chosựtưduycủahọcsinh

 Câuhỏixâydựngtheohệthốnglogicchặtchẽ.Đểxâydựnghệthốngcâuhỏitheoyêucầunàycầncăncứvàocấutrúcnộidungbàihọc.Lờigiảiđápphảithểhiệnmộtlogicchặtchẽcácbướcgiảiquyếtmộtvấnđềlớn

 Hệt h ố n g câuhỏiđượcthiếtk ế theoquyluậtn h ậ n thứcvàkhản ă n g nhậnthứccủađốitượngcụthể

 Xâydựngcâuhỏitừdễđếnkhó

 Từcụthểđếnkháiquát,từkháiquátđếncụthể

 Câuhỏitừtáitạođếnsángtạo

 Sốlượngcâuhỏivừaphải,sửdụngcâuhỏitậptrungvàonộidung“phảibiết”t r o n g bàihọc(trọngtâmbàihọc)

 Cáccâuhỏiphảigiữvaitròchủđạo,bằngnhữngcâuhỏiliêntiếpxếptheomộtlogicchặtchẽdẫndắthọcsinhtừngbướcđitớibảnchấtcủasựvật,hiệntượng

 Câuhỏikhôngquáchungchungvàcũngkhôngnênquáchitiết.Cóthểsửd ụ n g cảcâuhỏigâysựtranhluậnchohọcsinh

- Phươngán2:Giáoviênđặtchocảlớpcâuhỏichínhcókèmtheothôngting ợ i ýhoặccáccâuhỏiphụliênquanđếncâuhỏichínhđó.Giáoviêntổchứcchohọcsinhlầnlượttrảlờitừngbộphậncủacâuhỏilớnbanđầu.Nguồnthôngtincho

họcsinhtrongtrườnghợpnàylàcáccâuhỏichínhvàtấtcảcáccâuhỏiphụ

- Phươngán3:Giáoviênn ê u racâuhỏit ổ n g quátkèmtheon h ữ n g g ợ i ý nhằmtổchứcchohọcsinhtranhluậnhoặchọcsinhđặtranhữngcâuhỏiphụchonhaurồigiúpnhaugiảiđáp.Câuhỏichínhdogiáoviênđặtrathườngchứađ ự n g mâuthuẫndướidạngnghịchlíhoặccónhiềuhướngkhácnhauphảilựachọn,giảiquyết.Nguồnthôngtinlàcâuhỏichínhvàsựtranhluậncủahọcsinh

b) Vaitròcủagiáoviên

- Tổchứchoạtđộngcủahọcsinh

- Dẫndắthọcsinhgiảiquyếttìnhhuốngcóvấnđề,khơidậyvàkíchthíchtrít ò mò,lònghammuốntìmhiểukiếnthứcmới

- HướngdẫnHSkhaitháckiếnthứctừnhữngphươngtiệnhọctậpcủamônhọc

- Khuyếnkhích,độngviênthànhtíchhọctậpcủahọcsinh

Trongdạyhọcmôntoán,giáoviênthườngtạoracáccuộcđàmthoạiđểhọcsinhpháthiệnvàgiảiquyếtvấnđề,đ ể tìmcáchgiảimộtbàitoán(cóthểtheobảnggợiýcủaPolya).Thậmchí,trongquátrìnhtìmlờigiảimộtbàitoán,họcsinhcóthểtựđốithoại

vớichínhmình.Cáccâuhỏiđượclặplạiquacácbàiphépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳnggiúphọcsinh tậpluyệntrithứcănkhớpvớicáctrithứcphươngpháp.Phépdờihìnhvàphépđồngdạngt ro n g mặtphẳnglàmộtnộidunghayvàkhó.Nếukhảnăngcủahọcsinhcònhạnchế,ngườithầycầnlàmchohọcsinhcócảmgiácrằngtựhọcsinhlàmđược,dođ ó thầyphảigiúpđỡkínđáomàkhôngbắthọcsinhlệthuộcvàomình.Ngườithầyphảiđặtvịtrímìnhlàmộthọcsinh,nghiêncứutrườnghợpcụthểcủahọcsinh,cốgắnghiểuxemhọcsinhnghĩgì,đặtracâuhỏiđểhọcsinhcóthểtrảlờiđược.Đểcóthểđặtmìnhvàovịtríngườihọc,ngườithầyphảinghĩđếnnhữngk i n h nghiệmcủabảnthânmình,nhớlạinhữngkhókhănvànhữngthànhcôngcủamìnhtrongviệcgiảitoán

Khingườithầyđặtcâuhỏicầnnhằmvàohaimụcđích:thứnhấtgiúphọcs i n h giải

đượcmộtbàitoáncụthể,thứhailàpháttriểnnhữngkhảnăngcủahọcs i n h đểhọcóthểtựlựcgiảinhữngbàitoánsaunày.Haimụcđíchnàyliênhệmậtthiếtv ớ i nhau.Nếu họcsinhgiảiđượcbàitoáncụthểthìtừđóh ọ c sinhc ũ n g cókhảnănggiảiđượcnhữngbàitoántổngquát.Nhưvậynhữngcâuhỏimàngườithầyđặtrachohọcsinhphảitổngquátvàápdụngvàonhiềutrườnghợp.Nếudùngnhiềulầnmộtcâuhỏi,họcsinhsẽchúýđếnnómộtcáchtrựcgiácvàhọcsinhcóthểtựđặtrađượccâuhỏiđótrongtrườnghợptươngtự.Nếuhọcsinhcóthểtựđặtđượccâuhỏiđónhiềulầnthìhọcsinhcóthểrútrađượcn h ữ n g ýkiếnxácđáng.Ngườithầyphảilàmchohọcsinhthấmnhuầnnhữngcâuhỏivàn h ữ n g câuhỏin à y s ẽ gópphầnpháttriểnmộtt h ó i quenc ủ a t r í ó

c Đàmthoạicóthểhiểulàcâuhỏigợiý.Gợiývàcâuhỏilàcáchgiáoviên

đứnglớpgiúphọcsinhsửdụngvốnhiểubiếtcósẵnvềmộtchủđề.Gợiýliênq u a n đến“cácdấuhiệu”vềnhữngkinhnghiệmcósẵncủahọcsinh.Giáoviêng ợ i ýchohọcsinh,chờđợinhữngkiếnthứcmới,điềunàykhiếntrongóccácemn ả y ranhữngdựđoánvềnhữngthôngtinmới.Việcđặtracáccâuhỏicũngcómộtchứcnăngnhưvậy.Khiđàmthoại,cầntậptrungvàonhữngvấnđềquantrọng,trọngtâmcứkhôngphảilànhữnggìbấtthường.Khoảngthờigian“chờđợi”trướckhitiếpnhậncâutrảlờicủahọcsinhcótácdụnglàmchohiểubiếtcủacácemsâusắchơn.

Khithầyhướngdẫnhọcsinhquamộthệthốngcâuhỏiđàmthoạihọcsinht ừ n g bướcsuynghĩtrảlời,tìmkiểmkiếnthứcmới.Quađótưduyvàmộtsốphẩmchấtnảynởvàpháttriểnnhưtínhchủđộng,tựtin,niềmphấnkhởi,hứngt h ú dẫnđếntưduysángtạotrongviệcchọncâutrảlờichínhxác.Tưduyvàtínhcá c h hầunhưvôhình,khóthấynhưnglạithấmdầnvàotrítuệ,hìnhthànhnênn h â n cáchngười laođộngsángtạo saunày.Tưduyvàtí nh cáchkhônghìnhthànhtheokiểukiếnthứcmàthấmdầntheokiểu“lắngđọngphùsa”,mỗingàymộttírấtkhóthấy,tích

Điềunàyliênquanđếnvấnđểpháttriểntưduybiệnchứng.N ế u AchỉlàAthìtưduychỉquanhquẩntrongA,khôngthoátrađượcđểhướngt ớ i mộtcáimớikhácA,nghĩalàkhôngthấycóvấnđề.Tưduybiệnchứngthừan h ậ n sựthốngnhấtcủacácmặtđốilậpnênkhôngchịulépmộtbề,t r o n g khók h ă n vẫnnhìnrathuậnlợi,vìvậysẽpháthiệnravấnđề.Cầntìmrahếtcácmặt

Phépdờihìnhvàphépđồngdạngtrongmặtphẳnglàmộtnộidungkhó,chínhvìt

khăntrongviệcdạyhọctheophươngpháptíchcựcchohọcsinh.Việcđưarađượcquytrìnhđàmthoạiphát

hiệncòncótácdụngtíchcựcđếntrigiác,tưduycủahọcsinh.Trínhớlàhoạtđộngcủaphảnxạcóđiềukiện;thôngtincầnlặpđilặplạinhiềulầnmớithànhlậpđượcphảnxạcóđiềukiện.Dođóđưaramộtquytrìnhđàmthoạivàlặpđilặplạilàmộtphươngpháphiệuquảgiúptăngcườngtrínhớ

M.I.Makhmutnovđãnhấnmạnh:“Trongviệctíchcựchoáhoạtđộngnhậnthứccủahọcsinhcáccâuhỏibaogiờcũngcóýnghĩatiênquyết”.Trongquát r ì n h dạyhọccầntăngcườngthảoluậnthôngquahệthốngcâuhỏi.Biệnphápn à y đượcsửdụngđểgiúpđỡhọcsinhtìmkiếmchiếnlượcgiảiquyếtvấnđề.Hệt h ố n g câuhỏiphảithoảmãnmộtsốđiềukiện

Mỗikháiniệm,mệnhđềtoánhọcđềucócấutrúclogicnhấtđịnh.Tacóthểphângiảithànhcácyếutốcấuthànhvàdiễnđạtmộtcáchtườngminhbênn g o à i ngườihọc,đồngthờilạicóthểsắpxếpcácyếutốđótheomộttrậttựliêntiếpnhau.Vìvậy,hệthốngcâuhỏi(đượcxâydựngnhằmnghiêncứucấutrúcđ ó ) cũngphảiđượcsắpxếp“gần”tươngứngvớitrậttựđó(gầnlàvìnhiềukhic ầ n cócâuhỏirẽnhánhtheoyêucầusưphạm),tứclàtronghệthống,mỗicâuhỏisauphảiđượcsuyratừcâuhỏitrước

Chẳnghạn,khidạyvềphépđốixứngtâm,đốixứngtrục,giáoviêncóthểd ù n g câuhỏiđểpháthiệnvấnđềnhưsau:

- ChohìnhchữnhậtABCDvớiOlàgiaođiểmhaiđườngchéo.Hãychobiếthìnhchữnhậtnàycótâmđốixứng,cótrụcđốixứnghaykhông?

Nếucóthìđ ó làđiểmnào,đườngthẳngnào?

- NếuchỉbiếthaiđỉnhA,BvàtâmOcủahìnhchữnhậtABCDthìcóthểc h ỉ rađượcvịtrícủa haiđỉnhcònlạihaykhông?Cómấycáchchỉrakhácnhau?

”cóthểcó(trongtrườnghợpcácemđichệchkhỏiphươnghướngtìmtòiđúngđắn).Sựgỡn

ú t nàycókhilàcâuhỏiphụtrợ,cókhilàlờigợiý,làđiềugiảithích,…

chỉrõs ự nhầmlẫntrongsuynghĩcủahọcsinh.Cuốicùnghọcsinhtựrútrađượckếtluậnđúngđắn

Trongđàmthoạipháthiện,hệthốngcâuhỏicủagiáoviêngiữvaitròc h ỉ đạo,quyếtđịnhchấtlượnglĩnhhộicủalớphọc.Trậttựlogiccủacáccâuhỏihướngdẫnhọcsinhtừngbướcpháthiệnrabảnchấtcủasựvật,quyluậtcủahiệntượng,kíchthíchtínhtíchcựctìmtòi,sựhammuốn

hiểubiết.Ởđâygiáoviênlàngườitổchứcsựtìmtòicònhọcsinhlàngườitựlựcpháthiệnkiếnthứcmới,vìvậy

kếtthúccuộcđàmthoạihọcsinhcóđượcniềmvuicủas ự khámphá,vừanắmđượckiếnthứcmới,vừanắmđượccáchthứcđitớikiếnthứcđó,trưởngthànhthêmmộtbướcvềtrìnhđộtưduy.Cuốiđoạnđàmthoại,giáoviêncầnbiếtvậndụngcácýkiếncủahọcsinhđểkếtluậnvấnđềđ ặ t ra,dĩnhiênlàcóbổsung,chỉnhlíkhicầnthiết.Làmđượcnhưvậy,họcs i n h cànghứngthú,tựtinvìthấytrongkếtluậncủathầycóphầnđónggópýkiếncủamình

1.2.3.Nhữngưuđiểm,nhượcđiểmcủadạyhọcđàmthoạipháthiện

Bảnchấtcủaphươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiệnlà:Thôngquahệt h ố n g cáccâuhỏicủathầy,họcsinhtrảlờivàdầndầnhìnhthànhtrithứcmới

Bêncạnhnhữngưuđiểmvànhượcđiểmchungcủaphươngphápvấnđápth ìphươngphápđàmthoạipháthiệncòncócácưuđiểm,nhượcđiểmsau:

củahọcsinh,songchưapháth u y đ ư ợ c t í n h chủđộng,tựgiác,s á n g t ạ o củan g ư ờ ihọc,bởingườihọchoàntoànlệthuộcvàocâuhỏicủangườithầy.Nhưv ậ y đàmthoạimộtchiềucũngthamdựvàopháthuytínhthụđộngcủahọcsinh.Họcsinhvẫnlàkháchthể,bị“giậtdây”vàthụđộngtrảlờitheocáccâuhỏiđôik h i làvụnvặt,nộidunghỏiđáptủnmủn,khiếnchohọcsinhrấtkhógiảiquyếtv ấ n đề"ratấm,ramiếng”.

*Yêucầusưphạmcủaphươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiện

Phảilàmchohọcsinhýthứcđượcmụcđíchcủatoànbộhaymộtphầnlớncủacuộcđàmthoại

Kếtquảphỏngvấnđượcthốngkêtrongphụlục3,4chothấy:

- ChươngtrìnhdạyhọcởtrườngTrunghọcphổthôngmặcdầuđãquanhiềulầnchỉnhsửasongvẫncònnặngsovớilứatuổivàkhảnăngnhậnthứccủahọcsinh.Phươngphápdạyhọcvẫnchưađổimớilàmấy.Nguyênnhânlàdoyêuc ầ u củachươngtrình,doảnhhưởngcủahìnhthứckiểmtra–

đánhgiá,dosựkhôngđồngbộvềcơsởvậtchất,cáchquảnlýgiáodục,…

- Khốilượngkiếnthứckhánhiều,lạicầnphảihoànthànhđủchươngtrìnhn ê n cứtheocáchdạycũ:thôngbáokiến

thứcnhanhvàtăngcườngluyệntậpthìm ớ i kịp.Từđó,phươngphápdạyhọcchủyếulà

“thầyđọc,tròchép”,chủyếu

vẫnlàdạychay.Nhữnggiờhọccósửdụngphươngtiệnhiệnđạichỉdùngkhicóhộithigiáoviêngiỏivàmangtínhtrìnhdiễnlàchính.Thựctiễn,nhiềugiáoviênc ò n khôngbiếtsửdụngnhữngphươngtiệndạyhọchiệnđạivàcũngcònnhiềut r ư ờ n g khôngđủcơsởvậtchấtđápứngchoviệcdạyhọc.

- Mônhìnhhọcđốivớihọcsinhởtrườngtrunghọcphổthôngđượccoilàmộtmônhọckhó,chưagâyđượchứngthútronghọctậpcủahọcsinh

Kếtluậnchương1

Chươngnàytrìnhbàymộtsốvấnđềvềphươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiệnđólà:Nhucầuvàđịnhhướngđổimớiphươngphápdạyhọc,phươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiệnvàthựctiễnviệcdạyhọcnộidungPhépdờih ì n h vàphépđồngdạngtrongmặtphẳngởtrườngphổthông

Điềucơbảntrongphươngphápdạyhọcnàylà:

- Làphươngpháptrongđóhọcsinhđộclậpgiảiquyếttừngphầnnhỏcâuhỏigiáoviênnêura

- Trongphươngphápnàyhệthốngcâuhỏicủathầyđóngvaitròchỉđạo,q u y ế t địnhlĩnhhộikiếnthức.Trậttựlogiccáccâuhỏihướngdẫnhọcsinhtừngbướcpháthiệnrabảnchấtcủasựvật,quyluậtcủahiệntượng,kíchthíchtínhtíchcựctìmtòi,sựhammuốntìmhiểuvấnđề

- Trongphươngphápnàyngườithầyđóngvaitròtổchứcsựtìmtòi,cònhọcsinhlàngườitựlựcpháthiệnrakiếnthứcmới,vìvậykếtthúccuộcđàmthoạihọcsinhnắmđượckiếnthứcmới,cáchthứcđiđếnkiếnthứcđóvàtrưởngthànhvềmặttưduy

- Cuốicuộcđàmthoạigiáoviênbổsung,chínhxáchoácácýkiếncủahọcsi n h đểkếtluậnvấnđềđặtra

- Đểthuđượckếtquảgiờdạytốtcầnphảibiếtcáchthiếtkế,sửdụngcâuhỏivàtổchứchoạtđộngcủahọcsinh

Nhữngcơsởlíluậntrìnhbàytrongchươngnàysẽđịnhhướngchoquát r ì n h vậndụngcụthểởchương2

CHƯƠNG2 XÂYDỰNGCÁCGIÁOÁNDẠYHỌCCHƯƠNG

“PHÉPDỜIHÌNHVÀPHÉPĐỒNGDẠNGTRONGMẶTPHẲNG”BẰNGPHƯƠ

NGPHÁPDẠYHỌCĐÀMTHOẠIPHÁTHIỆN 2.1 Chươngtrình,nộidun g, mụcti êu dạyhọcchươngphépdờihìnhvàphươn

+Phépvịtự+Ôntậpchương

2.1.2 Nộidung

Giớithiệukháiniệmvềphépbiếnhìnhtrongmặtphẳng,cáckháiniệmvàk í hiệuliênquanđếnnó.Phépbiếnhìnhởđâyđượcgiớithiệulàmộtánhxạvàkhôngnhấtthiếtphảilàmộtsongánh.Cácphépdờihìnhtrongmặtphẳngđượct r ì n h bàytheothứtựtừdễđếnkhó.Họcsinhsẽlàmquendầntừnhữngphépdời

Ngoàiracầnnêurõtínhchấtriêngcủamộtsốphépdờihìnhquenthuộcnhư:

- Phépt ị n h t i ế n vàphépđốix ứ n g tâmb i ế n đ ư ờ n g t h ẳ n g t hà nh đườngthẳngsongsonghoặctrùngvớinó

n h a u vàkhácn h a u giữaphépvịtựvàphépđồngdạng

2.1.3 Mụctiêu

Làmchohọcsinhnắmđượcđịnhnghĩacácphépbiếnhìnhtrongmặtphẳng,giúpcácemnắmđượccáckiếnthứccơbản,biếtnhìnnhậncáchìnhhìnhhọctrongtrạngtháivậnđộng

Họcsinhnắmđƣợccáckiếnthứccơbảncủatừngphépbiếnhình:cácđịnhnghĩa,cáckháiniệm,cáctínhchấtcơbảnnhằmhiểuđƣợcsựgiốngnhau,khácnhaucủacácphépbiếnhìnhđãhọc.

2.1.4 Phươnghướngthiếtkếcácgiáoán

Trongchươngnày,mộtphầnkiếnthứchọcsinhđãđượchọcởlớpdưới(nhưtâmđốixứng,trụcđốixứng),mộtphầnvìcáchìnhquenthuộc,thuậnlợichoviệcthiếtkếgiáoántheokiểuđàmthoạipháthiện.Vaitròcủagiáoviên,t r o n g những bàidạychủyếulàhợpthứch ó a n h ữ n g trithứcmới.N h i ề u kiếnthứctrongbài,thaychoviệcgiáoviênthôngbáo,lànhữngcâuhỏigợivấnđề,dẫndắtvấnđề,thayvìchohọcsinhcôngnhậntínhchất,làđàmthoạipháthiệnvấnđề

Từđóphươnghướngthiếtkếgiáoántrongchươngnàylà:

- Bámsátmụctiêudạyhọcvàchuẩnkiếnthức,kỹnăng

- Khaithácnhữngtìnhhuốngvậndụngphươngphápđàmthoạipháthiệnt r o n gnộidungdạyhọc

- Nắmđượcđịnhnghĩavềphéptịnhtiến.Hiểuđượcphéptịnhtiếnhoànt o à n xácđịnhkhibiếtvectơtịnhtiếnvàtừđóápdụngvàogiảibàitập

- Biếtbiểuthứctọađộcủaphéptịnhtiến.Hiểuđượctínhchấtcơbảncủaphéptịnhtiếnlàbảotoànkhoảngcáchgiữahaiđiểmbấtkì

+)Vềkỹnăng:

Hiểuvàdựngđượcả n h củamộtđ i ể m quaphépb i ế n h ì n h đ ãc h o V ậ n dụ n

g đượcbiểuthứctọađộđểxácđịnhtọađộảnhcủamộtđiểm,phươngtrìnhđườngthẳnglàảnhcủamộtđườngthẳngchotrướcquamộtphéptịnhtiến

C Phươngphápdạyhọc

Phươngphápdạyhọcđàmthoạipháthiệnvàkếthợpv ớiđiềukhiểnhoạtđ ộ ngnhóm,cóứngdụngcôngnghệthôngtinvàogiảngdạy

ư ờ ngthẳngd .

(3)Trongmặtphẳngch ođiểmI bấtkỳvàmộtđiể

mM khácI , xácđ ị n h đ

i ể m M’saochoI l à trun gđiểmMM’.

Hình1.a

Hình1.b Hình1.c

(4)Trongmặtphẳngcho (5)Trongmặtphẳngcho

(6)Trongmặtphẳngvectơvà mộtđiểmM, đoạnthẳngAB,xácđịnh chohaiđiểmO v à M.

Hình2

điểmM’đƣợcxácđịnh? CóduynhấtmộtđiểmM’

 thoảmãnMM'v

ov e c t ơ

-khôngc ó g ì đặcbiệt?

khônglàphépđồngnhất

d//d'

T: dd'v

T:A)BCA)'B'C'

v

A)BC

A)'B'C'

T: (A)O;R))(A)O';R)')v

thìH=H’

T biếnh ì n h H t h à n hv

hìnhH’bằnghìnhH

Hình9Câuh ỏi6:Nêucáchxác

Họcsinhn h ậnxét,bổsungvàsửachữaghichép.

Họcsinhtraođổivàchokếtquả:

Dựngcáchìnhbìnhhành

Bàitập2(SGKtr7)TamgiácABC,c ó trọngtâmG.Xácđịnhảnhcủatamg

i á c ABCquaphéptịnhtiếntheovectơ.

vectơ  là tam giác

AG

GB’C’

DựngđiểmD s a o c h o A làtrungđiểmcủaG D

đóT(A)ABC)GB'

C'

AG

DựngđiểmD s a o c h o A làtrungđiểmcủaGD

Oxychovectơv(1;2),haiđiểmA(3;5),B(-1;1)vàđườngthẳngdcóphươngtrìnhx–2y+3=0.a)Tìmt ọađộc á c điểmA’,B’theothứtựlàảnhcủaA,Bquaphéptịnh

tiếntheov 