Vì: để thực hiện được nền dân chủ thì những nôi dung dân chủ của công dân phải được thể chế hóa bằng pháp luật.. Theo đó, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội,
Trang 1Bài 10 : NỀN DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA (Tiết 1)
I Mục tiêu bài học.
Học xong tiết 1 bài này HS cần nắm được
1 Về kiến thức
- Giúp học sinh nắm được bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
- Giúp học sinh nêu được nội dung cơ bản của nền dân chủ trong lĩnh vực KT, CT, văn hoá, xã hội
2 Về kĩ năng
Biết thực hiện quyền làm chủ trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội phù hợp.phân
3 Về thái độ
Tích cực tham gia vào các hoạt động thể hiện tính dân chủ phù hợp với lứa tuổi, phê phán các hành vi, luận điệu xuyên tạc, chống lại nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
II Tài liệu và phương tiện dạy học.
- SGK, SGV GDCD 11
- Câu hỏi tình huống GDCD 11, Những thông tin có liên quan đến bài học
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam có những chức năng nào?
3 Học bài mới
Giờ trước chúng ta đã đi tìm hiểu bài 9 Nhà nước XHCN và ta thấy được đó là nhà nước của dân, do dân, vì dân Vậy nền dân chủ XHCN là nền dân chủ của ai hôm nay thầy và các em cùng đi tìm hiểu bài 10: Nền dân chủ XHCN
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Từ Dân chủ được bắt nguồn từ tiếng Hi
Lạp: Demos = Nhân dân
Katos = Quyền lực
? Theo em dân chủ có phải là sản phẩm
của cuộc đấu tranh giai cấp hay không?
? Từ khái niệm dân chủ em hãy cho
biết trong lịch sử xã hội loài người đã và
đang có mấy nền dân chủ?
? Tại sao chế độ Phong kiến không
phải là chế độ (nền) dân chủ?
? Em hãy so sánh nền dân chủ Chủ nô
và Tư bản với nền dân chủ XHCN?
Để học sinh nắm được bản chất nền dân
chủ XHCN Giáo viên tổ chức cho học
sinh đọc phần “1” nhỏ, cùng thảo luận và
trả lời câu hỏi theo một hệ thống logic.
? Theo em nền dân chủ XHCN mang
bản chất của giai cấp nào? Vì sao?
? Em hãy cho biết cơ sở kinh tế của
nền dân chủ XHCN là gì?
? Nền dân chủ XHCN lấy hệ tư tưởng
nào làm nền tảng tư tưởng?
? Em hãy cho biết nền dân chủ XHCN
do tổ chức nào lãnh đạo?
? Vì sao nền dân chủ XHCN phải do
Đảng cộng sản lãnh đạo?
? Em hãy cho biết nền dân chủ XHCN
là nền dân chủ cho ai?
1 Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
a Thực chất của vấn đề dân chủ.
- Dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân
- DC là SP của cuộc đấu tranh giữa ND LĐ bị áp bức với bóc lột
- Trong XH loài người đã và đang có 3 nền dân chủ:
DC chủ nô, DC tư sản và DC XHCN
- So sánh về quyền lực
+ Giống nhau: Q.lực thuộc về nhân dân
+ Khác nhau:
* DCCN & DCTS: quyền lực thuộc về thiểu số
* DC XHCN: quyền lực về toàn số ND
b Bản chất của nền dân chủ XHCN.
- Mang bản chất của giai cấp công nhân
- Lấy hệ tư tưởng Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng,
do ĐCS VN lãnh đạo
- Có cơ sở kinh tế là chế độ công hữu về TLSX
- Là nền dân chủ của nhân dân lao động
- Gắn liền với pháp luật, kỉ luật, kỉ cưởng
- So sánh DCTS với DC XHCN
DC TS
- P.vụ lợi ích của thiểu số (GCTS)
- Mang bản chất giai cấp tư sản
- Do các Đảng của GCTS l đạo, t.hiện đa nguyên ch.trị
- Tư hữu về TLSX
Trang 2Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
? Vì sao nềm dân chủ XHCN phải gắn
liền với pháp luật, kỉ luật, kỉ cương?
Vì: để thực hiện được nền dân chủ thì
những nôi dung dân chủ của công dân
phải được thể chế hóa bằng pháp luật.
? Em hãy so sánh nền dân chủ XHCN
với nền dân chủ TBCN để xem nền dân
chủ nào tiến bộ hơn?
? Mục đích xây dựng nền dân chủ ở
nước ta để làm gì?
Để học sinh nắm được những nội dung
xây dựng nền dân chủ ở Việt Nam giáo
viên tổ chức cho học sinh thảo luận, giáo
viên chia lớp làm bốn nhóm tương ứng
với 4 nội dung.
? Nội dung dân chủ trong lĩnh vực kinh tế
được thể hiện như thế nào? Cho ví dụ?
? Nội dung dân chủ trong lĩnh vực chính
trị được thể hiện như thế nào? Cho ví dụ?
- Luật Phòng, chống tham nhũng năm
2005 quy định chính sách, pháp luật và
việc tổ chức thực hiện PCTN như thế
nào?
Đây là một bước tiến rất lớn trong quá
trình công khai hóa hoạt động của bộ
máy nhà nước
Dựa trên những hình thức này, các cơ
quan, tổ chức, đơn vị phải lựa chọn sử
dụng một hoặc một số hình thức phù
hợp Quy định cụ thể như vậy để tránh
việc cơ quan, tổ chức đơn vị thực hiện
công khai một cách hình thức, tùy tiện
và né tránh công khai sự thật
DC XHCN
- Phục vụ lợi ích của đa số NDLĐ
- Mang bản chất Giai cấp công nhân
- Do ĐCS lãnh đạo, thực hiện nhất nguyên ch.trị
- Công hữu về TLSX
2 Xây dựng nền dân chủ XHCN ở Việt Nam.
Mục đích: Đem lại quyền lực thực sự cho nhân dân.
a Nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực KT (Đọc thêm)
b ND cở bản của dân chủ trong lĩnh vực chính trị.
- Thực hiện mọi quyền lực thuộc về nhân dân
- Biểu hiện:
+ Quyền bầu cử, ứng cử + Tham gia quản lý nhà nước + Kiến nghị với các cơ quan nhà nước + Tự do ngôn luận, tự do báo chí, tư do tín ngưỡng + Khiếu nại tố cáo
c ND cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực văn hóa.
- Thực hiện quyền làm chủ và bình đẳng trong lĩnh vực văn hóa
- Biểu hiện:
+ Tham gia đời sống văn hóa, văn nghệ + Hưởng lợi ích sáng tạo văn hóa, văn nghệ + Sáng tác, phê bình văn hóa, văn nghệ
d Nội dung cơ bản của dan chủ trong lĩnh vực XH.
- Quyền lao đông,
- Quyền bình đẳng nam nữ
- Quyền được hưởng ATXH và BHXH
- Quyền được hưởng chế độ bảo vệ sức khỏe,
- Quyền đảm bảo về vật chất và tinh thần
- Quyền bình đẳng về nghĩa vụ và quyền lợi
Tích hợp PCTN:
* Các giải pháp phòng ngừa tham nhũng
- Về nguyên tắc công khai:
công khai, minh bạch, bảo đảm công bằng, dân chủ Cơ quan, tổ chức, đơn vị phải công khai hoạt động của mình, trừ nội dung thuộc bí mật nhà nước và những nội dung khác theo quy định của Chính phủ
- Về hình thức công khai:
Để công khai, minh bạch trong hoạt động của
cơ quan, tổ chức, đơn vị, Luật phòng, chống tham nhũng năm 2005 đã quy định 7 hình thức công khai, bao gồm:
- Công bố tại cuộc họp của cơ quan, tổ chức, đơn vị;
- Niêm yết công khai tại trụ sở làm việc của
cơ quan, tổ chức, đơn vị;
- Thông báo bằng văn bản đến cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan;
Trang 3Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Bên cạnh đó, Luật Phòng, chống
tham nhũng năm 2005 quy định về
quyền yêu cầu cung cấp thông tin, bao
gồm hai loại: quyền yêu cầu cung cấp
thông tin của cơ quan nhà nước, tổ
chức chính trị, tổ chức chính trị - xã
hội, cơ quan báo chí và yêu cầu cung
cấp thông tin của cá nhân Theo đó, cơ
quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ
chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí
trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn
của mình có quyền yêu cầu cơ quan, tổ
chức, đơn vị có trách nhiệm cung cấp
thông tin về hoạt động của cơ quan, tổ
chức, đơn vị mình theo quy định của
pháp luật
Vấn đề công khai, minh bạch về
các khoản đóng góp của nhân dân tuân
thủ các yêu cầu:
- Phát hành ấn phẩm;
- Thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng;
- Đưa lên trang thông tin điện tử;
- Cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân
* Quy định về công khai minh bạch trong một số lĩnh vực cụ thể
- Công khai, minh bạch trong mua sắm công và xây dựng cơ bản:
Các nội dung công khai về đấu thầu bao gồm:
- Kế hoạch đấu thầu, mời thầu;
- Danh mục nhà thầu tham gia đấu thầu
- Thông tin cá nhân, tổ chức thuộc chủ dự án, bên mời thầu,
- Văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu,
- Báo cáo tổng kết công tác đấu thầu
- Thẩm quyền, thủ tục tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong đấu thầu
- Công khai, minh bạch trong quản lí dự án đầu tư xây dựng:
- Công khai, minh bạch về tài chính và ngân sách nhà nước:
- Công khai, minh bạch việc huy động và sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân:
+ Việc huy động các khoản đóng góp của nhân dân để đầu tư xây dựng công trình
+ Việc huy động, sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân phải được công khai để nhân dân giám sát và phải chịu sự thanh tra,
+ Công trình cơ sở hạ tầng tại xã, phường, thị trấn sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân phải công khai các nội dung:
+ Việc huy động, sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân vì mục đích từ thiện, nhân đạo cũng phải được công khai để nhân dân giám sát và phải chịu sự thanh tra, kiểm tra, giám sát theo quy định của pháp luật
+ Công trình cơ sở hạ tầng tại xã, phường, thị trấn sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân phải công khai các nội dung:
+ Việc huy động, sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân vì mục đích từ thiện, nhân đạo cũng phải được công khai
4 Củng cố.
Giáo viên hệ thống lại kiến thức cơ bản của toàn bài, trả lời những thắc mắc của học sinh
Trang 45 Dặn dò, nhắc nhở.
Về nhà trả lời các câu hỏi cuối bài học, học bài cũ và chuẩn bị tiết 2 bài 10
Trang 5BÀI 2: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT (Tiết 2)
I Mục tiêu bài học.
Học xong tiết 2 bài 2 học sinh cần nắm được
1 Về kiến thức.
Giúp cho học sinh nắm được VPPL là gì? Khi có VPPL phải có những dấu hiệu cơ bản nào? cũng như trách nhiệm pháp lí
2 Về kĩ năng.
Giúp học sinh biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi
3 Về thái độ.
Nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, ủng hộ những hành vi thực hiện đúng pháp luật, đồng thời phê phán những hành vi làm trái quy định
4 Năng lực cần đạt: Tư duy logic; Tự học; Giải quyết vấn đề; Hợp tác
II Phương pháp:
- Nêu vấn đề, hoạt động nhóm và đàm thoại
III Tài liệu và phương tiện dạy học.
- SGK, SGV, TLHDGD GDCD 12
- Bài tập tình huống, bài tập trắc nghiệm GDCD 12
IV Tiến trình lên lớp.
1 Ổn định tổ chức lớp.
2 Kiểm tra bài cũ.
? Em hãy chỉ ra sự giống và khác nhau giữa các hình thức thực hiện pháp luật?
3 Học bài mới.
Giờ trước chúng ta đã tìm hiểu THPL là gì? THPL có những hình thức cơ bản nào? Vậy
khi có VPPL phải có những dấu hiệu cơ bản nào? và trách nhiệm pháp lí của người vi phạm
ra sao? Vậy để hiểu được vấn đề này hôm nay chúng ta học tiếp tiết 2 bài 2
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
GV sử dụng VD trong SGK và yêu cầu HS
chỉ ra các dấu hiệu của vi phạm pháp luật
? Qua ví dụ trong SGK em hãy chỉ ra các
hành vi của chủ thể?
(gồm có dấu hiệu trái pháp luật ;
có lỗi ; năng lực trách nhiệm pháp lý)
? Vậy theo các em những ý nghĩ, tư tưởng ý
chí VPPL có được coi là VPPL không?
(không)
Lưu ý: Pháp luật không điều chỉnh suy nghĩ
của con người bởi đặc tính đó chưa biểu hiện
thành hành vi cụ thể
? Vậy phải có biểu hiện như thế nào mới
được coi là hành vi trái pháp luật?
? Em hiểu như thế nào là hành động của
hành vi trái pháp luật ? Lấy ví dụ minh họa ?
? Em hiểu như thế nào là không hành động
của hành vi trái pháp luật? lấy ví dụ minh hoạ?
GV giải thích rõ thế nào là năng lực trách
nhiệm pháp lí? Những người nào đủ năng lực
trách nhiệm pháp lí và những người nào
2 Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí.
a Vi phạp pháp luật.
* Các dấu hiệu cơ bản của VPPL
- Là hành vi trái PL xâm hại tới các quan
hệ xã hội được pháp luật bảo vệ Biểu hiện:
+ Hành động: Chủ thể làm những việc
không được làm theo quy định của pháp
luật VD: Nhà máy thải chất ô nhiễm …
+ Không hành động: Chủ thể không làm
những việc phải làm theo quy định của PL
VD: SX-KD không nộp thuế, đi xe mô tô
đèo ba người…
- Do người có năng lực trách nhiệm pháp
lí thực hiện.
+ Đạt độ tuổi nhất định (16 tuổi) tâm sinh
Trang 6Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
không đủ năng lực trách nhiệm pháp lí?
GV cho HS đọc VD trong SGK trang 20 sau
đó đặt câu hỏi cho HS.
? Em hiểu như thế nào là người có năng lực
trách nhiệm pháp lí?
? Em hiểu như thế nào là người không đủ
năng lực trách nhiệm pháp lí?
Từ VD trang 19 trong sách giáo khoa giáo
viên đặt câu hỏi cho HS
? Người vi phạm tức là có lỗi vậy theo em
lỗi có những loại lỗi nào?
(Lỗi cố ý và lỗi vô ý)
? Em hiểu như thế nào là lỗi cố ý trực tiếp?
Lấy ví dụ minh hoạ?
? Em hiểu như thế nào là lỗi cố ý gián tiếp?
Lấy ví dụ minh hoạ?
? Em hiểu như thế nào là lỗi vô ý do quá tự
tin? Lấy ví dụ minh hoạ?
? Em hiểu như thế nào là lỗi vô ý do cẩu
thả? Lấy ví dụ minh hoạ?
? Từ các dấu hiệu nêu trên của VPPL em
hãy nêu ra khái niệm VPPL?
GV tích hợp GDPCTN
- Nêu khái niệm
- Các hành vi tham nhũng
Để dẫn dắt đến khái niệm và ý nghĩa của trách
nhiệm pháp lí GV có thể đặt câu hỏi để HS suy
nghĩ.
? Các vi phạm pháp luật gây ra hậu quả gì?
cho ai?
(Thiệt hại về vật chất và tinh thần: cho XH
hoặc người khác – Tức là trách nhiệm)
? Trách nhiệm p.lí được hiểu theo nghĩa
nào?(Theo nghĩa thứ hai)
? Vậy cần phải làm gì để khắc phục hậu
quả đó và phòng ngừa các vi phạm tương tự?
lí bình thường
+ Có thể nhận thức và điều khiển được hành vi của mình
+ Chịu trách nhiệm độc lập về hành vi của mình
- Người vi phạm phải có lỗi.
+ Lỗi cố ý
Cố ý trực tiếp: Chủ thể nhận thấy trước
hậu quả cho XH và người khác nhưng vẫn mong muốn nó xảy ra
Cố ý gián tiếp: Chủ thể nhận thấy trước
hậu quả cho XH và người khác, tuy không mong muốn những vẫn để cho nó xẩy ra
+ Lỗi vô ý
Vô ý do quá tự tin: Chủ thể nhận thấy
trước hậu quả cho XH và người khác nhưng hi vọng không xẩy ra
Vô ý do cảu thả: Chủ thể không nhận thấy
trước hậu quả cho xã hội và người khác
* Khái niệm: VPPL là hành vi trái pháp
luật và có lỗi do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại các quan
hệ xã hội được pháp luật bảo vệ.
b Trách nhiệm pháp lí:
- Trách nhiệm:
+ Là công việc được giao là nghĩa vụ mà
PL quy định cho chủ thể PL + Là hậu quả bất lợi mà cá nhân, tổ chức phải gánh chịu
- Khái niệm: TNPL là nghĩa vụ mà các cá
nhân hoặc tổ chức phải gánh chịu hậu quả bất lợi từ hành vi VPPL của mình
- Buộc chủ thể VPPL chấm rứt hành vi trái pháp luật (mục đích trừng phạt)
- Giáo dục răn đe người khác để họ không
vi phạm pháp luật (mục đích giáo dục)
4 Củng cố.
- Hệ thống lại kiến thức cơ bản của tiết học
- GV sử dụng sơ đồ mô tả MQH giữa thực tiễn XH với việc xây dựng PL
XD pháp luật
Quan hệ PL Pháp luật
Thực tiễn XH
Trang 7
Thực hiện PL
Vi phạm PL
- Đặt câu hỏi: Theo em nguyên nhân nào dẫn đén VPPL
+ Khách quan: thiếu PL, PL không còn phù hợp
+ Chủ quan: Coi thường PL, cố ý vi phạm, không hiểu biết PL
5 Dặn dò nhắc nhở.
Về nhà làm bài tập học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp
BÀI 2: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT (Tiết 3)
I Mục tiêu bài học.
Học xong tiết 3 bài 2 học sinh cần nắm được
1 Về kiến thức.
Giúp cho HS nắm được các loại vi phạm pháp luật và tráchn hiệm pháp lí của các loại VPPL
2 Về kĩ năng.
Giúp học sinh biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi
3 Về thái độ.
Nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, ủng hộ những hành vi thực hiện đúng pháp luật, đồng thời phê phán những hành vi làm trái quy định
4 Năng lực cần đạt: Tư duy logic; Tự học; Giải quyết vấn đề; Hợp tác
II Phương pháp:
- Nêu vấn đề, hoạt động nhóm và đàm thoại
III Tài liệu và phương tiện dạy học.
- SGK, SGV, TLHDGD GDCD 12
- Bảng biểu, Bài tập tình huống, bài tập trắc nghiệm GDCD 12
IV Tiến trình lên lớp.
1 Ổn định tổ chức lớp.
2 Kiểm tra bài cũ : Khi VPPL cần phải có những dấu hiệu nào?
3 Học bài mới.
VPPL tức là hành vi có lỗi và trái PL do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện.
Vậy vi phạm pháp luật có những loại nào và trách nhiệm pháp lí ra sao? để trả lời được câu hỏi này hôm nay chúng ta đi nghiên cứu của tiết 3 bài 2 tiếp theo
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Các loại VPPL xảy ra rất đa dạng Tuy
nhiên căn cứ vào đối tượng bị xâm phạm,
mức độ và tính chất nguy hiểm cho XH mà
PL chia thành 4 loại và tương ứng với mỗi
loại VPPL là một loại trách nhiệm pháp lí
Giáo viên sử dụng các phương pháp nêu
vấn đề, đàm thoại, thuyết trình từ đó tổ chức
cho HS nắm được các loại VPPL và trách
nhiệm pháp lí
c Các loại VPPL và trách nhiệm pháp lí.
- Vi phạm hình sự.
+ Khái niệm: là hành vi vi phạm luật, gây
nguy hiểm cho xã hội trong tất cả các lĩnh vực
+ Chủ thể: Chỉ là cá nhân và do người có
năng lực trách nhiệm HS gây ra
Tâm sinh lý bình thường, có khả năng nhận thức
Đủ từ 18 tuổi trở lên
Trái PL
Thực tiễn PL
Người có năng lực P.Lý VPPL
Có lỗi
Trang 8Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
? Theo em vi phạm hình sự có tính chất
như thế nào? trong những lĩnh vực nào? lấy
ví dụ minh hoạ?
Ví dụ: Xâm hại đến chủ quyền, chế độ, tính
mạng, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản,
quyền và lợi ích hợp pháp và TTATXH.
? Em hãy chỉ ra chủ thể của vi phạm
hình sự?
? Vậy em hiểu như thế nào là người có
năng lực trách nhiệm hình sự?
? Theo em ngoài TA còn cơ quan, tổ
chức nào có thẩm quyền áp dụng trách
nhiệm hình sự đối với người vi phạm hình
sự không?
(Không, chỉ có TA mới có thẩm quyền áp
dụng)
? Em hiểu như thế nào là vi phạm hành
chính? Lấy ví dụ minh hoạ?
? Em hãy chỉ ra chủ thể của vi phạm
hành chính
? Vậy khi có vi phạm hành chính thì ai có
thẩm quyền áp dụng đối với chủ thể vi
phạm hành chính?
(Cơ quan quản lý nhà nước)
? Em hiểu như thế nào là vi phạm dân
sự? Lấy ví dụ minh hoạ?
? Em hãy chỉ ra chủ thể của vi phạm dân
sự? Lấy ví dụ minh hoạ?
? Theo em ai có thẩm quyền áp dụng
trách nhiệm dân sự với chủ thể vi phạm?
? Theo em việc vi phạm này thường thể
hiện chủ thể không thực hiện cái gì ?
? Theo em vi phạm kỉ luật là hành vi
xâm hại tới các quan hệ nào? lấy ví dụ minh
hoạ?
? Theo em chủ thể vi phạm kỉ luật là ai?
Lấy ví dụ minh hoạ?
? Theo em ai có thẩm quyền áp dụng đối
với chủ thể vi phạm kỉ luật? Lấy VD minh
hoạ?
Như vậy trách nhiệm pháp lí là áp dụng
đôí với chủ thể khi có vi phạm để trừng phạt
và giáo dục hệ quả do chủ thể vi phạm gây
ra.
? Theo em khi thực hiện truy cứu trách
Đủ từ 16 đến dưới 18 tuổi chịu trách
về mọi mặt (chủ yếu là giáo dục)
Đủ từ 14 đến dưới 16 tuổi chịu trách nhiệm về tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng
Lưu ý: việc xử lý người chưa thành niên
(từ 14 đến dưới 18 tuổi) chủ yếu mang nguyên tắc giáo dục, không áp dụng hình phạt tù chung thân và tử hình
+ Trách nhiệm hình sự: với các chế tài
nghiêm khắc nhất (7 HP chính) do TA áp dụng với người phạm tội
Chú ý: trình tự giải quyết 1 vụ án HS:
Khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án.
- Vi phạm hành chính:
+ Khái niệm: là hành vi cố ý hoặc vô ý vi
phạm các quy tắc quản lí NN chưa đến mức truy cứu trách nhiệm HS, vi phạm TTATXH
+ Chủ thể: là cá nhân hoặc tổ chức + Trách nhiệm hành chính: do cơ quan
quản lí NN áp dụng với chủ thể VP như: phạt tiền, cảnh cáo, khôi phục tình trạng ban đầu, thu-giữ tang vật phương tiện
Người đủ từ 14 đến dưới 16 tuổi bị phạt về lỗi có ý
Người đủ từ 16 tuổi trở lên bị phạt
cả lỗi vô ý và cố ý
- Vi phạm dân sự.
+ Khái niệm: là hành vi xâm hại tới các
quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân
Vi phạm này thường thể hiện ở việc chủ thể không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các hợp đồng dân sự.
+ Chủ thể: là cá nhân hoặc tổ chức + Trách nhiệm dân sự: TA áp dụng đối với
chủ thể vi phạm như bồi thường thiệt hại hoặc thực hiện nghĩa vụ do hai bên thoả thuận
Chú ý: trình tự giải quyết 1 vụ án DS:
Khởi kiện, thụ lí, hoà giải, xét xử, thi hành án.
- Vi phạm kỉ luật:
+ Khái niệm: là hành vi xâm hại đến các
quan hệ lao động, công vụ NN
+ Chủ thể: Cán bộ; công nhân, viên;
HSSV
+ Trách nhiệm kỉ luật: do thủ trưởng cơ
Trang 9Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
nhiệm PL phải đảm bảo những yêu cầu nào?
GV tích hợp GDPCTN
- Trách nhiệm pháp lý đối với hành vi TN là
trách nhiệm hình sự
quan áp dụng đối với chủ thể VP kỉ luật như: khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, sa thải
Như vậy: VPPL là sự kiện pháp lý và là
cơ sở để truy cứu trách nhiệm pháp lý.
Chú ý: Truy cứu trách nhiệm PL phải đảm
bảo:
+ Tính pháp chế + Tính công bằng và nhân đạo + Tính phù hợp
4 Củng cố
- Như vậy trong 4 loại trách nhiệm pháp lí thì trách nhiệm hình sự là trách nhiệm pháp lí nghiêm khắc nhất mà NN buộc người có hành vi VPPL nghiêm trọng phải gánh chịu
- GV chia lớp thành hai nhóm để thực hiện mối quan hệ giữa quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia vào quan hệ hợp đồng mua-bán xe máy