Quản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

Quản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân LàoQuản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

SALACKCHIT XAYACHIT

QUẢN LÝ THỰC TẬP SƯ PHẠM CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SALAVANH NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2017

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

SALACKCHIT XAYACHIT

QUẢN LÝ THỰC TẬP SƯ PHẠM CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SALAVANH NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ THÙY LINH

THÁI NGUYÊN - 2017

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn "Quản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào" là công trình nghiên cứu

của riêng tôi Các thông tin trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng trong công trình nghiên cứu nào

Thái Nguyên, tháng 8 năm 2017

Tác giả luận văn

SALACKCHIT XAYACHIT

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:

Ban Giám hiệu, giảng viên, sinh viên khoa Mầm non của trường Cao đẳng sư phạm Salavanh

Các thầy cô giáo đã tham gia giảng dạy lớp Cao học quản lý giáo dục, những người thầy đã trang bị cho tôi tri thức và kinh nghiệm quý báu trong lĩnh vực khoa học giáo dục

Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô khoa Sau đại học, khoaTâm lý - Giáo dục - Đại học Sư phạm Thái Nguyên, các bạn bè đồng nghiệp đã động viên, nhiệt tình giúp đỡ tôi và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành bản luận văn này

Đặc biệt tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo TS Lê Thùy Linh đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Thái Nguyên, tháng 8 năm 2017

Tác giả luận văn

SALACKCHIT XAYACHIT

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC HÌNH vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 2

5 Giả thuyết khoa học 2

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Cấu trúc luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VỀ QUẢN LÝ THỰC TẬP SƯ PHẠM CỦA SINH VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 5

1.1 Tổng quan nghiên cứu về quản lý hoạt động thực tập sư phạm 5

1.2 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Quản lý và chức năng quản lý 9

1.2.2 Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường 13

1.2.3 Thực tập, thực tập sư phạm 15

1.2.4 Quản lý hoạt động thực tập sư phạm 15

1.3 Thực tập sư phạm của sinh viên chuyên ngành mầm non Trường Cao đẳng Sư phạm 16

1.3.1 Hoạt động rèn luyện nghiệp vụ sư phạm 16

1.3.2 Vai trò của thực tập sư phạm 17

1.3.3 Mục tiêu và nội dung của thực tập sư phạm 19

1.4 Quản lý thực tập sư phạm của sinh viên chuyên ngành mầm non trường Cao đẳng Sư phạm 23

1.4.1 Vị trí, vai trò của quản lý thực tập sư phạm 23

1.4.2 Mục tiêu và nội dung quản lý thực tập sư phạm 23

1.4.3 Các nguyên tắc cơ bản chỉ đạo việc tổ chức thực tập sư phạm 23

Tiểu kết chương 1 30

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC TẬP SƯ PHẠM CỦA SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC MẦM NON TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SALAVANH NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 31

2.1 Khái quát về tình hình nhà trường 31

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 34

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng 35

2.3.1 Thực trạng thực tập sư phạm của sinh viên chuyên ngành mầm non trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh 35

2.3.2 Thực trạng quản lý thực tập sư phạm của sinh viên chuyên ngành mầm non trường Cao đẳng Sư phạm SALAVANH 49

2.3.3 Đánh giá chung về thực trạng quản lý thực tập sư phạm 52

Tiểu kết chương 2 59

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC TẬP SƯ PHẠM CỦA SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC MẦM NON TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SALAVANH NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 60

3.1 Các nguyên tắc của việc đề xuất các biện pháp quản lý thực tập sư phạm 60

3.1.1 Đảm bảo quán triệt mục tiêu công tác thực tập sư phạm của nhà trường, đáp ứng với xu hướng đổi mới giáo dục mầm non hiện nay 60

3.1.2 Đảm bảo tính khả thi của các biện pháp 60

3.1.3 Đảm bảo tính đồng bộ toàn diện của hoạt động quản lý, các biện pháp hỗ trợ nhau trong hoạt động quản lý 61

3.2 Các biện pháp quản lý thực tập sư phạm 61

3.2.1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch và quy trình thực tập sư phạm phù hợp

với yêu cầu của đổi mới giáo dục mầm non và điều kiện thực tế 61

3.2.2 Biện pháp 2: Xây dựng và hoàn thiện quy chế, các văn bản quy định về thực tập sư phạm và quản lý thực tập sư phạm 64

3.2.3 Biện pháp 3: Tăng cường việc tổ chức và chỉ đạo thực hiện thực tập sư phạm 65

3.2.4 Biện pháp 4: Nâng cao nhận thức về hoạt động thực tập sư phạm và quản lý thực tập sư phạm cho giáo viên, cán bộ quản lý thực tập sư phạm 61

3.2.5 Biện pháp 5: Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên hướng dẫn nghiệp vụ và cán bộ quản lý thực tập sư phạm 62

3.2.6 Biện pháp 6: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa trường Cao đẳng Sư phạm với các trường mầm non trong việc quản lý thực tập sư phạm 69

3.2.7 Biện pháp 7: Tăng cường cơ sở vật chất, kinh phí cho thực tập sư phạm 73

3.2.8 Biện pháp 8:Hoàn thiện quy trình và tiêu chí kiểm tra, đánh giá thực tập sư phạm, tăng cường kiểm tra, đánh giá và công tác thi đua khen thưởng kỷ luật trong hoạt động thực tập sư phạm 69

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 74

3.4 Kết quả trưng cầu ý kiến về các biện pháp quản lý thực tập sư phạm 76

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 79

1 Kết luận 79

2 Kiến nghị 80

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 82 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Đánh giá về những ưu điểm trong thực tập sư phạm của sinh

viên 38 Bảng 2.2: Thống kê ý kiến về những mặt yếu trong quá trình thực tập sư

phạm của sinh viên 41 Bảng 2.3: Thống kê ý kiến về nhữngnguyên nhân dẫn đến những mặt yếu

trong quá trình thực tập sư phạm của sinh viên 45 Bảng 2.4: Thống kê kết quả thực tập sư phạm của sinh viên 48 Bảng 2.5: Thống kê ý kiến đánh giá về quản lý thực tập sư phạm 49 Bảng 2.6: Thống kê ý kiến về những nguyên nhân dẫn đến những mặt hạn

chế trong quản lý TTSP của sinh viên 56 Bảng 3.1: Kết quả trưng cầu ý kiến về những biện pháp quản lý thực tập

sư phạm của sinh viên 77

DANH MỤC CÁC HÌNH

Sơ đồ 1.1: Chức năng của quản lý 12

Biểu đồ 2.1 Đánh giá về ưu điểm trong TTSP của sinh viên 39

Biểu đồ 2.2 Đánh giá về hạn chế trong TTSP của sinh viên 42

Biểu đồ 2.3 Nguyên nhân của những hạn chế trong TTSP 46

Biểu đồ 2.4 Đánh giá về quản lý TTSP 50

Biểu đồ 2.5 Nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý TTSP 57

Biểu đồ 3.1: Kết quả trưng cầu ý kiến về mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý thực tập sư phạm 78

Biểu đồ 3.2: Kết quả trưng cầu ý kiến về mức độ khả thi của các biện pháp quản lý thực tập sư phạm 78

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay, nhân tố con người là chủ thể của mọi sáng tạo, mọi của cải vật chất

và văn hóa, là chủ thể xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Để đảm bảo cho sự tăng trưởng và phát triển của xã hội, thì việc phát triển nhân tố con người, nguồn lực con người là rất quan trọng

Như vậy, sự phát triển giáo dục thế hệ trẻ không thể không coi trọng chất lượng giáo dục Một trong những biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục là nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên Muốn có một đội ngũ giáo viên tốt thì ngay từ khi còn học nghề ở trường sư phạm cần phải được trang bị những kiến thức cơ bản, kiến thức chuyên ngành, đặc biệt chú trọng rèn tay nghề và giáo dục phẩm chất nghề cho sinh viên đáp ứng yêu cầu của xã hội trong điều kiện hiện nay Muốn thực hiện được mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ giáo viên thì trường cao đẳng sư phạm cần coi trọng tổ chức tốt thực tập sư phạm cho sinh viên

Thực tập sư phạm là một hoạt động rất quan trọng trong quá trình đào tạo giáo viên, qua đó, sinh viên tích lũy những kinh nghiệm về chuyên môn, nghiệp

vụ sư phạm và tăng thêm lòng yêu nghề, mến trẻ Nhưng chất lượng hoạt động thực tập sư phạm của sinh viên phụ thuộc nhiều vào quản lý thực tập sư phạm của nhà trường

Thực tế các trường cao đẳng sư phạm nói chung và trường cao đẳng sư phạm Salavanh nói riêng đã chú ý đến việc rèn luyện kỹ năng nghề cho sinh viên nhưng chất lượng về nghiệp vụ sư phạm của sinh viên còn nhiều hạn chế như năng lực tổ chức dạy học trên lớp, kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh, … Vì vậy, trong thời gian qua nhà trường gặp không ít khó khăn về nhiều mặt Đặc biệt là quản

lý thực tập sư phạm còn có những hạn chế, bất cập nên đã ảnh hưởng đến chất lượng rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: "Quản lý

thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào"

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động đào tạo của trường Cao đẳng sư phạm Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý thực tập sư phạm cuối khóa của sinh viên ngành giáo dục mầm non trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

5 Giả thuyết khoa học

Chất lượng thực tập sư phạm của sinh viên có mối quan hệ chặt chẽ với hoạt động quản lý Trong những năm qua, quản lý thực tập sư phạm tại trường cao đẳng

sư phạm Salavanh Nước đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn có nhiều hạn chế do các nguyên nhân khác nhau Nếu đề xuất được các biện pháp quản

lý phù hợp với đặc điểm nhà trường và mang tính khả thi, thì sẽ nâng cao chất lượng thực tập sư phạm nói riêng, chất lượng đào tạo của nhà trường nói chung

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

1/ Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý thực tập sư phạm của sinh viên ngành giáo dục mầm non trường Cao đẳng Sư phạm ở Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

2/ Nghiên cứu thực trạng quản lý thực tập sư phạm của sinh viên ngành giáo dục mầm non trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

3/ Đề xuất một số biện pháp quản lý thực tập sư phạm của sinh viên ngành giáo dục mầm non trường cao đẳng Sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Gồm phương pháp phân tích, khái quát, hệ thống hóa các tài liệu lý luận liên quan đến vấn đề quản lý thực tập sư phạm của sinh viên Làm cơ sở lý luận cho khảo sát thực trạng và đề xuất những biện pháp thực tập sư phạm của sinh viên ngành giáo dục mầm non, trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp khảo sát

Sử dụng phiếu điều tra đối với cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên nhà trường

và giáo viên hướng dẫn thực tập sư phạm nhằm đánh giá thực trạng quản lý thực tập

sư phạm của sinh viên ngành giáo dục mầm non trường cao đẳng Sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

7.2.2 Phương pháp quan sát

Quan sát hoạt động của sinh viên trong quá trình thực tập sư phạm để xác định thực trạng TTSP của sinh viên

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên trường cao đẳng sư phạm, cán

bộ quản lý, giáo viên trường thực tập sư phạm để tìm hiểu sâu thực trạng TTSP của sinh viên

7.2.4 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm

Nghiên cứu giáo án của sinh viên thực tập sư phạm để tìm hiểu thực trạng TTSP của sinh viên

7.2.3 Phương pháp thống kê

Đề tài sử dụng các phương pháp thống kê để phân tích định lượng các kết quả nghiên cứu thực trạng và kết quả khảo nghiệm tính khoa học, khả thi của các biện pháp đề xuất

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục; nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thực tập sư phạm của sinh viên ngành giáo

dục mầm non ở các trường cao đẳng Sư phạm Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

Chương 2: Thực trạng quản lý thực tập sư phạm của sinh viên ngành giáo dục

mầm non trường cao đẳng Sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

Chương 3: Biện pháp quản lý thực tập sư phạm của sinh viên ngành giáo

dục mầm non trường cao đẳng sư phạm Salavanh Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VỀ QUẢN LÝ THỰC TẬP SƯ PHẠM

CỦA SINH VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM

NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

1.1 Tổng quan nghiên cứu về quản lý hoạt động thực tập sư phạm

Công tác rèn luyện nghiệp vụ sư phạm và thực tập sư phạm cho sinh viên ở

các trường sư phạm không phải là vấn đề mới Hoạt động thực tập sư phạm đã được

nhiều tác giả trong nước ngoài đề cập nhưng ở góc độ này hay góc độ khác, ở một số

mặt, khía cạnh của thực tập sư phạm

Các nghiên cứu của Gutes, Ivannop (những năm 1920) trong lĩnh vực chuẩn

bị cho sinh viên làm công tác thực hành giảng dạy, các tài liệu hướng dẫn của Bộ

Giáo dục Liên xô 1946, của công hòa Liên bang nga 1949 về việc chuẩn bị cho sinh

viên làm công tác thực hành giảng dạy dẫn theo A.I Piscunôp, O.A.Apdullina Nhưng

đến những công trình của N.V Cudonmina, O.A.AO.A.Apdullina, F.N Gônôbôlin thì việc chuẩn bị cho sinh viên làm công tác thực hành giảng dạy mới

trở thành hệ thống lý luận và kinh nghiệm vững chắc.Tuy nhiên, những nghiên cứu

về công tác tổ chức TTSP chưa thể coi là hoàn thiện, như viện sĩ - Tiến sĩ N.I.Bôndưrep đã nhận xét: " Cần phải nói rằng, nghề chuyên môn của người thầy

giáo còn được nghiên cứu quá ít" [dẫn qua 41]

Ngoài ra có một số rất ít tài liệu nghiên cứu, hướng dẫn chuyên viết về công tác

thực hành, TTSP (Những bài viết, những " ý kiến ban đầu""đề xuất sơ bộ" và một số

thử nghiệm ) trong các trường Đại học sư phạm (Liên xô cũ) như [dẫn qua 20]: Những

con đường nâng cao hiệu quả TTSP ở các trường đại học sư phạm kiep-1974; Hình

thành các kỹ năng, kỹ xảo cho sinh viên trong điều kiện giáo dục đại học L.G.U

1974

Vào những năm 1974 - 1980 ở rất nhiều trường đại học phương Tây đã sử

dụng cuốn "The Studying of teaching" của Michae.l.J.Dunkin và Bruce.J.Biddle

trong việc nghiên cứu hoạt động dạy-học và đào tạo người thầy giáo

Điển hình là các cuốn "The process of learning" của Bigss.J.B và Tellfer và

"Bege ning teaching" của Berry.K, và King.L [dẫn qua 15] đang được sử dụng như

các giáo trình thực hành lý luận dạy - học trong việc đào tạo giáo viên nói chung ở Australia

Trong các tài liệu phương Tây nổi lên hơn cả là cuốn" Teaching practics, handbook" của Roger Gower, Diane Phillips và Steve Walters [dẫn qua 20] Đây là cuốn sách rất có giá trị không chỉ cho giáo viên sư phạm mà còn cho cả sinh viên, sát thực hơn cả với vấn đề TTSP của sinh viên Trong các cuốn sách này, các tác giả đã chỉ rõ vai trò của Teaching Practice (tạm dịch là luyện tập dạy-học), chỉ rõ các bước của hoạt động dạy-học một cách cụ thể để giúp cho sinh viên sư phạm luyện tập, đồng thời định hướng cho hoạt động hướng dẫn của người giáo viên trong các trường đại học sư phạm

Nhìn chung các tài liệu trên , đã chú ý đến thực hành, thực tập sư phạm, để hình thành kỹ năng, kỹ xảo sư phạm cho sinh viên trong các trường sư phạm Đây là tri thức lý luận và thực tiễn có giá trị khoa học đối với chúng ta Tuy nhiên, các tác giả còn rất ít đề cập đến việc quản lý TTSP như thế nào để mang lại hiệu quả cao

Ở Việt Nam, tài liệu "Thực tập sư phạm 1991" của Nguyễn Đình Chỉnh, tác giả đã đề cập và giải quyết được nhiều vấn đề cơ bản của hoạt động TTSP song chủ yếu là những vấn đề bao quát mang tính chất lý luận, chưa đi sâu giải quyết những mặt cần thiết trong việc TTSP và nội dung cần thiết phải rèn luyện để chuẩn bị cho công tác TTSP

Một tài liệu có thể được coi là cẩn nang của sinh viên sư phạm là " Hỏi đáp

về TTSP - 1993 của nhiều tác giả do Bùi Ngọc Hồ chủ biên, Trần Anh Tuấn [trích qua 40], Năm 1995 Đây là công trình nghiên cứu công phu của tác giả trên phạm

vi rộng, dưa trên những cơ sở lý luận và thực tiễn, có sức thuyết phụ lớn Luận án

đã phản ánh những vấn đề thực tế, nhiều mặt của công tác thực hành - TTSP Ở các trường sư phạm: thực trạng công tác thực hành - TTSP, các kỹ năng dạy - học cơ bản, vấn đề rèn luyện và quy trình tập luyện các kỹ năng đó thông qua hoạt động thực hành TTSP, Nhưng tác giả cũng chỉ dừng lại ở chỗ chỉ ra thực trạng, nguyên nhân của TTSP, và có lẽ đây không phải là mục đích nghiên cứu chính của đề tài, nên không được tác giả đề cập đền một giải pháp thực tiễn cho công tác tổ chức TTSP

Đặc biệt những năm gần đây đã có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học

và các đề tài thạc sỹ, tiến sĩ cũng đã nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động thực tập

sư phạm tốt nghiệp cho học sinh, sinh viên sư phạm như:

"Một số biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng thực tập sư phạm cho sinh viên trường cao đẳng sư phạm Yên Bái" của tác giả Phạm Quang Hưng (2006), [8];

"Các biện pháp đổi mới công tác quản lý thực tập sư phạm ở trường Trung cấp

sư phạm Mầm non tỉnh Thái Bình" của tác giả Bùi Thị Thành (2007), [23]…

Ở trong nước, nghiên cứu về thực tập sư phạm và quản lý thực tập sư phạm chủ yếu xuất phát từ sự tích lũy các kinh nghiệm, cải tiến các công trình nghiên cứu

về thực hành -TTSP, qua đó có một số "trao đổi kinh nghiệm", "sáng kiến cải tiến" một số báo cáo, chuyên luận đề cập đến vấn đề tổ chức TTSP cho sinh viên nhưng còn mang tính tự phát và tản mạn, có tính chất sơ kết thu hoạch cá nhân như:

"Một vài suy nghĩ về vấn đề đánh giá dạy - học trong đợt TTSP của sinh viên năm thứ 2 hệ thống 12+4 chuyên môn sinh lý học" (Báo cáo nghiệp vụ CĐSP) [35] Trong báo cáo này, trường chỉ ra được một số ưu điểm và hạn chế trong đánh giá TTSP của sinh viên và đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động đánh giá trong TTSP Tuy nhiên, đây mới chỉ là báo cáo mang tính chất tổng kết kinh nghiệm

Tác giả Văn Tha SENG KEO "Nâng cao chất lượng toàn diện công tác TTSP thường xuyên của sinh viên trường cao đẳng sư phạm (2007) [20] Trong nghiên cứu này, tác giả đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng công tác thực tập sư phạm của sinh viên như xây dựng phiếu đánh giá theo tiêu chuẩn, xây dựng văn bản quy định hoạt động TTSP của sinh viên

Tác giả Đa Văn XAYYASIN "Biện pháp quản lý Thực tập sư phạm cho sinh viên mầm non” (2001) [41] Tác giả trình bày một số biện pháp quản lý như: xây dựng kế hoạch TTSP cho sinh viên, Phối hợp với trường mầm non tổ chức cho sinh viên thực tập sư phạm Đây là một sáng kiến kinh nghiệm nên kết quả nghiên cứu mới chỉ đề xuất các biện pháp đơn lẻ mà tác giả gặp phải trong quá trình tham gia quản lý TTSP, chưa có tính hệ thống và chưa có cơ sở lý luận soi đường

Các công trình nghiên cứu trên của các tác giả của nước ngoài đã cố gắng đi vào nghiên cứu các mặt, các khia cạnh khác nhau của TTSP, đều đã khẳng định và

cụ thể hóa thực trạng về nhiều mặt trong công tác TTSP, của trình độ tay nghề của sinh viên hiện nay.Các công trình dều đã tìm kiếm và đề xuất một số kiến nghị, biện pháp, kinh nghiệm khắc phục các nhược điểm trong công tác sư phạm

Có nhiều ý kiến khác nhau về chất lượng TTSP, song tập trung nhất là kiến nghị phải đổi mới một cách cơ bản công tác TTSP trong đó các khâu quan trọng nhất là: khâu chuẩn bị, cách tiến hành TTSP, cách đáng giá TTSP

Thực tập sư phạm là một nội dung cơ bản trong công tác đào tạo của nhà trường sư phạm vì vậy quản lý TTSP là vấn đề thiết thực và quyết định đến kết quả TTSP của sinh viên Các hướng nghiên cứu trong quản lý ở nhà trường CĐSP tập trung đi vào các mặt quản lý:

- Quản lý hoạt động học tập của sinh viên trong đào tạo ở trương sư phạm

- Quản lý hoạt động rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên

- Quản lý hoạt động tự học cho sinh viên

- Quản lý hoạt động giáo dục đáo đức , lẽ sống cho sinh viên

- Tổ chức thực hành thường xuyên cho sinh viên

Do mỗi trường sư phạm có những đặc điểm, hoàn cảnh khác nhau nên các nghiên cứu trên đề cập một số vấn đề khác nhau nhưng đều khẳng định tầm quan trọng của thực tập sư phạm đối với rèn luyện kỹ năng nghề và phẩm chất nghề cho học sinh, sinh viên sư phạm, đặc biệt đều khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của hoạt động quản lý TTSP

Thực tế việc quản lý thực tập sư phạm cho sinh viên chuyên ngành mầm non trường cao đẳng Sư phạm Salavanh còn có những bất cập, chúng tôi thấy sự cần thiết phải tìm ra những biện pháp quản lý thực tập sư phạm cho sinh viên chuyên ngành mầm non của trường, nhằm góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo giáo viên mầm non trường Cao đẳng Sư phạm Salavanh

Nhận xét: Hướng nghiên cứu quản lý TTSP trong các trường sư phạm còn ít, đặc biệt là ở trường cao đẳng sư phạm Salavanh chưa có ai nghiên cứu, do đó cần thiết phải được nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng TTSP cho sinh viên.Đây cũng

là lý do tôi lựa chọn đề tài: "Quản lý thực tập sư phạm của sinh viên trường cao

đẳng sư phạm Salavan"

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý và chức năng quản lý

1.2.1.1 Quản lý

Khái niệm quản lý được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội Hoạt động quản lý được hình thành từ sư phân công, hợp tác lao động, từ sự xuất hiện của tổ chức cộng đồng Với nhu cầu hướng tới hiệu quả tốt hơn, năng suất cao hơn trong hợp tác lao động của cộng đồng đòi hỏi phải có

sự chỉ huy, phối hợp, phân công do vậy xuất hiện người quản lý và sự quản lý Nói đến công việc quản lý là nói đến việc điều hành, điều khiển, chỉ huy Tuy nhiên cũng có quan điểm cao rằng quản lý chỉ đơn giàn là hành chính, là cai trị, bắt phải phục tùng Nhưng hầu như ai cũng nhân thấy trong quản lý có 3 yếu tố

cơ bản sau:

- Người chỉ huy, điều khiển

- Người hoặc đồ vật bị chỉ huy, bị điều khiển

- Mục đích và nhiệm vụ của hoạt động

Trên thực tế tồn tại ba loại hình quản lí:

- Quản lý tự nhiên hừu sinh (sinh học)

- Quản lý trong tự nhiên vô sinh (quản lý kỹ thuật)

- Quản lý xã hội: điều khiển con người, điều hành các hoạt động xã hội Thuật ngữ: "Quản lý" (từ Hán Việt) gồm hai quá trình tích hợp nhau: Quá trình

"quản" gồm coi sóc, giữ gìn, duy tri hệ ở trạng thái "ổn định" quá trình "lý" gồm sửa sang, sắp xếp đổi mới đưa hệ vào thế "phát triển" Vì vậy nếu nguời chỉ huy lo việc

"quản" thì tổ chức sẽ trì trệ, nếu người chỉ huy quản tâm đến "lý" thì phát triển không bền vững Do đó trong "quản" phải có "lý" và trong "lý" phải có "quản" nhằm làm cho hệ ở thể cân bằng, vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong môi trường tương tác giữa các nhân tố bên trong (nội lực) và các nhân tố bên ngoài (ngoại lực)

Trong lịch sử phát triển của loài người, từ khi có sự phân công lao động xã hội

đã xuất hiện một dạng lao động mang tính đặc thù, đó là tổ chức và điều khiển các hoạt động lao động theo những yêu cầu nhất định Dạng lao động mang tính đặc thù

đó là hoạt động quản lý Thực tế, có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý:

Quản lý là thiết kế và duy trì một môi tường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành nhiệm vụ các mục tiêu đã định [9]

Quản lý là sự tác động liên tục có thể chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý về mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế bằng mội hệ thống các luật lệ, các chinh sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sư phát triển của đối tượng [10]

Quản lý là một quá trình tác động gây ánh hướng của chủ thề quản lý đến khách thể quản lý nhặm đạt được mục tiêu chung [11]

Quản lý là tác động có định hướng (có chủ đích), có tổ chức, lựa chọn trong

số những tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường, nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định [13]

Theo tác giả Trần Kiểm: "Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất" [10]

Quản lý là tác động có định hướng (có chủ đích), có tổ chức, lựa chọn trong

số những tác động có thể có dựa trên các thông tin về tình trạng của đổi tượng và môi trường , nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định [12]

Từ các quan niệm trên có thể khái quát: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích chủ, chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt tới mục tiêu đề ra

Quản lý là giúp các thành viên của tổ chức hiểu tại sao làm việc này và khi họ hoàn thành thì sẽ đóng góp vào thành công của tổ chức như thế nào Quản lý là việc hình thành mục tiêu để theo đuổi và tập trung các hoạt động để đạt tới mục tiêu này Quản lý liên quan đến việc giúp mọi thành viên của tổ chức thoả mãn và hài lòng với công việc được phân công

Mọi hoạt động của xã hội đều cần tới quản lý Quản lý vừa là khoa học, vừa

là nghệ thuật trong việc điều khiển một hệ thống xã hội cả ở tầm vĩ mô và vi mô Đó

là những hoạt động cần thiết thực hiện khi những con người kết hợp với nhau trong các nhóm, các tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung

Quản lý là nghệ thuật có nghĩa là nó phải làm cho con người làm việc có hiệu qủa hơn so với khi không có người quản lý

Ví dụ: không có người quản lý là giảng viên của trường CĐSP đi trực tiếp chỉ đạo thực tập sư phạm cho sinh viên thì nhiều khi các em bị lạm dụng rất nhiều vào thời gian để làm các công việc chủ yếu giúp các giáo viên mầm non như làm đồ chơi hay dọn dẹp Như vậy ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng của thực tập sư phạm Nhưng nếu có giảng viên của trường CĐSP đi trực tiếp chỉ đạo thực tập sư phạm thì các giáo viên mầm non sẽ hướng dẫn các em sinh viên thực hiện giờ nào việc nấy, với sự đầu tư chuyên môn nhiều hơn Rõ ràng sẽ giúp các em sinh viên được học tập

và rèn luyện kỹ năng nghề tốt hơn

Quản lý là một hoạt động vừa có tính khoa học, vừa có tính nghệ thuật.Tính khoa học của công tác quản lý thể hiện ở chỗ: hoạt động của con người và sự phát triển của xã hội là theo những quy luật nhất định, vì thế người quản lý phải hiểu biết

và vận dụng những quy luật của tự nhiên và xã hội, những tri thức khoa học, các quy trình công nghệ, những kỹ năng, phương pháp chung, khái quát cũng như các phương pháp chuyên ngành, cuk thể vào lĩnh vực hoạt động Người làm công tác quản lý xã hội phải hiểu biết và vận dụng các kiến thức khoa học kỹ luật, khoa học xã hội và nhân văn, các kiến thức và pháp lý, tâm lý vào công việc chứ không thể hoạt động tùy tiện, chủ quan

Tính nghệ thuật của công tác quản lý bộc lộ rõ nhất trong công tác quản lý xã hội.Vì đối tượng quản lý xã hội là con người và các hoạt động của con người nên khi quản lý xã hội đòi hỏi người quản lý phải luôn luôn sáng tạo, linh hoạt, khéo léo, tế

nhị, khi vận dụng các kiến thức khoa học và các quy luật chung

1.2.1.2 Chức năng quản lý

Có nhiều cách phân loại khác nhau, nhưng nhìn chung quản lý có 4 chức năng sau: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra đánh giá (xem sơ đồ ) Cụ thể:

Sơ đồ 1.1: Chức năng của quản lý

a/ Lập kế hoạch là quá trình thiết lập các mục tiêu thực hiện và xác định hoạt

động nào cần thực hiện để hoàn thành mục tiêu Thông qua lập kế hoạch để xác định kết quả mong muốn và chỉ ra các phương tiện để đạt được kết quả

b/ Tổ chức là quá trình phân chia nhiệm vụ, phân bổ nguồn lực, sắp xếp và

phối hợp các hoạt động của cá nhân và nhóm để thực hiện các kế hoạch Thông qua

tổ chức, các kế hoạch biến thành các hoạt động bởi nó việc xác định các công việc và người thực hiện, khuyến khích và ủng hộ mọi người làm việc với công nghệ và các nguồn lực khác

c/ Lãnh đạo là quá trình khêu gợi lòng nhiệt tình của mọi người làm việc chăm

chỉ để hoàn thành các kế hoạch và các mục tiêu đã đề ra Thông qua lãnh đạo sẽ xây dựng được sự cam kết, khuyến khích các hoạt động để hoàn thành mục tiêu và ảnh hưởng tới người khác cùng nhau làm việc tốt nhất

d/ Kiểm tra - đánh giá là một chức năng đặc trưng và quan trọng của chu trình

quản lý Quản lý mà không có kiểm tra, đánh giá thì coi như không có quản lý

Lập kế hoạch Thiết lập các mục tiêu thực hiện và quyết định làm như thế nào để đạt tới

Quá trình quản

lý

- Kiểm tra cung cấp những dữ kiện và thông tin làm cơ sở cho việc đánh giá

Đánh giá là sự phán định mức độ đạt mục tiêu Đánh giá là đưa ra những nhận định, xét đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích những bằng chứng thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra, để đi tới những kết luận thích hợp nhằm điều chỉnh những công việc, cải thiện thực trạng, nâng cao chất lượng

và hiệu quả công việc

1.2.2 Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường

1.2.2.1 Quản lý giáo dục

Dựa vào phạm vi quản lý, người ta chia ra hai loại quản lý giáo dục, đó là:

- Quản lý hệ thống giáo dục hay quản lý nhà nước về giáo dục: quản lý giáo dục được diễn ra ở tầm vĩ mô, trong phạm vi toàn quốc, trên địa bàn lãnh thổ địa phương (tỉnh, thành phố)

- Quản lý nhà trường: Quản lý giáo dục ở tầm vi mô, trong phạm vi một đơn

vị, một cơ sở giáo dục

Theo tác giả Trần Kiểm: "Quản lý giáo dục là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dụclà nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế

hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho nghành Giáo dục" (ở cấp vĩ mô) [19]

"Quản lý giáo dục là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình giáo dục (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường (ở cấp vi mô) [19]

Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý với khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định, trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những quy luật khách quan của hệ thống giáo dục quốc dân

Quản lý giáo dục là quá trình tổ chức và điều chỉnh sự vận hành của ba loại yếu tố (hệ tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lênin, tập thể con người và các điều kiện vật chất cụ thể) với các quan hệ, tác động qua lại trong quá trình giáo dục thống nhất [11]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch thích hợp với chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục đến mục tiêu dự kiến tiến đến trạng thái mới về chất" [20]

Như vậy, thực chất của quản lý giáo dục là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến hoạt động của tập thể giáo viên và hoạt động của học sinh nhằm đạt được hiệu quả cao nhất trong việc hình thành nhân cách của học sinh

b Quản lý nhà trường

Nhà trường là một chỉnh thể xã hội - Nhà nước là một đơn vị tổ chức hoàn chỉnh, một cơ quan giáo dục chuyên biệt thực hiện chức năng giáo dục - đào tạo của nhà nước và của cộng đồng xã hội chuẩn bị cho thế hệ mới bước vào cuộc sống

Quản lý nhà trường là một phạm vị cụ thể của quản lý hệ thống giáo dục Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ, với tùng học sinh [5]

Quản lý nhà trường là một bộ phận trong quản lý giáo dục Nhà trường (cơ sở giáo dục) chính là nơi tiến hành các quá trình giáo dục - đào tạo, có nhiệm vụ trang

bị kiến thức cho một nhóm dân cư nhất định, thực hiện tối đa một quy luật tiến bộ xã hội, đó là: thế hệ trẻ đi sau phải lĩnh hội được tất cả những kinh nghiệm xã hội mà các thế hệ đi trước đã tích luỹ và truyền lại, đồng thời phải làm phong phú thêm những kinh nghiệm đó

Quản lý nhà trường thường phải giải quyết 2 lĩnh vực: quản lý bên trong và quản lý bên ngoài Quản lý bên trong có liên quan đến vấn đề như: quản lý hành chính, quản lý thư viện, các nguồn lực (nhân lực, vật lực); quản lý bên ngoài liên quan đến các mối quan hệ với cộng đồng và các cơ quan quản lý

Ngoài ra, quản lý nhà trường thường được thực hiện thông qua 3 lĩnh vực: Quản lý quá trình dạy và học, quản lý nhân sự và quản lý tổ chức Như vậy, quản lý quá trình dạy và học là một phần trong quản lý nhà trường

TTSP là hình thức tổ chức cho SV tập làm các công việc của một GV tại các trường phổ thông trong những khoảng thời gian nhất định [37]

- Thực tập sư phạm tốt nghiệp là hoạt động giúp cho các trường sư phạm nhìn nhận, đánh giá lại kết quả đào tạo, có những nhận định cụ thể hơn về chất lượng đào tạo người giáo viên, trên cơ sở đó đề ra phương hướng cải tiến công tác đào tạo những giáo viên tương lai trong trường sư phạm

- Thực tập sư phạm của sinh viên chuyên ngành mầm non trường CĐSP là

hoạt động vận dụng những tri thức khoa học về chuyên môn nghiệp vụ của sinh viên vào việc tập luyện chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non nhằm hình thành năng lực sư phạm và những phẩm chất cần thiết của người giáo viên mầm non trong tương lai có

đủ khả năng chăm sóc - giáo dục trẻ 10 tuần -12 tuần

Từ các quan niệm trên, có thể khái quát: TTSP là hình thức tổ chức đưa sinh viên sư phạm về các trường phổ thông, trường mầm non để sinh viên vận dụng tri thức chuyên môn, nghiệp vụ về khoa học sư phạm đã được học ở trường sư phạm, tập làm các công việc của một GV, qua đó củng cố, trau dồi thêm về chuyên môn, nghiệp vụ, tình cảm và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp

1.2.4 Quản lý hoạt động thực tập sư phạm

Quản lý hoạt động thực tập sư phạm là lao động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các lao động của giáo viên, học sinh và các lực lượng khác cũng như huy động tối đa các nguồn lực để nâng cao chất lượng và hiêu quả của hoạt động TTSP

Chúng tôi quan niệm, quản lí TTSP là tập hợp các tác động của chủ thể quản

lí TTSP vào các hoạt động lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra TTSP, nhằm

sử dụng các nguồn lực của tổ chức (nhân lực, vật lực, tài lực, tin lực) để đạt được mục tiêu TTSP một cách hiệu quả nhất

1.3 Thực tập sư phạm của sinh viên chuyên ngành mầm non Trường Cao đẳng

Sư phạm

1.3.1 Hoạt động rèn luyện nghiệp vụ sư phạm

Người giáo viên , ngoài hiểu biết sâu rộng chuyên môn của mình, phải có kỹ năng, kỹ xảo nghề để làm tốt công việc giảng dạy giáo dục học sinh Đối với sinh viên chuyên ngành mầm non cần phải biết vận dụng những kiến thức tâm lý học, giáo dục học và phương pháp giảng dạy các môn học để tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ mầm non Vì vậy, rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên chuyên ngành mầm non là rất cần thiết

Bất cứ quá trình hình thành kỹ năng nghề nào cũng được chia làm hai giai đoạn: Giai đoạn ở trường dạy nghề và giai đoạn trực tiếp hoạt động trong thực tế sau khi ra trường Sự hình thành kỹ năng sư phạm cũng vậy, ở giai đoạn đầu, trường sư phạm cung cấp cho học sinh những tri thức, kỹ năng về nghề Giai đoạn hai là quá trình hoạt động thực tiễn của học sinh sau khi ra trường để phát triển và hoàn thiện

kỹ năng, kỹ xảo

Những năm học ở trường Cao đẳng Sư phạm là cơ sở quan trọng để sinh viên rèn luyện tay nghề của mình Kỹ năng sư phạm của sinh viên được phát triển và hoàn thiện trong giáo dục trẻ sau này Do vậy, rèn luyện kỹ năng sư phạm cho sinh viên chuyên ngành mầm non là vô cùng quan trọng và phải được tổ chức một cách hợp lý với nhiều hình thức khác nhau

Hình thức thứ nhất là thông qua việc học tập các bộ môn kiến thức GD đại cương, kiến thức GD chuyên nghiệp, qua các giờ thực hành

+ Các bộ môn kiến thức GD đại cương,giúp cho sinh viên có hiểu biết về tự nhiên, về kinh tế, chính trị - xã hội

+ Các môn giáo dục chuyên nghiệp: Kiến thức cơ sở ngành (tâm lý học đại cương, giáo dục học đại cương, mĩ thuật, âm nhạc và múa; kiến thức ngành (tâm lý trẻ em lứa tuổi mầm non, giáo dục học mầm non, phương pháp phát triển ngôn ngữ, phương pháp cho trẻ làm quen với toán, …có vai trò quan trọng trong việc rèn tay nghề cho sinh viên để trở thành cô giáo mầm non tương lai Các bộ môn này cung

cấp cho sinh viên những tri thức nghiệp vụ cơ bản và rèn kỹ năng, kỹ xảo cần thiết

để sau này có đủ khả năng chăm sóc và giáo dục trẻ

Hình thức thứ hai là thông qua hoạt động rèn luyện nghiệp vụ sư phạm, ở trường cao đẳng sư phạm, có thể tổ chức cho sinh viên rèn luyện nghiệp vụ sư phạm dưới nhiều hình thức khác nhau: thông qua những buổi thực hành của từng bộ môn (các em được tập thiết kế giáo án, tổ chức các tiết dạy …) để vận dụng lý thuyết đã học vào thực tế, hình thức này được tiến hành từ năm thứ nhất;

Rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên giúp cho sinh viên làm quen với trường, nhóm, lớp mầm non, với trẻ và với các công việc chăm sóc - giáo dục trẻ Rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên giúp cho sinh viên nắm chắc hơn phần

lý thuyết đã học, có cơ hội rèn luyện kỹ năng sư phạm tốt hơn

Thực tập là hình thức dạy học tại trường mầm non với nhiệm vụ chủ yếu là hình thành và rèn luyện cho sinh viên kỹ năng, kỹ xảo về nghề mà trong tương lai họ

sẽ đảm nhiệm

1.3.2 Vai trò của thực tập sư phạm

- Đối với sinh viên

Là nội dung nằm trong chương trình đào tạo giáo viên mầm non có trình độ CĐSP, khi thực hiện TTSP tốt nghiệp có nhiều tác dụng đối với mỗi sinh viên

Hình thành cho sinh viên hệ thống kỹ năng của nghề dạy học phù hợp với chuyên ngành đào tạo Sự trưởng thành của sinh viên được thể hiện ở mức độ nhuần nhuyễn các thao tác trong từng việc làm cụ thể Sự tổ hợp các thao tác sẽ hình thành nên những kỹ năng tương ứng Trong quá trình tạo lập kỹ năng, sinh viên phải có khả năng quan sát tinh tế sự diễn biến của các hiện tượng để phát hiện ra mức độ khó - dễ của các thao tác mà từ đó phân chia thời gian tập luyện một cách phù hợp

Thực hiện tốt nội dung thực tập tốt nghiệp ở năm thứ ba, sinh viên sẽ hình dung được rõ hơn về những phẩm chất, kỹ năng sư phạm cần thiết đối với cô giáo mầm non để thực hiện có hiệu quả các hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ mầm non theo yêu cầu của xã hội đề ra Từ đó, sinh viên soi vào bản thân mình xem mình có những ưu điểm, nhược điểm gì để có những biện pháp phát huy những tiềm năng và khắc phục những hạn chế của bản thân, làm phong phú thêm hành trang vào đời của mình Như vậy thực tập sư phạm tốt nghiệp mang đến cho sinh viên một tầm nhìn

vừa có tính khái quát, vừa có tính cụ thể về vị trí, nhiệm vụ, quyền hạn, chức năng của trường mầm non nói chung, về người giáo viên mầm non nói riêng

Nhờ có sự gắn liền lý luận với thực tiễn trong nội dung học phần thực tập sư phạm tốt nghiệp mà sinh viên có thể nhận thức đầy đủ và đánh giá đúng đắn về bản thân Mỗi sinh viên tự nhận thấy những khả năng, yếu điểm của bản thân để từ đó tự mình cố gắng vươn lên, phát huy những tiềm năng của bản thân và có những biện pháp khắc phục dần những yếu điểm Qua đợt thực tập sư phạm tốt nghiệp, tình cảm nghề nghiệp của sinh viên được tăng lên rõ rệt Từ hiểu biết lý luận về khoa học sư phạm, đến quan sát thực tiễn giáo dục ở trường mầm non và qua những việc làm của bản thân trong thời gian thực tập, sinh viên nhận ra rằng, muốn đạt được kết quả cao trong các hoạt động giáo dục, người giáo viên không những có năng lực chuyên môn vững mà còn cần phải có tình cảm nghề nghiệp chân chính Bởi vì bản chất của hoạt động sư phạm là rất phức tạp, vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật Hơn nữa, từ nhận thức đến hành động bao giờ cũng còn một khoảng cách, chất liệu nối liền giữa nhận thức và hành động lại với nhau, đó là tinh thần tự giác, lòng nhiệt tình và say mê với công việc Chính trong thời gian thực tập ở trường mầm non, sinh viên được tiếp xúc với những đồng nghiệp trong tương lai của mình và các cháu mầm non, giúp cho sinh viên có dịp hiểu đầy đủ và sâu sắc hơn tính chất đặc thù của người giáo viên mầm non, đó là sự giàu có về tình người, về tính nhân văn, tấm lòng nhân

ái, tình cảm cô dành cho trẻ như người mẹ, người cô, người chị Nếu cô giáo có tình cảm nghề nghiệp, tình yêu thương trẻ thì sẽ là động lực thúc đẩy tốt đến chất lượng, hiệu quả cho hoạt động giáo dục Thực tập sư phạm còn giúp cho sinh viên học hỏi thêm về những điều trong cuộc sống và nhất là tiếp thu được những kinh nghiệm nghề nghiệp của những đồng nghiệp đi trước

Như vậy, thông qua hoạt động thực tập sư phạm sinh viên có điều kiện rèn luyện kỹ năng sư phạm và các phẩm chất của người giáo viên mầm non tương lai Đồng thời sinh viên có cơ hội đánh giá năng lực nghề của mình để có kế hoạch tự học

và tự rèn nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội

- Đối với trường cao đẳng sư phạm

Thực tập sư phạm là dịp tốt để giúp cho trường cao đẳng sư phạm kiểm tra được trình độ nghề nghiệp của những giáo viên mầm non tương lai, đánh giá chất

lượng đào tạo của nhà trường để từ đó điều chỉnh, đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo cho phù hợp;

Thông qua hoạt động thực tập sư phạm, trường cao đẳng sư phạm thực hiện được việc kết hợp giữa lý luận với thực tiễn, giữa học với hành, giữa trường cao đẳng

sư phạm với trường mầm non và với xã hội;

Khi tham gia quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn thực tập cho sinh viên, giảng viên trường cao đẳng sư phạm có cơ hội trao đổi, học hỏi kinh nghiệm về chuyên môn nghiệp vụ mầm non để góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên mầm non của nhà trường

Hoạt động thực tập sư phạm tạo cơ hội cho sinh viên được trải nghiệm những hiểu biết về chuyên ngành mầm non mà các giảng viên trường cao đẳng trau dồi, các sinh viên được làm những công việc chăm sóc - giáo dục trẻ, từ đó củng cố phần lý thuyết đã học, rèn luyện những kỹ năng sư phạm, tăng thêm lòng yêu nghề, mến trẻ, đồng thời sinh viên cũng lường trước được những khó khăn, vất vả của công việc

nuôi dạy trẻ mầm non

1.3.3 Mục tiêu và nội dung của thực tập sư phạm

1.3.3.1 Mục tiêu

Hoạt động thực tập sư phạm nhằm tạo điều kiện cho sinh viên vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế giáo dục trẻ, hình thành hệ thống những kỹ năng và phẩm chất nghề nghiệp theo yêu cầu nghề nghiệp

Mục tiêu của thực tập sư phạm được cụ thể như sau:

- Về tư tưởng đạo đức, tinh thần thái độ:

+ Giáo dục cho sinh viên có ý thức tổ chức kỉ luật, tự giác thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ của đợt thực tập;

+ Có lòng yêu nghề, mến trẻ, yêu thương, gần gũi trẻ;

+ Khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm của giáo viên hướng dẫn thực tập và của các bạn, gần gũi với các cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường mầm non và với phụ huynh trẻ;

+ Tác phong giản dị, có cách ứng xử văn hóa

+ Kỹ năng tổ chức hướng dẫn các hoạt động giáo dục (chăm sóc, nuôi dưỡng,

vệ sinh, hoạt động vui chơi, hoạt động học…);

+ Kỹ năng quan sát, giao tiếp, ứng xử sư phạm;

+ Kỹ năng đánh giá các hoạt động của trẻ, của các bạn bề và của bản thân; + Kỹ năng làm đồ dùng, trang trí nhóm, lớp trẻ;

+ Kỹ năng tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh trẻ trong việc giáo dục trẻ

1.3.3.2 Nội dung

Nội dung thực tập sư phạm được đề ra dựa vào nhiệm vụ của người giáo viên Khác với các ngành học khác, ở ngành học mầm non, người giáo viên thực hiện các nhiệm vụ rất đặc trưng Ở các ngành học khác nhiệm vụ dạy học là chủ yếu nhưng đối với giáo dục mầm non thì nhiệm vụ dạy học chỉ là một trong những công việc hàng ngày của giáo viên Nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh cho trẻ cũng không được xem nhẹ

Dựa vào chương trình giáo dục trẻ mầm non của Bộ Giáo dục - Thể thao ban hành, các trường CĐSP thiết kế chương trình thực tập sư phạm cho phù hợp

Nội dung thực tập của Sinh viên mầm non ở Lào bao gồm:

- Tìm hiểu thực tế địa phương

+ Nghe báo cáo của đại diện ban giám hiệu trường mầm non về việc thực hiện mục tiêu của ngành; công tác chỉ đạo thực hiện chuyên môn của trường; việc xây dựng cơ sở vật chất, xây dựng môi trường giáo dục

+ Báo cáo của địa phương, nơi trường mầm non - cơ sở thực tập của sinh viên

về tình hình kinh tế, văn hóa - xã hội của địa phương; về vấn đề xã hội hóa giáo dục

và phong trào xây dựng nhà trẻ, mẫu giáo ở địa phương

+ Báo cáo của giáo viên giỏi trường mầm non về những bài học và hướng phấn đấu để trở thành người giáo viên giỏi

+ Tham quan cơ sở vật chất của nhà trường, cơ sở văn hóa của địa phương, tham gia một số hoạt động văn hóa, giáo dục của địa phương, xem một số kế hoạch,

sổ sách có liên quan đến nội dung thực tập

Qua việc tìm hiểu thực tế của địa phương, giúp các em sinh viên có thêm kinh nghiệm để tổ chức hoạt động giáo dục trẻ tốt hơn trong đợt thực tập sư phạm

- Thực tập công tác chăm sóc - giáo dục trẻ

+ Thực tập về công tác tổ chức quản lý nhóm, lớp mầm non

Tổ chức quản lý nhóm, lớp mầm non là việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ trong từng ngày, từng tuần đảm bảo sự hài hòa, hợp lý giữa các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ Việc giáo dục trẻ phải thể hiện được ý thức trách nhiệm cao, tình cảm yêu thương trẻ mới mang lại hiệu quả cao trong giáo dục

+ Thực tập về vệ sinh, chăm sóc Hoạt động này được đan xen trong các hoạt động trong ngày như:

Đón trẻ, trả trẻ

Tổ chức ăn, ngủ cho trẻ

Vệ sinh thân thể trong ngày

Vệ sinh sau mỗi hoạt động

Vệ sinh môi trường

Để làm những công việc trên thì sinh viên cần lên kế hoạch, nắm vững các thao tác, cách hướng dẫn trẻ

+ Thực tập về nuôi dưỡng trẻ

Mỗi sinh viên thực tập ở nhóm dinh dưỡng từ 5 - 6 ngày Trong những ngày sinh viên xuống nhóm dinh dưỡng thực tập thì sinh viên phải lên thực đơn cho phù hợp với kinh phí mà cha mẹ trẻ đóng góp và mùa trong năm, tính khẩu phần ăn, so sánh đối chiếu với nhu cầu cần của trẻ để từ đó có những đề xuất với trường mầm non về vấn đề thay đổi thực đơn cho phù hợp Trong quá trình thực hiện chế biến thức

ăn phải đảm bảo nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm

+ Thực tập về tổ chức hoạt động học của trẻ theo đổi mới nội dung chương trình giáo dục trẻ

Mỗi ngày sinh viên chỉ phải dạy từ 1 đến 2 tiết với thời gian khoảng từ 15 đến

30 phút tùy thuộc vào mỗi độ tuổi khác nhau nhưng sinh viên phải rất nỗ lực để chuẩn

bị giáo án, đồ dùng, phương tiện dạy học, tập các kỹ năng lên lớp với các hình thức khác nhau (tổ chức học cả lớp, nhóm, cá nhân) Đối với mỗi bài dạy phải dạy theo quan điểm tích hợp, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của trẻ, phải dạy theo nhu cầu và khả năng của trẻ Như vậy, trong đợt thực tập các em sinh viên được rèn luyện các kỹ năng thiết kế giáo án, kỹ năng giao tiếp với trẻ, xử lí các tình huống rất tốt

+ Thực tập tổ chức hoạt động chơi, chơi ở các thời điểm trong ngày của trẻ ở nhóm, lớp mầm non Đặc biệt chú ý đến việc tổ chức hoạt động chơi theo các góc (góc xây dựng, góc học tập, góc nghệ thuật, góc sách, góc thiên nhiên…) Để tổ chức hoạt động chơi sinh viên phải lên kế hoạch cho phù hợp với các nội dung hoạt động khác, phù hợp với chủ điểm, phù hợp với điều kiện thực tế Khi hướng dẫn trẻ chơi thì phải đảm bảo các nguyên tắc tự nguyện, hứng thú và có những biện pháp động viên, khuyến khích trẻ chơi tích cực cùng nhau

- Thực tập về tuyên truyền phối hợp với gia đình trong việc giáo dục trẻ

Hoạt động tuyên truyền phối hợp với cha mẹ trẻ có vai trò rất quan trọng để góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục trẻ Khi đi thực tập sinh viên cần phải chú ý gặp gỡ, trao đổi, trò chuyện với phụ huynh trẻ về những vấn đề cần phối hợp giáo dục trẻ như chào hỏi, tự làm những công việc tự phục vụ…; trang trí góc tuyên truyền về vấn đề lễ giáo, dinh dưỡng, vệ sinh, phòng bệnh…, tùy thuộc vào nơi thực tập, nhóm, lớp phụ trách, nếu yếu mặt nào thì sẽ tập trung tuyên truyền nhiều hơn Chú ý đến trưng bày sản phảm của trẻ, đặc biệt ghi chép nội dung cần thiết vào

sổ cá nhân cho trẻ

- Thực tập làm bài tập nghiên cứu tâm lý trẻ

Các em sinh viên tập làm bài nghiên cứu khoa học: Tìm hiểu đặc điểm sự phát triển tri giác của trẻ mầm non, đặc điểm sự phát triển trí nhớ của trẻ mầm non, tìm hiểu thực trạng trò chơi học tập đối với sự phát triển trí tuệ của trẻ mẫu giáo… Thông

qua nội dung thực tập này sinh viên được làm công tác nghiên cứu khoa học giáo dục mầm non, giúp sinh viên có thể hiểu thêm về đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ, biết được những nhu cầu, khả năng phát triển của trẻ từ đó tìm ra những biện pháp giáo dục phù hợp với từng trẻ Ngoài ra chính những bài tập nghiên cứu này làm tăng thêm lòng yêu nghề, mến trẻ của sinh viên

Kết quả thực tập của sinh viên được đánh giá theo các nội dung trên

1.4 Quản lý thực tập sư phạm của sinh viên chuyên ngành mầm non trường Cao đẳng Sư phạm

1.4.1 Vị trí, vai trò của quản lý thực tập sư phạm

Thực tập sư phạm là quá trình giáo dục - đào tạo ngoài lớp học, ngoài nhà trường sư phạm được tiến hành theo các nội dung quy định bắt buộc trong chương trình do Bộ Giáo dục- Thể Thao ban hành và do ngành nghề quy định Do vậy, quản

lý thực tập sư phạm với sự tham gia phối hợp giữa trường cao đẳng sư phạm và trường mầm non là rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả thực tập sư

phạm

1.4.2 Mục tiêu quản lý thực tập sư phạm

Mục tiêu quản lý thực tập sư phạm là tạo dựng một chu trình quản lý thực tập

sư phạm mà trong đó mỗi thành viên đều có thể hoàn thành nhiệm vụ của mình, của nhóm một cách tốt nhất, nhằm đảm bảo thực hiện nội dung thực tập sư phạm một cách đầy đủ có chất lượng và hiệu quả

1.4.3 Nội dung quản lý thực tập sư phạm

Quản lý công tác TTSP của SV là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch

và được lựa chọn của thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được kết quả theo yêu cầu đào tạo người giáo viên với hiệu quả cao

Nội dung quản lý công tác TTSP theo tiếp cận chức năng bao gồm:

+ Xây dựng kế hoạch công tác TTSP

+ Tổ chức thực hiện TTSP

+ Chỉ đạo, giám sát việc thực hiện kế hoạch TTSP

+ Kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch TTSP

1.4.3.1 Xây dựng kế hoạch TTSP

Kế hoạch TTSP là bảng bao gồm những việc dự định trong đợt TTSP được sắp xếp có hệ thống và được phân chia theo thời gian đã định trước một cách hợp lý, dựa trên mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ của đợt TTSP và căn cứ vào các điều kiện cụ thể, nhằm hướng tới mục tiêu đào tạo người giáo viên Do đó, cần phải xác định các

cơ sở để xây dựng kế hoạch:

+ Dựa vào đặc điểm, tình hình hiện tại xã hội, của địa phương và của trường, các chủ trương chính sách phát triển KT-XH và sự phát triển giáo dục của Đảng và Nhà nước, qua đó khảo sát và yêu cầu xã hội về đào tạo người giáo viên phổ thông, xác định mục tiêu và đối tượng quản lý, dự kiến chương trình, giáo trình

+ Kế hoạch TTSP được thống nhất với các kế hoạch đào tạo khác, phù hợp với các điều kiện, hoàn cảnh, khả năng cụ thể của nhà trường

+ Xác định các điều kiện của giáo dục như cơ sở vật chất, nguồn tài chính, quỹ thời gian …

Việc xây dựng kế hoạch TTSP giúp các nhà quản lý giáo dục, các cơ sở đào tạo, các cơ sở thực tập và SV sư phạm tập trung sự chú ý, cố gắng để đạt được mục tiêu của đợt TTSP, nó làm cho quá trình TTSP diễn ra đúng dự kiến, thuận lợi, tiết kiệm được thời gian, công sức và tiền bạc, đồng thời nó cũng giúp cho các nhà quản

lý dễ dàng kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của mọi người Kế hoạch TTSP càng rõ ràng thì càng tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện công tác TTSP và mức độ đạt mục tiêu của đợt TTSP Muốn vậy, kế hoạch TTSP của nhà trường cần được cụ thể hóa thành thời gian biểu cho từng công việc, quy định nhiệm vụ, trách nhiệm, phương pháp tiến hành và quyền lợi của từng tổ chức, từng thành viên

Kế hoạch TTSP cần đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Nội dung kế hoạch TTSP hợp lý

+ Quy trình tổ chức TTSP hợp lý

+ Đảm bảo tính khoa học, kế thừa, toàn diện, cụ thể từng thời gian

+ Kế hoạch thể hiện được việc phát huy những điểm mạnh, khắc phục những mặt yếu

+ Kế hoạch được phản ánh mối quan hệ biện chứng của mục tiêu, nhiệm vụ, yêu cầu, nội dung, phương pháp, phương tiện, thời gian, hình thức tổ chức, biện pháp kiểm tra đánh giá, tổng kết, các lực lượng cùng tham gia phối hợp

+ Kế hoạch thể hiện được sự phân cấp quản lý theo chức năng của các bộ phận

và các cá nhân trong mối quan hệ biện chứng có tính hệ thống, cấu trúc đồng bộ và

cụ thể Công tác quản lý TTSP cuối khóa của nhà trường hết sức đa dạng, chủ thể của việc tổ chức quản lý giáo dục là phòng Đào tạo; giảng viên vừa là chủ thể, vừa là khách thể quản lý; SV vừa là đối tượng bị quản lý vừa là chủ thể tự quản đối với việc học tập, tu dưỡng, rèn luyện của bản thân trong suốt quá trình học tập và thực tập nghiệp vụ sư phạm Ngoài ra, công tác quản lý TTSP cũng cần có sự tham gia của các khoa, phòng, ban chức năng và các nguồn lực khác Các chức năng quản lý được dựa vào các mục tiêu thực hiện

Kế hoạch TTSP được thể hiện theo bảng sau:

Thời gian tiến hành

Biện pháp thực hiện

Phương tiện thực hiện

Lực lượng phối hợp

Lực lượng phối hợp

Ghi chú

1.4.3.2 Tổ chức việc thực hiện kế hoạch TTSP

Hoạt động TTSP có vai trò rất quan trọng trong quá trình đào tạo người giáo viên tương lai, đồng thời đây cũng là một hoạt động hết sức phức tạp, cần phải huy động các tổ chức, khoa phòng, ban có chức năng tham gia để thực hiện kế hoạch TTSP Chính vì vậy về phía nhà trường cần phải có sự phân công trách nhiệm quản

lý rõ ràng, xác định chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp trong các hoạt động của quá trình TTSP đối với từng bộ phận và mỗi cá nhân Bao gồm: Tổ chức công tác quản lý về xây dựng chương trình, giáo trình, tài liệu bồi dưỡng TTSP cho SV Tổ chức huy động các điều kiện cơ sở vật chất để đảm bảo quy trình TTSP

Tổ chức thực hiện kế hoạch TTSP phải đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Triển khai TTSP đúng theo kế hoạch

+ Sự phối hợp chặt chẽ của trường CĐSP và trường MN trong việc quản lý quá trình TTSP

+ Đội ngũ giáo viên MN hướng dẫn TTSP nhiệt tình, có kinh nghiệm

+ CSVC, kinh phí cho TTSP tốt

1.4.3.3 Chỉ đạo, giám sát việc thực hiện kế hoạch TTSP

Trong quy trình thực hiện kế hoạch TTSP có thể có một số vấn đề chưa phù hợp với thực tiễn, thông qua việc chỉ đạo và giám sát để có những điều chỉnh cho hợp

lý hơn Người cán bộ quản lý cần phải thường xuyên giám sát, nắm vững những vấn

đề thực tiễn để chỉnh lý, có như vậy công tác quản lý mới đạt những kết quả như mong muốn Muốn chỉ đạo tốt công tác TTSP, điều cần nhất là phải thu thập thông tin chính xác, biết xử lý, phân tích các nguồn thông tin và đưa ra các quyết định dựa trên các mục tiêu đã được lựa chọn đúng đắn

Yêu cầu đối với công tác chỉ đạo:

+ Văn bản quy định về nội quy, quy chế, hướng dẫn TTSP rõ ràng

+ Chỉ đạo, giám sát TTSP của trường CĐSP và trường MN thường xuyên

1.4.3.4 Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch TTSP

Thông qua kiểm tra, thu thập thông tin để làm cơ sở cho việc đánh giá công tác TTSP Thu thông tin ngược trong và thông tin ngược ngoài để kịp thời có những điều chỉnh hoặc hoàn thiện quá trình đào tạo Cung cấp thông tin cho quá trình đánh giá nhằm đảm bảo tính khách quan, toàn diện khi xem xét kết quả TTSP Đánh giá chính xác kết quả TTSP không chỉ có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện kế hoạch TTSP mà còn có ý nghĩa đối với việc rèn luyện, học tập trau dồi chuyên môn nghiệp vụ đối với SV Ngoài ra nó giúp nhà trường rút kinh nghiệm về công tác đào tạo của mình, đồng thời còn giúp cơ quan quản lý tuyển chọn và bồi dưỡng GV sau này.Chính vì vậy, việc kiểm tra đánh giá đóng vai trò vô cùng quan trọng trong tất cả các khâu Cần quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả TTSP theo đúng quy chế

1.4.4 Các nguyên tắc cơ bản chỉ đạo việc tổ chức thực tập sư phạm

Để đảm bảo cho thực tập sư phạm phát huy được tốt vai trò quan trọng trong tiến trình đào tạo giáo viên thì cần phải đảm bảo một số nguyên tắc cơ bản trong quản

lý thực tập sư phạm Có một số tác giả nghiên cứu vấn đề này như Nguyễn Như An, Nguyễn Đình Chỉnh và tập thể cán bộ quản lý trường Cao đẳng Sư phạm Huế đã dưa một số nguyên tắc chỉ đạo quản lý thực tập trong bài "Hướng dẫn thực hiện công tác

thực tập sư phạm năm thức ba, năm học 2009 - 2010" Sau khi nghiên cứu những nguyên tắc chỉ đạo thực tập sư phạm của các tác giả , chúng ta có thể khái quát một

số nguyên tắc như sau:

1.4.4.1 Đảm bảo tính nghề nghiệp trong đào tạo

Các trường Sư phạm cần phải xây dựng được mô hình thực tập sư phạm có cấu trúc, nội dung giáo dục theo hướng đổi mới, đảm bảo được những yêu cầu về năng lực, phẩm chất, kỹ năng cần thiết của người giáo viên trong tương lai

1.4.4.2 Đảm bảo tính toàn diện về các mặt hoạt động thực tập sư phạm

Thực tập sư phạm phải đảm bảo mục tiêu góp phần đào tạo giáo viên vừa hồng, vừa chuyên, một mặt củng cố phần kiến thức chuyên ngành, rèn luyện kỹ năng sư phạm, mặt khác phải giúp cho sinh viên tăng thêm lòng yêu nghề, mến trẻ

1.4.4.3 Đảm bảo phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của sinh viên trong hoạt động thực tập sư phạm

Trong quá trình chỉ đạo thực tập sư phạm từng bước đưa sinh viên từ đối tượng của thực tập sư phạm thành chủ thể trong đợt thực tập sư phạm Ngay từ những buổi đầu chỉ đạo cho sinh viên được thâm nhập thực tế, hiểu được đặc điểm tình hình của nhà trường, một số tập tục của địa phương, tình hình kinh tế, chính trị,

an ninh của địa phương, nơi trường đóng Cho sinh viên được tham gia dạy, bình điểm mẫu cho các hoạt động chăm sóc - giáo dục để sinh viên nắm được chuẩn đánh giá các hoạt động giáo dục để từ đó tích cực, chủ động phấn đấu thực tập tốt và chủ động nhận xét, đánh giá hoạt động chăm sóc - giáo dục của bạn và của chính mình

1.4.4.4 Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa Cao đẳng Sư phạm với trường mầm non

- cơ sở thực tập sư phạm và ban chỉ đạo thực tập sư phạm

Đây là nguyên tắc rất quan trọng trong việc đẩm bảo thực hiện tốt các nội dung thực tập, nhằm đạt được mục tiêu mà trong kế hoạch thực tập đã đề ra Đảm bảo tốt nguyên tắc này còn giúp cho đào tạo nghề của nhà trường sát với thực tiễn giáo dục trẻ, giúp cho việc điều chỉnh về một số nội dung thực tập chưa phù hợp, hay có những đánh giá thường xuyên về tiến trình thực tập sư phạm cho sinh viên và có những bài học rút kinh nghiệm kịp thời cho sinh viên tự điều chỉnh những phẩm chất và kỹ năng

sư phạm cần thiết

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thực tập sư phạm của sinh viên ngành Giáo dục Mầm non ở trường cao đẳng sư phạm

1.5.1 Chương trình đào tạo

- Chương trình đào tạo bảo đảm trang bị cho SV đầy đủ tri thức, kĩ năng đáp ứng được các yêu cầu kiến thức, kỹ năng, thái độ, tạo tiềm lực tốt cho SV phát triển năng lực nghề nghiệp sau này

- Tăng cường sự quan tâm đến đào tạo NVSP: tăng thời lượng cho rèn luyện NVSP (tăng thời gian cho thực hành SP, rèn luyện các kĩ năng chuyên môn, nghiệp

vụ, thời gian tiếp xúc với thực tế PT và thời gian TTSP); và quan tâm tổ chức các hoạt động nghề nghiệp: hội thi giảng, thi đồ dùng dạy học, thi giáo án, …

- Ngoài đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ, chương trình đào tạo cần hướng tới việc xây dựng và rèn luyện cho SV phẩm chất đạo đức, lối sống phù hợp với đặc trưng nghề nghiệp

1.5.2 Cơ chế phối hợp giữa trường cao đẳng sư phạm với trường mầm non nơi sinh viên TTSP

TTSP đòi hỏi sự kết hợp, gắn bó chặt chẽ giữa trường cao đẳng sư phạm với trường mầm non nơi SV TTSP Sự kết hợp, gắn bó ở đây bao gồm sự phối hợp, cộng đồng trách nhiệm trong tổ chức, hướng dẫn TTSP Nếu các trường CĐSP “khoán trắng” TTSP cho các trường mầm non hoặc ngược lại, các trường mầm non coi TTSP

là nhiệm vụ chỉ của các trường CĐSP, thì kết quả TTSP sẽ khó có thể đạt định hướng, mục tiêu đã định; khó có thể đạt được hiệu quả, kết quả mong muốn

Quản lí TTSP có nội dung TTSP toàn diện; các yêu cầu đối với SV thực tập cao; kiểm tra, đánh giá TTSP chi tiết, định lượng, cụ thể, khoa học hơn, càng đòi hỏi

sự gắn kết hữu cơ hơn giữa hai nhà trường Sự gắn kết này không chỉ dừng lại ở nhận thức, quan hệ chủ quan giữa chủ thể quản lí trường CĐSP và trường mầm non, mà phải được thể chế hóa thành các quy chế/quy định về nghĩa vụ, trách nhiệm của từng trường đối với công tác đào tạo tay nghề cho SV Sự phối hợp giữa các trường CĐSP với các trường mầm non sẽ là một yếu tố ảnh hưởng rất quan trọng đến đổi mới quản

lí TTSP

1.5.3 Nhận thức của CBQL, giảng viên trường CĐSP và CBQL, giáo viên mầm non của cơ sở TTSP

Nhận thức của CBQL, giảng viên các trường CĐSP và CBQL, GV các trường mầm non có ý nghĩa quan trọng đối với việc quản lí TTSP Khi chuyển sang một cách thức mới với nội dung thực tập toàn diện hơn, yêu cầu tổ chức thực hiện công việc khoa học hơn, cao hơn, sẽ có những lúng túng, e ngại và tâm lí thích thực hiện theo cách cũ Do vậy, trong lãnh đạo/chỉ đạo TTSP cần tạo ra nhận thức tích cực cho sự đổi mới, khuyến khích, động viên họ tham gia đổi mới là một yếu tố quan trọng bảo đảm hiệu quả quản lý

1.6 Trách nhiệm của trường CĐSP và trường MN đối với công tác thực tập

sư phạm

1.6.1 Nhiệm vụ của trường CĐSP (cơ sở đào tạo)

- Lập kế hoạch, kinh phí, nội dung, biên soạn tài liệu hướng dẫn cụ thể cho cán bộ quản lý công tác TTSP và cho SV về công tác TTSP

- Cử cán bộ hướng dẫn để theo dõi tình hình chuyên môn trong đợt TTSP, theo phương án gửi thẳng SV TTSP; SV thực tập, cử cán bộ giảng dạy bộ môn theo dõi

- Liên hệ địa điểm đưa SV TTSP

- Phân phối SV theo đoàn về các trường phổ thông thực tập

- Cuối đợt TTSP nhà trường đại học phối hợp với Ban chỉ đạo các cấp tiến hành tổng kết, rút kinh nghiệm, khen thưởng kịp thời

1.6.2 Nhiệm vụ của trường MN (cơ sở thực tập )

- Mỗi trường MN thành lập một ban chỉ đạo thực tập, thành phần gồm: Một trưởng ban phụ trách chung (hiệu trưởng hoặc hiệu phó chuyên môn), hai phó ban, một số tổ trưởng chuyên môn và một số giáo viên hướng dẫn giáo sinh thực tập

- Cử giáo viên hướng dẫn, dạy tiết mẫu, hướng dẫn giảng dạy và công tác giáo viên chủ nhiệm

- Phối hợp với ban chỉ đạo cơ sở đào tạo để trao đổi những công tác trong đợt TTSP, tổng kết khen thưởng sau đợt TTSP

1.6.3 Nhiệm vụ của giáo viên là trưởng đoàn thực tập sư phạm

- Chỉ đạo, theo dõi, giúp đỡ SV thực tập giảng dạy theo đúng kế hoạch, quy chế TTSP, bồi dưỡng về mặt phương pháp giảng dạy cho SV thực tập

- Tham gia dự giờ, cùng với giáo viên hướng dẫn tại trường MN góp ý các giờ dạy thao giảng của SV thực tập

- Cùng với giáo viên hướng dẫn của cơ sở thực tập dự kiến đánh giá, xếp loại thực tập sư phạm của SV

1.6.4 Nhiệm vụ của giáo viên tại cơ sở thực tập

+ Chỉ đạo, theo dõi, giúp đỡ SV thực tập theo đúng kế hoạch, quy chế TTSP + Hướng dẫn cho SV soạn giáo án, dự giờ lên lớp và tổ chức đóng góp ý kiến, trao đổi kinh nghiệm, đánh giá giảng dạy

+ Trao đổi tình hình giảng dạy, kinh nghiệm giảng dạy, bồi dưỡng về mặt phương pháp cho SV thực tập

Tiểu kết chương 1

Thực tập sư phạm là một khâu quan trọng trong quá trình đào tạo giáo viên mầm non, tạo cơ hội cho sinh viên được trực tiếp tiếp xúc với hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ qua đó phát triển năng lực và tình cảm đạo đức nghề nghiệp Có nhiều công trình nghiên cứu về thực tập sư phạm và quản lý thực tập sư phạm ở các chuyên ngành đào tạo giáo viên khác nhau Tuy nhiên, chưa có một nghiên cứu nào chỉ rõ thực trạng, và đề xuất biện pháp quản lý thực tập sư phạm cho sinh viên ngành mầm non của trường Cao đẳng Sư phạm SALAVANH nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Hoạt động thực tập sư phạm có mục đích, nội dung, hình thức tổ chức rõ ràng, nhưng hoạt động này diễn ra ở ngoài trường Cao đẳng nên quản lý hoạt động thực tập sư phạm có đặc thù so với quản lý các khâu khác của quá trình đào tạo Quản lý hoạt động thực tập sư phạm bao gồm: Xây dựng mục tiêu, nội dung chương trình và kế hoạch thực tập sư phạm; lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện hoạt động thực tập sư phạm nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nội dung thực tập sư phạm; tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động thực tập sư phạm để có thể phát hiện những sai sót, vướng mắc mà kịp thời uốn nắn, sửa sai nhằm nâng cao chất lượng thực tập sư phạm