SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”

SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”SKKN Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945”

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

TRƯỜNG THPT NGÔ QUYỀN

  

Mã số: ……….

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

DẠY HỌC CHỦ ĐỀ

“THỜI CƠ TRONG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945”

Người thực hiện: Lê Thị Thu Hằng Lĩnh vực nghiên cứu:

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Lê Thị Thu Hằng

2 Ngày tháng năm sinh: 20 – 06 – 1982

8 Nhiệm vụ được giao: dạy học các lớp 10A1, 10A2, 10A3, 10A4, 12A1,

12A2, 12A3, 12A4

9 Đơn vị công tác: trường THPT Ngô Quyền

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị cao nhất: Thạc sĩ

- Năm nhận bằng: 2010

- Chuyên ngành đào tạo: Lịch sử Việt Nam

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: giảng dạy

- Số năm có kinh nghiệm: 12 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

1 Sử dụng văn thơ trong dạy học Lịch sử Việt Nam để nâng cao hứng thúcho học sinh (qua thơ văn Hồ Chí Minh)

2 Thực hiện dạy học tích hợp liên môn chương trình Lịch sử lớp 12:

chủ đề “Khai thác vai trò của yếu tố Địa lý trong cuộc chiến tranh của Mỹ

ở Việt Nam”

Trong những năm qua, phần lớn giáo viên đã được tiếp cận với cácphương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực Các thuật ngữ như phương pháp dạyhọc tích cực, dạy học dựa trên dự án, dạy học giải quyết vấn đề, phương pháp

“Bàn tay nặn bột” ; các kĩ thuật dạy học tích cực như động não, khăn trải bàn,bản đồ tư duy, không còn xa lạ với đông đảo giáo viên hiện nay Trong đódạy học chuyên đề, chủ đề đang từng bước được các giáo viên, tổ/nhómchuyên môn lựa chọn và áp dụng thay thế cho dạy học theo bài/tiết

Thực hiện theo tinh thần đổi mới của giáo dục, tôi nghiên cứu đề tài

Dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945” Đồng

thời, qua đó hướng tới tăng cường sự hứng thú, say mê, lòng yêu thích đối với

bộ môn Lịch sử và khả năng vận dụng sáng tạo cho học sinh

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

Trên thế giới, dạy học chuyên đề, chủ đề ở trường THPT là xu thế tất yếucủa các nước để phù hợp với đặc điểm tâm lý, khả năng học tập, nhịp độ họctập, nhu cầu học tập của học sinh, trên cơ sở đó phát huy tối đa năng lực củahọc sinh

Ở nước ta, giáo dục đang thực hiện bước chuyển từ chương trình tiếp cậnnội dung sang tiếp cận năng lực của người học Sự thay đổi đó đã được khẳng

định trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI: “Tiếp tục đổi mới

mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học… Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học.” [5, trang 13]

Ngoài ra, các báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX cũng

đề cập và nhấn mạnh đến tầm quan trọng của đổi mới trong giáo dục Cácchiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 kèm theo quyết định củaThủ tướng Chính phủ cho thấy công tác triển khai việc đổi mới đang đượcthực hiện

2 CƠ SỞ THỰC TIỄN

Hiện nay, chương trình, sách giáo khoa môn Lịch sử có nhiều nội dunglặp lại Do đó dẫn đến tình trạng nhàm chán và mất thời gian đối với học sinh.Học sinh không thấy được mối quan hệ giữa các nội dung sự kiện với nhau,thu nhận kiến thức không có hệ thống Giáo viên bị hạn chế trong năng lựcsáng tạo Giờ học trở nên khô khan Dạy học chuyên đề, chủ đề chính là biệnpháp quan trọng để khắc phục được những hạn chế nêu trên.

Ưu điểm của dạy học theo chuyên đề, chủ đề là các cơ sở giáo dục, tổchuyên môn và giáo viên được giao quyền chủ động, linh hoạt trong việc xâydựng kế hoạch giáo dục Căn cứ trên yêu cầu định hướng phát triển năng lựccủa học sinh, căn cứ vào điều kiện thực tế của nhà trường và khả năng của họcsinh, tôi đã thực hiện dạy học một số chuyên đề, chủ đề có hiệu quả

Sách giáo khoa Lịch sử lớp 12 hiện nay còn rất nặng về kiến thức, gâykhó khăn trong việc dạy và học của giáo viên và học sinh Phong trào cáchmạng 1939 -1945 và Tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm 1945 là một

ví dụ vì có nhiều sự kiện lịch sử nối tiếp nhau, nhiều khái niệm được đề cậpđến Trong khi đó, áp lực trong các kì thi như thi học sinh giỏi, thi Trung họcphổ thông không hề nhẹ, nhất là từ năm học 2016-2017 bộ môn Lịch sử đượctiến hành thi theo hình thức trắc nghiệm

Do đó, nhằm giúp học sinh nắm chắc kiến thức, hiểu rõ và sâu hơn về

cách mạng tháng Tám năm 1945, tôi tiến hành dạy học chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945” Thông qua đó, nâng cao khả năng vận

dụng sáng tạo cho học sinh để giải quyết các tình huống trong các giai đoạncách mạng sau và hoàn cảnh đất nước hiện nay

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

1 NỘI DUNG CHỦ ĐỀ DẠY HỌC

1.1 Tình hình cách mạng đầu năm 1945 Thời cơ cách mạng xuất hiện.

Bước sang đầu năm 1945, chủ nghĩa phát xít đang bị thất bại nặng nềtrên các chiến trường Ở Đông Dương quan hệ Nhật – Pháp căng thẳng Cả haibên ngầm chuẩn bị lực lượng để tấn công nhau

Tối ngày 9-3-1945, Nhật bất ngờ tấn công Pháp chiếm Đông Dương.

Quân Pháp vừa yếu vừa bị đánh bất ngờ nên đầu hàng nhanh chóng Ngay sau

đó phát xít Nhật tuyên bố "giúp các dân tộc Đông Dương xây dựng nền độc lập";

dựng Chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim, đưa Bảo Đại làm "Quốc trưởng".Thực chất là độc chiếm Đông Dương

Đang lúc Nhật đảo chính Pháp, ngày 12-3-1945, Ban Thường vụ Trung

ương Đảng họp tại Đình Bảng (Bắc Ninh) ra chỉ thị "Nhật – Pháp bắn nhau và

hành động của chúng ta" Chỉ thị nêu rõ :

+ Kẻ thù chính của nhân dân Đông Dương là phát xít Nhật

+ Khẩu hiệu "Đánh đuổi Pháp – Nhật" được thay bằng khẩu hiệu "Đánhđuổi phát xít Nhật"

+ Hình thức đấu tranh từ bất hợp tác, bãi công, bãi thị sẵn sàngchuyển qua tổng khởi nghĩa khi có điều kiện

+ Quyết định "phát động một cao trào kháng Nhật cứu nước" :

 Ở căn cứ địa Cao - Bắc - Lạng, Việt Nam Tuyên truyền Giải phóngquân và Cứu quốc quân cùng với quần chúng giải phóng nhiều xã, châu,huyện

 Ở Bắc Kì, khẩu hiệu "Phá kho thóc giải quyết nạn đói" thu hút hàngtriệu người tham gia

 Ở Quảng Ngãi, tù chính trị nhà lao Ba Tơ nổi dậy, thành lập chínhquyền cách mạng (11-3), tổ chức Đội du kích Ba Tơ

 Ở Nam Kì, Việt Minh hoạt động mạnh mẽ, nhất là ở Mĩ Tho,Hậu Giang

Đồng thời để đẩy nhanh thời cơ đến, Ban thường vụ Trung ương Đảngtiến hành họp Hội nghị Quân sự cách mạng Bắc Kì (4-1945): quyết định thốngnhất các lực lượng vũ trang, phát triển hơn nữa lực lượng vũ trang và nửa vũtrang, thành lập Ủy ban Quân sự cách mạng Bắc Kì có nhiệm vụ chỉ huy cácchiến khu ở Bắc Kì và giúp đỡ cả nước về mặt quân sự Trên cơ sở đó, ngày15/5/1945 Cứu quốc quân và Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân thốngnhất thành Việt Nam giải phóng quân do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy

Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị thành lập Uỷ ban dân tộc giải phóng ViệtNam và Uỷ ban Dân tộc giải phóng các cấp (16- 4-1945)

Khu giải phóng Việt Bắc và Uỷ ban lâm thời Khu giải phóng đượcthành lập (4 - 6-1945)

Qua đó có thể thấy, đến trước tháng 8/191945 công cuộc chuẩn bị củaĐảng ta về căn cứ cách mạng, lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang đã sẵnsàng, quần chúng đã được tập dượt đấu tranh vũ trang Toàn dân tộc đang đónchờ thời cơ vùng dậy Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, giải phóng đấtnước, giải phóng giai cấp

1.2 Nhật đầu hàng Đồng minh Thời cơ cách mạng chín muồi.

1.2.1 Khái niệm, tầm quan trọng của thời cơ.

Theo Lênin thời cơ của cách mạng gồm 3 yếu tố Một là, giai cấp thốngtrị không thể thống trị như cũ, chính trị rơi vào khủng hoảng Hai là, quầnchúng bị rơi vào tình trạng bần cùng, sự chịu đựng đã đến giới hạn cuối cùng,không thể chịu đựng hơn nữa, buộc phải đi đến hành động có tính lịch sử Ba

là, tầng lớp trung gian đã sẵn sàng ngả về phía quần chúng cách mạng, đứng

về phía các lực lượng tiên tiến cách mạng

Thời cơ cách mạng là sự phát triển logic của tình thế cách mạng Tìnhthế cách mạng là yếu tố khách quan, thời cơ cách mạng bao gồm cả yếu tốkhách quan và yếu tố chủ quan Trong đó, yếu tố chủ quan đặc biệt quan trọng,

là vai trò chủ thể của cách mạng

Thời cơ cách mạng gắn liền với các sự kiện, những tình huống trực tiếp,với không gian thời gian chính trị Lênin cũng chỉ rõ thời cơ xuất hiện rất

nhanh và trôi đi cũng rất mau Do đó, cách mạng có nổ ra hay không và cóthành công hay không sẽ phụ thuộc phần cực kì quan trọng của chủ thể cáchmạng, ở sự chuẩn bị đầy đủ và toàn diện cho cách mạng

Như vậy, thời cơ cách mạng chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn nhữngđiều kiện bên trong với điều kiện bên ngoài, trong đó điều kiện bên trong giữvai trò quyết định nhất

1.2.2 Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945.

Tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm 1945 ở nước ta nổ ra tronghoàn cảnh khách quan hết sức thuận lợi:

+ Ngày 9-5-1945 Phát xít Đức đầu hàng Liên Xô và quân Đồng minh.Chiến tranh kết thúc ở châu Âu

+ Ngày 8-8-1945 Liên Xô tuyên chiến với Nhật Ngày 9-8-1945, Liên Xôtiêu diệt đội quân Quan đông của Nhật

+ Ngày 15-8-1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng đồng minh khôngđiều kiện Quân Nhật ở Dông Dương rệu rã, chính phủ Trần Trọng Kim hoangmang lo sợ, điều kiện khách quan có lợi cho tổng khởi nghĩa đã đến

Ở trong nước, khi nhận được những thông tin về việc Nhật Bản sắp đầuhàng, Trung ương Đảng và tổng bộ Việt Minh đã phân tích tình hình và nhậnđịnh rằng lúc này thời cơ đã đến Do đó Đảng ta quyết định thành lập Ủy bankhởi nghĩa toàn quốc Đến 23 giờ cùng ngày, Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ban

bố quân lệnh số 1, chính thức phát lệnh Tổng khởi nghĩa trong cả nước

Qua đó thấy rõ đến tháng Tám năm 1945, những điều kiện khách quan

và chủ quan đã kết hợp hết sức nhuần nhuyễn với nhau Thời cơ của cáchmạng đã chín muồi, nếu bỏ lỡ "không giải quyết được vấn đề dân tộc giảiphóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng nhữngquốc gia, dân tộc chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của bộ phận giai cấpđến vạn năm cũng không đòi lại được " (lời của Bác trong hội nghị Ban chấphành trung ương lần thứ 8 tháng 5/1941)

Tuy nhiên thời cơ "ngàn năm có một" của cách mạng tháng Tám năm

1945 chỉ tồn tại trong thời gian từ sau khi quân phiệt Nhật đầu hàng quânĐồng Minh đến trước khi quân Đồng Minh kéo vào giải giáp quân Nhật (đầutháng 9-1945) Do đó cách mạng phải kịp thời phát động tổng khởi nghĩagiành chính quyền trước khi quân đồng minh vào Đông Dương

Vì vậy, trong các ngày 14, 15-8-1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp

ở Tân Trào (Tuyên Quang), thông qua kế hoạch lãnh đạo toàn dân Tổng khởinghĩa và quyết định những vấn đề đối nội, đối ngoại sau khi giành được chính

quyền Từ ngày 16 đến 17-8-1945, Đại hội Quốc dân diễn ra ở Tân Trào tán

thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, cử

ra Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm chủ tịch

1.3 Diễn biến tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm 1945.

Trên cơ sở nhận định thời cơ cách mạng chín muồi, Đảng ta phát lệnhtổng khởi nghĩa giành chính quyền Cách mạng bùng nổ trong cả nước

Chiều ngày 16-8-1945, một đơn vị của đội Việt Nam Giải phóng quân do

Võ Nguyên Giáp chỉ huy, tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên

Ngày 18-8-1945, nhân dân Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, QuảngNam giành chính quyền sớm nhất trong cả nước

Tại Hà Nội, ngày 19-8, hàng vạn nhân dân xuống đường biểu dương lựclượng Quần chúng cách mạng có sự hỗ trợ của các đội tự vệ đánh chiếm các

cơ quan đầu não của địch, như phủ Khâm sai, toà thị chính , khởi nghĩa thắnglợi ở Hà Nội

Tiếp đó, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Huế (23-9-45), Sài Gòn(25-8-1945)

Khởi nghĩa thắng lợi ở 3 thành phố lớn Hà Nội, Huế, Sài Gòn đã tácđộng quyết định đến các địa phương trong cả nước Ở nhiều nơi khắp cả nước,

từ rừng núi, nông thôn, thành thị nối tiếp nhau khởi nghĩa Đồng Nai Thượng

và Hà Tiên là những địa phương giành chính quyền muộn nhất vào ngày

28-8-1945

Chiều 30-8-1945 trước cuộc mitinh lớn có hàng vạn quần chúng thamgia, vua Bảo Đại thoái vị Chế độ phong kiến Việt Nam sụp đổ hoàn toàn

Ngày 2-9-1945, tại quảng trường Ba Đình, chủ tịch Hồ Chí Minh đọc

Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố với toàn thể quốc dân và thế giới :

nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thành lập

Như vậy, tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám 1945 diễn ra rất nhanhchóng, chỉ trong 15 ngày và ít đổ máu Đó là kết quả của việc Đảng ta tận dụngtốt yếu tố tình thế - thời cơ cách mạng - trên cơ sở chuẩn bị lực lượng rất chuđáo trong 15 năm qua (từ năm 1930 đến năm 1945)

1.4 Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám

1.4.1 Nguyên nhân thắng lợi của cách mạng tháng Tám

- Nguyên nhân chủ quan :

+ Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống yêu nước, đấu tranh giải phóngdân tộc; vì vậy, khi Đảng Cộng Sản Dông Dương kêu gọi thì cả dân tộc nhất tềđứng lên khởi nghĩa giành chính quyền

+ Có sự lãnh đạo của Dảng do Hồ Chí Minh đứng đầu với đường lốiđúng đắn dựa trên cơ sở lí luận Mác-Lê nin được vận dụng sáng tạo vào hoàncảnh Việt Nam

+ Để giành thắng lợi, Đảng ta có quá trình chuẩn bị lâu dài, chu đáo, rútkinh nghiệm đấu tranh suốt 15 năm qua 3 phong trào cách mạng 1930-1931,1936-1939, 1939-1945, đặc biệt là trong quá trình xây dựng chính trị, lực lượng

vũ trang, căn cứ địa thời kì vận động giải phóng dân tộc 1939-1945

+ Trong những ngày khởi nghĩa, toàn Đảng, toàn dân quyết tâm cao.Các cấp bộ đảng chỉ đạo linh hoạt, sáng tạo, chớp đúng thời cơ

- Nguyên nhân khách quan: quân đồng minh đánh thắng phát xít, đặc biệt

là chiến thắng phát xít Đức và quân phiệt Nhật Bản của Hồng quân Liên Xô đã

cổ vũ tinh thần, củng cố niềm tin, tạo cơ hội khách quan thuận lợi cho nhân dân

ta khởi nghĩa thành công

Trong các nguyên nhân ấy, nguyên nhân có Đảng lãnh đạo là cơ bản nhất,quyết định thắng lợi của cách mạng tháng Tám Bởi vì Đảng đã biết chuyểnhướng chỉ đạo chiến lực đúng đắn, biết chuẩn bị mọi mặt, biết theo dõi và chớpthời cơ cách mạng

Tóm lại, Đảng ta đã biết khai thác sức mạnh của truyền thống dân tộc kếthợp với sức mạnh của cả dân tộc vùng dậy, kết hợp sức mạnh trong nước vớisức mạnh của cách mạng thế giới, để tạo nên sức mạnh tổng hợp đưa cách mạngtháng Tám đến thành công

1.4.2 Ý nghĩa lịch sử

- Tạo ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc, phá tan xiềng xích nô lệcủa Pháp hơn 80 năm và Nhật gần 5 năm, lật nhào ngai vàng phong kiến ngựtrị gần chục thế kỉ ở nước ta, lập nên nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà

- Đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam Mở ramột kỉ nguyên mới: kỉ nguyên độc lập, tự do, kỉ nguyên nhân dân nắm chínhquyền, làm chủ đất nước, kỉ nguyên giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng

1.4.3 Bài học kinh nghiệm

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công đã để lại nhiều bài học kinhnghiệm quý báu:

- Bài học phải biết kết hợp giải quyết một cách đúng đắn mối quan hệ

đầu hàng chính quyền cách mạng Việc chớp thời cơ đã không chỉ dừng lại ởkinh nghiệm đấu tranh thuần túy mà được nâng tầm trở thành nghệ thuật quân

sự điển hình

Có thể khẳng định chọn đúng thời cơ tổng khởi nghĩa là một khoa học, làmột nghệ thuật Nhờ thế, sức mạnh của toàn dân ta được nhân lên gấp bội, tiếntới khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước một cách nhanh, gọn, ít đổmáu và thành công triệt để

2 TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

2.1 Mục tiêu

2.1.1 Kiến thức: sau khi học xong chủ đề, học sinh:

- Trình bày được hoàn cảnh, diễn biến, kết quả, nguyên nhân thắng lợi, ýnghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám 1945

- Phân tích được thời cơ của cách mạng tháng Tám, sự sáng suốt củaĐảng trong việc chớp thời cơ phát động khởi nghĩa, ý nghĩa lịch sử, bài họckinh nghiệm rút ra từ cách mạng

- Nắm vững các khái niệm: thời cơ cách mạng, tiền khởi nghĩa, tổngkhởi nghĩa, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân,

2.1.2 Kỹ năng

- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng sử dụng lược đồ trình bày diễn biến

chính của cuộc Tổng khởi nghĩa

- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng phân tích, so sánh, đánh giá các sựkiện Lịch sử

- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng khai thác kênh hình có liên quan nhưhình ảnh nhân dân Hà Nội đấu tranh giành chính quyền ngày 19/8/1945

2.1.3 Thái độ

- Bồi dưỡng cho học sinh truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, tinhthần yêu nước, sẵn sàng bảo vệ Tổ Quốc, lòng tự hào về những thành quả cáchmạng của cha ông

2.1.4 Định hướng năng lực cần hình thành

Thông qua chủ đề, hướng tới việc hình thành các năng lực cần thiết chohọc sinh là:

- Năng lực chung: năng lực giao tiếp, năng lực tự học

- Năng lực chuyên biệt:

+ Thực hành bộ môn Lịch sử: khai thác kênh hình có liên quan đến nộidung chủ đề, vẽ sơ đồ

+ Phân tích mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động của các sự kiện lịch sử thếgiới đối với lịch sử Việt Nam, vai trò của Đảng và Hồ Chí Minh trong việc dựđoán và chớp thời cơ

+ Đánh giá được tầm quan trọng của thời cơ trong cách mạng, vai tròcủa yếu tố chủ quan

2.2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

2.2.1 Chuẩn bị của giáo viên

- Hình ảnh, video clip như chiến thắng của Ngô Quyền năm 938, phim

chị Dậu, Nhật đảo chính Pháp (lưu trong đĩa kèm theo đề tài)

- Các tư liệu tham khảo khác như: diễn biến cách mạng tháng Tám năm

1945 ở Biên Hòa

2.2.2 Chuẩn bị của học sinh

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu có liên quan (mỗi tổ sưu tầm 2 hình ảnh, tưliệu có liên quan đến nội dung được giao chuẩn bị Giải thích lí do tại chọnhình ảnh, tư liệu đó)

2.3 Thiết kế tiến trình dạy học chủ đề

2.3.1 Giới thiệu

- GV yêu cầu học sinh nhắc lại ý nghĩa của hội nghị 8 Ban chấp hànhtrung ương Đảng Cộng Sản Đông Dương, tóm tắt quá trình chuẩn bị cho cáchmạng từ năm 1941 đến đầu năm1945

- GV giới thiệu nội dung kiến thức mới bằng cách sử dụng đoạn phimNgô Quyền đánh tan quân Nam Hán và đặt câu hỏi:

+ Cách đánh giặc độc đáo của Ngô Quyền trong trận Bạch Đằng là gì?+ Kế hoạch đó bị phá sản khi nào?

 GV giới thiệu về tầm quan trọng của việc chọn đúng thời điểm để tiếncông kẻ thù Trong chiến tranh hiện đại thế kỉ XX ở Việt Nam điều đó đượcnâng lên thành nghệ thuật chớp thời cơ mà cách mạng tháng Tám năm1945 làmột minh chứng rõ nét

2.3.2 Các hoạt động học tập

HĐ 1: THẢO LUẬN NHÓM: TÌM HIỂU HOÀN CẢNH LỊCH SỬ THẾ GIỚI

VÀ VIỆT NAM TRONG NĂM 1945, DIỄN BIẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM.

- Nhóm 1: Tìm hiểu tình hình thế giới và Đông Dương đầu năm 1945.

HS trả lời câu hỏi:

+ Nêu sự chuyển biến trong Chiến tranh thế giới thứ II đầu năm 1945

+ Vì sao Nhật tiến hành đảo chính Pháp 9/3/1945? Sự kiện này chứng tỏquân Nhật còn mạnh hay đã suy yếu hoàn toàn? Giải thích

+ Tác động của sự kiện này đối với Việt Nam

Hướng dẫn hs khai thác tư liệu:

+ Đọc SGK trang 112 đoạn từ “ đầu năm 1945, trên đường Hồng quân Liên

Xô tiến đánh Be1clin” đến “mâu thuẫn Nhật – Pháp gay gắt”

+ Xem đoạn phim về Nhật đảo chính Pháp

- Nhóm 2: Tìm hiểu tình hình Việt Nam đầu năm 1945

HS trả lời các câu hỏi sau:

+ Nhận định, chủ trương của Đảng tại hội nghị 3/ 1945

+ Chủ trương của Đảng tại hội nghị hội nghị Quân sự CM Bắc Kì 4/1945.+ Vì sao khi Nhật đảo chính Pháp 9/3/1945 Đảng nhận định điều kiện tổngkhởi nghĩa chưa chín muồi?

Hướng dẫn hs khai thác tư liệu:

+ Đọc sgk trang 112, 113 từ “đang lúc Nhật đảo chính Pháp phát độngcao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ làm tiền đề cho cuộc tổng khởinghĩa” và từ “ để đẩy mạnh hơn nữa công tác chuẩn bị khởi nghĩa vũtrang có nhiệm vụ chỉ huy các chiến khu ở Bắc Kì và giúp đỡ cả nước vềquân sự”

- Nhóm 3: Tìm hiểu những công tác chuẩn bị cuối cùng của Đảng cho tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm 1945.

HS trả lời các câu hỏi sau:

+ Nêu diễn biến cao trào kháng Nhật cứu nước.

+ Sự chuẩn bị cuối cùng của Đảng ta cho tổng khởi nghĩa cách mạng thángTám năm 1945 như thế nào?

+ Tác dụng của phong trào phá kho thóc giải quyết nạn đói đầu năm 1945

Hướng dẫn hs khai thác tư liệu:

+ Đọc sgk trang 113 từ “ở khu căn cứ địa Cao- Bắc – Lạng, Việt Nam ởNam Kì, phong trào Việt Minh hoạt động mạnh, nhất là ở Mĩ Tho và HậuGiang” và sgk trang 114 từ “ngày 16/4/1945 tổng bộ Việt Minh Toàn dântộc đã sẵn sàng đón chờ thời cơ vùng dậy tiến hành tổng khởi nghĩa”

+ Xem đoạn phim/ hình ảnh về nạn đói Ất Dậu

- Nhóm 4: Tìm hiểu tình hình thế giới và Đông Dương tháng 8/1945.

HS trả lời các câu hỏi:

+ Nêu sự chuyển biến của tình hình thế giới và Đông Dương tháng 8/1945

+ Sự kiện nào cho thấy Đảng sẵn sàng lãnh đạo và quyết tâm của nhân dân

trong tháng 8/1945 để giành chính quyền?

+ Tại sao Đảng xác định thời cơ của cách mạng chỉ xuất hiện trong khoảngthời gian từ lúc Nhật đầu hàng đến trước khi quân Đồng minh vào Việt Nam?

Hướng dẫn hs khai thác tư liệu:

+ HS đọc sgk trang 115 từ “ đầu tháng 8, quân Đồng minh tiến công mạnhmẽ Chính phủ thân Nhật Trần Trọng Kim hoang mang Điều kiện kháchquan thuận lợi cho tổng khởi nghĩa đã đến”

+ Đọc sgk trang 115 từ “ngay từ ngày 13/8/1945 khi nhận được nhữngthông tin về Nhật Bản cử ra Ủy ban dân tộc Giải phóng Việt Nam do Hồ ChíMinh làm chủ tịch”

+ Xem phim tư liệu về nhận định của HCM về thời cơ

- Nhóm 5: Tìm hiểu diễn biến tổng khởi nghĩa cách mạng tháng 8/1945

HS trả lời các câu hỏi:

+ Trình bày diễn biến tổng khởi nghĩa cách mạng tháng 8/1945 bằng lược

đồ Nhận xét về quy mô

+ Sự kiện ngày 2/9/1945 có ý nghĩa như thế nào đối với Việt Nam?

+ Nêu phương pháp, hình thức đấu tranh của cách mạng tháng Tám năm1945

Hướng dẫn HS khai thác tư liệu:

+ HS đọc sgk từ “chiều 16/8/1945 chiều 30/8 ” trang 116, 117

+ HS xem đoạn phim HCM đọc Tuyên ngôn độc lập.

+ HS xem hình sau

- Nhóm 6: Tìm hiểu ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thành công, bài học kinh nghiệm của tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 Liên hệ lịch sử địa phương.

- HS trả lời các câu hỏi:

+ Ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thành công của cách mạng tháng Tám năm

1945 Nguyên nhân nào giữ vai trò quyết định? Giải thích

+ Bài học kinh nghiệm của tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm

+ GV cung cấp đoạn tư liệu sau cho hs:

“ Ngày 23-8-1945, tại căn nhà số 2, dãy phố Sáu Sử, xã Bình Trước,quận Châu Thành, Biên Hòa, đồng chí Hoàng Minh Châu chủ trì cuộc họp vớicác đồng chí cán bộ trong tỉnh để bàn kế hoạch khởi nghĩa giành chínhquyền…

Ngay trong đêm 23 rạng sáng ngày 24-8-1945, trong nội thành thị xãBiên Hòa, nhân dân đã treo cờ đỏ sao vàng, cờ búa liềm… Sáng sớm ngày 24-

8, dưới sự lãnh đạo của chi bộ nhà máy cưa BIF, chi bộ ga xe lửa Biên Hòa,công nhân và nhân dân các ấp Tân Mai, Lân Thành, Vĩnh Thị đã nổi dậy… Sáng sớm ngày 26-8-1945, đồng chí Nguyễn Văn Nghĩa đã tập hợphàng trăm quần chúng tiến thẳng vào tòa bố Biên Hòa, treo lá cờ đỏ sao vàngđầu tiên tại dinh tỉnh trưởng…

Biểu tình cướp chính quyền tại

phủ Khâm sai ngày 19/8/1945

Mitinh tổng khởi nghĩa tại nhà hát Lớn ở quảng trường Hà Nội 1988Lược đồ: Diễn biến cách mạng tháng Tám năm 1945

Sáng sớm ngày 27-8-1945, tại quảng trường Sông Phố, một cuộc míttinh lớn được tổ chức Gần một vạn người từ khắp các huyện về tham dự….Tiếp đó, đồng chí Hoàng Minh Châu, chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa, đọc diễnvăn tuyên bố chính quyền đã thuộc về tay nhân dân…” [1, trang 352, 353,354]

Sau khi chuẩn bị, các nhóm đồng loạt trình bày sản phẩm trước lớp trênbảng học nhóm (ghi ý chính), GV quan sát và chiếu bảng kiến thức (phiếu họctập)

HĐ 2: ĐÀM THOẠI - CÁ NHÂN: TÌM HIỂU KHÁI NIỆM THỜI CƠ, VAI TRÒ CỦA ĐẢNG VÀ HỒ CHÍ MINH TRONG VIỆC DỰ ĐOÁN VÀ CHỚP THỜI CƠ.

GV cung cấp tư liệu sau cho hs, yêu cầu hs đọc và trả lời các câu hỏi:

“ Vào tháng 5-1941, trong Nghị quyết của Hội nghị Ban Chấp hành Trungương lần thứ Tám tại Pắc Bó, Cao Bằng đã dự báo một cách chính xác về cuộc

chiến tranh thế giới thứ hai và hệ lụy của nó: “Nếu cuộc đế quốc chiến tranh

lần trước đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó cách mạng nhiều nước thành công…”

- Gần ba năm sau, tháng 10 năm 1944, cục diện chiến tranh thế giới thứ

hai đã bắt đầu đi đến hồi kết, Nguyễn Ái Quốc đã nhấn mạnh: “phe xâm lược

gần đến ngày bị tiêu diệt Các nước đồng minh quốc sắp tranh được sự thắng lợi cuối cùng” và Người khẳng định: “cơ hội cho dân tộc ta giải phóng chỉ ở trong một năm hoặc năm rưỡi nữa Thời gian rất gấp, ta phải làm nhanh”

- Ngày 9 tháng 3 năm 1945, nhận thấy Nhật sắp lật Pháp đến nơi, Hộinghị Ban thường vụ Trung ương mở rộng được triệu tập ngay trong tối 9 tháng

3 năm 1945 Hội nghị bắt đầu họp ở làng Đình Bảng (Từ Sơn – Bắc Ninh) thìphát xít Nhật nổ súng đánh Pháp ở Hà Nội và trên toàn Đông Dương Hội nghịđoán trước sự thất bại của Pháp, thắng lợi tạm thời của quân đội Nhật và cuộcđảo chính sẽ tạo ra một tình hình khủng hoảng chính trị sâu sắc, làm chonhững điều kiện khởi nghĩa của Đông Dương chưa chín muồi đang đi tới chínmuồi nhanh chóng Vì vậy, Hội nghị đã ra Chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau vàhành động của chúng ta”

- Giữa trưa ngày 13 tháng 8 năm 1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàngcác lực lượng Đồng minh trên sóng phát thanh của Nhật Bản Hồ Chí Minh

nhận định“dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành cho được tự

do độc lập!” Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập Ủy ban khởi

nghĩa toàn quốc và lệnh khởi nghĩa được ban ra kịp thời: “Giờ tổng khởi nghĩa

đã đến! Cơ hội có một cho quân dân Việt-nam vùng dậy giành lấy quyền độc lập cho nước nhà!… Chúng ta phải hành động cho nhanh với một tinh thần vô cùng quả cảm, vô cùng thận trọng! Cuộc thắng lợi hoàn toàn nhất định sẽ về ta!””.

(trích theo Th.s Đinh Thị Thu Hoài - Khoa XDĐ, trường Chính trị Lê Duẩn)

GV đặt các câu hỏi và yêu cầu hs suy nghĩ, trả lời:

1 Thời cơ để giải phóng dân tộc ta được xác định như thế nào trong các

năm 1941, năm 1944, 3/1945 và 8/1945?

2 Vì sao Cách mạng tháng Tám nổ ra nhanh, thành công và ít đổ máu?

3 Hồ Chí Minh và Đảng có vai trò như thế nào đối với thời cơ của cách

mạng tháng Tám 1945?

HOẠT ĐỘNG 3: CÁ NHÂN – TẬP THỂ: CỦNG CỐ BÀI HỌC

1 Thời cơ của cách mạng là gì? Giữa yếu tố chủ quan và khách quan, yếu tố

nào đóng vai trò quyết định?

2 Nêu thời cơ của Việt Nam trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay

 GV liên hệ, mở rộng: thời cơ trong chiến tranh (tổng tiến công và nổi dậyXuân 1975) Trong cuộc sống, thời cơ được vận dụng linh hoạt là khi điều kiệnthuận lợi “thiên thời địa lợi nhân hòa”

PHIẾU HỌC TẬP CHỦ ĐỀ THỜI CƠ TRONG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945

HOÀN

CẢNH CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG THỰC HÀNH CÁCH MẠNG KẾT QUẢ - YN Việt

Nam

trước

tháng

8 năm

1945.

- Thế giới:

……

………

- Đông Dương và VN: …

 Thời cơ: ……….

………

* Hội nghị 3/ 1945: nhận định về: + thời cơ:

+ kẻ thù chính:

+ hình thức đấu tranh: .

+ khẩu hiệu

- Cao trào kháng Nhật cứu nước: + Ở Cao – Bắc – Lạng: ………

………

+ Ở Bắc Kì………

………

+Quảng Ngãi: ………

………

+ Nam Kì: ……….

………

- Ý nghĩa: * HNQS CM Bắc Kì 4/1945 đẩy mạnh công tác chuẩn bị k/n vũ trang: +thốn nhất:

+ thành lập:

- 4/ 1945 ………

- 5/1945: ………

- 6/1945 ………

Việt Nam trong tháng 8/1945 - Thế giới: +9/5………

+8/8/:…….

+9/8:…….

- Đông Dương: +15/8……

-13/8 TW Đảng và tổng bộ Việt Minh quyết định: +lập:………….

+phát lệnh:……

- 14-15/8: HN toàn quốc của Đảng tại Tân Trào: +thông qua:

+quyết định:… ……….

-16-17/8: đại hội - Cách mạng đã nổ ra sớm từ ngày 14/8 - ………… giành chính quyền ở Hà Nội - ………… giành chính quyền ở Huế - ………… giành chính quyền ở Sài Gòn -………vua Bảo Đại thoái vị Chế độ PK chấm - Ý nghĩa: +tạo ra bước ngoặt …………

…………

+đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của…

…………

+mở ra kỉ nguyên:… ………… +Đảng CSĐD trở

quốc dân Tân Trào:

- ………… Bác

Hồ đọc TNĐL, khai sinh nhà nước VNDCCH.

thành:…… +thế giới:

………….

…………

- Nguyên nhân thắng lợi:

+truyền thống:

……

+ sự lãnh đạo của:….

………… +quá trình chuẩn

bị lâu dài:…

………… +quyết tâm cao:

+giải quyết đúng:

…….

+tập hợp lực lượng:……… +phương pháp đấu tranh:…… +kết hợp giữa chuẩn bị và chớp thời cơ:………

Thời cơ cách mạng chín muồi

+ thời cơ: chưa chín muồi

- Cao trào kháng Nhật cứu nước:

+ Ở Cao – Bắc – Lạng: giải phóng các châu, xã, huyện,

- Ý nghĩa:

Là sự chuẩn bị trực tiếp, cuối cùng cho tổng khởi nghĩa CMT8.

+ khẩu hiệu:

đánh đuổi phát xít Nhật.

lập chính quyền mới.

+ Ở Bắc Kì: phát động phong trào phá kho thóc, giải quyết nạn đói.

+Quảng Ngãi: cuộc nổi dậy của tù chính trị nhà lao Ba tơ, lập chính quyền và đội du kích.

+ Nam Kì: Việt Minh hoạt động mạnh, nhất là ở Mĩ Tho, Hậu Giang.

* HNQS CM Bắc Kì 4/1945:

đẩy mạnh công tác chuẩn bị k/n

vũ trang:

+thống nhất:lực lượng vũ trang.

+thành lập:UB quân sự cách mạng Bắc Kì.

- 4/ 1945 lập UB dân tộc giải phóng Việt Nam.

- 5/1945 : VN cứu quốc quân + VN tuyên truyền giải phóng quân = VN giải phóng quân.

- 6/1945 Khu giải phóng Việt Bắc và

+lập UB khởi nghĩa toàn quốc.

+phát lệnh tổng khởi nghĩa.

- 14-15/8 Hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào:

+thông qua kế hoạch k/n.

+ quyết định c/s đối ngoại, đối nội sau khi giành chính

- Cách mạng đã nổ

ra sớm từ ngày 14/8

- 19/8 giành chính quyền ở Hà Nội.

- 23/8 giành chính quyền ở Huế.

- 25/8 giành chính quyền ở Sài Gòn.

- 28/8: CM thắng lợi trong cả nước.

-30/8: vua Bảo Đại thoái vị Chế độ PK sụp đổ.

-2/9: Bác Hồ đọc TNĐL, khai sinh nhà nước

VNDCCH.

- Ý nghĩa:

+ bước ngoặt: chấm dứt sự cai trị của P-N

và Pk.

+đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của CMVN, mở ra kỉ nguyên độc lập-tự do + Đảng CS Đông Dương trở thành đảng cầm quyền +thế giới: góp phần vào chiến tranh chống PX, cổ vũ phong trào GPDT.

- Nguyên nhân thắng lợi:

+truyền thống yêu

-16-17/8: Đại hội quốc dân diễn ra ở Tân Trào:

+tán thành:chủ trương TKN.

+thông qua: 10 chính sách Việt Minh.

+Cử ra: UB dân tộc giải phóng VN.

nước.

+ sự lãnh đạo của Đảng và HCM +quá trình chuẩn bị lâu dài 15 năm.

+quyết tâm cao +đk khách quan thuận lợi.

-Bài học KN:

+giải quyết đúng vấn

đề dân tộc và dân chủ.

+tập hợp lực lượng toàn dân.

+phương pháp đấu tranh: bạo lực CM +kết hợp giữa chuẩn

bị và chớp thời cơ.

Thời cơ cách mạng chín

muồi khi:

 Điều kiện khách quan thuận

lợi (kẻ thù su yyếu, không thể

- Giải thích được lí do Nhật đảo chính Pháp 9/3/1945.

- Phân tích được tác động của tình hình thế giới đối với cách mạng Việt Nam đầu 1945.

- Phân tích được qúa trình chuẩn

bị về đường lối, căn cứ cách

- Đánh giá được sự xuất hiện của thời cơ.

- Đánh giá được vai trò của Hồ Chí Minh

và Đảng

hiện. HN quân sự CM

20/4/1945.

- Nêu được diễn

biến phong trào

kháng Nhật cứu

nước.

mạng, lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, tập dượt quần chúng đấu tranh cho CMT8.

trong việc thúc đẩy thời cơ đến nhanh hơn.

- Phân tích được tác động của tình hình thế giới đến Việt Nam trong tháng 8/1945

- Phân tích được thời cơ của CMT8.

- Đánh giá được “thời

cơ ngàn năm có một” của CMT8 1945.

- Đánh giá được vai trò của Hồ Chí Minh

và Đảng trong việc chớp thời cơ.-

1945 nổ ra có sự kết hợp giữa đấu tranh chính trị

và đấu tranh vũ trang.

- Đánh giá được hình thái của cách mạng tháng Tám 1945.

- Phân tích được

ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm, nguyên nhân thành công của CMT8 1945

- Vận dụng được bài học kinh nghiệm của CMT8 đối với CM giai đoạn sau.

- Liên hệ lịch sử địa phương.

2 3.2 Hệ thống câu hỏi, bài tập đánh giá theo mức độ đã mô tả

Mức độ nhận biết:

1 Trình bày tình hình thế giới và Việt Nam đầu năm 1945

2 Nêu hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa của hội nghị Ban thường vụ trung ươngĐảng 3/ 1945 và hội nghị Quân sự CM Bắc Kì 4/1945

3 Diễn biến, ý nghĩa cao trào kháng Nhật cứu nước trong cách mạng thángTám 1945 là gì?

4 Trình bày sự chuyển biến của tình hình thế giới và Đông Dương trongtháng 8/1945

5 Nêu diễn biến, ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thành công, bài học kinhnhiệm của tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám 1945

Mức độ thông hiểu:

6 Vì sao Nhật tiến hành đảo chính Pháp ngày 9/3/1945?

7 Vì sao sau khi Nhật đảo chính Pháp ngày 9/3/1945 Đảng phát động caotrào kháng Nhật cứu nước?

8 Vì sao khi Nhật đảo chính Pháp ngày 9/3/1945 Đảng có nhận định điềukiện tổng khởi nghĩa chưa chín muồi?

9 Lí do Đảng phát động toàn quốc khởi nghĩa vào tháng 8/1945?

10 Giải thích CMT8 1945 đã nổ ra có sự kết hợp giữa đấu tranh chính trị vàđấu tranh vũ trang

11 Tại sao nói tổng khởi nghĩa CMT8 1945 là cuộc cách mạng dân tộc dânchủ nhân dân?

Mức độ vận dụng:

12 Quá trình chuẩn bị của Đảng ta cho tổng khởi nghĩa cách mạng thángTám (từ đầu năm 1945 đến tháng 8/ 1945)

13 Phân tích thời cơ của cách mạng tháng Tám năm 1945

14 Phân tích tác động của tình hình thế giới đến Việt Nam trong giai đoạn

18 Hình thái của tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm 1945 (phạm

vi, tiến trình , hình thức, phương pháp đấu tranh của cách mạng)

19 Phân tích bài học kinh nghiệm về chớp thời cơ trong cách mạng thángTám 1945 đối với Việt Nam hiện nay

20 Quân và dân thành phố Biên Hòa – Đồng Nai đã giành được chínhquyền như thế nào trong tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945?

IV TÍNH HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI

Qua dạy học thực tế, tôi nhận thấy mỗi một phương pháp dạy họcđều có ưu điểm riêng Việc kết hợp khéo léo các phương pháp trong mỗi chủ

đề tạo được hiệu quả cao của tiết học Đối với dạy học chủ đề “Thời cơ trongcách mạng tháng Tám năm 1945” kết quả được thể hiện rõ nhất qua việc họcsinh hiểu được khái niệm về thời cơ, tầm quan trọng của thời cơ đối với tổngkhởi nghĩa Từ đó, các em vận dụng tốt khái niệm trên trong việc giải thíchnhững nội dung lịch sử có liên quan

Bên cạnh đó, việc dạy học theo chủ đề “Thời cơ trong cách mạngtháng Tám năm 1945” giúp học sinh hiểu một cách toàn diện, sâu sắc hơn vềcuộc cách mạng này Đồng thời năng lực tư duy của học sinh được chú ý pháttriển có hiệu quả, không khí của lớp học sôi nổi Học sinh làm chủ được việctiếp nhận kiến thức và biết cách vận dụng chúng vào cuộc sống một cách linhhoạt

V ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ, KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

Dạy học theo chuyên đề và chủ đề vẫn còn là điều mới đối với giáoviên và học sinh trong tỉnh (được triển khai và áp dụng từ năm 2014 cho khốilớp 10 và lớp 11) Tuy nhiên với đặc điểm là mang tính chuyên sâu và hướngtới phát triển năng lực cho người học nên hiệu quả mà nó đem lại cao Nhưngcũng chính những điều nêu trên mà quá trình chuẩn bị soạn giảng và lên lớp đãphát sinh nhiều khó khăn Vì vậy, để nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học chủ

đề Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945 nói riêng và hình thức dạyhọc theo chủ đề nói chung, tôi có một số kiến nghị:

- Nhà trường cần trang bị đầy đủ hơn nữa về cơ sở vật chất như tranhảnh, tư liệu, bản đồ, lược đồ về tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám 1945,máy chiếu, phòng học bộ môn

- Tạo điều kiện cho giáo viên có thể tiến hành dạy học tại bảo tàng,các di tích lịch sử có liên quan đến cách mạng tháng Tám 1945 tại địa phương

- Tạo điều kiện cho giáo viên hơn trong việc trao đổi, học tập lẫnnhau về dạy học chuyên đề, chủ đề

- Hỗ trợ kinh phí cho giáo viên và học sinh khi tiến hành học tập dãngoại, gặp gỡ các nhân vật lịch sử điển hình

Chủ đề “Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945” là nội dung

quan trọng trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1939-1945 Vìvậy tôi thấy việc thực hiện dạy và học chủ đề này rất cần thiết đối với giáoviên và học sinh, nhất là học sinh tham gia các kì thi học sinh giỏi hoặc chuẩn

bị thi đại học

Dạy học theo chuyên đề, chủ đề là nội dung quan trọng trong đổi mớigiáo dục hiện nay Do đây là hình thức dạy học còn mới và bản thân tác giả

chưa có nhiều kinh nghiệm nên đề tài này không tránh khỏi những hạn chế Vìvậy, tôi rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ quý Thầy cô để đề tàiđược hoàn thiện hơn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

đạo Lễ kỉ niệm 300 năm vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai (1998), Biên

Hòa-Đồng Nai 300 năm hình thành và phát triển, Nxb Đồng Nai.

2 Bộ giáo dục và đào tạo (2008), Lịch sử 12 - Sách giáo khoa, Nxb Giáo

dục, Hà Nội

3 Bộ giáo dục và đào tạo (2008), Lịch sử 12 – Sách giáo viên, Nxb Giáo

dục, Hà Nội

4 Bộ giáo dục và đào tạo (2010), Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ

năng Lịch sử lớp 12, Nxb Giáo dục, Hà Nội.

5 Bộ giáo dục và đào tạo (2014), Tài liệu tập huấn xây dựng các chuyên đề

dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn Lịch sử.

6 Phan Ngọc Liên (CB) (2003), Phương pháp luận sử học, Nxb ĐH Sư

phạm Hà Nội

7 Phan Ngọc Liên (CB) (2008), Đổi mới nội dung và phương pháp dạy học

Lịch sử ở trường phổ thông, Nxb ĐH Sư phạm.

Biên Hòa, ngày 16 tháng 5 năm 2017

Lê Thị Thu Hằng

SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI

TRƯỜNG THPT NGÔ QUYỀN

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Biên Hoà, ngày 17 tháng 05 năm 2017

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Năm học : 2016 - 2017

Tên sáng kiến kinh nghiệm: DẠY HỌC CHỦ ĐỀ: “THỜI CƠ TRONG CÁCH MẠNG THÁNG

TÁM NĂM 1945”

Họ và tên tác giả: LÊ THỊ THU HẰNG Chức vụ: Tổ trưởng

Đơn vị: Trường THPT Ngô Quyền – Đồng Nai.

Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào 1 trong các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực khác)

- Quản lý giáo dục  - Phương pháp dạy học bộ môn: Lịch sử 

- Phương pháp giáo dục  - Lĩnh vực khác: 

Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị  Trong ngành 

1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)

- Đề ra giải pháp hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn 

- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn 

- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình, nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 

2. Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 5 ô dưới đây)

- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao



- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao

- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao 

- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả 

- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình, nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị



3. Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)

- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:

Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong ngành 

- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và dễ đi vào cuộc sống:

Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong ngành 

- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả trong phạm vi rộng:

Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong ngành 

Xếp loại chung: Xuất sắc  Khá  Đạt  Không xếp loại 

Cá nhân viết sáng kiến kinh nghiệm cam kết và chịu trách nhiệm không sao chép tài liệu của người khác hoặc sao chép lại nội dung sáng kiến kinh nghiệm cũ của mình.

Tổ trưởng và Thủ trưởng đơn vị xác nhận đã kiểm tra và ghi nhận sáng kiến kinh nghiệm này đã được tổ chức thực hiện tại đơn vị, được Hội đồng chuyên môn trường xem xét, đánh giá; tác giả không sao chép tài liệu của người khác hoặc sao chép lại nội dung sáng kiến kinh nghiệm cũ của chính tác giả.

NGƯỜI THỰC HIỆN SKKN

Lê Thị Thu Hằng

XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ HIỆU TRƯỞNG

Đào Thị Mỹ Trinh Nguyễn Duy Phúc