SKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyền

SKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyềnSKKN Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyền

(chuyền bóng thấp tay) và phát triển thể lực

V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG 17

MỘT SỐ KINH NGHIỆM NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ LỰC CHO HỌC

SINH THPT ( MÔN BÓNG CHUYỀN )

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Nói đến thể dục thể thao là nói đến một bộ phận của nền văn hóa chung,

là sự tổng hợp những thành tựu khoa học của xã hội và sử dụng những biện pháp chuyên môn để điều khiển sự phát triển thể chất con người một cách có chủ định nhằm nâng cao sức khỏe và nắm được kỹ thuật

Luyện tập thể dục thể thao bồi bổ sức khỏe được Bác Hồ xác định đó là quyền lợi, là trách nhiệm, là bổn phận của mỗi người dân yêu nước: “Việc đó không tốn kém, khó khăn gì, gái trai, già trẻ ai cũng nên làm và ai cũng làm được dân cường thì nước thịnh Tôi mong đồng bào ta, ai cũng gắng tập thể dục Tự tôi ngày nào cũng tập Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói: “Thể dục đem lại những kết quả kỳ diệu lắm, thần kỳ lắm thể dục là biện pháp rất mầu nhiệm và không có gì hơn nó đâu”

Với ngày nay nhờ vào các công trình nghiên cứu khoa học, nhờ nắm vững quy luật khách quan và phát triển thể chất con người nên thể dục thể thao

đã vươn tới và xâm nhập vào tất cả các lãnh vực xã hội, vào việc chuẩn bị chuyên môn cho con người vào các ngành nghề khác nhau Giáo dục thể dục thể thao chẳng những giúp cho việc nâng cao sức khỏe mà còn ảnh hưởng tốt đến các mặt giáo dục khác vì đặc tính quan trọng của thể dục thể thao làm ảnh hưởng của nó tới trạng thái nhạy cảm của con người được biểu thị qua sự phát sinh các tình cảm tốt, vui sướng, hài lòng, lạc quan, đồng thời còn phát triển tốt những chức năng tâm lý như tính thụ cảm, trí nhớ, sự chú ý, sự suy nghĩ Mặt khác trong quá trình tập luyện thể dục thể thao sẽ hình thành những phẩm chất đạo đức cần thiết như ý chí, tính kiên nhẫn,sức mạnh, lòng dũng cảm, quả quyết, sự dẻo dai, tính kỷ luật và tinh thần tập thể

Hiện nay môn thể dục ngày càng cải tiến và đã đưa vào chương trình môn học (các môn thể thao) cùng với việc xây dựng, cải tiến và thúc đẩy xã hội phát triển, loài người đã sáng tạo ra ngày càng nhiều các môn thể thao

Ở tuổi học sinh trung học phổ thông, tính vui tươi, hồn nhiên, hiếu động

là không thể thiếu được trong các em Đặc biệt là mặt tâm sinh lý của các em

có nhiều thay đổi lớn Vì vậy, trong môn thể dục không nên theo khuynh hướng thể dục đơn thuần, máy móc, gây cho các em sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàm chán, dẫn đến phản tác dụng rèn luyện mà phải kích thích, tác động đến hoạt động toàn diện cả về mặt tâm sinh lý ở các em, tạo nên sự hứng thú, giúp các em ham thích, tập luyện tốt hơn

Mặt khác, trong thực tế môn học thể dục có nhiều đối tượng học sinh khác nhau, có em có sức khoẻ tốt, có em sức khoẻ yếu, có em tật bẩm sinh.v.v Sau 9 năm trực tiếp giảng dạy, tôi đã có một số nhận định về môn thể thao (bóng chuyền) lớp 10 Vậy phải làm thế nào với những em không phải

dùng những biện pháp nào? Một câu hỏi đang đặt ra Vậy trên nền tảng GDTC đặt ra, với những phương pháp được sử dụng hợp lý có tác dụng quan trọng đến đối tượng tập luyện kích thích, hay động viên, nhiều phương pháp khác để cho các em có thể tập luyện nâng cao sức khoẻ, phục vụ tốt cho việc học tập

Với những yêu cầu cấp bách trên, tôi quyết định lựa chọn đề tài: “Một số bài tập phát triển kỹ thuật và sức mạnh cho học sinh lớp 10 về môn bóng chuyền

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Cơ sở lý luận

Nhiệm vụ trọng tâm trong trường học là hoạt động của thầy và hoạt động của học sinh, xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo là “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài: và phát triển con người toàn diện trong thời kì mới về các phương diện như “Đức, Trí, Thể, Mỹ” được xây dựng trên

cơ sở ban đầu là hình thành nhân cách cho học sinh để từ đó học sinh có thể kết hợp giữa lý luận với thực tiễn lao động, học tập hoặc học lên bậc học cao hơn

Vậy vấn đề đặt ra là làm thế nào để học sinh nắm vững những tri thức khoa học của bộ môn thể dục một cách có hệ thống từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó…

Đặc trưng của môn thể dục là môn khoa học được đưa vào cấp học, ngành học, là một trong những môn mà tất cả học sinh đều phải hoàn thành trong các cấp học Môn học thể dục là môn mà người học cần phải có sức khoẻ tốt mới hoàn thành tốt được nhiệm vụ mà ngành giáo dục đã đưa ra Mà những phương pháp giáo viên đứng lớp đưa ra phải gây hứng thú yêu thích, đưa các em từ chưa biết đến lòng đam mê môn thể thao mà các em đang được học, đó là vấn đề cần

thiết để chúng ta quan tâm

2 Thực tiễn

2.1 Thuận lợi

- Phân môn thể dục là bộ môn đặc thù đa phần là thực hành nên được sự giúp

đỡ của ban lãnh đạo nhà trường nên giáo viên được cung cấp khá đầy đủ đồ dùng dạy học sân tập Đây cũng là một yếu tố quan trọng để tạo hứng thú tập luyện cho các em

- Khi tiến hành thực hiện đề tài luôn được hướng dẫn tận tình các đồng nghiệp trong tổ, nhóm và sự nhiệt tình của các em

- Ham thích bộ môn bóng chuyền

- Đa số học sinh lớp 10 ngoan, nghiêm túc tập luyện, chấp hành đúng quy định

2.2 Khó khăn

- Nói đến môn thể dục phần lớn các em chỉ cho là môn phụ nên ít quan tâm

- Hiện nay rất nhiều em đam mê các trò chơi trên mạng nên ít tham gia chơi các môn thể thao

- Theo phân công chuyên môn của nhà trường nên rất ít lớp học giáo viên được theo giảng dạy các em liên tục năm học này sang năm học tiếp theo.

- Sân bãi luyện tập ở trường THPT Thanh Bình còn hạn chế

3 Khảo sát

Khảo sát 1:

Trước khi tôi nghiêm cứu về chủ đề này tôi đã khảo sát lớp 10A4gồm 39 em học sinh trường THPT Thanh Bình xã Phú Bình – Tân Phú – Đồng Nai về kỹ thuật đệm bóng (chuyền bóng thấp tay) được kết quả như sau:

Trước khi tôi nghiêm cứu về chủ đề này tôi đã khảo sát lớp 10A2 gồm 40

em học sinh trường THPT Thanh Bình xã Phú Bình – Tân Phú – Đồng Nai về

kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay và được kết quả như sau:

Chuyền bóng cao tay

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

1 Nội dung

Mỗi bộ môn có những phương pháp giảng dạy khác nhau, riêng môn thể dục, quá trình tập luyện các em là ở ngoài trời cho nên khi tập luyện cần có những phương pháp thật sự hợp lý với nội dung giảng dạy, nhằm tạo hứng thú cho các em Phát huy tối đa khả năng tiếp thu, hình dung kĩ thuật động tác của học sinh qua đó giúp học sinh hình thành hoàn thiện những kĩ năng vận động cơ bản nhất, đặc biệt là tiếp thu những kĩ thuật động tác khó đòi hỏi người học phải

có một nền tảng thể lực và có kĩ năng kĩ xảo vận động đã quy định trong chương trình môn học

2 Biện pháp

Đối với môn thể dục, để có một tiết học đạt kết quả cao, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, tập luyện, nắm vững được nội dung bài học, không cần ghi lý thuyết, thực hiện động tác một cách chính xác, hoàn hảo không có dấu hiệu mệt mỏi, chán nản tập luyện cho có, cho xong, phải đảm bảo tốt chất lượng môn học Muốn đạt được những yêu cầu trên, cần phải có những phương pháp thiết yếu sau :

Trước hết giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy Giáo viên phải tập làm mẫu từng động tác, thao tác nhuần nhuyễn, phân tích rõ ràng từng chi tiết, yếu lĩnh kỹ thuật động tác trước khi lên lớp để học sinh hiểu và nắm bắt ngay Đã gọi là làm mẫu thì động tác phải đạt yêu cầu chính xác, đẹp, đúng kỹ thuật Vì những động tác ban đầu dễ gây ấn tượng sâu trong trí nhớ các em Đối với giáo viên không chuyên, giáo viên không có khả năng làm mẫu thì nên cho học sinh quan sát kỹ tranh ảnh, xem phim hoặc có thể bồi dưỡng cán sự, chọn những em có năng khiếu tốt về mặt này để làm mẫu thay cho giáo viên khi giảng dạy động tác mới

Khi giảng giải phân tích kỷ thuật động tác nên ngắn gọn, chính xác, xúc tích dễ hiểu Ngoài trời có thể sử dụng tranh ảnh, biểu đồ để minh hoạ làm tăng

sự chú ý trong các em Do đặc điểm của học sinh lứa tuổi THPT tính hiếu động,

ít tập trung, thích chơi, nhất là khi lên lớp ngoài trời hay bị các yếu tố bên ngoài làm ảnh hưởng Do vậy, để các em học sinh không chán nản, không bị nản trí khi học tập, giáo viên nên đưa những bài tập từ cơ bản, những động tác dễ thực hiện trước Trong tiết học thể dục không nhất thiết phải tuân theo qui định khuôn khổ mà phải luôn luôn thay đổi thêm vào một số tình tiết mới dễ gây hứng thú cho học sinh Như thông qua một số biện pháp trò chơi, thi đua khen thưởng, tăng độ khó Qua đó có thể giúp các em phần nào nắm được kỹ thuật của động tác mà giáo viên cần truyền đạt cho học sinh

2.1 Kỹ thuật đệm bóng (chuyền bóng thấp tay) và một số sai sót thường mắc phải trong khi thực hiện kỹ thuật đệm bóng

2.1.1 Kỹ thuật đệm bóng ( chuyền bóng thấp tay)

Đệm bóng là kỹ thuật quan trọng của bóng chuyền, dùng để đỡ phát bóng,

đỡ đập bóng và cứu bóng

- Chuẩn bị: người đứng ở tư thế trung bình thấp, chân rộng bằng hoặc hơn vai, hai tay co tự nhiên ở hai bên lườn, mắt quan sát bóng

- Động tác: khi xác định chính xác điểm rơi của bóng, hai tay đưa ra đỡ bóng Hai tay duỗi thẳng, hai bàn tay đặt chéo lên nhau và nắm lại, bàn tay nọ bọc lấy bàn tay kia, hai ngón cái song song kề với nhau

Bóng đến tầm ngang hông, cách thân khoảng một cánh tay thì thực hiện đệm bóng Lúc này, hai chân đạp đất duỗi khớp gối, nâng trọng tâm cơ thể và nâng tay Hai tay được chuyển động từ dưới lên và dùng phần giữa cẳng tay đệm dưới bóng Khi hai tay chạm bóng cũng là lúc hơi gập cổ tay xuống dưới làm căng các nhóm cơ cẳng tay, kết hợp với hóp bụng, giữ chắc bả vai và khuỷu tay, toàn thân hơi lao về trước

Nếu bóng đến chậm thì kết hợp đạp chân, nâng tay nhanh để đẩy bóng đi

Nếu bóng đến với tốc độ nhanh, mạnh thì phải ghìm tay để bóng đi theo ý muốn

2.1.2 Một số sai phạm thường mắc phải trong khi thực hiện kỹ thuật đệm bóng

- Di chuyển chậm không kịp đến để đệm bóng

- Hai tay gập ở khớp khuỷu

- Vị trí tiếp xúc bóng không đúng

- Lực tiếp xúc bóng quá mạnh hoặc quá nhẹ

- Thực hiện đệm bóng không vào vị trí chính xác

- Thực hiện hoàn thiện động tác đệm bóng chưa tốt

2.2 Một số bài tập bổ trợ kỹ thuật đệm bóng (hay chuyền bóng thấp tay) và phát triển thể lực

- Đối với môn bóng chuyền, những kĩ thuật và động tác đòi hỏi học sinh phải có thể lực và hình thành những kĩ năng, kĩ xảo tương đối tốt thì mới đảm bảo hoàn hành những nhiệm vụ môn học đưa ra Có nền thể lực tốt hơn và bước đầu hình dung được những yếu lĩnh kĩ thuật cơ bản mà giáo viên cần truyền đạt cho học sinh Do đó, một số động tác bổ trợ kỹ thuật đệm bóng (chuyền bóng thấp tay)

và phát triển thể lực được đưa vào trong các tiết dạy môn bóng chuyền là rất cần thiết, giúp các em có khả năng thực hiện các động tác khó trong bóng chuyền

2.2.1 Tập hình tay đón đỡ bóng và các bước di chuyển (thực hiện không bóng, thực hiện trong các tiết đầu trong phân phối chương trình thể thao tự chọn)

- Chuẩn bị: đứng 4 hàng ngang cự ly rộng so le Tay nắm thành hình tay chính xác

- Động tác: thực hiện các bước đi thường, bước trượt, bước chéo, bước tiến, bước lùi

( Tư thế chuẩn bị)

2.2.2 Bài tập hình tay

- Chuẩn bị: cho các em học sinh thực hiện hai người một cặp đứng cạnh nhau

Em thứ nhất đứng tư thế chuẩn bị của đệm bóng, tay nắm lại theo kỹ thuật hình tay Em còn lại đứng bên cạnh, cầm trái bóng đưa cao ngang dưới ngực

- Động tác: em thứ nhất dùng hai tay cầm ngang trái bóng, duỗi thẳng tay, tầm bóng cao ngang dưới ngực Em thứ hai thực hiện kỹ thuật đệm bóng, duỗi thẳng cẳng tay, xác định đúng điểm tiếp xúc của bóng với cẳng tay Thực hiện tại chỗ

kỹ thuật đệm bóng lên xuống liên tục Bài tập này giúp các em làm quen và xác

định được hình tay, điểm tiếp xúc bóng, biết phối hợp nhịp nhàng toàn thân khi đệm bóng

Tác dụng: giúp sửa sai một số sai phạm thường mắc phải trong kĩ thuật đệm bóng như: đệm bóng không đúng hình tay, vị trí tiếp xúc bóng không đúng, chưa kết hợp nhịp nhàng toàn thân khi thực hiện động tác

- Tác dụng: giúp sửa sai một số sai phạm thường mắc phải trong kĩ thuật đệm bóng như: di chuyển chậm, xác định điểm rơi của bóng chưa chính xác, lực tiếp xúc bóng quá mạnh hoặc nhẹ…

           

2.2.4 Bài tập một người tung bóng, một người đệm bóng

- Chuẩn bị: hai học sinh đứng đối diện cách nhau khoảng 4 – 5m Một em cầm một trái bóng chuyền, em còn lại đứng tư thế chuẩn bị của kỹ thuật đệm bóng

- Động tác: em cầm bóng dùng hai tay tung bóng theo hình vòng cung từ dưới thấp lên cao đến vị trí bạn đối diện Em còn thực hiện đệm bóng trở lại vị trí bạn vừa tung bóng Chụp bóng lại, em cầm bóng tiếp tục tung cho bạn đệm bóng Tiếp tục như vậy sau một khoảng thời gian thì đổi lại

- Tác dụng: giúp sửa sai và rèn luyện một số kỹ năng trong kĩ thuật đệm bóng như: xác định hình tay, điểm tiếp xúc khi đệm bóng, óc quan sát và phán đoán tình huống, lực tiếp xúc bóng vừa đủ, phối hợp cơ thể khi thực hiện đệm bóng…

             

             

2.2.5 Bài tập đệm bóng vào tường

- Chuẩn bị: mỗi học sinh cầm một trái bóng, đứng cách tường khoảng 2 – 3m Đứng tư thế chuẩn bị của kỹ thuật đệm bóng, mắt tập trung vào trái bóng trước mặt

- Động tác: Thực hiện dùng hai tay ném bóng vào tường sao cho bóng nảy ra vừa ngang tầm dưới ngực Thực hiện động tác đệm bóng ngược trở lại cho bóng chạm tường và nảy ra tiếp Những học sinh thực hiện chưa tốt có thể thực hiện từng lần một, những em học sinh thực hiện tốt có thể thực hiện liên tục

- Tác dụng: giúp sửa sai và rèn luyện một số kỹ năng trong kĩ thuật đệm bóng như: xác định hình tay, điểm tiếp xúc khi đệm bóng, óc quan sát và phán đoán tình huống, di chuyển không bóng, lực tiếp xúc bóng vừa đủ, phối hợp cơ thể khi thực hiện đệm bóng, dần phát triển kỹ năng đệm bóng thành kỹ xảo khi thực hiện…

            

2.2.6 Bài tập đệm bóng

* Bài tập 1: Đệm bóng qua lại

- Chuẩn bị: Hai học sinh đứng đối diện nhau, cách nhau khoảng 4 – 5m Đứng tư thế chuẩn bị của kỹ thuật đệm bóng

- Động tác: một học sinh tung bóng, học sinh đối diện đệm bóng ngược trở lại, học sinh tung bóng cũng thực hiện đệm bóng ngược trở lại cho bạn Thực hiện vừa đệm bóng, vừa di chuyển và phán đoán hướng bóng tới

- Tác dụng: giúp sửa sai và rèn luyện một số kỹ năng trong kĩ thuật đệm bóng như: xác định hình tay, điểm tiếp xúc khi đệm bóng, óc quan sát và phán đoán tình huống, di chuyển không bóng, lực tiếp xúc bóng vừa đủ, phối hợp cơ thể khi thực hiện đệm bóng, dần phát triển kỹ năng đệm bóng thành kỹ xảo khi thực hiện…

             

             

* Bài tập 2: Đệm bóng lên vị trí số 3 (vị trí chuyền hai trong thi đấu)

- Chuẩn bị: chia lớp thành hai nhóm, đề cử hai bạn lên vị trí chuyền hai trên gần lưới Giáo viên cũng cử hai cán sự lớp có khả năng tốt về bóng chuyền lên để tung bóng cho bạn

- Động tác: cán sự lớp đứng bên này lưới thực hiện tung bóng qua lưới đến vị trí bạn chuẩn bị đệm bóng Người nhận bóng thực hiện động tác đệm bóng, xác định vị trí điểm rơi, di chuyển và đệm bóng vừa đủ lực sao cho bóng bay theo hình vòng cung lên vị trí số 3 (vị trí chuyền hai) Bạn ở vị trí chuyền hai chụp bóng và gom gọn vào để tiếp tục cho các bạn phía sau thực hiện

- Tác dụng: giúp sửa sai và rèn luyện một số kỹ năng trong kĩ thuật đệm bóng như: xác định hình tay, điểm tiếp xúc khi đệm bóng, óc quan sát và phán đoán tình huống, di chuyển không bóng, lực tiếp xúc bóng vừa đủ, phối hợp cơ thể khi thực hiện đệm bóng, dần phát triển kỹ năng đệm bóng thành kỹ xảo khi thực hiện…

2.3.1 Chuyền và bắt bóng tiếp sức

- Chuẩn bị: chia học sinh trong lớp thành 2 nhóm chơi đều nhau (nam riêng, nữ riêng) Kẻ hai vạch giới hạn cách nhau 2 – 3m, mỗi nhóm chia làm 2 nhóm nhỏ đứng đối diện nhau ở hai bên vạch giới hạn Một trong hai em đứng trên cùng của mỗi nhóm cầm một quả bóng chuyền

- Động tác: khi có lệnh, em cầm bóng nhanh chóng chuyền bóng bằng hai tay trên cao cho đồng đội của mình ở bên kia, sau đó chạy vòng về cuối hàng Em đối diện bắt bóng bằng hai tay, sau đó chuyền bóng bằng hai tay trên cao cho bạn đối diện, rồi chạy về cuối hàng Trò chơi cứ tiếp tục như vậy, nhóm nào xong trước, nhóm đó thắng cuộc Ai để bóng rơi, nhanh chóng nhặt bóng, tiếp tục trò chơi

2.3.2 Chuyền và bắt bóng qua lại giữa hai người

- Chuẩn bị: chia học sinh trong lớp thành 2 nhóm chơi đều nhau (nam riêng, nữ riêng) Kẻ hai vạch giới hạn cách nhau 3 – 4m, mỗi nhóm chia làm 2 nhóm nhỏ đứng đối diện nhau ở hai bên vạch giới hạn Ở giữa vị trí vạch giới hạn là vị trí của người đứng giữa

- Động tác: người ở giữa sân không di chuyển, mà chỉ quay người về phía người chuyền bóng sau đó đưa ray cản không cho bạn chuyền bóng thấp sang bên đối diện Hai nhóm chuyền bóng cho nhau, nếu để bóng chạm tay người đứng ở giữa hoặc để bóng rơi thì phải vào thay thế vị trí người ở giữa và ngược lại

* Lưu ý: đây là nội dung trò chơi áp dụng cho những tiết đầu có nội dung trò chơi này Nếu học sinh đã thực hiện tương đối thành thạo động tác chuyền và bắt bóng bằng hai tay, giáo viên có thể cho người ở giữa được quyền di động để tranh cướp bóng