Tổ chức công tác kế toán tập hơp chi phí và tính giá thành sản phẩm ở Xí nghiệp 61.
Trang 1Lời Nói Đầu
Từ khi đất nớc có chính sách chuyển đổi từ nền kinh tế tự cung tự cấp sangcơ chế thị trờng, nên thực hiện chế độ hạch toán kinh doanh có sự điều tiết củaNhà nớc XHCN Chế độ bao cấp đối với các đơn vị sản xuất đã bị xoá bỏ Nhà n-
ớc giao quyền tự chủ kinh doanh cho các đơn vị kinh tế, xí nghiệp tự hạch toánkinh doanh Trong nền kinh tế thị trờng, nếu không có sự năng động, sáng tạo,kịp thời nắm bắt các thời cơ có thể dẫn tới phá sản hay giải thể Đây là đặc tínhvốn có của cơ chế thị trờng
Cũng nh các đơn vị khác, Xí nghiệp 61 đã hoà mình vào nền kinh tế thị tr ờng, vợt qua những khó khăn bớc đầu để tự khẳng định mình Xí nghiệp côngnghiệp là nơi diễn ra các hoạt động sản xuất kinh doanh đòi hỏi phải có sự đổimới ở tất cả các khâu trong quá trình sản xuất Trong đó công tác tổ chức hạchtoán phải thực sự hợp lý, khoa học thì mới đáp ứng đợc yêu cầu đòi hỏi của nềnkinh tế thị trờng có nh vậy thì mới đạt hiệu quả trong quá trình sản xuất Sảnxuất ra của cải vật chất là cơ sở tồn tại và phát triển của xã hội loài ngời Sảnxuất càng nhiều đòi hỏi quá trình trao đổi sản phẩm diễn ra càng phong phú đadạng Vì vậy các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì nhiệm vụ của cácdoanh nghiệp không chỉ sản xuất ngày càng nhiều sản phẩm mới với chất lợngcao mà còn phải tìm mọi cách hạ giá thành sản phẩm Sản phẩm có chất lợng tốt,mẫu mã phong phú, giá thành hạ là tiền đề tích cực để doanh nghiệp kích thíchtiêu dùng, tăng vòng quay vốn đem lại lợi nhuận tối đa từ đó tăng tích luỹ chodoanh nghiệp và nâng cao đời sống công nhân Để đạt đợc điều đó doanh nghiệpphải điều tiết hợp lý các chi phí trong sản xuất, tính toán chính xác giá thành sảnphẩm Vì vậy tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thànhsản phẩm là yếu tố cần thiết mà các doanh nghiệp quan tâm Sau thời gian thựctập tại Xí nghiệp 61 với những kiến thức đã học ở trờng với những kiến thức thuthập đợc trong đợt thực tập Đợc sự hớng dẫn của giáo viên, sự hớng dẫn củalãnh đạo và phòng tài chính của Xí nghiệp tôi đã đi sâu nghiên cứu chuyên đề:
-Tổ chức công tác kế toán tập hơp chi phí và tính giá thành sản phẩm ở Xí
Y
nghiệp 61 ”
Nội dung của chuyên đề gồm ba phần:
Phần I: Đặc điểm chung về sản xuất kinh doanh của xí nghiệp
Trang 2Phần II : Tình hình thực tế về tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản
xuất và tính giá thành ở xí nghiệp.
Phần III: Một số ý kiến và kết luận
Phần I:
đặc điểm chung về sản xuất kinh doanh của xí nghiệp
I- Đặc điểm chung của xí nghiệp.
Xí nghiệp 61 là đơn vị trực thuộc của Bộ T lệnh Hoá học là một doanhnghiệp Nhà nớc có t cách pháp nhân và thực hiện hạch toán kinh tế độc lập, Xínghiệp 61 đóng tại thị xã Sơn Tây - tỉnh Hà Taya
* Tổng diện tích : 30.500m2
* Diệnt ích sản xuất là: 20.000m2
Mặt hàng mà Xí nghiệp chuyên sản xuất là hàng trang bị khí tài hoá họcnh: lựu đạn, súng M72, đạn tín hiệu, khói nguỵ trang, pháo sáng
1- Lịch sử hình thành và phát triển của Xí nghiệp 61.
Tiền thân của Xí nghiệp 61 là Xởng khí tài (X61) nằm ở thị xã Sơn Tây
-Hà Tây Hoạt động chủ yếu của X61 là sản xuất, sửa chữa, cải tiến đơn thuần vũkhí trang bị khí tài của Liên Xô và các nớc xã hội chủ nghĩa cung cấp, đảm bảo
Trang 3cho bộ đội phòng chống có hiệu quả chất độc của Mỹ Lúc bấy giờ máy mócthiết bị còn cũ kỹ, công nghệ sản xuất thô xơ lạc hậu.
Vào ngày 15 tháng 8 năm 1967 theo quyết định 415/QĐMT của Bộ Tổngtham mu, Xí nghiệp 61 chính thức thành lập Qua 35 năm xây dựng và phát triển
Xí nghiệp đã phấn đấu không ngừng lập nhiều thành tích trong công tác đảm bảo
đầy đủ khí tài cho bộ đội góp phần vào công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nớc Là một Xí nghiệp công nghiệp chuyên sản xuất, sửa chữa khí tài đặcchủng nên sản phẩm rất đa dạng, phong phú gồm nhiều công đoạn đòi hỏi kỹthuật cao
Do yêu cầu nhiệm vụ, đòi hỏi của quân đội ngày càng cao nên từ năm
1991 đến nay Xí nghiệp có nhiều tiến bộ trong sửa chữa, sản xuất quy mô sảnxuất đã đợc mở rộng, máy móc thiết bị đã đợc trang bị hiện đại, biên chế côngnhân ngày càng đông và trình độ kĩ thuật cao nên lao động có hiệu quả hơn Xínghiệp đã đảm bảo công ăn việc làm cho hơn 200 công nhân so với các đơn vịhạch toán toàn phần trong toàn quân Là một đơn vị có t cách pháp nhân chịu sựquản lý trực tiếp của Bộ T lệnh Hoá học và Bộ Quốc phòng
Một số chỉ tiêu đã đạt đợc trong vài năm gần đây:
vị trong toàn quân
Xí nghiệp tổ chức bộ máy quản lý theo mô hình trực tuyến chức năng,thực hiện chế độ quyền một thủ trởng Đứng đầu là Giám đốc là ngời điều hànhchiến lợc hoạt động của Xí nghiệp, tham mu cho giám đốc là các phó giám đốc
điều hành trực tiếp hoạt động của các phòng ban
Sơ đồ quản lý của xí nghiệp 61
Ban giám đốc xí nghiệp
Trang 42.1 Các phân xởng trực thuộc: Hiện xí nghiệp có 4 phân xởng
- Về sản xuất: Sản xuất bình tiêu độc, lựu đạn khói, hộp đựng keo, hộp lấymẫu, than hoạt tính theo quy trình khép kín từng phân xởng với số lợng đợc Tlệnh Binh chủng giao, ngoài ra còn sản xuất theo hợp đồng với các đơn vị trongtoàn quân Gồm hai phân xởng:
+ Phân xởng cơ khí: Chuyên mọi việc về cơ khí nh gò hàn, rèn, tiện,nguội, đảm bảo cho các phân xởng khác với nguyên vật liệu chính là kim loại
đen, kim loại màu
+ Phân xởng hoá chất: Sản xuất các sản phẩm hoá học nh: pha trộn hỗnhợp Nguyên vật liệu chính là hoá chất nh: Kaliclorat, amoniclorua, antraxen,axit sunphuarit, axit các loại
- Về cải tiến và sửa chữa: gồm 2 phân xởng
+ Phân xởng xe máy: sửa chữa các loại xe đặc chủng, xe vận tải, xe chỉhuy, đóng mới và sửa chữa thùng xe
+ Phân xởng khí tài: sửa chữa khí tài đặc chủng nh máy đo phóng xạ, hiệuchỉnh máy đo phóng xạ, cải tiến súng và đạn pháo
2.2 Chức năng, nhiệm vụ các phòng ban.
- Ban Giám đốc: Điều hành hoạt động của Xí nghiệp Giám đốc xí nghiệp
do cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm, có quyền quyết định mọi công việc của Xínghiệp theo đúng kế hoạch Ngoài ra Giám đốc có quyền tuyển chọn công nhântheo yêu cầu sản xuất, có quyền khen thởng và kỷ luật đối với cán bộ công nhânviên
Quản đốcphân xởng
Phân x ởng cơ
khí Phân x ởng hoá chất Phân x ởng khí tài Phân x ởng xe máy
Trang 5- Phòng kỹ thuật - KCS: Tham mu cho Giám đốc công tác quản lý và nângcao chất lợng sản phẩm Tất cả các sản phẩm trớc khi xuất xởng phải đợc kiểm tra
đánh giá Quản lý, thiết kế định mức toàn bộ vật t sản xuất sản phẩm
- Phòng tài chính kế toán: Bộ máy kế toán của Xí nghiệp đợc tổ chức theohình thức kế toán tập trung Phòng kế toán thực hiện toàn bộ công tác kế toán.Nhiệm vụ chính ghi chép lập chứng từ theo đúng quy định của Nhà nớc Tậptrung chứng từ theo một trình tự hợp lý, tổng hợp thực hiện kế hoạch sản xuất.Quản lý tài chính và chỉ đạo cho các nhân viên kinh tế thực hiện các pháp lệnh
về tài chính, thanh quyết toán từng kỳ theo kế hoạch Đến cuối kỳ hạch toántham mu cho Giám đốc về quá trình phân tích hoạt động tài chính kinh tế của Xínghiệp
Biên chế phòng kế toán gồm 4 ngời:
Một kế toán theo dõi vật liệu từ khâu thu mua đến khâu sản xuất đồng thờitheo dõi TSCD, tập hợp chi phí, tính giá thành sản phẩm
Một kế toán tiền lơng, theo dõi các khoản phải trả cho công nhân viên, hạ
sĩ quan, chiến sĩ và tập hợp để quyết toán với trên (kế toán theo dõi ngân sách ờng xuyên)
th-Một thủ quỹ theo dõi tiền mặt và tiền gửi ngân hàng
Sơ đồ bộ máy kế toán XN61
Căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất và quản lý Xí nghiệp 61 hạch toán
kế toán theo phơng pháp kê khai thờng xuyên và hình thức kế toán là nhật kýchứng từ
Thủ quỹChứng từ gốc,
bản phân bổ
Sổ thẻ kế toán chi tiết
Sổ quĩ
Nhật ký chứng từBảng kê
Sổ cái Báo cáo tổng hợp sổ, thẻ chi tiết
Trang 6Ghi chú:
Ghi hàng ngàyGhi cuối ngày
Đối chiếu, kiểm tra
* Các loại sổ sách kế toán sử dụng:
- Sổ kế toán tổng hợp các nhật ký chứng từ, sổ cái các tài khoản, bảng kê
- Sổ kế toán chi tiết: Sổ kế toán chi tiết tài sản cố định, nguyên vật liệu,thành phẩm
3 Quy trình sản xuất của Xí nghiệp.
3.1 Khâu chuẩn bị: Phòng kế hoạch vật t lãnh đạo thủ tục xuất nhập vật
liệu đồng thời bộ phận kỹ thuật kiểm tra bản vẽ, cân đối, kiểm tra nguyên phụliệu và chuẩn bị những t liệu cần thiết để triển khai sản xuất
3.2 Khâu sản xuất: Mỗi phân xởng có một vài sản phẩm riêng đặc thù
của mình
Mỗi mặt hàng có yêu cầu kĩ thuật về qui trình sản xuất, về nguyên vật liệuchính, phụ và thời gian khác nhau, trải qua nhiều giai đoạn hoàn thành sản phẩmkhác nhau Ví dụ: để sản xuất lựa đạn khói vỏ nhựa trải qua khâu sàng, nghiền,trộn hoá chất đóng hỗn hợp chất tạo khói vào hộp nhựa, bảo quản gián nhãn
Trang 7mác, niêm phong, gia công chế biến chi tiết cơ khí, những nơi phát sinh chi phí
sẽ đợc hạch toán cho toàn phân xởng hoá chất
Khi sản phẩm đợc hoàn thành ở các phân xởng phải đợc phòng kĩ thuậtKCS kiểm tra đánh giá rồi mới nhập kho xí nghiệp
3.3 Khâu tiêu thụ: Bộ phận giao hàng có nhiệm vụ làm thủ tục xuất hàng
và làm thủ tục vận chuyển đến nơi hợp đồng kinh tế qui định
Sơ đồ tổ chức sản xuất tại xí nghiệp 61
Khâu chuẩn bị Nhập vật liệu Kiểm tra Lệnh định mức Bản vẽ
Khâu sản xuất Px cơ khí Px xe máy Px khí tài Px hoá chất
Khâu tiêu thụ trong toàn quânĐơn vị hoá học KCS Kho XN
Trang 8Phần II:
Tình hình thực tế về tổ chức công tác kế toán
tập hợp chi phí Và tính giá thành
1 Tình hình thực tế.
Sản phẩm của Xí nghiệp là hàng trang bị kĩ thuật nh: Súng đạn, ống trinh
độc, lựu đạn, khói cay nguỵ trang, sửa chữa xe đặc chủng phục vụ SSCĐ dovậy đòi hỏi độ chính xác cao
Do qui trình sản xuất phức tạp, sản phẩm nhiều loại khác nhau Vì vậycông tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm gặp nhiều khó khăn
và đây cũng là vấn đề vớng mắc ở phòng kế toán của Xí nghiệp
2 Tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất.
2.1 Đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất.
Đối tợng tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm đợc xác định là toàn
bộ qui trình sản xuất theo từng phân xởng
- Phân xởng Hoá chất có các sản phẩm nh: các sản phẩm hoá học
- Phân xởng cơ khí: sản phẩm là chi tiết xe máy
- Phân xởng sửa chữa xe máy khí tài đặc chủng: Những xe hoàn chỉnh vàkhí tài lẻ đặc chủng dùng cho bộ đội huấn luyện toàn quân
Chi phí sản xuất chung
Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất tại các PX hoàn toàn độc lập
Trang 9Phạm vi tập hợp chi phí đợc xác định:
- Nơi phát sinh chi phí: tại các phân xởng
- Nơi chịu chi phí là sản phẩm hoàn thành nhập kho
Toàn bộ chi phí sản xuất của các phân xởng đợc tập hợp:
+ Toàn bộ chi phí sản xuất tập hợp chung cho phân xởng không tách rờicác bộ phận
+ Nguyên liệu chính và phụ đợc xuất cho 1 phân xởng
Để tập hợp chi phí sản xuất Xí nghiệp dùng cả phơng pháp trực tiếp vàgián tiếp
A- Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu.
Nguyên vật liệu trực tiếp là cơ sở cấu thành thực thể chính sản phẩm làhoá chất (Kaliclorat, Amôniclorua, Axitsunphuric, Axitclohyđrit ), hộp nhựa,keo, thuỷ tinh, nhựa, kim loại đen, kim loại màu
Nguyên vật liệu chính phát sinh ở phân xởng Hoá chất đợc tập hợp chi phí
và tính giá thành sản phẩm tập trung ở phân xởng Hoá chất
Nguyên vật liệu phụ, bảo hộ lao động cùng tham gia vào sản xuất nh: kimloại đen (thép lá, thép tròn ) sơn quân sự, sơn chống gỉ
Nguyên tắc xuất dùng vật liệu để sản xuất:
Căn cứ vào kế hoạch sản xuất, nhu cầu thực tế và định mức tiêu haonguyên vật liệu, phân xởng lập một phiếu yêu cầu xuất kho vật liệu, ghi danhmục vật liệu cần lĩnh cụ thể về số liệu:
- Phiếu xuất kho vật t đợc viết 2 liên:
Một liên lu lại ở phòng kế toán để cuối kỳ xác định thực tế vật liệu xuấtdùng, lập bảng phân bổ
Một liên chuyển cho thủ kho rồi chuyển vật t về phân xởng
Kế toán căn cứ vào phiếu xuất kho ghi sổ chi tiết vật t theo số lợng và địa
điểm phát sinh chi phí
Số lợng và giá trị xuất dùng trong kỳ đợc tính toán theo phơng pháp nhậptrớc xuất trớc Theo phơng pháp này vật liệu nào nhập trớc thì xuất trớc Vậy số
Trang 10vật liệu tồn đầu kỳ sẽ đợc xuất đầu tiên và tiếp tục đến số mua vào trong kỳ theotrình tự thời gian.
Ví dụ: Theo kế hoạch tháng 4/2007 Xí nghiệp xuất dùng một số vật liệu đểsản xuất 1.000 hộp phát khói tại các phân xởng nh sau:
Nhập kho: Sản xuất hộp khói vỏ nhựa theo kế hoạch tháng 4/2007
Phiếu xuất kho
Số: 114/02 VLNgời nhận: Ninh Tiến Bộ phận: Phân xởng hoá chất
Nhập kho: Sản xuất khói vỏ nhựa theo kế hoạch tháng 4/2007
Trang 11Căn cứ vào phiếu xuất kho kế toán ghi trị giá xuất dùng trong tháng:
1- Amoniclorua = 125 x 7.500 + 2332 x 8000 = 19.593.500
2- Kaluclorat = 528 x 12.000 + 2721 x 12.000 = 38.988.000
3- Axitsunfuric = 217 x 8000 + 2555 x 8.200 = 22.687.000
Tổng chi phí nguyên vật liệu để sản xuất lựu đạn khói theo kế hoạch tháng
4 là 81.268.500 đồng Thể hiện qua bảng phân bổ vật liệu
Số ngày đợc ghi vào bảng phân bổ nguyên vật liệu trực tiếp nh sau:
B Kế toán tập hợp chi phí nhân công trực tiếp.
Khoản tiền lơng của công nhân trực tiếp chính chiếm tỉ trọng nhỏ trongtổng chi phí giá thành sản phẩm gồm cả tiền lơng và phụ cấp độc hại của côngnhân sản xuất Tổng số trích BHXH, BHYT và KPCĐ là 19% trên tổng số lơngphải trả công nhân và tính vào giá thành sản phẩm
Tiền lơng đợc hạch toán vào TK 334 - Chi phí phải trả công nhân viên
Các khoản bảo hiểm đợc hạch toán vào TK 338 - Chi phí phải trả, phải nộpkhác là 19%
Hiện nay Xí nghiệp áp dụng 2 hình thức trả lơng: Lơng thời gian và lơngsản phẩm
Trả lơng thời gian căn cứ vào bậc lơng công nhân và thời gian làm việcthực tế:
Tiền lơng
450.000 x Hệ số lơng
22 ngàyHình thức trả lơng sản phẩm thì căn cứ vào số lợng sản phẩm hoàn thành
* Cách tính lơng:
Trang 12Những việc ghi chép ban đầu (số lợng sản phẩm lao vụ ngày công, làmviệc theo thời gian) của công nhân sản xuất Nhân viên thống kê tiền lơng tínhtoán tiền lơng của công nhân trên cơ sở khoán số công, sau đó tập hợp bảng lơngchung cho các tổ sản xuất của từng phân xởng và gửi lên phòng kế toán trên cơ
sở bảng lơng, kế toán khấu trừ các khoản vay nợ của công nhân viên (nếu có)
Để xác định tiền lơng thực tế đợc nhận của công Trên cơ sở tiền lơng thực tế củacông nhân kế toán tiến hành trích BHXH, BHYT, KPCĐ và tổng số trích là 19%tổng tiền lơng thực tế để tính ra số thực lĩnh của công nhân viên
Sau đây là phiếu lơng của công nhân do nhân viên thống kê tiền lơng lậpgửi lên phòng kế toán
Phiếu tính tiền lơng
Tháng 4 năm 2007Công nhân: Nguyễn Văn Hạnh
Tổ: Trộn hỗn hợp khói Phân xởng: Hoá chất
Trong tháng 4 năm 2007 kế toán tập hợp đợc tổng tiền lơng phải trả côngnhân sản xuất tại phân xởng hoá chất là 11.000.000 đồng
Từ tổng chi phí tiền lơng phải trả công nhân sản xuất kế toán tính ra đợcBHXH, BHYT, KPCĐ là 19% vào chi phí sản xuất
Trang 13TK 338.3 (15%)
TK 338.4 (2%) Cộng
01 TK 622.1 Phân xởng hoá chất 11.000.00
0 220.000 1.650.000 220.000 13.090.000
02 TK 622.2 Phân xởng cơ khí 10.000.00
0 200.000 1.500.000 200.000 11.900.000
03 TK 622.3 Phân xởng xe máy 9.000.000 180.000 1.350.000 180.000 10.710.000
0 600.000 4.500.000 600.000 35.700.000
C Kế toán tập hợp chi phí sản xuất chung.
Chi phí sản xuất chung là những chi phí quản lý phân xởng, khấu hao tàisản cố định và các chi phí sản xuất liên quan đến đối tợng chịu chi phí
Những chi phí phát sinh sẽ đợc hạch toán vào những khoản mục chi phísản xuất chung theo từng yếu tố cụ thể thì phải tiến hành phân bổ cho từng chiphí đối tợng tập hợp chi phí theo đối tợng phù hợp
Do đặc thù đơn vị sản xuất hàng đặc chủng mỗi phân xởng chi sản xuấtmột mặt hàng nhất định, chi phí sản xuất tập trung về một phân xởng chuyêntrách mặt hàng nên tại phân xởng hoá chất sản phẩm hộp khói không phát sinhnghiệp vụ phân bổ chi phí chung mà chỉ tiến hành tập hợp chi phí sản xuất chungtrực tiếp cho từng phân xởng
Chi phí sản xuất chung đợc tập hợp vào TK 627 theo trình tự:
Trích BHXH, BHYT, KPCĐ của nhân viên phân xởng hoá chất cụ thể nhsau: 3.000.000 x 19% = 570.000 VND
BHXH = 3.000.000 x 15% = 450.000 VND
BHYT = 3.000.000 x 2% = 60.000 VND