Bước vào thế kỉ 21, đất nước ta đang đứng trước những cơ hội và thách thức nhất định, những mặt tích cực và tiêu cực của nó không ngừng tác động vào sự phát triển của đất nước, vào đời sống xã hội của mỗi người dân. Đặc biệt là tác động vào giới trẻ hiện nay, một lực lượng nòng cốt trong công cuộc xây dựng đất nước thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa, làm cho họ có những lối sống lệch lạc, gây tổn hại đến nguồn lự của đất nước. Hồ Chí Minh đã có câu: “ Vì sự nghiệp mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” hay câu: “Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”. Qua đó, ta thấy được tầm quan trọng của giới trẻ nên việc định hướng đúng cho giới trẻ, ngặn chặn những ảnh hưởng xấu của nền kinh tế thị trường tác động đến họ là rất cần thiết và cần được sự quan tâm của xã hội, các cơ quan ban ngành và đặc biệt là phải giáo dục họ để họ có kiến thức, qua đó có thể tự sàn lọc những gì tốt cho bản thân mình và cho xã hội. Cho đến nay thì những ảnh hưỏng xấu của nền kinh tế thi trường đến xã hội Việt Nam là không thể chối cãi. Hiện nay, những giá trị truyền thống của người Việt Nam đang dần mai một, con người Việt Nam cũng đang có những lệch lạc cả trong suy nghĩ, văn hóa ứng xử. Tình trạng sống thử và quan hệ tình dục trước hôn nhân đang dần diễn ra ngày càng nhiều trong đời sống tình cảm của các bạn trẻ hiện nay. Hiện tượng này không chỉ cho thấy sự lệch lạc suy nghĩ của đa số giới trẻ mà còn là nguồn gốc của các căn bệnh lây lan qua đường tình dục. Và đồng thời nó còn làm gia tăng các tệ nạn xã hội như bạo lực, giết người, mại dâm nam,... hay tự sát do áp lực tâm lý. Vì vậy chúng ta cần phải có những biện pháp cấp bách để giải quyết tình trạng này. Trong nhiều hiện tượng tiêu cực trong xã hội như vậy thì hiện nay đang nổi lên vấn đề bạo lực trong tình yêu. Tình yêu vốn là cái gì đó đẹp đẽ nhất trong đời sống tinh thần của các bạn trẻ, nhưng những hành động bạo lực trong tình yêu đã phần nào làm mất đi vẻ đẹp của thứ tình cảm này. Như gần đây xảy ra một vụ việc đã làm cho xã hội bàn hoàng khi Nguyễn Đức Nghĩa giết người yêu cũ của mình ,chỉ vì những lí do rất ngớ ngẩn mà mạng sống của một con người đã bị tước đi, thân thể bị hành hạ. Không chỉ vụ việc trên đã được báo chí nhắc đến mà hiện nay có rất nhiều vụ việc tương tự như vậy đang được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng. Những điều trên cho thấy tình trạng bạo lực trong tình yêu đang diễn ra hết sức phức tạp và dưới nhiều hình thức khác nhau. Đây là điều đáng báo động để các cơ quan ban ngành và xã hội phải chung sức bắt tay vào để cùng nhau tìm hiểu ra những nguyên nhân của các vụ việc trên, từ đó đưa ra những ý kiến đề xuất nhằm hạn chế tình trang trên. Chính vì yêu cầu cấp thiết đó mà em mạnh dạng chọn đề tài “ Nguyên nhân tâm lý xã hội dẫn đến bạo lực trong tình yêu và ảnh hưởng của nó đối với giới trẻ hiện nay” làm chuyên đề nghiên cứu môn học 2. Mục tiêu nghiên cứu Làm rõ nguyên nhân tâm lý xã hội dẫn dến hiện tượng bạo lực trong tình yêu. Làm rõ ảnh hưởng của bạo lực trong tình yêu đối với tâm lý giới trẻ hiện nay. Đưa ra một số ý kiến đề xuất nhằm khắc phục tình trạng bạo lực trong tình yêu. 3. Đối tượng nghiên cứu Bạo lực trong tình yêu 4. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu bạo lực trong tình yêu Thời gian nghiên cứu: từ năm 2009 đến nay Không gian: Các trường đại học trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh như: trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn; Cao đẳng Hải quan… 5. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu đề tài, người nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mácleenin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Ngoài ra còn dựa trên một số phương pháp: Phương pháp quan sát Phương pháp thu thập tài liệu Phương pháp tổng hợp Phương pháp điều tra xã hội học 6. Bố cục Ngoài phần mở đầu và kết luận bố cục được chia làm 2 chương Chương 1: Nguyên nhân tâm lý – xã hội dẫn đến bạo lực trong tình yêu Chương 2: Ảnh hưởng của bạo lực trong tình yêu đến tâm lý giới trẻ hiện nay Dự báo và một số ý kiến đề xuất
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết
Bước vào thế kỉ 21, đất nước ta đang đứng trước những cơ hội và tháchthức nhất định, những mặt tích cực và tiêu cực của nó không ngừng tác độngvào sự phát triển của đất nước, vào đời sống xã hội của mỗi người dân Đặcbiệt là tác động vào giới trẻ hiện nay, một lực lượng nòng cốt trong công cuộcxây dựng đất nước thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa, làm cho họ cónhững lối sống lệch lạc, gây tổn hại đến nguồn lự của đất nước
Hồ Chí Minh đã có câu: “ Vì sự nghiệp mười năm trồng cây, vì lợi íchtrăm năm trồng người” hay câu: “Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội” Qua đó, tathấy được tầm quan trọng của giới trẻ nên việc định hướng đúng cho giới trẻ,ngặn chặn những ảnh hưởng xấu của nền kinh tế thị trường tác động đến họ làrất cần thiết và cần được sự quan tâm của xã hội, các cơ quan ban ngành và đặcbiệt là phải giáo dục họ để họ có kiến thức, qua đó có thể tự sàn lọc những gìtốt cho bản thân mình và cho xã hội
Cho đến nay thì những ảnh hưỏng xấu của nền kinh tế thi trường đến xãhội Việt Nam là không thể chối cãi Hiện nay, những giá trị truyền thống củangười Việt Nam đang dần mai một, con người Việt Nam cũng đang có nhữnglệch lạc cả trong suy nghĩ, văn hóa ứng xử Tình trạng sống thử và quan hệ tìnhdục trước hôn nhân đang dần diễn ra ngày càng nhiều trong đời sống tình cảmcủa các bạn trẻ hiện nay Hiện tượng này không chỉ cho thấy sự lệch lạc suynghĩ của đa số giới trẻ mà còn là nguồn gốc của các căn bệnh lây lan qua đườngtình dục Và đồng thời nó còn làm gia tăng các tệ nạn xã hội như bạo lực, giếtngười, mại dâm nam, hay tự sát do áp lực tâm lý Vì vậy chúng ta cần phải cónhững biện pháp cấp bách để giải quyết tình trạng này
Trong nhiều hiện tượng tiêu cực trong xã hội như vậy thì hiện nay đangnổi lên vấn đề bạo lực trong tình yêu Tình yêu vốn là cái gì đó đẹp đẽ nhấttrong đời sống tinh thần của các bạn trẻ, nhưng những hành động bạo lực trongtình yêu đã phần nào làm mất đi vẻ đẹp của thứ tình cảm này Như gần đây xảy
ra một vụ việc đã làm cho xã hội bàn hoàng khi Nguyễn Đức Nghĩa giết ngườiyêu cũ của mình ,chỉ vì những lí do rất ngớ ngẩn mà mạng sống của một conngười đã bị tước đi, thân thể bị hành hạ Không chỉ vụ việc trên đã được báochí nhắc đến mà hiện nay có rất nhiều vụ việc tương tự như vậy đang đượcđăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng
Những điều trên cho thấy tình trạng bạo lực trong tình yêu đang diễn rahết sức phức tạp và dưới nhiều hình thức khác nhau Đây là điều đáng báo động
để các cơ quan ban ngành và xã hội phải chung sức bắt tay vào để cùng nhautìm hiểu ra những nguyên nhân của các vụ việc trên, từ đó đưa ra những ý kiến
đề xuất nhằm hạn chế tình trang trên Chính vì yêu cầu cấp thiết đó mà em
mạnh dạng chọn đề tài “ Nguyên nhân tâm lý xã hội dẫn đến bạo lực trong tình
Trang 2yêu và ảnh hưởng của nó đối với giới trẻ hiện nay” làm chuyên đề nghiên cứu
môn học
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Làm rõ nguyên nhân tâm lý xã hội dẫn dến hiện tượng bạo lực trong tình yêu.
- Làm rõ ảnh hưởng của bạo lực trong tình yêu đối với tâm lý giới trẻ hiện nay.
- Đưa ra một số ý kiến đề xuất nhằm khắc phục tình trạng bạo lực trong tình
yêu
3 Đối tượng nghiên cứu
Bạo lực trong tình yêu
4 Phạm vi nghiên cứu
-Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu bạo lực trong tình yêu
- Thời gian nghiên cứu: từ năm 2009 đến nay
-Không gian: Các trường đại học trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh như: trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn; Cao đẳng Hải quan…
5 Phương pháp nghiên cứu
- Trong quá trình nghiên cứu đề tài, người nghiên cứu dựa trên cơ sở phương
pháp luận của chủ nghĩa Mác-leenin, tư tưởng Hồ Chí Minh Ngoài ra còn dựatrên một số phương pháp:
Ngoài phần mở đầu và kết luận bố cục được chia làm 2 chương
Chương 1: Nguyên nhân tâm lý – xã hội dẫn đến bạo lực trong tình yêu
Chương 2: Ảnh hưởng của bạo lực trong tình yêu đến tâm lý giới trẻ hiện nay-
Dự báo và một số ý kiến đề xuất
Trang 3Chương 1: Nguyên nhân tâm lý – xã hội dẫn đến bạo lực trong
“vô tình của số phận” đã khiến hai người đến và yêu nhau…
Tình yêu là một khái niệm đa nghĩa trong cách diễn đạt và cách hiểu củangười Việt Tình yêu, theo nghĩa chung nhất, là trạng thái tình cảm của chủ thểnày đối với một chủ thể khác ở mức cao hơn sự thích thú và phải nảy sinh ýmuốn được gắn kết với chủ thể đó ở một khía cạnh hay mức độ nhất định
Chủ thể của tình yêu, ngoại trừ một số trương hợp được nhân cách hóa,còn lại là con người Chủ thể tác động của tình yêu thì rất đa dạng, có thể là bất
kì thứ gì, từ đơn giản đến phức tạp, từ nhỏ bé đến vĩ đại, từ hữu hình đến vôhình…
Tình yêu giữa hai giới tính nam và nữ (hoặc tình cảm tương tự giữanhững người cùng giới) được định nghĩa là "Hệ quả của sự kết hợp giữa bảnnăng và trí tuệ của con người"
Định nghĩa trên hình thành từ khái niệm "bản năng con người" và "trítuệ con người" Theo Trết học : tình yêu là một loại tình cảm giữa người vàngười, hướng con người đến Chân, Thiện, Mỹ
Bản năng con người được nhìn nhận trong đây là những hành độngsuy nghĩ sẵn có từ trong tự nhiên trong đó có việc giao cấu để duy trì nòigiống (giữa hai giống đực và cái), việc tụ tập số đông - kết hợp nhiều cá thể đểđạt mục đích sinh tồn, v.v…
Trong xã hội loài người phát triển, với bộ óc thông minh, hay trongđây gọi là "trí tuệ" cho phép con người không chỉ dừng lại ở việc kết hợp cáthể hay giao cấu đơn thuần như ở động vật mà còn hình thành vô số nhữngbiểu hiện quan tâm, chăm sóc, bảo vệ lẫn nhau
Từ hai yếu tố trên, tình yêu trở thành điều tất yếu trong xã hội và hơnnữa, sự kết hợp của trí tuệ làm cho những biểu thái của tình yêu đa dạngthậm chí kỳ lạ, khiến nhiều người cảm thấy rất khó để có thể có một cơ sởchắc chắn khi nói về tình yêu giới tính
Còn có các định nghĩa khác về tình yêu mà từ xưa đến nay các nhà triếthọc khác nhau, tâm lý học, xã hội học đều đã định nghĩa về tình yêu từ các góc
độ khác nhau như:
Theo triết học, Tình yêu là một phạm trù của Triết học, bao hàm mốiquan hệ giữa ý thức và vật chất
Trang 4Ông Fromm, nhà tâm lý học người Mỹ trong cuốn sách “ nghệ thuật tìnhyêu” có viết: “Tình yêu là một loại hình nghệ thuật, nó cần tri thức và sự cốgắn” Điều ông muốn nhấn mạnh ở đây là mặt lý tính của tình yêu, như tráchnhiệm, khoan dung, sự cho đi, sự quan tâm…
Tình yêu là một hiện tượng tâm lý Một nhà tâm lý học khác cũng đãđịnh nghĩa về tình yêu nam nữ như sau: “ Tình yêu là một ham muốn tiếp cận
về giới tính, là sự rung động khao khát hai hợp thành một Ham muốn tình yêu
có bản năng sinh vật này là đặc trưng của tính sinh vật” Còn có rất nhiều địnhnghĩa khác nữa về tình yêu cho mỗi loại người, mỗi loại công việc khác nhau
Y học: Yêu là lúc huyết áp tăng lên, tim đập mạnh hơn, bộ máy hô hấp làmviệc dồn dập hơn, Tình yêu rất nguy hiểm đối với sức khỏe những người timyếu Vật lý học: Tình yêu là hiện tượng hút nhau giữa hai điện cực trái dấu.Hóa học: Tình yêu là một phản ứng tỏa nhiệt Dược học: Tình yêu là kích thích
tố làm cho con người đáng yêu hơn, sảng khóai hơn, nhưng nó cũng có thể làthứ thuốc độc làm họ trở nên buồn bã, yếu đuối…… Và còn vô vàn định nghĩakhác về tình yêu mà ta chưa biết đến Tình yêu bắt đầu bằng tình thương, sựđồng cảm, hiểu và tôn trọng nhau Tuy nhiên xã hội giờ đã có không ít ngườilấy thước đo vật chất là sự giàu có, sắc đẹp, địa vị xã hội để đưa vào tìnhyêu.Và kể từ đó họ đã thất bại dẫn đến mất niềm tin và không muốn yêu bất kỳ
ai hết! Cũng có thể do cách sống gấp gáp, vội vã đã khiến họ chạy theo nhữnggiá trị vật chất, bề ngoài phù phiếm và dần mất đi niềm tin tốt đẹp vào tình yêu
Tình yêu là điều kì diệu của cuộc sống Họ yêu, yêu vì có mục đích, yêu
vì có chủ ý và yêu vì để có mà yêu, chứ họ không hề nghĩ khi ta yêu một ai đó,
dù họ không xinh đẹp, dù họ không may khiếm khuyết một phần cơ thể, dù họkhông có địa vị hay sự giàu có hoặc dù họ đã từng có những lầm lỡ ở quá khứ,
vì tình yêu luôn xuất phát từ con tim nên ta vẫn dám chấp nhận và yêu họ, cùng
họ bước qua những khó khăn của cuộc sống mà đi đến hạnh phúc Bởi hạnhphúc không phải khi ta có được cái gì đó mà hạnh phúc là khi ta dám chấp nhậnmọi thử thách, khó khăn, mọi rào cản trên đường đời mà kiêu hãnh bước đi Và
ở đâu đó vẫn còn có những câu chuyện tình yêu đẹp Nó đẹp bởi họ đã dámsống hết mình vì tình yêu, họ hi sinh tất cả cho tình yêu và quan trọng hơn hết
là họ yêu mặc dù biết người yêu của họ không hoàn thiện, không có những thứ
mà người khác có
1.1.2 Bạo lực trong tình yêu
Bạo lực là việc đe dọa hay dùng sức mạnh thể chất, quyền lực đối vớingười khác hoặc một nhóm người, một cộng đồng gây ra hoặc làm tăng khảnăng gây ra tổn thương, tử vong, tồn hại về mặt tâm lý, ảnh hưởng đến sựphát triển, gây ra sự mất mát
Bạo lực trong tình yêu là việc dùng lời nói, đe dọa hay dùng sức mạnhthể chất đối với người yêu của mình nhằm gây ra những tổn thương về mặt tinhthần, thể xác đối với họ
Trang 5Bạo lực trong tình yêu bao gồm có các hình thức thể hiện sau: Bạo lựcthân thể, bạo lực tinh thần và bạo lực về tình dục, trong đó:
Bạo lực về thân thể có thể gồm cào cấu, cắn xé, lắc mạnh, bóp nghẹt,
xô đẩy,cản trở, tát, đấm, đá, bóp cổ, đốt hay dùng vũ khí chống lại nạnnhân Những trường hợp đó có thể gây nên các mức dộ sang chấn khác nhau:bầm rập, gãy xương, chấn thương tủy sống… Các hình thức bạo lực về thân thểgồm: tát, đấm, đá, xô đẩy, bóp cổ, cấu cắn…; ném, phang các vật vào nạnnhân; sử dụng các loại vũ khí chông lại nạn nhân như gậy gộc, dao, kéo,gạch…; bắt nhốt nạn nhân trong phòng kín, ốm đau không được chữa…
Bạo lực về tinh thần là những lời xúc phạm đến danh dự, nhân phẩmcủa nạn nhân hoặc là sự cô lập, bỏ rơi, khống chế, kiểm soát mọi hành vi củabản thân …
Bạo lực tinh thần được coi là mọi hành vi gây tổn thương đến đờisống tinh thần của nạn nhân như lăng mạ, chửi rủa, đánh đập, đe dọa hoặcnhững hành vi khác như xúc phạm, làm nhục nạn nhân trước mặt ngườikhác, làm cho họ đau khổ ê chề Bạo lực tinh thần không dễ nhận ra, nóthường đa dạng và nhiều khi được ngụy trang dưới nhiều hình thức khácnhau
Các hình thức bạo lực tinh thần:
- Tấn công bằng lời nói là việc khống chế nạn nhân bao gồm sự chửi bới, lăng
mạ, hạ nhục nhiều làn nhân phẩm của nạn nhân với tư cách cá nhân hay vai trò
là người yêu, bạn bè, đồng sự, thành viên của cộng đồng
- Đập phá tài sản: Đập phá tài sản không phải là hành động ngẫu nhiên.Sau việc đập đồ là thông điệp đe dọa “ Sau đó sẽ đến lượt cô ấy hoặc là anhấy.Việc đe dọa cũng có thể được tiến hành mà không có sự đập phá tài sản,nhưng thủ phạm la hét vào mặt nạn nhân, giẫm đạp lên nạn nhân trong khiđánh đe dọa hay giám sát nạn nhân, sự hạ nhục có thể gây tổn hại cho cơthể
- Cô lập nạn nhân: Thủ phạm thường cố gắng kiểm soát nạn nhân về thờigian, hoạt động, tiếp xúc với người khác Các cách cô lập này có thể coi làbạo lực về tinh thần nhưng nó “tinh vi” và không rõ rệt như chửi mắng mà thủphạm cản trở nạn nhân thăm nom bạn bè hay phàn nàn về việc nạn nhândành nhiều thời gian cho người khác Đôi khi thủ phạm sử dụng vũ lực hay đedọa tấn công vũ lực để tách nạn nhân ra khỏi gia đình, bạn bè Thông qua việc
cô lập từng phần, một số thủ phạm đã tăng cường kiểm soát về tâm lý tới mức
độ quyết định mọi việc cho nạn nhân
- Kiểm soát kinh tế: Thủ phạm có thể tiến hành việc bạo lực nạn nhân thôngqua việc kiểm soát sự tiếp cận của họ với các nguồn lực gia đình: thời gian, đilại, ăn uống, quần áo, tiền bạc, nơi ở… đây cũng là một dạng bạo lực về tinhthần
- Có mối quan hệ tình cảm với người khác
- Từ chối không cho nạn nhân làm việc ngoài xã hội
Trang 6Bạo lực về tình dục bao gồm việc: Đòi hỏi các hình thức tình dục không
an toàn, không sử dụng các biện pháp tránh thai theo mong muốn của nạn nhân;đòi hỏi, cưỡng bức giao hợp khi nạn nhân đang mệt mỏi hoặc bị bệnh; hành hạnạn nhân bằng cách không quan hệ tình dục; thực hiện hành động bạo dâmtrong khi quan hệ tình dục với nạn nhân như đánh đạp, cào cấu; đòi hỏi cưỡngbức quan hệ theo kiểu nạn nhân không mong muốn; chê bai, miệt thị khả năngtình dục của nạn nhân…
1.2 Thực trạng của hiện tượng bạo lực trong tình yêu
thường có thái độ nâng niu, yêu thương nhau nhiều hơn, ít xảy ra chuyện đánhđập, bởi vậy, trong giới trẻ hiện nay, đặc biệt là sinh viên, những người chưaphải là vợ chồng, tình trạng bạo lực phổ biến nhất vẫn là bạo lực tinh thần
Trong cuộc sống, con người không thể tránh khỏi những mâu thuẫnvới người khác Trong tình yêu, khi hai người ở gần nhau tất yếu sẽ có lúcnảy sinh những sự bất đồng Khi không còn nhẫn nhịn được, người ta sẽ tìmcách xâm hại đối phương mà đầu tiên là về mặt tinh thần Từ đó, tôi đi tìmhiểu quan niệm của giới trẻ hiện nay về vấn đề bạo lực tinh thần
Bạo lực về tinh thần là những lời xúc phạm đến danh dự, nhân phẩmcủa nạn nhân hoặc là sự cô lập, bỏ rơi, khống chế, kiểm soát mọi hành vi củabản thân … Bạo lực tinh thần được coi là mọi hành vi gây tổn thương đếnđời sống tinh thần của nạn nhân như lăng mạ, chửi rủa, đánh đập, đe dọahoặc những hành vi khác như xúc phạm, làm nhục nạn nhân trước mặt ngườikhác, làm cho họ đau khổ ê chề Bạo lực tinh thần không dễ nhận ra, nóthường đa dạng và nhiều khi được ngụy trang dưới nhiều hình thức khácnhau
Trang 7Theo như khảo sát của phiếu điều tra xã hội học thì theo các sinh viênhiện nay về vấn đề bạo lực tinh thần trong tình yêu đã có 73.5% trong tổng
số bạn trẻ được hỏi cho rằng trong tình yêu của giới trẻ hiện nay có xảy ratình trạng bạo lực về tinh thần Nạn nhân của loại bạo lực tinh thần này tuỳtheo lứa tuổi và dạng quan hệ mà có những điểm khác nhau Đối với đốitượng là giới trẻ tôi cũng đã tiến hành khảo và đã có được kết quả là số lượngngười cho rằng đối tượng thường bị bạo hành tinh thần trong tình yêu là nữgiới và có sự chênh lệch lớn với số lượng nam giới Về điều này, có ý kiến chorằng hiện nay đối tượng bi bạo lực tinh thần được chia đều cho cả hai giới.Không chỉ có người phụ nữ bị bạo hành mà ngay cả nam giới cũng bị, đặcbiệt là khi yêu nhau Thậm chí, nhiều khi, mình còn thấy nam giới bị bạohành về mặt tinh thần nhiều hơn phụ nữ nữa Xã hội hiện đại nên ngườiphụ nữ cũng mạnh bạo hơn, tự do hơn, vì thế nên cũng có nhiều hành vi bạolực tinh thần hơn
Trong xã hội truyền thống, người phụ nữ thường phải tuân theo nhữngchuẩn mực nhất định như hiền dịu, đoan trang, thuỳ mị, nết na… Tuy nhiên,đến xã hội hiện đại, những chuẩn mực đó phần nào bị mất đi, hơn nữa, quanniệm của xã hội về vấn đề này cũng dần thông thoáng hơn Vì thế, nhiềungười phụ nữ không giữ được những phẩm hạnh nên có, thậm chí, có nhữnglời nói, hành vi vi phạm nghiêm trọng thuần phong mỹ tục của dân tộc.Trong tình yêu cũng vậy, nhiều bạn nữ đã không giữ được tự chủ trong lờinói, dẫn đến việc bạo hành tinh thần đối với bạn trai của mình Đây là mộthiện tượng đang diễn ra trong tình yêu giới trẻ và là một hiện tượng cần phảiquan tâm nghiên cứu
Bạo lực tinh thần bao gồm nhiều hành vi khác nhau như: quát tháo,hăm dọa, xúc phạm đến nhân phẩm của nạn nhân; kiểm soát tiền bạc và quyếtđịnh mọi hành vi; theo dõi hoặc cho người nạn nhân; không cho nạn nhân làmviệc ngoài xã hội; cô lập nạn nhân với gia đình, bạn bè; có quan hệ với ngườikhác Tôi đã khảo sát và có kết quả như sau:
Hành vi
Quáttháo,hăm dọa,
xúcphạm
Cô lậpnạn nhân
Kiểmsoát,quyếtđịnhhành vi
Theodõi, chongườitheo dõi
Khôngcho làmviệc
Có quan
hệ tìnhcảm vớingườikhác
Bạo lực tinh thần không dễ nhận ra, nó thường đa dạng và nhiều khiđược ngụy trang dưới nhiều hình thức khác nhau Theo quan niệm của cácbạn sinh viên về những hành vi bạo lực tinh thần thì hành vi quát tháo, hămdọa, chửi rủa và nói những lời xúc phạm đến nhân phẩm của nạn nhân là phổbiến nhất (34,4%) Đó là việc khống chế nạn nhân bằng lời nói bao gồm sự
Trang 8chửi bới, lăng mạ, hạ nhục nhiều lần nhân phẩm của nạn nhân với tư cách cánhân hay vai trò là người yêu, bạn bè, đồng sự, thành viên của cộng đồng.
Vì có ý kiến cho rằng Nếu bạo lực tinh thần theo kiểu tấn công bằng lời nói thitrong tình yêu giới trẻ diễn ra khá phổ biến Nhất là khi hai người xảy ra tranhcãi, mâu thuẫn đôi khi xảy ra những lời nói, hành động có thể làm mất danh dựngười kia trước mặt mọi người Tuy nhiên nhiều bạn muốn tỏ ra là có quyềnquyết định với người yêu nên thường xuyên xúc phạm, hay làm mất danh
dự người yêu trước mặt mọi người
Trong tình yêu giới trẻ, các đối tượng hầu hết còn trẻ và thường xảy ranhững mâu thuẫn, giận dỗi hay ghen tuông Khi những tình huống đó xảy ra,không ít bạn trẻ vì không làm chủ được bản thân đã có sự lăng mạ, xúcphạm nhau bằng lời nói Một số cặp đôi yêu nhau nhưng không hề có sự tôntrọng khi xảy ra tranh cãi có thẻ chuyển đổi xưng hô từ “anh –em”, sangnhững cách xưng hô thô tục Một số người có xu hướng tỏ ra không tôntrọng, xúc phạm người yêu trước mặt người khác để chứng tỏ khả năng, bảnlĩnh của mình trong tình yêu
Theo kết quả điều tra được thể hiện ở bảng trên thì theo các bạn sinhviên trong các hành vi của bạo lực tinh thần thì hành vi cô lập nạn nhân vớigia đình và bạn bè của họ là ít phổ biến nhất 4,9% Tuy nhiên, đây lại làhành vi có tính chất đặc biệt, khó có thể kiểm soát Trong hành vi bạo lựcnày thủ phạm thường cố gắng kiểm soát nạn nhân về mặt thời gian, hoạtđộng và tiếp xúc với người khác Cách cô lập này có thể coi là một dạng bạolực tinh thần nhưng nó tinh vi hơn vì không rõ rệt như chửi mắng mà thủphạm chỉ có hành động như cản trở nạn nhân thăm nom bạn bè hay phàn nàn
về việc thời gian cho người khác Đôi khi thủ phạm sử dụng vũ lực hay đedọa tấn công vũ lực để tách nạn nhân ra khỏi gia đình và bạn bè Kẻ bạo hành
có thể kiểm soát việc học tập, đi lại, quan hệ bạn bè, vui chơi giải trí Thôngqua việc cô lập từng phần, một số thủ phạm đã tăng cường kiểm soát về tâm
lý tới mức độ quyết định mọi việc cho nạn nhân Như vậy vấn đề này quả thực
có, nhưng chưa nhiều trong tình yêu giới trẻ vì các bạn vẫn có sự độc lập nhấtđịnh Nhưng nếu thực sự xảy ra thì khá nghiêm trọng
Phương thức bạo hành này đã vi phạm nghiêm trọng đến quyền lợicủa con người, đó là quyền tự do Tuy khi yêu nhau, hầu hết con người đều
có suy nghĩ muốn sở hữu đối phương, nhưng nếu quá lạm dụng điều này, nó
sẽ trở thành một hành vi bạo hành, vi phạm pháp luật và có thể sẽ bị phápluật trừng phạt
Theo khảo sát chúng tôi thu được, bạo lực tinh thần còn nhiều hìnhthức khác nhau nữa như kiểm soát tiền bạc và quyết định mọi hành vi củanạn nhân (27%), theo dõi hoặc cho người theo dõi các hành vi của nạn nhân(24%), từ chối không cho nạn nhân làm việc ngoài xã hội (7,3%), có quan hệtình cảm với người khác (12,2%) Tất cả những hành vi đó đều có ảnh
Trang 9hưởng nghiêm trọng và để lại hậu quả nặng nề cho nạn nhân bị bạo hành.
Dù là hình thức nào, với đối tượng nào, bạo lực tinh thần đều có thể đem lạihậu quả cho nạn nhân về tinh thần, tâm lý và có thể là nguyên nhân để kèmtheo là các hành vi bạo lực về thể xác của thủ phạm đối với các nạn nhân Hầuhết các bạn trẻ đều đã nhận thức được khá rõ nét về hình thức bạo lực này vàchỉ ra mức độ phổ biến của những hành vi bạo lực đó Điều này có ý nghĩađặc biệt quan trọng trong việc ngăn ngừa bạo lực tinh thần trong tình yêu giớitrẻ
1.2.2 Bạo lực thể xác
Bạo lực thể xác là dạng bạo lực dễ được nhận thấy nhất trong c á cdạng bạo lực của vấn đề bạo lực trong tình yêu Theo quan niệm của các bạntrẻ được đánh giá từ phiếu diều tra xã hội học về các hành vi bạo lực giới cótrong tình yêu giới trẻ thì 70,6% ý kiến cho là có bạo lực thể xác
Hiện nay trung bình trong một tuần các trung tâm tư vấn nhận đượckhoảng 30 cuộc điện thoại về bạo lực trong đó 30% là ca đề nghi tư vấn bạolực trong tình yêu Vấn đề mà các bạn gặp phải thường là bị người yêu hành hạ.Khi hỏi chuyện sâu, các cô gái mới bắt đầu thổ lộ vấn đề mà họ gặp khôngchỉ là mâu thuẫn tình cảm mà còn là những hệ lụy xung quanh tình yêu,sống thử và các mối quan hệ quanh hai người Và bạo lực yêu thường xảy ranhiều trong trường hợp các bạn trẻ chọn việc sống thử khi tâm lý chưa sẵnsàng,chưa có kĩ năng sống, không biết cách giải quyết xung đột, hoặc ởnhững bạn trong tình yêu có nhiều mâu thuẫn thường kéo theo bạo lực.Phần lớn người trong cuộc là những người thiếu kiến thức, kĩ năng bảo vệbản thân Người gây bạo lực là người thường áp đặt lên đối phương Bạo lựcthể xác, bạo lực tình dục kéo theo bạo lực bạo lực tinh thần Người trong cuộcluôn sống trong trạng thái lo lắng, sợ hãi, lệ thuộc
Đánh giá kết quả điều tra về đối tượng thường bị bạo lực được thể hiệnnhư biểu đồ sau:
0 10 20 30 40 50 60
1: Nữ 2: Nam
Theo ý kiến của các bạn trẻ, đối tượng thường bị bạo lực thể xác là nữ
Trang 10với tỷ lệ cao là (78,2%) Điều này cho thấy, phần đông các bạn trẻ đều chorằng, nữ giới là đối tượng chính bị bạo hành về thể xác Trong thực tế xã hộicho thấy có rất nhiều đôi yêu nhau mà đánh nhau rồi Nhưng phần lớn đều làcon gái bị đánh thôi, chứ con trai thì ít lắm Nhiều cô yếu ớt, bị đánh đến nỗiphải vào viện cấp cứu!… Mà đa số là những đôi “sống thử” với nhau mớiđánh nhau thế thôi.” Xét trên lĩnh vực y học, cơ thể của nữ giới yếu duốihơn nam giới, bởi vậy, họ thường là đối tượng dễ bị xâm hại Đồng thời,một bô phận nam giới ngày nay vẫn còn giữ tư tưởng phong kiến với thóigia trưởng, vũ phu Bởi vậy, ngay cả khi yêu nhau, họ cũng có xu hướng đánhđập, xâm hại đến bạn gái của mình Qua phỏng vấn sâu trên, cũng có thểthấy, đối tượng bạo hành và bị bạo hành thể xác thường là những đôi “sốngthử”, trước hôn nhân Đây là một khía cạnh mới mẻ, rất đáng được quantâm nghiên cứu.
Đánh giá của sinh viên về mức độ phổ biến của các hành vi bạo lực thểxác trong tình yêu sinh viên như sau:
Hành vi Tát, đấm, đá,
xô đẩy
Dùng gậygộc, dao kéo
Ném, phangcác vật vàonạn nhân
Nhốt, ốm đaukhông chochữa trị
Bạo lực thể xác diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, với mức độ phổbiến cũng khác nhau Theo các bạn trẻ trong các hành vi của bạo lực thể xácthì các hành vi tát, đấm, đá, xô đẩy, cấu, cắn…là các hành vi mà các bạn sinhviên cho rằng xuất hiện phổ biến nhất trong tình yêu của giới trẻ hiện nay với65% Như vậy các hành vi bạo lực thể xác nêu trên chưa có cấp độ quánguy hiểm, tức là thủ phạm vẫn còn sử dụng tay không và không có các vũkhí khác Với các hành vi này nạn nhân có thể sẽ phải chịu nhiều đau đớn vềthể xác nhưng chủ yếu vẫn là các thương tổn bên ngoài như bầm tím, chảymáu ở mức độ nhẹ… Tuy nhiên các tổn thương về tinh thần và tâm lý dohành vi gây trên là vô cùng nghiêm trọng và từ đó thủ phạm có thể có cáchành vi bạo lực ở mức độ nghiêm trọng hơn
Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm hơn là hành vi sử dụng các loại vũ khíchống lại nạn nhân như gậy gộc, dao, kéo , gạch… được các bạn trẻ lựachọn đứng ở vị trí thứ 2 với 20,5% Ở hành vi này hung thủ đã bắt đầu sửdụng đến các loại vũ khí có thể là có sẵn tại hiện trường và có thể là dochuẩn bị trước Đối với các hành vi này các chấn thương gây cho nạn nhân
đa dạng hơn và có thể ở những mức độ nguy hiểm hơn cho các nạn nhân.Đặc biệt, hiện nay, có không ít các bạn trẻ đã có những hành vi dã man, sửdụng dao hoặc các vật nhọn đâm vào nạn nhân, khiến cho nạn nhân có thể tửvong
Đánh giá của sinh viên về địa điểm thường xảy ra bạo lực thể xác trong tình
Trang 11yêu sinh viên như sau:
có thể nhận thấy, phần lớn bạn trẻ đều cho rằng bạo lực thể xác diễn ra ở nhàcủa bạn nam hoặc nữ Đối với sinh những bạn trẻ sống xa nhà họ thường thuênhà trọ để ở, đây là không gian tương đối kín, không có hoặc ít có sự can thiệpcủa gia đình Bởi vậy, bạo hành về thể xác rất có điều kiện để xảy ra, thậmchí, xảy ra nhiều và với cường độ mạnh, mức độ nguy hiểm cao Tuy nhiên,đáng chú ý là trong đánh giá của các bạn trẻ, bạo hành về thể xác diễn ra ởnơi công cộng cũng chiếm tỉ lệ tương đối cao (38,2%) Đây là một hiệntượng đang diễn ra trong đời sống xã hội và có xu hướng ngày càng nhiều hơn,phổ biến hơn, trên đường đi, trong quán, trong công viên, chỗ nào cũng có thể.Đây là một vấn đề mới và cần được quan tâm vì nó không chỉ liên quan đếnbản thân người bạo hành và người bị bạo hành mà còn liên quan đến trất tự anninh xã hội, đến văn minh đô thị và thuần phong mĩ tục của dân tộc
Bạo lực thể xác là hành vi khá phổ biến và dễ nhận thấy Bởi vậy, các bạn trẻcũng có cái nhìn tương đối rõ ràng về vấn đề này Bạo lực thể xác thường gây
ra những hậu quả nặng nề về cả thể xác lẫn tinh thần Nó là một dạng bạo lựccần phải được nghiêm trị trước pháp luật
1.2.3 Bạo lực tình dục
Trong nền văn hóa Việt Nam, bạo lực tình dục không phải là đề tài cóthể thảo luận một cách tự nhiên Đối với phương Đông nói chung và ViệtNam nói riêng, mọi người thường coi việc chủ động quan hệ tình dục là
“quyền” của người đàn ông Trong tình yêu, việc quan hệ tình dục trở thành
Trang 12bạo lực tình dục khi anh ta có bất cứ một hành vi nào như: ép buộc làm tìnhtrong khi người yêu không mong muốn, ốm đau, mệt mỏi hay đang bị bệnh,cưỡng ép làm tình bằng cử chỉ hay đe dọa, cưỡng ép bằng vũ lực, hay làmtình kèm theo vũ lực…
Hiện nay cùng với quá trình phát triển xã hội, sự thay đổi mạnh mẽ
về tư tưởng, và hệ giá trị cùng với đó là sự du nhập của văn hóa phương Tâyvào Việt Nam đã khiến vấn đề quan hệ tình dục trước hôn nhân trở nên phổbiến hơn và không còn bị xã hội đánh giá, lên án khắt khe như trước nữa.Điều này đang diễn ra khá phổ biến trong thế hệ thanh niên Việt Nam Làthế hệ trẻ, đa phần sống xa nhà, và là lứa tuổi để bắt đầu những chuyện tìnhcảm, nên việc quan hệ tình dục trước hôn nhân thậm chí là “sống thử” đãxuất hiện khá nhiều trong nhóm các sinh viên trẻ hiện nay Trong các cặpđôi yêu nhau đó cũng có không ít trường hợp xảy ra bạo lực tình dục, điềunày đã gây tổn hại cả về thể chất và tinh thần cho nạn nhân khi người con gái
bị bạn trai ép buộc trong lần đầu tiên bọn em quan hệ, và còn một vài lầnsau đó nữa cho dù bạn gái phản đối phản đối Ta có thể nhận thấy ở đâyngười bạn gái đã bị người yêu sử dụng bạo lực tình dục trong lần đầu tiênquan hệ và còn nhiều lần khác nữa
Nhưng hiện nay việc bị bạo lực tình dục trong tình yêu trong giới trẻvẫn tồn tại và khó có thể khắc phục được Khi tham khảo ý kiến của các bạntrẻ về vấn đề có hay không hành vi bạo lực tình dục, thì đã có 64,7% các bạntrẻ được hỏi cho là có điều này cho thấy, bạo lực tình dục cũng giống nhưcác hình thức bạo lực khác, diễn ra khá phổ biến trong tình yêu giới trẻ Bạolực tình dục là hình thức bạo lực đặc biệt, nó rất khó bị phát hiện và cũng ítngười dám nói ra Bởi vậy, nó càng trở nên nguy hiểm cho nạn nhân bị bạohành, đặc biệt là về mặt tinh thần
Đánh giá của sinh viên đối tượng thường bị bạo hành tình dục trong tình yêusinh viên ta có kết quả như sau:
Theo quan niệm của các trẻ về đối tượng bị bạo lực tình dục có tới95,6% các bạn cho là nữ giới, chỉ có 4,4% cho rằng đối tượng bị bạo lực tình
Trang 13dục là nam giới Ở Việt Nam hay nhiều nước châu Á, nữ giới thường ít có sựchủ động trong quan hệ tình dục, vấn đề này thường được coi là thuộc vềnam giới Vì vậy không chỉ trong tình yêu trong giới trẻ mà đối với nhiềunhóm đối tượng khác như những người đã kết hôn… nạn nhân của bạo lực tìnhdục vẫn chủ yếu là phụ nữ Đặc biệt, những nạn nhân là nữ giới khi bị bạo lựctình dục thường có xu hướng che giấu, không dám dũng cảm để thừa nhận, đócũng là một sự tiếp tay cho các hành vi đó, và có thể gây cho các nạn nhânnhững hậu quả nghiêm trọng hơn.
Bạo lực tình dục là một hình thức bạo lực nguy hiểm, nó để lại hậuquả lớn cho nạn nhân nhất là về mặt tâm lí Cũng như các dạng bạo hànhkhác, bạo lực tình dục cũng gồm nhiều hình thức khác nhau với những mức độphổ biến khác nhau Theo ý kiến của các bạn trẻ về mức độ phổ biến của cáchành vi bạo lực tình dục, hành vi các bạn cho là phổ biến nhất là đòi hỏi cáchình thức tình dục không an toàn, không sử dụng các biện pháp tránh thaitheo mong muốn của nạn nhân với 46.2% Cũng vì lí do này mà tỷ lệ nạophá thai do không sử dụng các biện pháp tránh thai ở Việt Nam là một trongnhững nước xếp tốp đầu trên thế giới Những hành vi bạo lực tình dục đòi hỏicác hình thức tình dục không an toàn, không sử dụng các biện pháp tránhthai theo mong muốn của nạn nhân có thể mang đến các hậu quả nghiêmtrọng Mức độ phổ biến của các hành vi bạo lực tình dục thu được bằng phiếuđiều tra xã hội học như sau:
Hành vi Tình dục
không an toàn
Không choquan hệ tìnhdục
Cưỡng bứcgiao hợp
Quan hệ theokiểu nạn nhânkhông muốn
Theo các bạn trẻ thì hành vi bạo lực tình dục hành hạ nạn nhân bằngcách không quan hệ tình dục ít phổ biến nhất chiếm 7,5% Tình dục là mộtnhu cầu mang tính bản năng của con người và nó cần có sự thỏa mãn Đặcbiệt là trong hôn nhân khi những nhu cầu này đã trở nên phổ biến vàthường xuyên hơn, việc người vợ hay người chồng không thỏa mãn nhu cầucủa đối phương khi bản thân có thể đáp ứng là một hành vi bạo lực tình dụckhá điển hình Tuy nhiên trong tình yêu giới trẻ, vấn đề quan hệ tình dục vẫnchưa được coi là “nghĩa vụ” của người này với người kia thì việc hành hainạn nhân bằng hình thức không quan hệ tình dục diễn ra chưa nhiều
Theo các bạn trẻ hành vi đòi hỏi, cưỡng bức giao hợp,khi nạn nhânđang mệt mỏi hoặc đang bị bệnh được coi là hành vi bạo lực tình dục phổbiến thứ hai với tỷ lệ lựa chọn là 30,8% Các hành vi này có thể diễn ra trongtình yêu giới trẻ hiện nay
Cùng với cách bạo hành trên, đòi hỏi cưỡng bức quan hệ theo kiểucách nạn nhân không mong muốn là hành vi có mức độ phổ biến lớn thứ ba
Trang 14với 15,5% Việc đòi hỏi quan hệ tình dục theo cách nạn nhân không mongmuốn là việc đòi hỏi quan hệ tình dục theo những cách không được xem làthông thường Nhu cầu tình dục là vấn đề cần có sự quan tâm và hiểu biết Conngười được sinh ra với một khả năng hưởng thụ những cảm xúc tình dục.Nhưng không phải các khả năng ấy đến một cách máy móc, bắt chước nhưtrong phim, truyện.
Cũng như bạo lực thể xác, bạo lực tình dục để lại nhiều tổn thươngnghiêm trọng cho nạn nhân Nó cũng có nhiều cách thức khác nhau và đượctiến hành ở những địa điểm khác nhau Các hành vi bạo lực tình dục đượcdiễn ra tại các địa điểm chủ yếu như nhà của một trong hai người, nơi côngcộng và nơi khác Theo quan niệm của các bạn trẻ, địa điểm diễn ra bạo lựctình dục chủ yếu là tại nhà của hai người với tỷ lệ là 87% Vì tình dục luôn
là vấn đề riêng tư và thường diễn ra ở nơi chỉ có hai người Nơi ít diễn ra cáchành vi bạo lực tình dục nhất là tai những nơi công cộng với tỷ lệ 3,2%, nơicông cộng thường có đông người và không gian mở nên việc diễn ra các hành
vi bạo lực tình dục là không nhiều Ngoài ra bạo lực tình dục còn có thể diễn ratại một số những địa điểm khác với tỷ lệ 10,2%
Như vậy, theo quan niệm của sinh viên hiện nay, bạo lực tình dụcđược diễn ra dưới khá nhiều những hình thức khác nhau Nhưng tất cả cáchành vi bạo lực tình dục đều mang lại những sự tổn thương vê mặt tâm lý,sinh lý cho các nạn nhân, một số hành vi còn mang lại hậu quả nghiêm trọng
về thể chất cho các nạn nhân Tuy nhiên hiện nay bạo lục tình dục vẫn đượccoi là một vấn đề khó nói, ít được quan tâm hơn các hình thức bạo lực khác
và cũng có rất ít những nạn nhân dám thừa nhận mình đã bị bạo lực tình dục
Vì vậy việc tạo ra các giải pháp xóa bỏ vấn đề này rất khó khăn và cần có sựquan tâm của các cơ quan ban ngành và sự dũng cảm từ chính các nạn nhân
1.3 Kết quả nghiên cứu về nguyên nhân tâm lý xã hội dẫn đến bạo lực trong tình yêu
1.3.1 Nguyên nhân khách quan
1.3.1.1 Ảnh hưởng văn hoá phẩm đồi trụy
Đánh giá về kết quả thu được qua việc lấy ý kiến của các bạn sinh viên về những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bạo lực trong tình yêu thì ta thu được kết quả như sau:
Nguyên
nhân
Vănhóaphẩm
đồi trụy
Lốisốngthựcdụng
Nguyênnhânkhác
Nhậnthức
Mâuthuẫnquanđiểmsống
Lốisống tựdobuônthả
Ghentuông
Tỉ lệ
Trang 15Là nguyên nhân được 7.3% các bạn sinh viên cho là nguyên nhân chủyếu gây ra bạo lực trong tình yêu thì văn hóa phẩm đồi trụy là điều mà ta cầnphải quan tâm nhiều để hạn chế tình trạng bạo lực trong tình yêu.
Ở nước ta hiện nay, có thể thấy văn hoá phẩm đồi trụy đang lưu hànhmột cách khá phổ biến và có tác hại nguy hiểm, đặc biệt gây ảnh hưởng xấuđến tầng lớp thanh niên Nhiều ý kiến cho rằng, đây là hệ quả của sự thay đổi
về nhận thức trong quá trình hội nhập
Trước đây, toàn xã hội có chung một quan niệm truyền thống về vấn đềtình dục, giới tính, quan niệm về đạo đức, chuyện tình dục, ân ái là những điềucấm kỵ không được phép công khai đề cập; và vấn đề quan hệ tình dục trướchôn nhân cũng bị coi là trái đạo đức xã hội Khi đó, các loại hình văn hoá phẩmđồi trụy không thể có điều kiện được lưu truyền, phát tán Tuy nhiên, khi nhậnthức xã hội thay đổi, dần dần, người ta không còn cảm thấy ngại ngần, xấu hổhay phải băn khoăn suy nghĩ về vấn đề truyền thống đạo đức trước những hìnhảnh khoả thân hoàn toàn, thậm chí là hình ảnh sinh hoạt trong chốn phòngthe…Do đó, hầu hết tầng lớp, đặc biệt là lớp trẻ có cơ hội tiếp xúc với các vănhoá phẩm đồi trụy dưới các hình thức khác nhau
Việc mua bán, lưu truyền các loại hình văn hoá phẩm đồi trụy ngày càngphổ biến và công khai, không chỉ tập trung ở các thành phố lớn mà còn đượcphát tán đến tận các vùng nông thôn, miền núi Tất cả các địa phương trong cảnước đều phát hiện và thu giữ được các loại văn hoá phẩm đồi trụy, chủ yếu làbăng hình, đĩa hình, tranh ảnh, lịch, sách, truyện… Các băng, đĩa hình, phimđồi trụy, khiêu dâm không khó để tìm thấy tại các cửa hàng cho thuê, bán băngđĩa, hay dễ dàng mua được từ những người bán rong Hiện tại, công nghệ thôngtin và truyền thông ngày càng phát triển nên việc sử dụng rộng rãi các phươngtiện nghe, nhìn của người dân trong xã hội cũng tạo điều kiện thuận lợi cho vănhoá phẩm đồi trụy lan truyền nhanh chóng
Trong thời đại hiện nay thì các bạn trẻ là những người thường xuyên cóđiều kiện để tiếp xúc với văn hóa phẩm đồi trụy và chính điều đó đã ảnh hưởngkhông nhỏ đến đời sống tình cảm của họ, đặc biệt là trong tình yêu trai gái.Việc xem được những thức phim, đọc những tập truyện tranh không lànhmạnh, bạo lực đã ảnh hưởng đến tư tưởng, từ đó có những hành vi không chuẩnmực đối với tình yêu của mình Như việc buộc người yêu của mình làm theonhững gì mà mình đã dược xem trong các bộ phim sex mà người yêu của mìnhlại không đồng ý, từ đó dẫn đến việc gây gỗ với nhau bằng cách cãi nhau, xúcphạm đến nhau và đây chính là những hành vi của bạo lực tinh thần trong tìnhyêu, nếu nghiêm trọng hơn nữa thì rất có thể sẽ gáy ra những hậu quả về mặtthể xác Hình thức bạo lực trong tình yêu cũng xuất phát từ việc các bạn trẻthường xuyên tiếp xúc với những văn hóa thời hiện đại này
Chính vì những hậu quả như vậy mà văn hóa phẩm đồi trụy được tôi đưavào là một trong những nguyên nhân gây ra bạo lực trong tình yêu Và để hạn
Trang 16chế nguyên nhân này thì cần phải phát huy hơn nữa vai trò của các cơ quanchức năng trong việc hạn chế những văn hóa phẩm đồi trụy lưu hành trên thịtrường.
1.3.1.2 Ảnh hưởng từ lối sống thực dụng
Tình yêu là thứ tình cảm kỳ diệu, thiêng liêng mà tạo hóa đã ban tặngcho con người Bản chất của tình yêu bắt nguồn từ sự thấu hiểu, đồng điệu, hòahợp về mặt tâm hồn Từ xưa đến nay, tình yêu chân chính luôn cần được xâydựng từ những tình cảm tốt đẹp đó Đáng tiếc là trong quan niệm về tình yêucủa một bộ phận giới trẻ ngày nay đang xuất hiện những biểu hiện lệch lạc.Những “hạt sạn” này đã và đang làm mất đi vẻ đẹp vốn có của tình yêu chânchính
Trước hết là xu thế thực dụng trong tình yêu Dưới sự tác dộng của mặttrái cơ chế thị trường, một bộ phận giới trẻ ngày nay quá đề cao, coi trọng vấn
đề vật chất và xem đó như là yếu tố tiên quyết để duy trì, bảo đảm cho tình yêu,
là tiêu chí “cần và đủ” để có thể tiến tới hôn nhân
Việc quá coi trọng yếu tố vật chất bắt nguồn từ sự đề cao một cách tháiquá nhu cầu được hưởng thụ mà sẵn sàng bỏ qua những tình cảm, cảm xúc đẹp
đẽ vốn có trong tình yêu như: sự chân thành, thấu hiểu, đồng cảm, chia sẻ, vịtha…
Trên thực tế, lối sống thực dụng trong tình yêu thường dẫn đến nhữngkết cục không có hậu, thậm chí là bi kịch Báo chí và dư luận đã nhiều lần đềcập tới số phận của những cô dâu Việt ôm mộng xuất ngoại, đổi đời lấy chồngĐài Loan, Hàn Quốc bị hành hạ, đánh đập tàn nhẫn, đối xử tàn tệ
Lối sống thực dụng trong tình yêu mà các bạn sinh viên đang mắc phải làviệc lấy đồng tiền làm thước đo giá trị trong cuộc sống Đó là thang giá trị của
xã hội tư bản chủ nghĩa Trong xã hội ấy, kẻ có tiền là kẻ mạnh Chính vì thế,không ít sinh viên con nhà giàu đã sử dụng đồng tiền gây ra nhiều chuyện saitrái: mua điểm, chèn ép bạn bè…Lối sống hưởng thụ dẫn đến nhiều vấn đế tiêucực khác trong sinh viên Tệ nạn xã hội, thái độ không đúng đắn đối với laođộng xảy ra nhiều trong sinh viên
Chủ nghĩa cá nhân có xu hướng tăng trong giới trẻ ngày nay Nhiềungười chỉ quan tâm tới những lợi ích cá nhân truớc mắt mà quên mất lợi ích tậpthể, thậm chí chà đạp lên lợi ích của ngưới khác Vì đồng tiền, vì lợi ích cánhân, một số thanh niên còn bất chấp tất cả: luật pháp, gia đình, bạn bè…Một
số khác sống không động chạm đến ai, nhưng cũng không quan tâm đến ai Chỉcần biết đến mình, còn người khác thì mặc kệ kiểu “đèn nhà ai nấy rạng” Điều
đó cũng khó mà chấp nhận được trong một đất nước theo chế độ xã hội chủnghĩa
Lối sống thực dụng trong tình yêu của sinh viên bắt nguồn từ cuộc sốnggắn với sự phát triển của nền kinh tế thị trường Sùng bái đồng tiền, làm tất cả
Trang 17để đạt được mục đích của mình bất chấp thủ đoạn; coi những vấn đề tiêu cựcnảy sinh trong cuộc sống là tất yếu không những không thể thiếu mà còn rấtquan trọng và hữu ích trong việc đạt mục đích cá nhân Cái nhìn thực tế không
ảo tưởng viển vông, không mơ mộng hóa sự việc là điều tốt, song tới mức thựcdụng thì lại là chuyện khác Bắt nguồn từ lối sống thực dụng như vậy ở trongtình yêu thì tình phí đã trở thành vấn đề đáng phải quan tâm của các ban trẻhiên nay, nó gây ra những hậu quả bạo lực ngoài mong đợi của các bạn trẻ khingười kia không đáp ứng được nhu cầu của mình
1.3.1.3 Nguyên nhân khác
Ngoài những nguyên nhân trên thì có 2% các bạn cho rằng còn có nhữngnguyên nhân khác gây ra bạo lực trong tình yêu, còn có những nguyên nhânthuộc về mặt khách quan đó là do chưa có khả năng phát hiện và xử lí hành vibạo lực bằng những quy định của pháp luật đã được quy định trong bộ luật hình
sự Việt Nam Cấp cộng đồng chưa có sự quan tâm đúng mức đến giới trẻ, đểcho các bạn trẻ làm những gì mà mình thích không cần biết đó là điều gì, đặcbiệt trong đời sống của các bạn sinh viên thì việc các chủ trọ không quản lý, bỏmặt cho sinh viên làm gì ở nhà trọ cũng được thì đây chính là điều kiện giúpcho các bạn thoải mái hơn trong các mối quan hệ với người khác giới Cónhững nơi mà sinh viên đưa bạn trai của mình về ở chung nhà trọ sống thử màcác chủ trọ vẫn không hề hay biết Đây chính là nguyên nhân gây ra những mâuthuẫn trong cách sống của hai người với nhau tiếp đó là hành vi bạo lực có thểxảy ra
Hiện nay, các sinh viên chủ yếu phải sống xa gia đình với những phítổn của cuộc sống ở đô thị, bao hàm cả chi phí sinh hoạt và tiền thuê nhà trọ
và nhiều khoản đóng góp trong quá trình học tập đã là một gánh nặng lớn,thêm vào đó la những buổi sinh nhật ban, những buổi tổng kết…rất nhiềuviệc cần chi đến tiền bạc Điều này có ảnh hưởng khá lớn tới tình cảm đôilứa khi mà đôi bên không có sự thông cảm cho nhau Một bên là nhữngkhoản chi cho cuộc sống một bên là những chi phí cho tình yêu như quàcáp trong các dịp đặc biệt, những buổi hẹn hò…điều này không phải chi
về một giới nào mà nó tồn tại ở cả hai phía
Những điều này nếu không được suy tính kĩ rất có thể sẽ dẫn tới nhữngxung đột và từ đó có thể dẫn tới những hành vi bạo lực Một mặt trong tìnhyêu đôi lứa còn có hiện tượng tình yêu vì vụ lợi, yêu vì đối phương có đủđiều kiện kinh tế hơn mình, yêu vì người đó có thể đáp ứng những nhu cầu
về tiền bạc, điều này chính là nguyên nhân chủ yếu của hành vi bạo lực vì nếunhư không đáp ứng được những điều kiện ngày một gia tăng về điều kiện vậtchất thì sẽ dân đến tình cảm ngày một phai nhạt và từ đó xuất hiện nhữngbạo lực từ đó
1.3.2 Nguyên nhân chủ quan
1.3.2.1 Nhận thức của giới trẻ về bạo lực trong tình yêu
Trang 18Nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan trong ý thức của conngười, nhận thức bao gồm: nhận thức cảm tính, nhận thức lý tính, chúng có mốiquan hệ biện chứng với nhau và cơ sở, mục đích tiêu chuẩn của nhận thức làthực tiễn xã hội Với ý thức là hình thức phản ánh tâm lý cao nhất chỉ có ở conngười, là sự phản ánh bằng ngôn ngữ những gì con người đã tiếp thu đượctrong quá trình quan hệ qua lại với thế giới khách quan
Thế hệ trẻ nói chung và sinh viên nói riêng là những chủ nhân tương laicủa đất nước Họ là lớp người có nhiều mơ ước, hoài bão, giàu sáng tạo, luônham muốn đổi mới Vậy vấn đề đặt ra là trong tình hình kinh tế chính trị-xã hộicủa nước ta có nhiều thay đổi thì ngoài các vấn đề nghề nghiệp, việc làm, sinhviên có nhận thức thế nào về tình yêu và vấn đề bạo lực trong tình yêu
Hiện nay, nhận thức của các bạn trẻ về bạo lực trong tình yêu là không rõràng Theo phiếu điều tra xã hội học, khi các bạn được hỏi về bạo lực trong tìnhyêu là gì? Thì phấn lớn các bạn thường cho rằng bạo lực trong tình yêu là khi
mà người yêu của mình có những hành vi gây hại đến sức khỏe, gây những tổnhại về mặt thân thể của mình bằng những hành động như: tác, đấm đá, dùnggậy đánh…Và khi được hỏi về các nguyên nhân gây ra bạo lực trong tình yêuthì chỉ có 5,4% các bạn trẻ cho rằng đó là do nhận thức của các bạn trẻ chưađúng đắn về vấn đề này Điều này đã cho thấy cụm từ bạo lực trong tình yêu làcòn hơi mới mẻ đối với các bạn
Trong thực tế thì có rất nhiều hành vi vẫn bị coi là bạo lực như việc xúcphạm danh dự nhân phẩm của nhau, xâm hại đến sức khỏe của đối phươngbằng nhiều hình thức… nhưng giới trẻ hiện nay vẫn không nhận thức đượcrằng những hành vi như xúc phạm đến danh dự nhân phẩm của người kháccũng là một hành vi bạo lực và vấn đề này đã được ghi nhận trong bộ luật Hình
sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Không những vậy, trong tình yêu của các bạn trẻ hiện nay thì việc xảy ranhững mâu thuẫn trong quá trình yêu nhau là không thể tránh khỏi, đây chính làmột trong những điều kiện để các bạn trẻ có những lời nói xúc phạm đến nhau.Phần lớn các bạn trẻ được hỏi về vấn đề này cho biết thì hành vi xúc phạm nàykhông được xem là bạo lực trong tình yêu trong quan niệm của các bạn mà nóchỉ là những lời nói nhằm gây ra sự bực tức cho đối phương chứ không có ý gìkhác Đây chính là nhận thức sai lầm, hiểu chưa đầy đủ vấn đề của các bạn trẻ
về bạo lực trong tình yêu
1.3.2.2 Mâu thuẫn về quan điểm sống, sở thích, thói quen
Có rất nhiều quan niệm khác nhau về nguyên nhân dân đến tình trạngbạo lực trong tình yêu sinh viên hiện nay Theo quan điểm của các bạn trẻmâu thuẫn trong quan điểm sống, sở thích, thói quen là nguyên nhân chủ yếudẫn đến các hành vi bạo lực giới trong tình yêu sinh viên với tỷ lệ là 40,8%.Trong tình yêu giới trẻ hiện nay hầu như ban đầu tình cảm thường rất đẹp, ítxảy ra mâu thuẫn Nhưng dần dần giữa hai người có thể nảy sinh những mâuthuẫn do những sở thích, thói quen của hai người nếu họ không biết cách
Trang 19nhường nhịn, cảm thông cho nhau vì cả hai thường còn quá trẻ Nếu vì mâuthuẫn này một trong hai thiếu sự kiềm chế có thể dẫn đến bạo lực.Trongcuộc sống, mấu thuẫn là điều không thể tránh khỏi, nhất là những mâuthuẫn trong quan điểm, sở thích, thói quen Là những người trẻ tuổi, họ khó
có thể nhẫn nhịn mà thường bộc lộ ngay, để thể hiện “cái tôi” của mình Từnhững việc đó, rất có thể sẽ dẫn đến bạo hành mà phổ biến nhất là bạo hànhthể xác và bạo hành tinh thần
Mỗi cá nhân đều có một thế giới riêng của mình, có lối sống, sở thíchhay thói quen khác nhau do có sự khác nhau về vi trí địa lí, sự phát triển về nềnkinh tế của mỗi vùng, đã tạo ra những điểm đặc trưng như vậy Và chính nhữngđiẻm khác nhau như vậy đã tạo ra những mâu thuẫn trong các mối quan hệhằng ngày của họ, đặc biệt hơn là trong tình yêu của các bạn trẻ, bản thân họ lànhững người năng động thích khám phá cái mới, nên trong tình yêu của họ thìviệc tìm hiểu đối phương của mình là điều tất yếu xảy ra Trong quá trình họ đichơi hay cùng nhau làm một việc gì đó chắc chắn không ít thì nhiều sẽ cónhững mâu thuẫn phát sinh Khi có những mâu thuẫn như vậy mà không đượcgiải quyết, để tích tụ lâu ngày sẽ dẫn đến ức chế cho cả hai bên, từ đó sẽ phátsinh những lời nói xúc phạm đến nhau, hậu quả năng hơn là có thể xảy ra hành
vi bạo lực về thể xác cho đối phương
Trong xã hội Việt nam, khi mà việc cha mẹ chỉ bảo con cái về quan hệyêu đương, và việc giảng dạy trên học đường về hôn nhân, gia đình, còn cóphần nào hạn chế, thì giới trẻ tự trang bị cho mình kiến thức về lĩnh vực đó quanghe nhạc, đọc tiểu thuyết, xem phim ảnh, tạp chí về yêu đương và gia đình, và
cả các trang web về tình dục Và cũng như ở mọi xã hội, quan điểm của giới trẻ
chia thành 3 cấp độ: cho rằng đó là việc không nên làm, bình thường – không phê phán, cũng không hùa theo, và cuối cùng là có cái nhìn thoáng Ngay ở
điểm cuối cùng này cũng phức tạp hơn chúng ta nghĩ Cái nhìn thoáng có thể là
do bạn trẻ tò mò, hoặc thả mình theo kiểu thích “sống thử”, để sau này khỏiphải bị nhầm khi sống thật Cũng có thể xuất phát từ sự nhận thức khá chínchắn Từ việc sốn chung trước hôn nhân mà thường gọi là sống thử như vật thìtrong quá trình sống thử như vậy hai người sẽ thường xuyên tiếp xúc với nhau,
có thể cùng nhau giải quyết những vấn đề nảy sinh khi sống thử Trong quatrình như vậy việc bất đồng về ý kiến hay quan điển về một vấn đề nào đó cóthể sẽ gây ra tình trạng bạo lực đối với đối tượng sống thử của mình
1.3.2.3 Lối sống tự do buông thả
Có những tình yêu của sinh viên thật thắm thiết sâu nặng, họ gắn bó vớinhau, cùng nhau vượt qua những khó khăn thử thách của cuộc sống, họ luônhướng về nhau, hi sinh tất cả cho nhau Nhưng bên cạnh đó cũng có không ítnhững mối tình chóng đến rồi vội đi, họ đến với nhau chỉ để làm vơi bớt nỗi côđơn khi xa gia đình Họ yêu để cho hết thời đại học, yêu một cách hờ hững, yêu
để thỏa mãn những nhu cầu sinh lí của cá nhân… chính vì thế mà 90% mối tìnhcủa sinh viên bị đứt gánh giữa đường, chỉ một số ít tiến đến hôn nhân Tình yêu
Trang 20đối với họ chỉ như một sử trải nghiệm đầu đời Các bạn trẻ hiện nay, đặc biệt làcác bạn sinh viên thường phải đối mặt với nhiều áp lực của cuộc sống, vì thế
họ yêu như để giải khuây Yêu để khỏa lấp nỗi cô đơn, để bằng bạn bằng bè…yêu để cho biết “mùi yêu”… và đối với mối tình được cho là “thử” đó, cảm xúccủa họ cũng thật là hờ hững Họ yêu nhưng không có ý thức thực sự về tình yêucủa mình, họ coi đó như bao trò vui bên đường khác Và một ngày nào đó, khi
đã “thử” qua nhiều những cảm xúc yêu thương của họ có thể bị “chai lì”, họmất đi khả năng cảm nhận trong tình yêu, dễ dẫn tới đánh mất mình trongnhững cuộc chơi dại đột
Đối với lối sống tự do, buông thả như vậy của các bạn sinh viên, thì mộtđiều đáng báo động là cùng với yêu, yêu “thử”, thì sống chung đang là trào lưutrong giới sinh viên Và đây là nguyên nhân được 9,2% các bạn sinh viên lựachon Theo một cuộc khảo sát trên vietbao.vn thì có 56% số người được hỏiđồng ý với việc sống thử, mặc dù họ đã biết những cái lợi và hại của trào lưunày Có nhiều đôi nam nữ quyết định sống thử vì họ yêu nhau mãnh liệt Họmuốn sống chung để có thể gần gũi và quan tâm nhau nhiều hơn… Họ thực sựmong muốn tiến đến hôn nhân, sống với nhau trọn đời Nhưng cũng có không ítbạn “sống thử” vì muốn “thử”, vì những cám dỗ của tình yêu, của lối sống trụylạc, vô trách nhiệm Đây cũng là khởi nguồn của nhiều bi kịch Nhiều cuộc hônnhân không tình yêu không hạnh phúc đã hình thành, và nhiều đứa trẻ bất hạnh
đã ra đời từ lối sống buông thả đó của sinh viên Không chỉ có vậy trong quátrình sống thử của các bạn trẻ thì sẽ xảy ra những hậu quả của việc bạo lựctrong tình yêu
Ngoài ra, những yếu tố xã hội cũng khiến cho tình yêu sinh viên nảy nở.Yêu đang là một xu hướng, một mốt của giới trẻ Không ít các bạn trẻ có quanniệm sai lầm rằng: tình yêu sẽ thể hiện giá trị của mình trước những bạn cùngtrang lứa Theo tâm lí chung, các bạn sinh viên ở lứa tuổi này chưa có bạn trai,bạn gái thường cảm thấy thua thiệt, thiếu thốn, lãng lõng(nhất là vào nhữngngày lễ, tết….) bạn nghĩ mình là lạc hậu, là nhà quê, có vấn đề vì vậy cácbạn lao vào con đường tìm kiếm tình yêu để khẳng định mình
Phần lớn sinh viên chúng ta chưa có một thái độ nghiêm túc trong tình yêu nêntình yêu thường “dễ đứt” Các bạn sinh viên thường có tâm lí yêu tạm, yêu hờ,yêu cho hết thời sinh viên… Các bạn yêu để “thử” cảm giác yêu, những suynghĩ đó chính việc không nhận thức được tình yêu đúng nghĩa là như thế nào vàkhi nhận ra đó không phải là tình yêu thực sự thì các bạn phải từ bỏ nó để tìmcho mình một tình yêu đích thực thì có thể đã để lại những hậu quả mà cả haingười đều không mong muốn
Một tác nhân nữa khiến tình yêu sinh viên thường không bền vững là donhững yếu tố bên ngoài Trong đó, tình phí được xem là nguyên nhân bắt đầu
và kết thúc của nhiều mối tình sinh viên Khi yêu, các bạn gái luôn có tâm lírằng: người yêu mình phải đáp ứng các nhu cầu vật chất của mình Khi các bạn