Là tỉnh biên giới phía bắc, Lào Cai giữ vị trí chiến lược hết sức quan trọng. Từ xa xưa, cha ông ta đã coi nơi đây là «cửa ngõ phên dậu» phía Tây Bắc của đất nước. Ngay từ thời tự chủ của các triều đại phong kiến, các vua chúa đã hết sức chú trọng đến việc phòng thủ biên cương phía Bắc. Vì vậy, đã hạn chế phần nào sự tấn công và sức tàn phá của các thế lực phương Bắc.
Trang 1Câu hỏi Trình bày hoàn cảnh, ý nghĩa lịch sử của sự ra đời Đảng bộ tỉnh Lào Cai?
Gợi ý trả lời:
* Bối cảnh quốc tế và đất nước:
Bước vào đầu thập kỷ cuối thế kỷ XX, tình hình Chính trị thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là sự khủng hoảng và tan vỡ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô gây tổn thất nặng nề đối với phong trào cách mạng thế giới Các nước xã hội chủ nghĩa còn lại đứng trước thử thách gay gắt, nhất là phải ra sức đấu tranh giữ vững quan điểm, lập trường chính trị và đấu tranh chống lại mọi âm mưu phá hoại toàn bộ hệ thống xã hội chủ nghĩa của các thế lực thù địch
Bên cạnh tình hình phức tạp về chính trị, lúc này cuộc cách mạng khoa học và công nghệ trên thế giới đã nổ ra thu được những thành tựu to lớn và kỳ diệu trên nhiều lĩnh vực
Đối với Việt Nam Sau Cách mạng tháng 8 thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước của nhân dân ta đang có những thuận lợi
cơ bản, Chính quyền cách mạng được thiết lập từ Trung ương đến cơ sở, có Đảng sáng suốt lãnh đạo được toàn dân ủng hộ Địa vị của nhân dân ta có sự thay đổi, từ thân phận nô lệ trở thành người dân làm chủ đất nước, dân tộc mình Đảng ta từ một Đảng bí mật, bất hợp pháp trở thành Đảng cầm quyền, xây dựng cơ sở lãnh đạo cách mạng trên cả nước
* Tình hình trong tỉnh:
Là tỉnh biên giới phía bắc, Lào Cai giữ vị trí chiến lược hết sức quan trọng Từ
xa xưa, cha ông ta đã coi nơi đây là «cửa ngõ phên dậu» phía Tây Bắc của đất nước Ngay từ thời tự chủ của các triều đại phong kiến, các vua chúa đã hết sức chú trọng đến việc phòng thủ biên cương phía Bắc Vì vậy, đã hạn chế phần nào sự tấn công và sức tàn phá của các thế lực phương Bắc Từ thời Cận đại, do nằm trên tuyến giao thông huyết mạch cả đường sắt, đường bộ và đường thủy, Lào Cai có thể dễ dàng bắt nối với cách mạng Trung Quốc và là một trong những hành lang quan trọng giữa cách mạng Việt Nam với cách mạng Trung Quốc và thế giới Lào Cai còn nằm giữa hai khu vực Việt Bắc và Tây Bắc của đất nước Vì vậy, thực dân Pháp đã tập trung nhiều lực lượng đánh chiếm Lào Cai, biến Lào Cai thành vùng cát cứ hòng cắt đứt một trong những mối liên lạc giữa các khu căn cứ cách mạng Trong xu thế hội nhập ngày nay, Lào Cai đang trở thành cửa ngõ, một hành lang kinh tế đầy tiềm năng Rõ ràng, Lào Cai giữ vì trí chiến lược hết sức quan trọng về kinh tế, quân sự và chính trị
Cùng với cả nước, trong quá trình vận động cách mạng, Lào Cai đã có nhiều
cơ hội để thành lập các cơ sở Đảng, cơ sở cách mạng
Năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, mở ra bước ngoặt mới cho cách mạng nước nhà Ánh sáng tư tưởng của Đảng dần rọi chiếu trên mảnh đất Lào Cai
Tại Lào Cai, chi bộ nhà tù Sa Pa được thành lập từ đầu những năm 30 Nhưng ảnh hưởng của chi bộ ra bên ngoài còn rất ít, do sự kiểm duyệt gắt gao của thực dân Pháp
Tuy nhiên, việc triển khai tổ chức thực hiện chủ trương trên đây của Trung ương Đảng đối với các tỉnh miền núi phía Bắc là việc làm hết sức khó khăn trong thập kỷ 30
Trang 2Năm 1936, phong trào đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ phát triển mạnh
mẽ cùng với việc Đảng ra hoạt động công khai và nửa hợp pháp Lúc này, sách báo của Đảng được lưu truyền rộng rãi đã có tác dụng tích cực đối với nhận thức của nhân dân thị xã Lào Cai, thị trấn Sa Pa, Phố Lu về con đường đấu tranh chống thực dân, phong kiến
Từ nửa sau của thập kỷ 30, do sự hoạt động của chi bộ Đảng Vân Qúy (chi bộ
do các đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương hoạt động ở 2 tỉnh Vân Nam và Quế Lâm, Trung Quốc thành lập) đã xây dựng được những cơ sở cách mạng trong Việt kiều từ Côn Minh đến Hà Khẩu, trong đó đã cắm được những đầu mối đầu tiên của cách mạng ở thị trấn Hà Khẩu và thị xã Lào Cai
Đầu thập kỷ 40, do sự tác động của báo chí bí mật của Đảng, những người có
tư tưởng tiến bộ trong hãng ôtô vận tải STAI, Sở Thú y, Sở Dây thép, Sở Thủy sản, Đội Bảo an binh của Nhật…ở thị xã Lào Cai và thị trấn Sa Pa đã hình thành những nhóm yêu nước Họ bí mật tuyên truyền tư tưởng cách mạng thông qua sách báo của Đảng Hoạt động của những nhóm này đã gây được những ảnh hưởng nhất định trong các tầng lớp nhân dân Tuy nhiên, hoạt động của họ chỉ là tự phát, tổ chức còn lỏng lẻo và nhất là không có sự chỉ đạo của cán bộ cách mạng, nên không thể xây dựng được cơ sở để phát động phong trào đấu tranh của quần chúng
Do tầm quan trọng của các tỉnh dọc tuyến đường sắt Hà Nội- Lào Cai, vào khoảng giữa năm 1940, Xứ ủy Bắc Kỳ thành lập Khu ủy D để lãnh đạo phong trào ở các tỉnh : Vĩnh Yên, Phúc Yên, Phú Thọ, Tuyên Quang, Hà Giang, Yên Bái và Lào Cai Trước đòi hỏi của thực tiễn, Ban cán sự Đảng Khu D nhận thấy, cần phải phát triển phong trào cách mạng ở Lào Cai Trên tinh thần đó, một số cán bộ đã được cử lên Lào Cai bắt liên lạc với những đầu mối của chi bộ Vân Qúy trên đây để gây dựng
cơ sở tại địa bàn tỉnh, nhưng không thể thực hiện được do sự chống phá của Quốc dân Đảng
Cũng trong thời gian này, không khí cách mạng ở các tỉnh xung quanh đang rất sôi động, như khởi nghĩa Bắc Sơn (Thái Nguyên) với sự ra đời của căn cứ Bắc
Sơn-Võ Nhai và đội du kích Bắc Sơn, sự phát triển mạnh của khu căn cứ Vần-Hiền Lương (tây bắc Phú Thọ, đông nam Yên Bái) Song, ảnh hưởng của phong trào cách mạng này đối với sự phát triển cơ sở cách mạng ở Lào Cai chưa phát huy được tác dụng
Cũng trong thời gian này, một số cán bộ được Trung ương và Xứ ủy cử lên Lào Cai để xây dựng cơ sở, nhưng do gặp quá nhiều khó khăn phải quay về
Từ sau ngày Nhật đảo chính Pháp (9-3-1945), không khí khởi nghĩa giành chính quyền đã bao trùm khắp đất nước trong đó có các tỉnh phía Tây Bắc và Đông Bắc- những tỉnh có phong trào cách mạng phát triển, nhưng sức lan tỏa của nó đối với Lào Cai còn quá ít
Trước thực trạng đó, vào khoảng cuối tháng 4-1945, Ban cán sự Đảng Khu D
cử đồng chí Mai Văn Ty, Bí thư chi bộ thị xã Yên Bái lên Lào Cai xây dựng cơ sở cách mạng Sau hơn 1 tháng, xây dựng được 1 tổ Việt Minh gồm 14 người Tuy có gây được những ảnh hưởng nhất định, song hoạt động của tổ Việt Minh còn rất hạn chế
Trang 3Trong không khí của cao trào kháng Nhật, cứu nước, nhiều khu căn cứ đã ra đời, có những khu căn cứ lên tới trên 100 du kích Đặc biệt là chiến khu Vần-Hiền Lương, ngày càng được mở rộng Các đoàn thể Cứu quốc và Mặt trận Việt Minh còn thu hút được cả một số chức sắc như hào lý tham gia hoặc ủng hộ cách mạng Nhất là
từ tháng 6- 1945, khi khu giải phóng Việt Bắc ra đời gồm 6 tỉnh : Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Hà Giang, Thái Nguyên Tuyên Quang và một số tỉnh phụ cận Vĩnh Yên, Phú Thọ, Yên Bái thì phong trào cách mạng ở Lào Cai hầu như vẫn nằm im
Khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh (ngày 14-8-1945), Trung ương Đảng phát động khởi nghĩa trong toàn quốc và hầu như tất cả các địa phương đã giành được chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám, nhưng riêng một vài tỉnh, trong đó
có Lào Cai, mặc dù quân Nhật đã rút, hệ thống chính quyền địch đã bị tê liệt, song khởi nghĩa đã không diễn ra Khi tình thế cách mạng đã hết sức thuận lợi, vấn đề còn lại chỉ là tiếp quản và thành lập chính quyền nhân dân Song, tại thời điểm này, cơ sở cách mạng của Đảng ở Lào Cai chỉ có tổ Việt Minh và nhóm yêu nước, vì không có
sự chỉ đạo cụ thể, sát sao, đã lúng túng và không có hành động cụ thể Một công chức
có tinh thần yêu nước ở tòa sứ Lào Cai về Bắc Bộ Phủ báo cáo tình hình Lào Cai với Trung ương và đề nghị cử người lên lập chính quyền ở Lào Cai
Trước tình hình đó, giữa tháng 10-1945, Xứ ủy Bắc Kỳ và Kỳ bộ Việt Minh đã
cử đoàn cán bộ do đồng chí Ngô Minh Loan dẫn đầu lên Lào Cai chỉ đạo tổ chức chính quyền cách mạng trong khi quân Tưởng chưa kịp lập chính quyền tay sai Chỉ trong một thời gian rất ngắn, đã thỏa thuận thành lập được chính quyền ở thị xã Lào Cai, Phố Lu và Sa Pa cùng với các đoàn thể quần chúng, một số cơ sở cách mạng và lực lượng vũ trang Việc thành lập chính quyền chỉ là sự thỏa thuận và mang tính hình thức Lực lượng cách mạng để giữ và xây dựng chính quyền không có Vì vậy, ngay sau đó, đầu tháng 11-1945, Quốc dân Đảng được sự hậu thuẫn của quân đội Tưởng ngang nhiên tuyên bố thành lập chính quyền của chúng Đến cuối tháng
11-1945, phần lớn tỉnh Lào Cai bị Quốc dân Đảng kiểm soát Nhân dân Lào Cai lại phải sống trong cảnh khủng bố và cướp bóc rất tàn ác của Quốc dân Đảng
Trước thực trạng đó, vào khoảng đầu năm 1946, đồng chí Ngô Minh Loan với
tư cách là Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái, kiêm Vụ giải phóng Lào Cai lại tiếp tục cử một số cán bộ lên Lào Cai củng cố lại cơ sở, bắt nối lại liên lạc, gây dựng lại phong trào
Giữa năm 1946, sau khi phát hiện vụ án Ôn Như Hầu ở Hà Nội, Trung ương Đảng quyết định chiến dịch dẹp trừ Quốc dân Đảng trên phạm vi toàn miền Bắc
Sau khi các tỉnh Vĩnh Yên, Phú Thọ, Yên Bái được giải phóng, Lào Cai trở thành sào huyệt cuối cùng của Quốc dân Đảng Trung ương quyết định tập trung lực lượng tiêu diệt Quốc dân Đảng ở Lào Cai
Trước đòi hỏi cấp bách của phong trào cách mạng ở Lào Cai lúc này, Xứ ủy Bắc Kỳ đã quyết định thành lập Ban cán sự Đảng tỉnh Lào Cai vào đầu tháng 9-1946
do đồng chí Ngô Minh Loan làm trưởng ban, các đồng chí Đào Đình Bảng và Lê Thanh làm ủy viên
Việc thành lập Ban cán sự Đảng tỉnh Lào Cai đã mở ra bước ngoặt mới trong lịch sử Đảng bộ và phong trào cách mạng trong tỉnh
Trang 4Ngay sau khi được thành lập, Ban cán sự Đảng bắt tay vào việc chỉ đạo tổ chức lực lượng kể cả vận động thổ ty tham gia đánh Quốc dân Đảng
Dưới sự lãnh đạo linh hoạt của Ban cán sự Đảng, Chiến dịch đánh Quốc dân Đảng diễn ra từ ngày 26-10-1946, đến ngày 12-11-1946, đã giải phóng hoàn toàn Lào Cai Sau 1 năm sống dưới sự kìm kẹp của Quốc dân Đảng và 60 năm bị thực dân
đô hộ, nhân dân Lào Cai lần đầu tiên được hưởng độc lập, tự do
Để chỉ đạo có hiệu quả trong cuộc kháng chiến chống Pháp theo Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh( 19-12-1946), tháng 1-1947, Khu ủy quyết định thành lập Tỉnh ủy Lâm thời tỉnh Lào Cai thay cho Ban Cán sự Đảng
Ngày 5-3-1947, Hội nghị toàn thể đảng viên tỉnh Lào Cai được triệu tập và bầu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh chính thức gồm 7 đồng chí, do đồng chí Lê Thanh làm
Bí thư
Sự ra đời của Ban Chấp hành Đảng bộ Lào Cai đáp ứng được đòi hỏi của cách mạng trong tỉnh, đánh dấu bước phát triển về chất sự nghiệp giải phóng và xây dựng của các dân tộc Lào Cai
Ngày nay, trong sự nghiệp đổi mới, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Lào Cai đang phát huy cao độ những bài học từ quá khứ và đạt được những thành tựu vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực
* Ý nghĩa lịch sử của sự ra đời Đảng bộ tỉnh Lào Cai:
Thành lập trong hoàn cảnh chiến tranh diễn ra ác liệt, Dảng bộ Lào Cai ra đời đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, tổ chức thực hiện và vận dụng đường lối kháng chiến của Đảng vào công cuộc giải phóng địa phương Trong muôn vàn khó khăn của những ngày đầu thành lập, Đảng bộ đã sáng suốt nắm vững hoàn cảnh thực tế của Lào Cai
để đề ra các nhiệm vụ, giải pháp kháng chiến phù hợp, nhanh chóng làm chuyển biến hình thái đấu tranh Nhờ đó chỉ sau 4 năm thành lập, Đảng bộ đã lãnh đạo nhân dân đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đến thắng lợi, giải phóng Lào Cai vào tháng 11 - 1950, chấm dứt 60 năm đô hộ của thực dân Pháp ở mảnh đất địa đầu Tổ quốc
Câu hỏi: Tình bày sự kiện, mốc lịch sử quan trọng phản ánh sự lãnh đạo của
Đảng bộ tỉnh Lào Cai đối với phong trào cách mạng địa phương trong 70 năm qua
Gợi ý trả lời:
Từ đầu năm 1950 Ban thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị mở chiến dịch Tây Bắc (chiến dịch Lê Hồng Phong I) Tư lệnh chiến dịch là đồng chí Bằng Giang, chính ủy là đồng chí Song Hào đã phối hợp với các đơn vị chủ lực trung đoàn 102, trung đoàn 165, tiểu đoàn 11 Phủ Thông, tiểu đoàn 19, tiểu đoàn 40 còn có 3 đại đội
và 10 trung đội Bộ đội địa phương cùng dân quân du kích địa bàn Chiến dịch diễn ra
từ 07/02/1950 đến hết ngày 15/03/1950 Nhiều trận chiến diễn ra ác liệt tại Thị trấn Phố Lu, bản Lầu, Bát Xát, Bắc Hà, Cam Đường, Bến Đền gây cho địch nhiều thiệt hại nặng nề, nhân dân Lào Cai đã tích cực đóng góp ủng hộ chiến dịch một số lượng vật chất, lương thực, thực phẩm và nhân công phục vụ
Trang 5Tháng 6/1950, Thường vụ Trung ương Đảng chủ trương mở chiến dịch Biên giới (Lê Hồng Phong II) Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy, kiêm chính
ủy chiến dịch tỉnh Lào Cai nằm trên hướng kếtt hợp nghi binh, tập trung lược lượng của địch Toàn bộ lưc lượng vũ trang tỉnh phối hợp với trung đoàn 165, trung đoàn
148 tham gia chiến dịch Phối hợp với các đơn vị chủ lực Bộ đội địa phương và dân quân du kích của ta dũng cảm chiến đấu, lập thành tích xuất sắc, tiêu hao tiêu diệt nhiều sinh lực địch, lần lượt giải phóng các địa phương và Lào Cai (01/10/1950), tỉnh Lào Cai đã hoàn toàn giải phóng chấm dứt gần 100 năm dưới ách nô dịch của thực dân Pháp, đường biên giới Việt-Trung được khai thông
Sau giải phóng tỉnh Lào Cai đứng trước khó khăn về kinh tế, chính trị, văn hóa,
xã hội và an ninh Thực dân Pháp không bỏ ý định quay trở lại đánh chiếm Lào Cai, hòng âm mưu cấu kết với bọn can thiệp mỹ, quân đội Tưởng Giới Thạch , tàn quân quốc dân Đảng và bọn tay sai Thổ ty ngụy quân trước để gây Phỉ
Tháng 9/1951, bộ tư lệnh quyết định mở chiến dịch Lý Thường Kiệt trên hướng Lào Cai , ngoài việc động viên sức người, sức của phục vụ chiến dịch Lực lượng vũ trang tỉnh phối hợp với tiểu đoàn 920,910, trung đoàn 148 đánh địch trên tuyến Sa Pa, Bình Lư, Phong Thổ, Than Uyên Đến 31/12/1950 két thúc chiến dịch thắng lợi
Cuối tháng 4/1952, Trung ương đã có chỉ thị phối hợp với bạn quân mở chiến dịch ở biên giới Lao-Hà, từ Mường Khương- Lào Cai đến Đồng Văn- Hà Giang Cá lực lượng của ta liên tục tổ chức bao vây tấn công địch để quân địch vào thế co cum, lẩn trốn trong dân, trong rừng và đã diễn ra nhiều trận chiến vô cùng gay go, quyết liệt Đến cuối năm 1952 thu được nhiều vũ khí, phương tiện quân sự của địch của địch và trả lại cho dân
sản bị thổ phỉ chiêm đoạt, chiến dịch tiễu phỉ miền Đông cơ bản thắng lợi
Trong tình hình miền Đông tạm ổn, ở miền tây địch lại thực hiện âm mưu mới,
bị thất bại nặng nề vè quân sự trong chiến dịch Tây bắc, chúng âm mưu gây phỉ nổi loạn ở khu vực tam giác: Phong Thổ, Mường Hum, Kim Hoa, sau đó mở địa ban rộng
cả miền Tây
Từ tháng 2 đến tháng 10/1953 quân ta đánh bại nhiều đợt tấn công của phỉ ở Trung Thổ, Sa Pa, Bát Sát, Thị xã Lào Cai
Tháng 8/1954, Tỉnh ủy quyết định mở chiến dịch tiễu phỉ toàn tỉnh với phương châm " Lấy tấn công chính trị làm chủ yếu, quân sự làm áp lực, Kiên quyết tiêu diệt bọn thổ phỉ làm đầu sỏ, ngoan cố không ra hàng nộp vũ khí" Đến tháng 5/1955 toàn
bộ lực lượng phỉ ở 2 miền Đông-Tây bị tan rã, xóa sổ
Để ổn định đời sống nhân dân ngày 10/6/1950 tỉnh ủy Lào Cai ra Chỉ thị số 16 trong đó nhấn mạnh: tiếp tục củng cố cơ sở đã vận động, mở rộng công tác vận động quần chúng tiễu phỉ, phát triển sản xuất nông nghiệp, khôi phục kinh tế, ổn định mội mặt xã hội, bố trí sắp xếp chia lại đơn vụi hành chính
Đảng bộ đã tập trung lãnh đạo khôi phục sản xuất nông nghiệp và mở đường giao thông để thực hiện việc giao lưu hàng hóa Cùng với việc khôi phục sản xuất nông nghiệp từ đầu năn 1955 Nhà nước đã khởi công phục hồi xây dựng tuyến đường sắt Hà Nội- Lào Cai và tiến hành thăm dò mỏ Aptít Đến cuối năm 1956 tuyến đường
Trang 6sắt được khôi phục, cuối năm 1957 mỏ Apatit được khai thác bằng máy móc hiện đại Công tác củng cố cơ sở văn hóa, giáo dục y tế được trú trọng
Cũng như nhiều địa phương trên miềm Bắc tỉnh Lào Cai bước sang thời kỳ khội phục kinh tế Đến cuối năm 1957 miền Bắc nước ta đã hoàn thành nhiệm vụ khôi phục kinh tế
Từ ngày 16 đến 29/4/1958 tại Hà Nội kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa II đã thông qua Nghị quyết quan trọng Trước tình hình khó khăn của địa phương Đảng bộ tỉnh Lào Cai, đã xác định quyết tâm đưa các dân tộc trong tỉnh tiến lên chủ nghĩa xã hội, muốn thực hiện được trước hết phải tổ chức ngay các đợt học tập đường lối chủ trương của Đảng
Từ ngaỳ 16 đến ngày 28/3/1959, tại thị xã Lào Cai, Hội nghị đại biểu Đảng bộ tỉnh họp, thông qua nghị quyết 2 năm 1959- 1960: là Hoàn thành cải cách dân chủ và đẩy mạnh cải tạo xã hội chủ nghĩa Tỉnh Lào cai đã có phong trào đổi công rộng rãi
có bình công chấm điểm và xây dựng hợp tác xã thí điểm ở huyện Bảo Thắng Ngoài
ra việc cải tạo tiểu thương tiểu thủ, công nghiệp cũng được quan tâm phát triển
Tháng 9/1960 Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thư III đảng đã xác định đường lối chung cách mạng xã hội chủ nghĩa, Đại hội thông qua nhiệm vụ kế hoạch 5 năm lần thứ 1 (1961-1965) với mục tiêu là phấn đấu thực hiện một bước công nghiệp hóa hiện đại hóa, xây dựng bước cơ sở vật chất kỹ thuật, đồng thời hoàn thành cải tạo
xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc
Trước yêu cầu của tình hình mới, để tiếp tục thực hiện thắng lợi kế hoạch 5 năm lần thứ 1 Đại hội thống nhất chủ trương tiến hành điều tra sơ bộ vùng kinh tế phát huy ưu thế của vùng kinh tế miền núi; Đẩy mạnh lam thủy lợi, làm ruộng bậc thang, tăng vụ lúa, phát triển cây màu, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, phấn đấu tựi túc lương thực, củng cố hợp tác xã; tiếp nhận nhân lực ở miền xuôi lên khai hoang, phát triển kinh tế -xã hội, ra sức xây dựng tăng cường thiết
bị máy móc công nghiệp quốc doanh địa phương
Từ giữa năm 1964, phong trào hợp tác hóa được củng cố một bước, tổ chức
419 hợp tác xã Đây là năm đầu tiên tỉnh có thể tự túc được lương thực; Năm 1965 sản lượng lương thực tiếp tục tăng lên, đạt 36.412 tấn Đây là mốc quan trọng đánh dấu sự phát triển kinh tế nông nghiệp của tỉnh Lào Cai
Thất bại trong chiến tranh đặc biệt ở miền Nam đã buộc đế quốc Mỹ phải chuyển hướng chiên tranh ở Việt Nam Hội nghị lần thứ 11 của ban chấp hành trưng ương Đảng khóa III đã ra Nghị quyết nhiệm vụ trước mắt của quân và dân ta kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ, muốn vậy miền Bắc phải trở thành hậu phương lớn vững chắc của cách mạng miền Nam Thực hiện nghị quyết hội nghị lần thứ 11,12 của trung ương đảng , Tỉnh ủy Lào Cai đã chỉ rõ đặc điểm của Lào Cai là vừa sản xuất, xây dựng, vừa trực tiếp chiến đấu sẵn sàng chiến đấu Chỉ thị 73 của tỉnh ủy chỉ ra 3 mục tiêu tập chung xây dựng và phát triển kinh tế địa phương đó là đẩy mạnh sản xuất nông-lâm nghiệp, phát triển công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp địa phương, phát triển mạng lưới giao thông vận tải
Trong cuộc khánh chiến chống Mỹ, cứu nước qua các đợt thực hiện lời kêu gọi cứu quốc, tỉnh lào Cai đã có 18.749 thanh niên, nam nữ đăng ký tình nguyện lên
Trang 7đường chiến đấu chi viện cho chiến trường miền Nam Trong tình hình chiến tranh lan rộng, miền Bắc vừa sản xuất vừa chiến đấu để bảo vệ tổ quốc, chi viện cho miền Nam đánh thắng giặc Mỹ xâm lược
Công tác phát triển, xây dựng Đảng được chú trọng và phát triển khá mạnh, tuy nhiên do một số Đảng viên không đủ tiêu chuẩn đưa ra khỏi đảng, đến năm 1975 toàn tỉnh còn 7.004 đảng viên Hàng năm tỉnh tiến hành phân xếp loại hoạt động của các địa phương
Trong nông nghiệp, Đảng bộ xã định rõ thế mạnh của từng vùng và tiến hành quy hoạch phân vùng để sản xuất, do đó sản lượng nông nghiệp tăng khá nhanh, mặt hang nông sản trở thành hàng hóa,; Đối với công nghiệp phải xây dựng những xí nghiệp vừa và nhỏ sản xuất nông cụ và hàng tiêu dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp Sau đó xây dựng các nhà máy chế biến nông sản
Sau khi kết thúc chiến tranh biên giới phía bắc tỉnh Hoàng Liên Sơn đã tập chung khắc phục hậu quả chiến tranh, tổ chức lại sản xuất ổn định đới sống nhân dân biên giới, củng cố các lực lượng chiến đấu, tổ chức các phong trào "vì an ninh tổ quốc"
Từ ngày 22-24/9/1980 diễn ra Đại hội Đảng bộ tỉnh Hoàng Liên Sơn lần thứ II Đại hội đa đưa ra các nhiệm vụ chính : Ra sức phát triển sản xuất gắn chặt với xây dựng củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, phải vừa sản xuất, vừa sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu và bảo vệ biên giới là hàng đầu
Tập chung phát triển nông- lâm- ngư nghiệp: Sản xuất lương thực phẩm, trồng các loại cây như chè, mía, quế, đỗ tương; khuyến khích hộ gia đình chăn nuôi lợn gia cầm; Công nghiệp cũng được trú trọng phát trển hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp, sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu; tăng cường công tác lưu thông phân phối vật
tư tài chính, tiền tệ
Nghị quyết đại hội đại biểu lần thứ III Đảng bộ tỉnh Hoàng Liên Sơn đã đề ra nhiệm vụ cơ bản giai đoạn 1983-1985 Tiếp tục khắc phục hậu quả chiến tranh biên giới, điều chỉnh, sắp xếp lại sản xuất
Hình thành các vùng chuyên canh, đẩy mạnh giao đất, giao rừng cho hộ dân, tổ chức kinh doanh theo hướng kết nông lâm hợp, sắp xếp lại sản xuất gắn với định canh, định cư, tạo cơ sở vật chất kỹ thuật, giải quyết dời sống cho nhân dân Các hình thức tổ chức khoán sản phẩm trong sản xuất hợp tác xã, đến hộ xã viên được nhân dân ủng hội hưởng ứng
Về y tế giáo dục có bước tiến bộ, nghành giáo dục đưa ra chương trình bộ môn mới, học sinh lớp 1 học theo hệ 12 năm và theo sách giáo khoa cải cách Công tác y
tế bảo vệ bà mẹ và trẻ em tiếp tục được tăng cường Hoạt động văn hóa, thể thao bước đầu phát triển , tổ chức nhiều hội diễn nghệ thuật quần chúng, biểu diễn văn nghệ, chiếu phim đến các xã
Dưới sự lãnh đạo thực hiện đường lối đổi mới của Đảng (1986- 1991) Từ thập niên 80 trở đi, sự phát triển kinh tế của khoa học công nghệ hện đại có bước phát triển nhảy vọt
Từ ngày 10-13/10/1986 , Đại hội đại biểu tỉnh Hoàng Liên Sơn đã xá định phương hướng chủ yếu trong 5 năm tới của tỉnh là; Tiếp tục xây dựng thành công chủ
Trang 8nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa Nông lâm nghiệp thực sự
là mặt trận hàng đầu, trọng tâm là sản xuất lương thực phẩm, đồng thời phát triển hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu Khai thác khả năng công nghiệp thủ công nghiệp,
mở mang giao thông vận tải, làm chủ phân phối lưu thông thị trường, hoàn thiện quan
hệ sản xuất thực hiện công bằng xã hội, tăng cường củng cố quốc phòng an ninh Đại hội đề ra 5 nhiệm vụ lớn để thực hiện phương hướng:
Quyết tâm ổn định và phát triển sản xuất: Khai thác mạh mẽ tiềm năng nông, lâm nghiệp, sắp xếp lại, đầu tư chiều sâu
Thực hiện tốt chính sách công bằng xã hội, bảo đảm lao động có việc làm, định canh định cư, phân coonmg lại lao đông nông nghiệp, thực hiện bình đẳng giữa các dân tộc
Tăng cường mức tự cân đối ngân sách trên cơ sở nhà nước và nhân dân cùng làm, phục vụ sản xuất nông nghiệp toàn diện, đẩy mạnh khai hoang, định canh, định
cư, thâm canh, sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu
Củng cố, hoàn thiện quan hệ sản xuất mới, tăng cường vai trò kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể
Bảo đảm đầy đủ hơn nhu cầu của quốc phòng, an ninh, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội, kinh tế với quốc phòng an ninh
Để sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống, ngày 3/11/1986, tỉnh ủy Hoàng Liên Sơn ban hành kế hoạch số 01/KH-TU về tổ chức thự hiện Nghị quyết Đại hội Đảng
bộ tỉnh lần thứ IV Đến năm 1991, tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của tỉnh , xây dựng hệ thống chính trị trong toàn Đảng bộ đã có những chuyển biến rõ rệt,
cơ bản được ổn định và giữ vững
Từ khi tái lập tỉnh đến nay qua 25 năm tái lập (1991-2016), tỉnh Lào Cai tiếp tục đổi mới trong điều kiện có nhiều thuận lợi nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ Lào Cai, công cuộc đổi mới của tỉnh được tiến hành một cách toàn diện, là sự gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, hướng phát triển bền vững trên các lĩnh vực phù hợp với mục tiêu chung của cả nước
Đại hội Đảng bộ Lào Cai đã chỉ rõ; Phát triển mạnh nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xóa bỏ tình trạng sản xuất độc canh, phân tán, tự nhiên
Về nông- lâm nghiệp: Tỉnh Lào Cai đã tập trung phát triển cơ sở hạ tầng nông
thôn, tích cực chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực, tăng độ che phủ rừng Nông nghiệp chuyển từ sản xuất tự cấp, tự túc sang nông nghiệp sản xuất hàng hóa, tiếp cận gần hơn với chế biến và kinh tế thị trường Giai đoạn 2006- 2010, Lào Cai xác định nông nghiệp, nông thôn vẫn là mặt trận quan trọng và tập trung phát triển nông nghiệp theo chiều sâu, chuyển đổi mạnh về chất, đảm bảo ổn định bền vững
Kinh tế lâm nghiệp chuyển hướng từ lâm nghiệp nhà nước sang phát triển lâm nghiệp có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế Sản lượng và giá trị sản xuất trong ngành thuỷ sản tăng đều qua các năm
Về công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp: Các ngành công nghiệp Lào Cai đều
có sự phát triển vượt bậc như: công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản, nông lâm
Trang 9sản, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí, thủy điện Sản xuất tiểu thủ công nghiệp tiếp tục được phát triển ổn định
Về thương mại, du lịch: Thị trường Lào Cai đã có bước phát triển theo hướng
trở thành một bộ phận cấu thành của nền kinh tế hàng hoá của cả nước Hoạt động xuất nhập khẩu tăng mạnh Du lịch Lào Cai cũng là một ngành kinh tế đầy tiềm năng,
đã và đang được khai thác hiệu quả và ngày càng khẳng định là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh Đến nay, Lào Cai trở thành tỉnh phát triển kinh tế tương đối toàn diện, gắn kết nông nghiệp- công nghiệp- thương mại, dịch vụ Tỉnh đã xác định nông nghiệp và nông thôn là mặt trận hàng đầu, công nghiệp- xây dựng là nền tảng, và thương mại, du lịch, dịch vụ là mũi nhọn
Giáo dục, đào tạo các bước phát triển tích cực, hoàn thành các mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học, chống mũ chữ Hệ thống bảo hiểm xã hội, y tế phát triển rộng
Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh Lào Cai trong những năm vừa qua nói chung là cao và khá ổn định Ngành có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất là thương mại
và du lịch, đây cũng là ngành mà tỉnh có nhiều lợi thế để phát triển
Những chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự vận dụng sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tế của các cấp bộ Đảng và chính quyền địa phương
Trang 10Câu hỏi: Từ khi thành lập đến nay, Đảng bộ tỉnh Lào Cai đã tổ chức bao nhiêu kỳ
Đại hội? Nêu thời gian tổ chức các kỳ Đại hội; họ và tên các đồng chí trong ban chấp hành Đảng bộ, Bí thư Tỉnh ủy từ khi thành lập đến nay
Gợi ý trả lời:
Từ khi thành lập đến nay, Đảng bộ tỉnh Lào Cai đã tổ chức:
15 kỳ Đại hội
Thời gian tổ chức các kỳ Đại hội:
- Đại hội Đảng bộ lần thứ I được tổ chức vào tháng 4 năm 1951: Từ ngày 12 đến
ngày 18 tháng 4 năm 1951, tại Phố Mới, thị xã Lào Cai Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ nhất đã khai mạc Về dự Đại hội có 46 đại biểu đại diện cho 312 đảng viên trong toàn tỉnh Đại hội đã bầu 11 đ/c vào Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh
- Đại hội Đảng bộ lần thứ II được tổ chức vào tháng 3 năm 1959: Từ ngày 16 đến
ngày 28/3/1959 tại thị xã Lào Cai, Hội nghị đại biểu Đảng bộ tỉnh Lào Cai, 69 đại biểu thay mặt cho 1.074 đảng viên trong toàn Đảng bộ về dự hội nghị
- Đại hội Đảng bộ lần thứ III được tổ chức vào tháng 02 năm 1961: Từ ngày 08 đến
ngày 10 tháng 02 năm 1961 Đảng bộ Lào Cai đã tiến hành Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ III Về dự Đại hội có 153 đại biểu đại diện cho 1.997 đảng viên trong toàn Đảng bộ
- Đại hội Đảng bộ lần thứ IV được tổ chức vào tháng 6 năm 1963: Từ ngày 24 đến
ngày 26 tháng 6 năm 1963, Đảng bộ Lào Cai đã tiến hành Đại hội đại biểu lần thứ IV tại thị xã Lào Cai Về dự Đại hội có 160 đại biểu đại diện cho 4.100 đảng viên của
257 chi đảng bộ cơ sở
- Đại hội Đảng bộ lần thứ V được tổ chức vào tháng 4 năm 1970
- Đại hội Đảng bộ lần thứ VI được tổ chức vào tháng 2 năm 1977: Được sự đồng ý
của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa III) Đại hội Đảng bộ tỉnh Hoàng Liên Sơn lần thứ nhất (vòng 1) được tiến hành từ ngày 09 đến ngày 19/11/1976 tại thị xã Lào Cai Dự Đại hội có 500 đại biểu chính thức và 41 đại biểu dự khuyết đại diện cho 24.621 đảng viên của 39 đảng bộ trực thuộc toàn tỉnh, đại hội đã bầu đoàn đại biểu gồm 18 đ/c đi dự Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IV Đại hội Đại biểu Đảng
bộ tỉnh Hoàng Liên Sơn vòng 2 đã được tiến hành từ ngày 14 đến ngày 24/4/1977 Đại hội đã bầu 39 đ/c vào Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, trong đó có 35 ủy viên chính thức và 04 ủy viên dự khuyết
- Đại hội Đảng bộ lần thứ VII được tổ chức vào tháng 9 năm 1980: Từ ngày 22 đến
ngày 24/9/1980 tại thị xã Yên Bái đã diễn ra Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hoàng
Liên Sơn lần thứ II (Tính liên tục theo Đảng bộ tỉnh Lào Cai thì đây là Đại hội lần thứ VII) Dự Đại hội có 342 đại biểu , bao gồm 322 đại biểu chính thức, 20 đại biểu
dự khuyết Đại hội đã bầu 45 đồng chí vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh
- Đại hội Đảng bộ lần thứ VIII được tổ chức vào tháng 01 năm 1983: Đại hội Đảng
bộ tỉnh Hoàng Liên Sơn lần thứ III (Tính liên tục theo Đảng bộ tỉnh Lào Cai thì đây
là Đại hội lần thứ VIII) Đại hội đã tiến hành 02 vòng tại thị xã Yên Bái Vòng 1 diễn
ra từ ngày 06 đến 13/01/1982 Dự Đại hội có 326 đại biểu chính thức, 18 đại biểu dự khuyết Vòng 2 tổ chức từ ngày 26 đến 28/01/1983 Đại hội đã bầu 45 đ/c tham gia BCH Đảng bộ tỉnh khóa III Trong đó 43 ủy viên chính thức, 02 ủy viên dự khuyết