Thực trạng và giải pháp phát triển đội ngũ doanh nhân Việt Nam đến năm 2020 _ Kỷ yếu hội thảo

I Xay dt'ng kinh te thi truemg dtnh huang XHCN tu mqt n~n kinh te kern phat tri~n nhu nu6c ta thl vi¢c str d1;1ng mo hlnh t6 chile doanh nghi¢p tu nhan la din thiet va la tat yeu khach

•

TRlJONG D~I HOC KINH TE QUOC DAN

TRlJONG D~I HOC KINH TE

TP PHO HO CHi MINH

f)e tai khOZl h9C CUp nha DllQC ·xtay dllllQ dQi DQU

- PGS TS Hoang van Hoa, Trubng d1;1i h9c kinh t€ qu6c diin

- PGS TS Nguyen Qu6c T€, Trubng D1;1i h9c kinh t€ TP H6 Chi Minh

- TS H6 Hili Yen, Trubng d1;1i h<;>c kinh te qu6c dAn

- TS H6 Viet Tien, Trubng D1;1i h<;>c kinh te TP H6 Chi Minh

- Ths Ngo Chi Cuemg, Trubng D1;1i h<;>c kinh teTP H6 Chi·Minh

TP Ho Chi Minh, thang 6 nam 2009

I

PGS TS Hoang Viin Hoa

I

13 Thlfc Trtlng phat tri~n d(}i ngii doanh nhan Vi~t Nam t_hO'i ky doi m6i 30

Truiln_g_ DH Kinh ti quae dan

TS Nguyin Thj Tuyit Mai

GD Trung tiim KTPT&CSC Virt Nam- Ha Lan

TrU'ifng D{li hpc Kinh ti Quae diin

Doanh nhan Vi~t Nam -ll}'c hrQ'ng lao dqng quan tr~mg trong cO' c§u

xa hoi VietNam

Nguyin Viin Tuat Nguyen chuyen vien cao cap H2c vien Chinh tri- Hanh chinh khu vU'c II

Doanh nhan v&i van boa doanh nghi~p

TS Tran Diim Thuy

Doanh nhan va doanh nhan van boa Vi~t Nam trong giai do~n m&i 129

TS Tran Diim Thuy

TP HJ Chi Minh

Nhfrng rtii ro cac doanh nhan Vi~t Nam phai dBi dAu trong qua trinh 134

h " h" k' h t" QI n ~p m e quoc te " "

- Ths Nguyin Trfin Hiiu

- Nhiim That Tung

TrU'ifng DH An ninh nhiin diin

TP Ha Chi Minh

giai dO\ln 2011 - 2020

TSKH Ngo Cong Thanh

Tru-irng DH kinh tl TP HJ Chi Minh

-•I

"' A A ?

DE DAN HOI THAO KHOA HOC

Kinh thua cac vj d~i bi~u,

PGS.TS Hoang Van H oa,

Thua cac nha khoa hQC, cac doanh nhan

Trang nhii'ng nam d6i mm vl:ra qua, o nu6'c ta da bu6'c dau hlnh thanh d<')i ngu doanh nhAn va phat tri~n kha nhanh ve s6luqng va chat luqng La san pham cua cong CUQC d6i mffi, d<}i ngii doanh nhAn nUOC ta da va dang trO thanh ll;tc luqng xung kfch trong cong cu<')c chan hung kinh te dat nu6'c Tuy nhien, d~ xAy dl!llg m<}t d<')i ngii doanh nhAn thl;tc Sl;t lan ffi(;lnh, dap ling yeu cau day ffi(;lnh cong nghi¢p h6a, hi¢n d(;li hoa va h<')i nh~p kinh te qu6c te, vAn dang la thach thuc rat to

Ian

Trang nhii'ng nam qua, Dang va Nha mr6'c ta da co nhieu chfnh sach va giai phap phat tri~n khu Yl;tc kinh te tu nhan, doanh nghi¢p va doanh nhAn Tuy nhien, vi¢c xAy dl!Jlg d<')i ngii doanh nhan trong nen kinh te th! truang d!nh huang XHCN

o nu6c ta hi¢n nay va trong nhii'ng nam tm, vAn con rat nhieu van d~ can phai giai quyet ca v~ ly lu~ va thl;tc ti~n

Nhlim gop phan giai quyet van d~ d6, H<')i d6ng Ly lu~n Trung uang, B<')

I Khoa hqc va Cong ngh¢, B<') Giao d':IC va Dao t(;lO da giao cho TruOng D(;li hqc

I kinh te qu6c dAn chu trl d~ tai khoa hqc cap Nha nu6'c "XAy dl!llg d<')i ngu doanh

I nhAn Vi¢t Nam giai do(;ln 2011-2020" thu<}c chuang trlnh nghien cliu Khoa hqc ly

llu~n chfnh tr! cap Nha nu6'c, rna s6 KX.04, do H<')i d6ng Ly lu~n Trung uang chu

I I trl

~ D~ tai c6 ffi':IC tieu chu yeu la:

M¢t Ia, lam ro ca sa ly lu?n th\fc tiSn vS vi trf, vai tro, d?c diSm cua d()i ngu

I doanh nhAn trong qua trlnh xAy dl!llg va phat tri~n n~n kinh te thi truemg djnh

I huang XHCN

•

H ai la, ph an tich, danh gia thvc tr~ng d9i ngu doanh nhan nu6c ta va chfnh sach cua Dang, Nha nu6'c d6i v6i doanh nhan qua hon 20 nam d6i mm; lam ro nhfrng y~u t6 chi ph6i, cac nhan t6 tac d¢ng den sv phat tri~n d9i ngu doanh nhan nu6c ta trong thai ky d6i m6i

Ba la, dS xu~t m\IC tieu, quan di~m, djnh huang va giai phap C(J ban phat

tri~n d9i ngu doanh nhan nu6c ta giai do~n 2011-2020

Bon la, nang cao nh~ thuc v~ chu nghia xa h¢i, gop phftn tiep We d6i m6'i ly lu~n v~ kinh te thi truemg d!nh hu6'ng XHCN a Vi~t Nam

D~ tai duqc trien khai tu cuoi nam 2007, da tien hanh di~u tra khao sat a m¢t so d!a phuong va da bu6'c dftu phan tfch, danh gia d¢i ngii doanh nhan a nu6'c

- Khai ni~m v~ doanh nhan

-D~c trung cua doanh nhan nu6'c ta

- v ai tro, vi the cua doanh nhan

- Giai phap xay d1.p1g d¢i ngii doanh nhan Chung t6i da in toan van cac bai viet nay trong Ky yeu H¢i thao va da gtri den cac v! d~i bieu Trong khuon kh6 H¢i thao hom nay, chung toi kfnh mong cac v! d~i bieu t~p trung trao d6i, thao lu~n va cho y kien v~ m¢t so n¢i dung chu yeu sau day:

- Khai ni~m va tieu chf xac d!nh doanh nhan; can err de xac d!nh doanh nhan

a nu6'c ta hi~n nay

- ThiJc tr~ng phat trien va d~c diem cua d¢i ngii doanh nhan nu6'c ta

- Ca h¢i va thach thuc phat trien d¢i ngii doanh nhan a nu6'c ta den nam 2020; yeu cftu doi v6'i doanh nhan trong phat trien kinh te th! truemg va h¢i nh~p

kinh te quoc te

- Nhii'ng dto dm d6i vcri S\t phat tri~n d¢i ngfi doanh nhan nucrc ta hi~n nay va nhfrng nam t6'i

- Vai tro, v! the' cua doanh nhan trong qua trlnh diy ID:plh cong nghi~p h6a,

hi~n dt;ti h6a va xay dt!flg th~ che' kinh te' th! truemg d!nh hu6ng XHCN a nuoc ta

- D~ xuat chfnh sach va kie'n nghi v6'i Dang va Nha nuoc, cac hi¢p h¢i doanh

nghi¢p/hi~p h¢i nganh ngh~, cac t6 chuc chfnh tr!- xa h¢i v.v d~ xay dlfllg d¢i ngu doanh nhan a nuoc ta de'n nam 2020

Chung toi rat mong nh~ duqc nhi~u y kie'n d6ng g6p h€t sue quf bau cua cac vi dt;ti bi~u Thay m~t Ban t6 chuc H¢i thao, chung toi xin chan thanh cam an

cac nha khoa h9c, cac doanh nhan da quan tam, viet bai va den tham dl;t h¢i thao

Kfnh chuc sue khoe cac vi dt;ti bi~u

Chuc H¢i thao thanh cong t6t dyp

Xin chan thanh cam an

V AI TRO, VJ THE CUA DOANH NHAN VA GIAI PHAP

PGS.TS Hoang Viin Hoa

Truilng D(li hpc Kinh ti quae dan

1 Vai tro, vi the cua doanh nhan trong nen kinh te thi tnr011g djnh hu6ng xa hc)i chu nghia o Vi~t Nam

Vi¢c danh gia vai tro, v! the cua doanh nhan phai can cu vao di~u ki¢n Itch Slt

Cl;l the rna trong d6 doanh nhAn t6n t~i va phat trien, can cu vao yeu cAu phat trien cua n~n kinh te, vao d!a v! cua doanh nhAn trong ttrng thai ky nh~t d!nh

- Trong thm ky phong kien a mrac ta, kinh te hang hoa cling da c6 buac phat trien, nhi~u nganh ngh~ m6'i ra dai va xu~t hi¢n tAng 16'p thuang nhAn, thq thu cong Tuy nhien, d6 vAn la kinh te h~mg hoa giim dan, tl;l' c~p tl;l' tuc N~n kinh te tieu nong gan vm ca c~u lang xa cling vm chfnh sach "trqng nong, uc thuang" cua nha nu6'c phong kien nen chua t~o ra nhfi'ng di~u ki¢n cAn thiet de hlnh thanh m(>t tang lap doanh nhan theo dung nghia cua n6 M~c du trong nhfi'ng thai diem nhai djnh, kinh te hang h6a phong kien c6 nhfi'ng net khm sac, nhung nhln chung, cac ho~t d(>ng kinh te phi nong nghi¢p con r~t rna nh~t Thuang nhAn va chu cac cong

truang thu cong quy mo nho ra doi, nhung trong xii hqi V i¢t N am truye'n tht/ng chua thl!c Sl! hinh thanh mqt tilng l6p doanh nhan thl!c Sl!

- Trong thai ky Phap thu(>c, vm S\1' du nh~p cua m(>t phuang thuc san xu~t mai, m(>t mo hlnh t6 chuc san xu~t kinh doanh mm - mo hlnh doanh nghi¢p, ra doi Hai cu<)c khai thac thu<)c dja cua thl;l'c dAn Phap dien ra trong bon th~p ky dAu

·I cua the ky ~ la ~,?oi tru~g ~ho S\1' hlnh tl:tanh ~<)t :Ang lap doa~.h nh,~n M<)t ~0

i· doanh nh~n tieu bteu xuat htyn, nhu Truong Van Ben, B~ch That Bum, Nguyen '

San Ha, Luang Van Can, Ngo Tu H~, Nguyen Van Vinh, Nguyen Hfru Thu, Tr!nh

I Van Bo v.v Tuy nhien, trong di~u ki¢n cua m<)t n~n kinh te te thu(>c d!a, nua phong kien, so luqng doanh nhAn chua nhi~u va chi t6n t~i trong m<)t thai gian

1 ngan

- Trong thai ky nen kinh te v~n h~mh theo co che ke hO(;tCh hoa t~p trung, do kinh te h~mg hoa kern phat trien, kinh te tU nhan la d6i tU<Jng bi cai t(;tO Va h(;tn che nen khong c6 m¢t tilng 16p doanh nhan thl;l'c thl;J Trong thai ky d6, chu doanh nghi¢p tu nhan la d6i tuqng b! cai t(;to; m¢t b¢ ph~n giam d6c va ngtrai quan ly doanh nghi¢p qu6c doanh hlnh thanh Tuy nhien, hQ la nhiing can bq nha nu6c duqc "b6 nhi¢m" Htm quan ly doanh nghi¢p Vl v~y, h9 la nhfrng cong chuc1 nha nu6c va hanh d¢ng theo m¢nh l¢nh cua Nha nu6c

- Trong thai ky d6i m6i, d¢i ngii doanh nhan nu6c ta hinh thanh va phat trien, tra thanh lt!C luqng tat yeu, m¢t b¢ ph~n quan trQng trong co cau xa h¢i Vi¢t Nam va la san phAm cua c6ng cu¢c d6i m6i do Dang ta khai xuang va lanh d(;to Xuat than ttr cac b¢ ph~n, tilng 16p, giai cap xa h¢i khac nhau, d¢i ngii doanh nhan dang tra thanh m¢t tiing 16p xa h¢i v6i nhll'ng d~c trung rieng, dang ngay cang thl;l'c St! tra thanh lt!c luqng xung kfch trong c6ng cu¢c chan hung kinh te dat nu6c Ttr khi thl;l'C hi¢n chu truang d6i m6i, khu VI!C kinh te tu nhan a nu6c ta ho(;tt d¢ng du6i hinh thuc h¢ kinh doanh ca the va cac lo(;ti hinh doanh nghi¢p da phat trien rat nhanh chong St! h6i sinh va phat trien ffi(;tnh me cua khu Vt!C kinh te tu nhan trong qua trlnh chuyen sang kinh te th! truang chfnh la nhan to quan tr9ng nhat thuc dAy tang truang kinh te Vai tro cua doanh nhan nu6c ta trong han 20 nam d6i m6i vua qua da duqc khfulg d!nh Dang va Nha ntr6c ta ciing da c6 nhi~u

chfnh sach va bi¢n phap Cl;J the khuyen khfch phat trien d¢i ngii doanh nhan Vai tro cua doanh nghi¢p- doanh nhan ciing da duqc kh~ng d!nh v~ m~t phap ly, duqc phap lu~t thtra nh~n, bu6c dAu duqc xa h9i t6n vinh St! t6n t(;ti va phat trien cua cac lo(;ti hinh doanh nghi¢p rna h(;tt nhan cua n6 la doanh nhan, dang la co sa kinh

te de hinh thanh rn6 hinh kinh te th! truang d!nh huang XHCN Tht!c te da cho thay rang, neu v6i rn¢t khu Vt!C kinh te tU nhan, rna nong cot la cac doanh nghi¢p

tu nhan kern phat trien thi kh6 c6 the xay dt!llg duqc rn¢t nen kinh te th! truang

1 Vai tro, vf the' cua doanh "nhan trong n~n kinh te th! truang d!nh huang

l I

!

I

I

- V e yeu to dan t¢c Buoc vao the ky XXI, ca dat nuoc ta dang t~p trung thl;fc

1 hi¢n mvc tieu cao ca la "dan giau, nuac ffi(;lnh, xa h¢i cong biing, dan chu, van minh", trong d6, day m(;lnh cong nghi¢p h6a, hi¢n d£;ti h6a la nhi¢m vv trung tam

I Tu m¢t nen kinh te ngheo nan, l(;\C h~u l£;ti bi chien tranh tan pha n~ng ne, phat tri~n kinh te dang trO van deCOy nghia song COn CUa Ca dan t¢c, quyet d!nh Sl;f t6n

I vong cua che d¢ Ll;fc lUQ'Ilg di diu, xung kich, va la d¢i quan chu ll;fc tren m~t tr~n

, kinh te nay chinh la tAng 16p doanh nhan Nhu Chu tich H6 Chf Minh da kh~ng

1 dinh r5 trong thu glri gioi cong thuong each day hem 60 nam, khi nuoc nha moi danh duqc d¢c l~p "Gim cong thuong phai ho£;tt d¢ng de xay dl!llg nen kinh te tai

I chinh vfrng vang va thinh VUQ'Ilg"' "nen kinh te quoc dan thinh VUQ'Ilg nghia la Sl;f kinh doanh cua cac nha cong thuong thinh VUQ'Ilg"

I - v e nhan to thbi d£;ti Trong thai d£;ti ngay nay, 6 hau het cac quoc gia, vilng lanh th6 va trong dbi song nhan lo(;li, tang lap doanh nhan duqc d~t vao vi tri trung

I tam cua xa h<?i Trong dieu ki¢n C(;lnh tranh quoc te khoc li¢t, m<?t quoc gia kinh te kern phat trien se bi lo£;ti ra khoi dbi song kinh te quoc te Vi the cua m¢t quoc gia

1 dan t¢c tren truang quoc te, truoc het phv thu¢c vao vi the kinh te cua qu6c gia d6 Doanh nhan chinh la tang lap tien phong nang cao vi the cua dan t¢c trong h¢i

I nh~p kinh te qu6c te

Trong b6i canh d6, vai tro vi the cua d¢i ngu doanh nhan nuoc ta hi¢n nay va

I trong nhfrng nam toi the hi¢n tren m¢t s6 n¢i dung chu yeu sau day

/ td ehue kinh doanh m6'i, dfli bilu eho life luqng sdn xudt m6'i, dap zing yeu edu phat triln eua ne'n kinh te' thj trUO'ng hi¢n dfli

Lich su da chling minh rang trong giai do£;tn phat trien ban dau cua chu nghia

tu ban, mo hlnh t6 chuc san xuat kinh doanh theo hlnh thuc doanh nghi¢p la d£;ti bieu cho ll;fc lUQ'Ilg san xuat m6'i dang len, la nhan to quyet dinh Sl;l' th~ng lqi toan di¢n va tri¢t de cua phucmg thuc san xuat tu ban hi¢n d(;li doi voi chu nghia phong

I kien Nhu v~y' qua trlnh hinh thanh, phat tri~n cua nen kinh te thi truemg cung la

nguyen nhan dAn den Sl;l' ra dai Va phat tri~n cua mo hinh t6 chuc doanh nghi¢p

I Tren phucmg di¢n d6, c6 the coi m6 hinh doanh nghi¢p ehinh Ia d(}i bilu eho nerz kinh te' thi truO'ng n6i ehung

I

Den luqt rnlnh, rno hlnh doanh nghi¢p h;ti Ht lt)'c luqng kinh te chu yeu quyet : dtnh St)' tang trubng, phat tri~n kinh te Co che thi truemg rna chu th~ chu yeu cua

I n6 la doanh nghi¢p da t~o ra cuqc each rn~ng cong nghi¢p tru6c day va cuqc each

rn~nh khoa h9c - cong ngh¢ ngay nay d~ thuc day lt)'c luqng slm xuat nhan lo~i d~t

I t6'i giai do~n phat tri~n hi¢n d~i va tiep we phat tri~n cao han nfra T6 chuc kinh doanh theo mo hlnh doanh nghi¢p chfnh la dqng lt)'c thuc day n~n kinh te tang toe

I Xay dt)'ng kinh te thi truemg dtnh huang XHCN tu mqt n~n kinh te kern phat

tri~n nhu nu6c ta thl vi¢c str d1;1ng mo hlnh t6 chile doanh nghi¢p tu nhan la din thiet va la tat yeu khach quan, c6 tfnh quy lu~t Han nfra, doanh nghi¢p tu nhan la san pham cua cong cuqc d6i m6i do Dang cqng san Vi¢t Narn khai xuang va lanh d~o Chfnh vl v~y trong n~n kinh te thi truemg d!nh huang XHCN, doanh nghi¢p

tu nhan du la sa hihl tu nhan, nhung khong rnang tfnh chat tu ban chu nghia nhu du6i xa hqi tu ban va khong nen coi d6 la kinh te "tu bantu nhan" nhu each hi~u

I truy~n thong b6c lqt gia tq th~ng du Vl v~y, khong nen quan ni¢m b6c lqt Ia ket qua tat yeu cua cac doanh nghi¢p tu nhan hi¢n nay a nu6c ta St! b6c lqt hay khong la tuy thuqc vao kha nang quan ly, th~ che chfnh tri va cac chfnh sach cua Nha nu6c

T6 chile kinh doanh theo mo hinh doanh nghi¢p tu nhan a nuoc ta la m(>t bUOC tien CUa kinh te ca th~, th~ hi¢n St)' phat tri~n CaO han CUa lt)'C luqng san xuat,

I

cua phan cong lao d(>ng xa hqi va trlnh d¢ t6 chile qulm ly kinh doanh Day cling

la mo hinh ph6 bien tren the gioi hi¢n nay Chfnh doanh nhan Ia nhan to' quan

·~· tn)ng nhat, quyet djnh Slf t6n tq_i va phat triln cua mo hinh doanh nghi¢p

Hai Ia, doanh nhan nuflc ta Ia llfc luf!ng quyet djnh chu ye'u gidi ph6ng llfc

~~lUf!ng sdn xuat, thuc ddy nhanh slf nghi¢p cong nghi¢p hoa, hi¢n dq_i hoa, dap itng yeu cdu xa hqi va tc;zo ra chu6i gia trj m6i cho xa hqi

'I St)' hinh thanh va phat tri~n d(>i ngu doanh nhan m6i a nu6c ta khong phai

di~n ra rn(>t each tlJ phat nhu trong thai ky tfch luy ban dftu cua chu nghia tu ban St! xuat hi¢n cac chu doanh nghi¢p dan doanh - mo hlnh san xuat kinh doanh m6i

1 a nu6c ta, khong phai la rn(>t tftng l6p hay giai cap doi khang trong xa hqi rna la b¢ ph~n hqp thanh trong CO' cau xa h(>i rn6i a nu6c ta Doanh nhan la lt)'c luqng di

I dftu trong vi¢c giai quyet vi¢c lam, huy d('>ng cac ngu6n lt)'c xa h¢i, t~o ra nhi~u cua cai cho xa hqi, g6p phftn xay dt)'ng moi truang c~nh tranh D¢i ngu doanh

,

nhi'm mai a mrac ta ra dai va phat trien cung vai SJ! hlnh thanh the che kinh te thi

tnremg d!nh huang XHCN Trong the che do, du6i sg lanh d(;lo cua Dang, hq mang

trong mlnh m<?t sa m(;lng cao ca la gop phan quyet d!nh giai phong nhanh lgc luqng san xuat, thuc day nhanh tien trlnh cong nghi¢p hoa, hi¢n d(;li hoa va h<?i nh~p kinh te quoc te

Bat ky m<?t doanh nghi¢p nao duqc hlnh thanh cling d~u nharn cung cap rn¢t rn<?t san pham d!ch Y\1 nhat d!nh cho xa h¢i Tu nhfrng doanh nghi¢p kinh doanh hang t(;lp hoa, hay la t~p doan ban le 16n nhat the gi6i d~u nham giai quyet van d~

mua s£im cua xa h<?i thong qua vi¢c rna cira hang ban le Hq chi khac nhau v~

ph(;lrn vi: xa h<?i cua chu doanh nghi¢p t(;lp hoa nho la trong ph(;lrn vi m<?t khu pho, con xa h<?i cua t~p doan Wal-Mart mang tam ca the gio'i

Ngh~ kinh doanh, xua nay vftn thuemg duqc coi Ht ngh~ "kiern ti~n", nhung thJ!C chat, trong Xa h<?i hi¢n d(;li thl ngh~ nao cling CO ffil:IC tieu la "kiem ti~n"

Ching h(;ln, giao vien kiem ti~n bang ngh~ giang d(;ly, bac sy kiern ti~n bang chua b¢nh Doanh nhan hanh ngh~ kinh doanh, cling "kiern ti~n" bang each thanh l~p

va quan ly doanh nghi¢p va thong qua doanh nghi¢p de giai quyet van d~ cua n~n

kinh te va dap ll'ng nhu cau xa h¢i Di~u khac bi¢t cua ngh~ kinh doanh la a ch6, doanh nhan khong hanh d()ng rn()t each don Ie rna t~p hqp nhieu thanh vien cua doanh nghi¢p d~ t(;lo ra rn()t chu6i gia tr! 16n honcho xa h()i Do chfnh la ly do rna rna doanh nhan kiern duqc nhi~u ti~n hon va do do cling c6 dong gop 16n hon cho

xa h()i Nghien cau cac huy~n tho(;li doanh nhan the gi6i, cling nhu cac doanh nhan n6i tieng trong l!ch su c~n d<;li a nuac ta (Luong Van Can, B(;lch Thai Buai, Nguyen Son Ha, Trjnh Van Bo v.v.) va nhieu doanh nhan tieu bi~u thai ky d6i rnai dachang rninh rang, hq cung CO mqt (l( tuifng chu d(}O.' vi /qi fch cua dan lQC,

Vi CQng do'ng VG Xii hqi Thong qua doanh nghi¢p CUa rnlnh, doanh nhan t(;!O ra phuong ti¢n, each thuc de trJ!C tiep giai quyet nhfrng van d~ Xa h¢i va thUc day xa h()i tien len Thgc tien cua hon 20 narn d6i rn6i vUa qua cling cho thay' rn()t s6 doanh nhan duqc xa h()i ton vinh, khong phai vl hq co bao nhieu tien rna vl nhfrng dong gop to 16n cua hq d6i v6i xa h()i

Sg dong gop to Ian cua khu VJ!C kinh te tu nhan n6i chung, cac doanh nghi¢p noi rieng trong thoi gian qua da cho thay vai tro to 16n cua doanh nghi¢p, doanh nhan trong vi¢c giai phong llJc luqng san xuat, day rn(;lnh CNH, HDH va h()i nh~p

kinh te qu6c tea nu6c ta

I Ba liz, doanh nhdn Vi¢t Nam Ia ml)t trong nhiing life !U:Q'ng tien phong bdo ddm tinh dlnh huang xa hqi chti nghfa cua ne'n kinh te' thi tru:img d nu:6'c ta hi¢n lnay va cd trong th&i J y quad¢ ldu dai

I Doanh nghi~p - doanh nhan a mr6c ta ra dO'i trong di~u ki~n m6i H9 von la lnhfrng ngum xuat than tu can b¢ nha nu6c, quan d<)i, cong nhan, nong dan va Hing 116p trf thuc m6i, sinh ra va truang thanh trong che' d¢ mm, nhi~u nguO'i trong so h9

la doan vien, dang vien Dang CSVN Mo hinh doanh nghi~p tu nhan do h9 Hinh

I d<;to va quan ly du a quy mo va trlnh d¢ nao, tlJ n6 khong ham chua tfnh giai cap

I hay ban chat cua che' d¢ tu ban Tfnh chat giai d(p cua doanh nhan tru6c he't phl;l thu<)c vao ban chat cua xa h¢i rna trong d6 doanh nhan hinh thanh va phat tri~n

Doanh nhan a nu6c ta hi~n nay chinh lab¢ ph{ln uu tu trong cdc tang lap, giai cd'p xii h¢i m6i, h9 la 16p nguO'i c6 nang ll;!c quan ly, dam chiu rui ro, vuan len lam gi~m chfnh dang cho bim than minh, cho gia dinh, dong h9, cho c<)ng d6ng va

xa h¢i Han nii'a, trong xa h¢i ta, noi Dang CSVN lanh d<;to toan di~n, m<)t Nha nu6c cua dan, do dan va vi dan thi doanh nghi¢p, du dl;!a tren so hii'u tu nhan, nhung khong th~ mang ban chat tu ban nhu du6i xa h¢i tu ban Vi v~y, d¢i ngil doanh nhan nu6c ta ngay tu khi m6i ra dm tu nhfrng nam dau d6i m6i, da mang

trong minh bdn chat xa h¢i chu nghfa, di tien phong trong vi¢c thtfc hi¢n mtfc tieu cao cd Ia xdy dtfng ddt nu:oc dan giau, nu:6'c mf;mh, xa h¢i cong b&ng, dan chu, win min h

Han nii'a, do hinh thanh tu nhfrng b¢ ph~n tien tie'n trong che' d¢ m6i, doanh

I nhan nu6c ta ch!u Sl! tac d<)ng sau s~c bm h¢ tu tuang cua Dang c~m quy~n va la

I m<)t trong nhii'ng t~ng 16p m6i di d~u trong sl;! nghi~p d6i m6i

Btfn ltl, doanh nhdn mtoc ta Ia life lttqng t(}o ra dqng life thuc ddy tang

I trttdng kinh te' nttoc ta trong suot th&i kY qua dq ldu dai

, I Tu m<)t n~n kinh te' ch~m phat tri~n qua d¢ len chu nghia xa h¢i a nu6c ta la

m<)t qua trinh rat ,lau dai Trong mo hinh t6ng quat v~ kinh te' th! truO'ng d!nh

I huang xa h¢i chu nghia a nU6G ta, cac lo<;ti hinh kinh te', k~ ca c~c doanh nghi~p tu nhan, d~u lab¢ ph~n cau thanh cua n~n kinh te' d6 N~n kinh te' th! truO'ng o nu6c

ta Se khong t6n t<;ti trong thl;!c ti~n va khong th~ phat tri~n ne'u khong CO khu Vl!C

kinh te tu nhan noi chung va mo hinh t6 chuc kinh doanh ki~u doanh nghi¢p noi rieng Doanh nhan chfnh h~t nhan cua mo hinh doanh nghi~p V ai tro cua doanh

nghi~p - doanh nhan trong vi~c thuc dAy tang truCm.g kinh te, thu hut lao d¢ng, huy d¢ng va Slr dl)ng CO hi~u qua ngu6n ll;!c Xa hQi, t<;tO moi tfUOng C<;tnh tranh V.V.,

da chll'ng minh ro vt trf quan tr9ng cua n6 trong thai ky d6i m6i a nu6c ta

Thl;!c ti~n ph6 bien tren the gi6i cling nhu a nu6c ta trong nhil'ng nam gan day cho thay, doanh nghi~p - doanh nhan la d¢ng ll;!c phat trien kinh te - xa h¢i va c6 hi~u qua cao Doanh nghi~p v6i cCJ che nang d¢ng, c6 tfnh linh ho<;tt cao dl;!a tren , nhil'ng tfnh tmin hi~u qua, phan rrng nhanh nh~y tru6c nhil'ng quy lu~t v~n d¢ng va

thay d6i cua thi truemg Trong dieu ki~n h¢i nh~p kinh te toan di~n va sau site,

nen kinh te thi truemg dinh huang xa h¢i chu nghia a nu6c ta khong the phat trien nhanh, 6n dinh neu khong c6 cac doanh nghi~p va doanh nhan

ddy Sf! hinh thanh va hoan thi¢n thl che'kinh te'thf tntO'ng dfnh huang XHCN

Hoan thi~n th~ che kinh te thi truemg dinh huang xa h¢i chu nghia Ut m¢t trong nhil'ng ml)C tieu quan tr9ng a nu6c ta trong nhfrng nam t6i Vi¢c hoan thi¢n

th~ che kinh te thi truemg a nu6c ta chfnh la lam cho nen kinh te thi truemg v~n

hanh m¢t each thong suot theo nhfing quy lu~t ph6 bien cua nen kinh te thi truemg

hi¢n d<;ti Th~ che do dU<JC th~ hi¢n a cac nQi dung Cl) th~ nhU: th~ che ve sa hfru;

th~ che phan b6 cac ngu6n llJc va phan phoi; th~ che ve khung kh6 phap lu~t; th~

che phat tri~n cac lo<;ti thi truemg; th~ che tham gia cua cac chu th~ th! tnremg; th~

cheho<;tt d¢ng cua cac doanh nghi¢p v.v

Cac chu th~ tham gia nen kinh te thi truemg a nu6c ta la m¢t trong nhfing b¢

ph~n cau thanh quan tr9ng cua th~ che kinh te thi truemg d!nh huang xa h¢i chu

nghia Cac chu the thi truemg bao g6m: nha nu6c, doanh nghi¢p va cac t6 chuc xa

h¢i, doan th~, cac h¢i hay con g9i la cac t6 chuc "xa h¢i dan sl;!" Trong moi quan h¢ giua cac chu th~ d6, quan h¢ nha nu6c - doanh nghi¢p Ut cot loi Trong th~ che

kinh te thi truemg hi¢n d<;ti, doanh nghi¢p la chu the chfnh, la trung tam cua ben tham gia thi truemg, ho<;tt d¢ng theo cCJ che c<;tnh tranh Vl v~y, khong c6 doanh nghi¢p - doanh nhan thi khong c6 th~ che kinh te thi tnremg

Sl;! phat tri~n cua cac doanh nghi¢p tu nhan nu6c ta trong nhfrng nam d6i m6i vira qua chfnh Ia nhan to quyet dinh thuc dAy da d<;tng h6a cac Io<;ti hinh sa hfru, cac hinh thUc t6 chUc san XUat kinh doanh, t<;tO moi tru(mg C<;tnh tranh gifi'a cac b¢ ph~n, cac chu th~, cac thanh phan kinh te Tren CCJ sa d6, mo hlnh ke ho<;tch h6a t~p trung, quan lieu bao cap v6i hai thanh phan kinh te chu yeu tling bu6c bi h<;lll

che va x6a bo; mo hlnh kinh te thi tnrang ttrng bu6c duqc xac l~p Trong qua trlnh d6, cac lo<;ti hinh th! truemg nhu thi truemg hang h6a va dich Vl!, th! truemg lao

d(>ng, thi trUemg bat d(>ng san, thi truemg tai chfnh, thj truemg khoa h9c va cong

ngh¢ cling ttrng bu6c duqc hlnh thanh va phat tri~n Cac quy lu~t thi truemg ttrng bu6c duqc phat huy tac dvng Lvc luqng chu Ivc t<;to nen moi truemg kinh doanh

va mo hlnh kinh te th! truemg chfnh la d<)i ngu doanh nhan

Sau ta, doanh nhdn Ia dqi qudn chi't life thuc ddy tien trinh hqi nhtjp kinh te'

2 Quan di~m phat tri~n d(}i ngii doanh nhan 0' nmrc ta trong nhfrng nam t6'i

nhan trong nJn kinh td tht truirng dtnh huang xii h(Ji chu nghza a nuac ta

Trong qua trinh d6i moi han 20 nam qua, Dang, Nha nuoc ciing nhu toan

xa h<)i da timg buoc nhin nh~n ro han vs vai tro cua kinh ts tu nhan va d<)i ngu doanh nhan Vi v~y, kinh tS tu nhan tli' ch6 bi coila doi tuqng dti t~o, h~n che va x6a bo, da duqc khuySn khich phat triSn m:;mh me Chu truang phat tri~n khong h~ che kinh te tu nhan, chinh sach khuySn khich lam giau da di vao cu<)c s6ng, doanh nhan duqc coi la l\fc luqng quan tn,mg trong xa h<)i Chu truang khuySn khich, t:;to diSu ki~n phat triSn d<)i ngu doanh nhan da duqc kh~ng dinh trong cac van ban, chinh sach cua Dang va Nha nu&c M<)t b<) ph~n doanh nhan da duqc ton vinh du&i nhfrng hinh thuc khac nhau D~c bi¢t la, tli' nam 2004, hang nam a nu6c

ta da lay ngay 13/10 lam "Ngay doanh nhan Vi¢t Nam" Day Ia st! ki¢n quan tr9ng ghi nh~n vai tro, vi the cua d<)i ngu doanh nhan Vi¢t Nam

Tuy nhien, trong diSu ki~n ngay nay, chung toi cho r~ng, c~n phai c6 sv th6ng nh~t cao han, d~y du va ro rang han trong quan di~m, duemg loi va trong tling chfnh sach cua Dang, Nha nu6'c cling nhu trong nh~n thuc va y thti'c xa h<)i

vS vi thS, vai tro cua doanh nhan trong cong cu<;>c d6i mm, trong sl;l' nghi~p dfry m<;1nh cong nghi~p h6a, hi~n d<;1i h6a d~t nu6'c Cfu c6 St! kh:ing d!nh dti't khmit, r6 rang ve vai tro cua kinh te' tu nhan, cua doanh nghi~p va doanh nhtm trong nen kinh te th! truang d!nh huang XHCN a nu6'c ta Khong c6 doanh nghi~p, doanh nhan thi se khong c6 nen kinh te th! truemg djnh huang XHCN va doanh nhan chfnh la lt!c luqng xung kfch thl;l'c hi~n m\lc tieu "dan giau nu6'c m<;1nh, xa h¢i cong b~ng, dan chu, van minh"

Dang ta da co nghi quySt va chinh sach Cl,l th~ d6i v6i cac giai c~p, t~ng lap

xa h<)i nhu xay d\ffig giai c~p cong nhan, nong dan, tri thuc Tuy nhien, cho dSn nay chung ta v~n chua co chinh sach th?t d~y du, m<)t quySt Him chinh tri cao tu trong Dang de'n toan xa h¢i vS xay dt!ng va phat tri~n d<)i ngu doanh nhan Do v?y, trong xa h{)i, trong nh?n thuc ciing nhu hanh d{)ng q1 th~, d{)i ngii doanh nhan v~n chua duqc ton tn;mg, ton vinh dung nhu vai tro, vi tri cua hQ Vi v?y, chung toi cho rAng, cAn co chiSn luqc va chuang trinh hanh d<)ng Cl,l th~ d~ xay d\ffig d<)i ngu doanh nhan Tren co sa do, tuyen truySn sau r<)ng, t~o SlJ d6ng thu?n cao cua toan xa h<)i, dSn tirng nguai dan, trong ca h~ th6ng chinh tri vS vai tro cua doanh nhan va thvc S\f khuySn khich, ton trQng va ton vinh doanh nhan

01n nhanh chong bien cac quan diem, chu truong cua Dang ve doanh nhan thanh chfnh sach va hanh d¢ng Cl;l th~; thay d6i can ban each nhin, thai d¢ cua xa h¢i d6i vm doanh nhan; tri~t de x6a bo m<;>i d!nh kien ve kinh te tu nhan, x6a bo m<;>i rao elm de phat trien doanh nghi~p, doanh nhan; xay dt!ng h~ thong chfnh quyen ph\}C V\1 VI lqi fch CUa doanh nghi~p, khuyen khfch phat trien m¢t xa h¢i kinh doanh ·

Day se la d<)ng Ivc quan trQng d~ xay d\ffig d{)i ngii doanh nhan, khoi d?y tiSm nang va ngu6n h.rc phat tri~n kinh ts- xa h<)i

Hai Iii, xay d\ffig va phat triSn d9i ngu doanh nhan nu&c ta hi~n nay va trong nhfrng nam t&i c~n chu y kdt h9P vim phat tridn vJ s6 lut;mg vua nang cao chdt lut;mg, hinh thimh d(ji ngu doanh nhan chuyen nghi¢p trong kinh doanh, hc}i nhgp quJc d

Trong nhfrng nam qua, cling v&i sv bung n6 cua khu Vl,l'C kinh t~ tu nhan, a

nu&c ta da bu&c dilu hlnh thanh m9t d9i ngfi doanh nhan kha dong dao vS s6 lugng f)~n nay, v&i khmlng tren 300.000 doanh nghi~p va 3,7 tri~u h<? kinh doanh ca thS dang ho~t d9ng, dfit nu&c ta da xufit hi~n d9i ngu doanh nhan m&i,

vm s6lugng ngay cang tang Tuy nhien, lvc lugng doanh nhan m&i a nuac ta m&i xufit hi~n trong m9t thai gian rfit ng~n so v&i l!ch si'r hang tram nam phat tri~n kinh te thi truemg a nhisu nu&c khac, vi v~y thiSu ca vs s6 lugng va non y~u vs chfit luqng, thiSu tinh chuyen nghi~p Nhfing thach thuc to l&n cua nSn kinh t~

hi~n nay va yeu c~u phat triSn kinh ts trong nhfing nam tai da cho thfiy ro t~m

quan trQng cua chfit lugng va tinh chuyen nghi~p cao cua d9i ngu doanh nhan Chfit lugng cua d9i ngfi doanh nhan la nhan t6 quy~t djnh d~n sv phat triSn cua doanh nghi~p va do d6 gop ph~n quan trQng d6i v&i sv thanh cong cua cong nghi~p hoa, hi~n d~i hoa va h9i nh~p kinh ts qu6c ts

Vi v~y, di doi v&i mvc tieu dSn nam 2010, ca nu&c c6 500.000 doanh nghi~p va tiSp tvc phat triSn nhanh vs s6 lugng trong nhfing nam tiSp theo, c~n d?c bi~t chu trQng dSn chilt lu(J'ng cua ilpi ngii doanh nhlin f)6 la d9i ngfi doanh nhan c6 d~y du ph~m chfit cua doanh nhan hi~n d~i, d6ng thai phat huy duqc tinh th~n dan tQc, thvc hi~n t6t duang lfJi, chinh sach cua Dang, Nha nu&c, c6 van hoa kinh doanh, c6 trach nhi~m xa h9i, cham lo dSn dai s6ng va diSu ki~n lam vi~c cua nguai lao d9ng, bao v~ moi truang va phat triSn bSn vfing

· Ngoai nhftng ph~m chfit c~n c6 cua doanh nhan trong nSn kinh t~ thi truang

hi~n d~i nhu nang lvc lanh d?o va quan ly, nh~y cam va quySt doan trong kinh doanh, bi~t n~m b~t thai ca va phat triSn thai ca dS t~o ra lqi nhu~n; sang t?o, ua m?o hiSm, dam chfip nh~n rui ro, v.v , doanh nhan ngay nay phai d6ng thai la

nguai tri thuc rnai, trinh d9 cao, hiSu ro ths chs kinh ts thi truang, narn bat duqc quy lu~t v~n d9ng cua thi truang, hi~u ro thi truang thS giai, lu~t phap qu6c ts

Nhu da neu a tren, d9i ngii doanh nhan a nuac ta hl san ph~rn cua c6ng CUQC dBi rnai do Dang ta khai xuang va lanh dl;lO Sinh ra va truang thanh trong

n~n kinh tS thi truang dinh huang xa h9i chu nghia, S\f phat triSn cua d9i ngu doanh nhan tuy thu9c vao rnoi truang thS chS rna h9 sinh ra va tim t?i va d6ng thai, chinh d9i ngii doanh nhan la rn9t trong nhfmg ysu t6 quyst dinh nh~t d6i vai

vi~c hoan thi~n thS chS kinh tS thi truang

Nghi quySt Trung uong VI (khoa X) vS "TiSp tvc hoan thi~n thS chS kinh tS thi truang dinh huang xa h9i chu nghia" da xac djnh rnvc tieu tiSp tvc hoan thi~n

thS chs kinh ts thi truang dinh huang xa h9i chu nghia phu hqp vai nhfrng nguyen

qua, bSn vfmg, h9i nh~p kinh te qu6c tS thanh c6ng ThS chS kinh tS thi truang dinh huang xa h9i chu nghia chinh la rn6i truang, la diSu ki~n dS doanh nhan t6n t?i va phat triSn D6ng thai, la rn9t chu thS quan trQng cua thS chS kinh tS thi truang, S\f phat triSn cua doanh nghi~p, doanh nhan se gop ph~n thuc d~y vi~c

hoan thi~n thS chS kinh tS do

van hod doanh nhan Vi?t Nam, bao t6n va phdt huy gid trj van hod dim tt}c, a6ng thOi h9i nh(jp van hod doanh nhan thi giai

I van hoa doanh nhan duqc coi ~~ tofm b¢ cac nhan t6 van hoa rna doanh

nhan ch<?n l<?C, t~o ra va su dl;lng trong ho~t d¢ng kinh doanh cua rninh D6 la t~p

I hqp nhfrng gia tri can blm nhat, nhiing khu6n rnfiu van h6a xac l~p nen nhan each

1 cua con nguOi doanh nhan Van h6a doanh nhan th~ hi¢n 6 b6n tr1;1 c¢t chfnh: T6

I chat, nang l1fc, phong each va d<;to due cua doanh nhan

Theo m¢t ke't qua dieu tra ve van h6a doanh nhan aHa N¢i, c6 t6i 65% nha Hinh d(;lo doanh nghi¢p cho dng, van h6a doanh nhan bao g6m 14 ye'u t6, d6 la: Say me kinh doanh; huang t6i Sl! thanh dC;tt; c6 dau 6c kinh doanh; san sang chap

nh~n rui ro; tam nhin chie'n luqc; kha nang thfch Ung vffi Sl;l' thay d6i moi truemg kinh doanh; tdnh d<? chuyen mon; nang Ivc Hlnh dC;to, quan ly; nang ll;l'c quan h¢ xa h(>i; sang tC;tO, linh hoC;tt; tfnh dQC l~p, quye't doan; t\! tin; nhC;ty cam kinh te', chfnh

tr!, xa h¢i

Xay dl!llg van h6a doanh nhan la m¢t trong nhftng n¢i dung c6t 16i cua xay dl!llg d¢i ngii doanh nhan chuyen nghi¢p, c6 chat luqng cao D6 la xay dl!llg ngu6n nhan ll;lc chat luqng cao, c6 day du t6 chat cua con nguai Vi¢t N am hi¢n d(;li, c6 y chf kinh doanh, c6 kha nang thfch Un.g cao, d¢c l~p, sang t(;lo, quye't doan

vi lqi fch cua ban than, c¢ng d6ng va xa h¢i; c6 trlnh d¢ chuyen mon, nang Ivc quan ly' dieu hanh doanh nghi¢p; c6 phong each lanh d£;10, t~p hqp duqc trf tu¢ cua

t~p the doanh nghi¢p, c6 tinh than hqp tac; c6 d~o due t6t, quan tam de'n dm s6ng

v~t chat, tinh than cua ngum lao d¢ng, phat trien vllqi fch cua c¢ng d6ng va toan

v ai tro cua Nha nu6c the hi¢n tru6c he't Ia tC;tO l~p the che' kinh te' th! truemg hoan chinh, d6ng b¢, t~o moi truang de khoi d~y va phat huy mQi tiem ·nang, ngu6n ll;l'c xa h¢i; t(;lo san chai th~t sv blnh dAng cho cac doanh nghi¢p a mQi thanh phfin kinh te', XOa bo mQi rao can d6i VOi khu Vl!C kinh te' tU nhan; th~t S\! ton

2

y kien cua Ban Bf thu ve cong tac cua Phong Thuong m<_li va Cong nghi~p Vi~t Nam Bao Dien

dan doanh nghi~p, 12/9/2008

•,

trong va ton vinh doanh nhan; cham lo dao t:;to, b6i du6ng d<?i ngfi doanh nhan; thl)'C hi~n cac chfnh sach va bi~n phap Cl) th~ h8 tr\)' doanh nhan

3 Giai phap phat tri~n d(>i ngfi doanh nhan o nu6'c ta trong nhfi'ng nam t6'i

Xay dl)llg d<?i ngfi doanh nhan ngang Him v6i yeu diu cua Sl)' nghi~p cong

nghi~p hoa, hi~n d:;ti hoa la nhi~m vv to 16n, doi hoi c6 nhi~u giai phap d6ng b¢

thitc ciing nhll trong hanh dtjng thl!C tien ve' vai triJ, Vj the' cua doanh nhdn

Chung toi cho rang, tru6'c het v~ nh~n thuc, ccin chu y giai quyet hai n<?i dung

ca ban sau:

- Mqt la, ccin c6 nh~n thuc dung, ro rang, dllt khoat v~ vai tro cua doanh nhan trong kinh te thj truemg djnh hu6ng XHCN a nu6'c ta va van d~ b6c l<;>t trong cac doanh nghi~p dan doanh

Th~ che kinh te th! truemg d!nh hu6ng xa h<?i chu ngh'ia a nu6'c ta da tUng bu6'c hlnh thanh cung v6'i tien trlnh d6i m6'i, g~n li~n v6'i qua trlnh chuy~n d6i ti:r n~n kinh te ke ho:;tch hoa t~p trung, bao cap sang kinh te thi truemg Ngh! quyet H<?i nghi TW VI (khoa X) da xac d!nh mvc tieu den nam 2020 ca ban hoan thi~n th~ che kinh te th! truemg d!nh hu6ng XHCN phu hqp vm nhfrng nguyen t~c ca

ban cua kinh te thi truemg nham thuc dAy n~n kinh te phat tri~n nhanh, hi¢u qua,

b~n vfrng, h<?i nh~p kinh te qu6c te th~mh cong, gifr vfrng d!nh hu6ng XHCN

Vi~c tiep tl)c hoan thi~n th~ che kinh te th! truemg a nu6'c ta chinh la nham lam cho n~n kinh te th! truemg v~n hanh m<?t each thong su6t theo nhfrng quy lu~t

ph6 bien cua n~n kinh te thi truemg hi~n d~i va phu hqp v6'i di~u ki~n Vi~t Nam

Vi v~y, th~ che kinh te thi truemg d!nh hu6ng xa h(>i chu nghla a nu6'c ta vi:ra mang tfnh ph6 bien v6'i nhfrng d~c trung chung cua kinh te th! truemg hi~n d:;ti, d6ng thai

CO nhfrng net rieng thich Ung Vffi di~u ki~n Cl) th~ cua n~n kinh te chuy~n d6i Ccin nhan m:;tnh rang, th~ che kinh te th! truemg d!nh hu6ng xa h<?i chu nghla

a nu6'c ta khong phdi Ia hi¢n tuqng rieng bi¢t so v6'i th~ che kinh te thi truemg hi~n

d:;ti n6i chung Kinh te thi truemg va th~ che kinh te thi truemg rna chung ta dang hu6ng tm phai h(>i tl) dciy du nhfrng yeu t6 ph6 qmit cua n~n kinh te thi truemg hi~n d:;ti, v~n d(>ng theo quy lu~t cua kinh te th! truemg

[

r·

I

I Ngay nay, kinh te thi truang da duqc coila thanh tl!U cua van minh nhan lo~i,

la each thli'c, phuang ti¢n duqc slr d1;1ng d~ thuc dfty Uing truemg kinh te, h<)i nh~p

I v6i kinh te toan cftu Trong dieu ki¢n d6, chung ta xay d\ffig th~ che kinh te thi

I truang dinh huang xa h¢i chu nghia cling phai d1;l'a vao vi¢c Slr dl;lng cac uu the v6n CO cua kinh te th! truemg, coi kinh te th! trUOng nhU la ffiQt cong Cl;l hfru hi¢u

I d~ th1;l'c hi¢n mvc tieu dan gi~m, nu6c m~nh, xa h¢i cong bang, dan chu, van minh

I Bat ky m¢t nen kinh te nao, k~ ca kinh te thi truang dinh huang xa h¢i chu nghia,

I mu6n phat tri~n nhanh va h<?i nh~p day du, deu phai tuan thu nhfrng nguyen 19

chung cua kinh te thi truang hi¢n d~i

I D~c di~m rieng cua th~ che kinh te thi truang d!nh huang xa h¢i chu nghia

I chfnh la ch6 Slr dl;lng c6 hi¢u qua cac cong Cl;l cua kinh te th! truang d~ huang cac chu th~ tham gia thi truang vao ffil;IC tieu phat tri~n kinh te nhanh, ben vfrng; t~O l~p CO che V~ hanh d~ dam bao th\l'C hi¢n ffil;IC tieu gful tang tfUOng v6i tien b<) va cong bang xa h¢i ngay trong tlrn.g bu6'c phat tri~n cua nen kinh te; cac thiet che, cong Cl;l va nguyen tac V~n hanh th~ che kinh te thi trUOng dUQ'C t\1' giac t~O l~p va

su d1;1ng vl m1;1c tieu dan giau, nu6'c m~nh, xa h¢i cong bang, dan chu, van minh Xay d\ffig th~ che kinh te thi truang dinh huang xa h¢i chu nghia a nu6c ta hi¢n nay va trong nhfrng nam tm chfnh la xay dl!flg th~ che theo dung chu~n m1;l'c cua kinh te thi truang hi¢n d~i, dap ll'ng yeu cau phat tri~n nhanh, rut ngan va chu d¢ng h¢i nh~p kinh te qu6c te

v 6 van d6 b6c l¢t cua doanh nghi¢p tu nhan, trong nhfrng nam gan day a

nu6'c ta da c6 nhi6u tranh lu~n v6 van de nay Tuy nhien, can c6 S\1' kh~.ng d!nh dll't khoat trong cac van ban chfnh thuc cua Dang va Nha nu6c ve van de "b6c l¢t", khong th~ coi doanh nghi¢p tu nhan la b6c l¢t va chu doanh nghi¢p la "nha tu ban" nhu trong xa h¢i tu ban thai ky tich liiy ban dau cua chu nghia tu ban tru6'c

1 day

I - H ai Ia' nh~n thuc dung ve vai tro, vi the eli a doanh nhan

Can kh~ng dinh rang, m<)t trorig nhfrng thanh tfch Ian nhat cua cong CUQC d6i

I m6i la da hinh thanh duqc m<)t d¢i ngu doanh nhan m6i Day chfnh la yeu t6 quan

I tn;mg hang dau d~ dua nen kinh te nu6c ta th\l'C hi¢n ffil;lC tieu den nam 2020 co

I

ban tra thanh m<)t nu6'c cong nghi¢p, theo hu6ng hi¢n d~i Vai tro, vi the cua doanh nhan a nu6'c ta da duqc d6 c~p den nhi6u va da dugc xa h¢i thua nh~n Tuy nhien trong tu duy cling nhu trong h~mh d¢ng, vai tro cua h9 chua dugc danh gia

Cfin xay dl!llg xa h¢i co t~p qmin ton vinh doanh nhan, hlnh thanh va phat

tri~n van hoa ton vinh doanh nhan; thl;l'c hi~n m¢t each bai ban d~ xay d\l'llg hlnh anh dyp V~ doanh nhan trong xa h¢i; t(;lO d\l'llg moi trtrOng Xa hQi khuyen khfch lam giau, ton tr9ng nguOi giau hqp phap; coi ho(;lt d¢ng kinh doanh t(;lo ra nhi~u

cua cai cho xa hQi la m1;1c tieu CUa dfft nU6c; phan bi~t doanh nhan kinh doanh dung phap lu~t, co nhi~u dong gop cho c¢ng d6ng va xa h¢i v6i m¢t so ft nguai lam an phi phap, vi ph(;lm phap lu~t

3.2 Khoi dfj,y va phat huy tinh than kinh doanh

Cfin th~ng thiin thtra nh~n rang, tinh thfin kinh doanh la m¢t di~m yeu can ban cua xa h¢i Vi~t Nam Tu hang ngan nam nay, chiu anh huemg cua d(;lo Kh6ng

va cac lu6ng tu tuemg phong kien, trong di~u ki~n cua m¢t n~n kinh te ttJ cffp, tl;l' tile, quan ni~m "tr9ng nong, ac cong thuang", coi thuang m(;li la "m(;lt ngh~", tfing 16p thuang nhan duqc xep du6i cling trong thu b~c xa h¢i: "si - nong - cong -thuang", "nhfft sy, nhl nong" V.V., da an SaU vao ti~m thac CUa m9i tfing lap nhan dan Do di~u ki~n cua lich Slr, toan xa h¢i chi ton vinh nhfrng nguai anh hung giai ph6ng dan t¢c, nhfrng nguai tai cao hQc r¢ng, cac danh nhan van hoa M¢t tam ly

ky th! n~ng n~ v6i nguOi kinh doanh duqc th~ hi~n rfft ro qua ngon ngfr, thai d¢ cua xa h¢i khi thuemg dung nhfrng ttr nhu "con buon"' "tu thuang" d~ noi v~ h<? y

chf lam giau hfiu nhu khong c6 ch6 dang trong xa h¢i Tnli quan nhi~u the h~, cho

dent~ ngay nay, u6c mo cua nhi~u thanh nien Vi~t Nam khi bu6c vao dai v~n la trb thanh bac sy, ky su, nha khoa hQc hay dien vi en n6i tieng Tam ly lam cong an luang, lam cong chuc nha nUOC, CO CUQC song binh 6n, ft ch!u m(;lO hi~m, rui ro, khong muon tl;l' mlnh lam chu kinh doanh la net n6i b~t cua vi~c thieu tinh than kinh doanh cua dC;li da so.nguOi Vi~t ~am Di~u do cling duqc th~ hi~ri trong m9i m~t ho(;lt d¢ng cua dai song van hoa-xa h¢i Ca kho tang van h6a truy~n thong (nhu kho tang truy¢n c6 tfch Vi¢t Nam) rfft phong phil, phan anh m9i m~t ho(;lt

I

i

l

d¢ng etta doi song xa h¢i Vi~t Nam, nhung cling chi ven v~n c6 hai diu chuy~n

"Ml_l Luang" va "Dong ti~n V ~ L!ch" la d~ c~p den chuy~n buon ban3•

Trong thai ky c~n d£.li, tnrac luong gi6 mm cua n~n kinh te tu ban, da bat d~u

ln6i len m¢t so nguai vai tinh th~n kinh doanh m£.1nh me nhu: B£.1ch Thai Buai, Nguyen Hfru Thu, Trinh Van Bo v.v Tuy nhien, so luqng c«:ic doanh nhan nay

l

khong nhi~u va d~c bi~t la Slf nghi~p kinh doanh CUa h9 cling chi ton t£_li trong m(>t thai gian rat ngan Vl v~y, Luong Van Can da phan tfch 10 nguyen nhan lam cho doanh nhan nuac ta khong phat tri~n duqc\ do nhfrng quan ni~m truy~n thong:

"C6 nhan thuang khinh sv buon ban la m£.1t ngh~ vl dai xua tr9ng d£.lo due rna khinh cong lqi, thay nguoi buon tham lqi YO yem, ft c6 n6i thl_l'c, sq ma't cai long

ld£_loduT'cdi",h''k'h'A d' ? • ' A h'A' h • ? • h' dA A '

· rong t m y 1~n £.11, tra1 qua cac cu9c c 1en tran g1a1 p ong an t9c va

phi~u nam xay dl!flg mo hlnh kinh te ke ho~ch hoa t~p trung, tinh th~n tat ca vi

~¢c l~p tl! do cua dan t<)c la sqi chi do xuyen suot, tham sau vao tUng hanh d<)ng fl.l th~ cua m6i con nguai Vi~t Nam Vi v~y, trong suot m<)t thai gian dai, cho den rhii'ng nam gfu day' tinh th~n kinh doanh, y chf lam giau chua duqc d~t ra nhu la m¢t yeu c~u thiet yeu, tv than

I Trong di~u ki~n mai, xay dl!flg va phat tri~n kinh te la nhi~m Vl_l trung tam, h¢i nh~p va phat tri~n la di~u ki~n s6ng con cua ca dan t<)c Trong thai d£.li ngay pay, Sl_l' phat tri~n cua m{)t qu6c gia pht;t thu{)c VaO tinh th~n dam lam, dam ffi~O

hi~m, dam kinh doanh cua d¢i ngil doanh nhan, vao tinh th~n kinh doanh cua ca pan t¢c, tucmg lai dat nuac gan li~n vm tinh th~n kinh doanh

chf lam giau, quyet tam d6i mm hlnh anh cua dat nuac la m<)t nhi~m Vl_l cap bach

~am giau cho ban than va xa h¢i c~n duqc nuoi du5ng cho cac the h~ Vi~t Nam tu khi mai cap sach den truang Tu tuemg d~ cao va ton vinh thl_l'c Sl_l' cac doanh nhan

f~n duqc tham sau vao tl!ng con nguai Vi~t Nam, tu nhfrng nha lanh d£.lo cao cap

~en nhii'ng con nguai blnh thuang trong xa h¢i Nuoi du5ng va phat huy ti_nh th~n

kinh doanh trong toan xa h¢i nhu Ia d¢ng Ivc de d6i m6'i dftt nuoc, coi doanh nhan nhu la nhii'ng chien sy tien phong tren m~t tr~n kinh te

3.3 Xdy dl;(ng va hoan thi¢n thi che' kinh te' thf truung dfnh humzg xti hqi chu nghia, tt;zo moi truO'ng kinh doanh tanh mt;znh, ct;znh tranh binh ddng dl phtit triln dt)i ngii doanh nhdn mt;znh ve' chat [Ulfllg, dong ddo ve' so[Ulfllg

Tru6'c het, c~n nang cao nang Ivc, hi~u qua quan ly nha nu6'c va tiep tl;lc d6i moi chuc nang quim ly cua Nha nuoc phu hqp voi kinh te thi truang hi~n d;;ti Cac doanh nghi~p nha nu6'c tham gia vao thi truang nhu la m¢t chu the trong "san chai" blnh dAng cua kinh te thi truang Cac doanh nghi~p nha nu6'c tham gia thi truang ciing phai ho;;tt d¢ng theo quy lu~t c;;tnh tranh, binh dAng v6'i cac chu the thi truang khac; kh~c phl;lc tinh tr;;tng phan bi~t doi xi'r v6'i khu Vl;l'c kinh te tu nhan; khong phan bi~t doanh nhan theo thanh ph~n va khu V\l'C kinh te Nha nuoc thl;l'c slJ d6ng hanh v6'i doanh nghi~p - doanh nhan trong cong cu¢c chftn hung kinh te Cac ca quan quan ly nha nu6'c thlJc sv lang nghe y kien cua doanh nhan, hlnh thanh che tai de doanh nhan thl;l'C Slf duqc tham gia va dong gop vao nhfi'ng quyet sach cua Dang va Nha nu6'c

M~t khac, lam ro ca che sa hfru, ca che phan b6 ngu6n ll;l'c d~ cac doanh nghi~p dan doanh duqc tiep c~n binh dAng voi cac ngu6n Ivc ( dftt dai, von, cong

ngh~ ) D6ng thOi, tiep tl;IC kh~c phl;IC, do bo nhii'ng rao can doi v6'i khu VlfC kinh

te dan doanh Ca V~ thai d¢, nh~n thUc cling nhU cac thu tl;IC hanh chfnh

3.4 Nang cao vai tro cua Nha ntt6'c trong vi¢c h6 tr(/ doanh nghi¢p, doanh nhdn

Nha nu6'c ta da c6 nhi~u chfnh sach, bi~n phap Cl;l th~ h6 trq doanh nghi~p,

doanh nhan Tuy nhien, c~n c6 chuang trlnh, ke ho;;tch d6ng b¢ va d~y du han,

nhftt la doi v6'i cac doanh nghi~p vl:ra va nho Chung toi cho rang, trong nhii'ng nam tru6'c m~t, c~n t~p trung tri~n khai m¢t so bi~n phap Cl;l th~ sau:

- Thl;l'C hi~n dung vai tro di~u tiet, h6 trq cua Nha nUOC trong n~n kinh te thi

I truemg hi~n d;;ti Nha nu6'c khong phai Ia t6 chuc dll'ng tren thi trubng, ngoai thi

truang rna la nha nu6'c phai d6ng hanh cung doanh nghi~p Nha nu6'c thl;l'c hi~n

I

cac bi~n phap trq giup doanh nhan nhu cung cftp thong tin thi truang gia ca, h~ thong van ban chinh sach phap lu~t cua Nha nu6'c d~ doanh nhan biet va thl;l'C hi~n

~

I

- ThJ!c hi¢n cai each h~mh chinh m~nh me va thJ!c chat, xay dJ!ng b¢ may nha llUOC trong S~ch; h¢ th6ng phap lu~t Va chinh sach phai nham m1;1c tieu bao v¢ Va t~o di~u ki¢n cho ho~t d¢ng kinh doanh chan chinh cua doanh nhan

- Xay dJ!ng h¢ th6ng tai chinh - ngan hang thJ!c slf minh b~ch, h6 trq doanh nhan trong cac ho~t d¢ng slm xua't kinh doanh; che d¢ thue phai t~o di~u ki¢n cho doanh nhan tfch luy d~ dftu tu cho ho~t d¢ng sim xuat kinh doanh va khuyen khfch duqc doanh nhan tfch clfc dong gop cho c¢ng d6ng, xa h¢i

-Nang cao chat luqng cac chuang trinh xuc tien thuang m~i, dftu tu

- H6 trq doanh nghi¢p, doanh nhan h¢i nh~p thi truang qu6c te

- ThJ!c hi¢n t6t cac chuang trlnh h6 trq doanh nghi¢p, nhat la doanh nghi¢p vita va nho, h¢ kinh doanh ca the

-Day m~h trq giup doanh nghi¢p- doanh nhan khao sat, tiep c~n th! truang mffi; h6 trq kh&i Slf doanh nghi¢p, xay dJ!ng VUOn UOin doanh nghi¢p

- Xay dlfilg ca che bao v¢ doanh nhan, h~n che rui ro trong kinh doanh

- Xay dlfilg va ho~m thi¢n chfnh sach an sinh xa h¢i de trq giup doanh nghi¢p giai quyet cac van de xa h¢i; nang cao trach nhi¢m cua Nha nu6c va xa h¢i trong 'vi¢c cham lo dieu ki¢n lam vi¢c va dm s6ng cua nguoi lao d¢ng; bao v¢ moi truang va phat tri~n ben vfrng

doanh nhdn ma mf)t trong nhftng trf!, cf)t chinh xdy df!ng df)i ngii doanh nhdn

, Cftn khan truang xay dlfilg chien luqc qu6c gia v~ phat tri~n doanh nghi¢p,

\doanh nhan, coi day la m¢t n¢i dung quan trQng cua Chien luqc phat tri~n kinh te

r- xa h¢i giai do~n 2011 - 2020 Cac tfl;l c¢t chinh cua Chien luqc nay la: t~o

imoi truang kinh doanh thu~n lqi, h6 trq doanh nghi¢p gia nh~p va rut lui khoi thi

~rUOng; cai each khu VlfC doanh nghi¢p nha nUOC d~ nang cao hi¢u qua Va kha

tham gia vao chu6i gia ang qmh tranh; nang cao nang lvc cua m¢t tri; tang cuang phat tri~n s6 cac ho(;lt d¢ng dich nganh chqn lqc trong qua trlnh Vl;1 h6 trq phat

i~n kinh doanh; xay dlfilg d¢i ngu doanh nhan nang d¢ng va c6 van hoa kinh doanh cao

Cling vm vi¢c hoan thi¢n moi tnrbng th~ che, cAn co st;r tuyen truy~n r<?ng rai

va co ch€ tai ch~t che d~ h~n che nhfrng m~t trai phat sinh trong kinh doanh; xay dlJilg tieu chf cua doanh nhan Vi¢t Nam hi¢n d~i, khai d~y long tt;r hao dan t¢c, y

1chi wan len cua d¢i ngfi doanh nhan trong ch€ d¢ mm Doanh nhan Vi¢t Nam phai d<;tt duqc cac tieu chf ca ban nhu: Sang t~o, hgp tac, nang d<?ng, co nang lt;rc c~nh tranh va h<?i nh~p co d~o due trong kinh doanh, ket hgp hai hoa lqi fch cua

ca nhan, cua doanh nghi¢p va xa h¢i D6ng thm, doanh nhan cling phai la l1;1'c

I

lugng tien phong trong cong cu<?c chong tham nhung, quan lieu, lang phi, song trong s~ch, lanh m~nh

3.7 Nang cao vai tro cua ctic hi¢p h(Ji doanh nghi¢p, cac cau lf;lC b(J doanh

nhan

Xay dlJilg ca che lien k€t nha nu6c - doanh nhan, th1;1'c hi¢n che tai d~

doanh nhan co th~ tham gia phan bi¢n, dong gop vao cac chfnh sach phat tri~n

nh te - xa' h<?i; co ca ch€ va chfnh sach c~ th~ t~o di€u ki¢n va khuyen khfch hfrng doanh nhan gioi, 'trung thanh v6i t6 qu6c, tam huyet, vl lqi fch cua dan t¢c hat huy dUQ"C nang lt;rc trong kinh doanh va tham gia tfch C1;l'C vao h¢ thong chfnh

ri - xa h¢i, tham gia vao cac ca quan lanh d~o cua Dang va Nha nu6c

Khuyen khfch thanh l~p cac hi¢p h¢i nganh ngh~, cac cau l<;tc b¢ doanh nhan,

~hong qua do, cac doanh nhan co di~u ki¢n trao d6i, lien ket, h6 trq l~n nhau cung

ph'it trien sim xuat, kinh doanh Oic t6 chuc hi¢p h¢i phai thJ!c sJ! tra thfmh c~u

n6i, la d<;ti di¢n cua doanh nhan, bao v¢ lqi fch hqp phap cua doanh nhan

Xay dt!ng Lu~t v~ h¢i, hi¢p h¢i doanh doanh nghi¢p, t<;to hanh lang phap ly thuc d.iy hinh thanh va phat trien cac t6 chuc hi¢p h¢i doanh nghi¢p, hi¢p h¢i nganh ngh~ Nang cao vai tro thJ!c sJ! cua cac t6 chuc h¢i, hi¢p h¢i nhu la nhfrng t6 chuc d<;ti di¢n cho t~ng lap doanh nhan

3.8 Xdy df!llg Nghf quye't cua Ddng viphat triln dt)i ngii doanh nhdn

Trong nhfrng nam d6i mm, Dimg va Nha nuoc ta da c6 nhi~u chu truong, chfnh sach v~ khuyen khfch va t<;to dieu ki¢n thuc dAy kinh te tu nhan Dang ta ciing da c6 Ngh! quyet ve giai cap cong nhan, nong dan, v~ phat trien t~g lap trf thuc Nhu da biet, cling voi cong cu(>c d6i mm, ca cau giai dip xa h¢i nuoc ta ciing c6 slf bien d6i ca ban Trong xa h¢i nuoc ta hi¢n nay, khong chi c6 giai cap cong nhan, nong dan va t~g lap trf thuc rna da xuat hi¢n m(>t ca cau giai cap -

xa h¢i mm Trong tien trlnh d6, doanh nhan xuat hi¢n va truemg thanh nhu la m(>t lJ!c luqng xa h<?i mOi, c6 tfnh tat yeu, dap ll'ng yeu c~u phat trien cua n~n kinh te

i - xa h¢i Hon nua, day con Ia lJ!c luqng xung kfch, tien phong trong cong cu¢c chan hung dat nuoc

Tuy nhien, cho den nay, vAn con c6 nhfrng quan diem chua thong nhat, con c6 nh~n thuc chua d~y du, ro dmg v~ vai tro, v! the cua d¢i ngii doanh nhan trong tien trlnh xay dJ!ng n~n kinh te th! truerng d!nh huang XHCN a nuoc ta Xay dJ!ng d¢i ngii doanh nhan chuyen nghi¢p, dong dao v~ so luqng va c6 chat Iuqng cao, pang la m¢t nhi¢m Vl;l cap bach Vi v~y chung toi cho ding, da den luc, c~n c6

~m cua m¢t Ngh! quyet cua Dang v~ xay dJ!ng va phat trien d¢i ngfi doanh nhan i¢t Nam thOi ky dAy m<;tnh CNH, HDH N¢i dung ca ban cua Ngh! quyet nay la

ac d!nh ro vai tro cua d¢i ngii doanh nhan, trach nhi¢m cua doanh nhan va giai hap xay dJ!ng d¢i ngfi doanh nhan nuoc ta trong thai ky phat trien moi SJ! nhat quan trong chu truang, dUCrng loi, SJ! d6ng thu~n cao CUa toan xa h<)i se t<;tO d<)ng

~ J!C thuc dAy SJ! phat trien d¢i ngii doanh nhan nuoc ta hi¢n n_ay va nhii'ng nam toi

I,

f

Tili li~u tham khao

1 Dang c¢ng san Vi¢t Nam: Van ki¢n H¢i ngh! Mn thu bay Ban chap hi'mh Trung uong khmi IX Nxb Chinh tq quoc gia, Ha N¢i 2003

2 Dang c¢ng san Vi¢t Nam: Van ki¢n d<;ti h¢i d<;ti bieu toan quoc llin thu X Nxb Chfnh trj quoc gia, Ha N¢i 2006

3 Vii Dlnh Bach (chu bien): Van de dl!mg vien lam kinh te ttt ban ttt nha.n a Vi¢t Nam Nha xuat ban Chinh tq quoc gia, H 2006

4 Phong Thuong m<;ti va c6ng nghi¢p Vi¢t Nam: Doanh nha.n Vi¢t Nam thOi ky d6i m&i Nxb Chinh tr! Quoc gia, H 2003

5 Khoa Kinh te- D<;ti hqc Quoc gia Ha N¢i: Ky yeu h¢i thao "Tinh than doanh nha.n Vi¢t Nam", Ha N¢i 11-2006

6 Dinh Van An, Le Xua.n Ba (d6ng chu bien): Tiep tl)C xa.y dl!llg va hoan thi¢n the che kinh te thj trttemg djnh htt6ng xii h¢i chu nghia a Vi¢t Nam Nha xuat ban Khoa hqc va ky thu~t,

THl}C TRA.NG PHAT TRIEN D()l NGU DOANH NHAN

VI~T NAM THOI KY DOl MOl

PGS TS Nguyen Vdn Lfch Vi4n tntimg Vi¢n Nghien c{tu Thzrong m¢,

B(j Cong Thuong

11 Vai net khai quat v~ doanh nhan Vi~t Nam

I Doanh nhAn la ngum dUn.g dau doanh nghi~p, ngum tnJc tie'p qmln ly doanh

lnghi~p, ngum de ra va thtJc hi~n cac chu truang, chfnh sach t6 chuc sim xuat kinh doanh, qmln ly nqi bq, sir dl;lng nhful tai, lien ke't lien doanh,v.vLJ bao dam cho ldoanh nghi~p phat trien ben viing, dong gop ngay cang nhieu vao SlJ ph6n vinh

1 cua dar nuac va h~nh phuc cua nhan diin Nhu v~y, doanh nhan la nhiing chu doanh nghi~p tft!c tie'p kinh doanh doanh nghi~p cua mlnh, nhiing nguai duqc cir lho~c duqc thue de quan ly doanh nghi~p, thl;tc hi~n nhi~m Vl;l kinh doanh; trach

I nhi¢rn va lqi fch cua hQ gAn lien vm ket qua kinh doanh cua doanh nghi¢p, rna yeu lcau dau tien la hQ phai c6 du dieu ki~n de sang t~o, khong ngtrng phat tri~n doanh 'nghi~p

I Trong thai ky d6i mm, Vi~t Nam da hlnh thanh rnqt dqi ngu doanh nhan,

I h9 dang t~o ra nhii'ng ho~t dqng kinh te', nhii'ng rn6i quan h~ thuang rn~i phat trien lrqng khAp the' gim V~y doanh nhan Vi¢t Nam g6m nhii'ng doi tuqng nao? Theo toi c6 3 nhom doanh nhan lam nen di~n m~o cua doanh nhan Vi~t Nam:

- N hom 1: Nhiing ngum dang dieu hanh cac doanh nghi~p Nha mrac M~c

1 du con co nhii'ng tranh dii ve vi~c h9 co phai la doanh nhan khong, nhung da s6 9

I kie-n vfin nhat chf cho rang h9 Ia doanh nhan vl h9 phai chiu trach nhi~rn xa h¢i ve d6ng von rna mlnh sir dl;lng, ve khoi tu li~u san xuat rna tren thl;tc te', no dang

i I chiem m¢t ty trqng dang k~ trong dai song kinh te Vi~t Nam

I - Nh6m 2: Nhii'ng ngum dieu h~mh, quan ly ho~c sa hfru cac doanh nghi~p ' vtra va nho - doanh nghi~p ngoai Nha nuac, rnqt doi tuqng c6 toe d¢ phat trien

I nhanh ve so luqng Xet theo tieu chu~n cua nhii'ng ngum kinh doanh hi~n d~i thl

I day chua phai Ia dqi ngu chuyen nghi~p nhung ro rang h9 da c6 nhii'ng ho~t d¢ng

I_

I

kinh doanh thl;l'c thl;l Giln day' do tinh tr~ng l~m phat, imh huang cua CUQC khung hoang tai chfnh toan cilu rna doi tuqng nay dang rai vao m<?t so kho khan So }Uqilg nhfrng doanh nhan nay bOt dido pha san, song l~i tang len do Sl;l' V~n d¢ng phat trien cua nen kinh t€

- Nh6m 3: Cac nha kinh doanh chuyen nghi¢p ho~c bilt dilu co chat luqng chuyen nghi~p theo tieu chu~n quoc t€, lam vi~c cho cac doanh nghi~p co von dilu

tu nuac ngoai, th~m chf co nhfrng ngum da vuon tai vi trf dieu hanh t~i cac doanh nghi¢p lan Day la ll;l'C lu<;mg co nang ll;l'C chuyen nghi~p tot nhat neu xet theo tieu

chu~n hqi nh~p a Vi~t Nam hi~n nay D~c bi~t dqi ngii nay la nhftng nguai kinh doanh tai chfnh dum hinh thuc la cac nha moi giro, cac nha tu van tai chfnh, nhfrng ngum buon ban cac san ph~m cua nen kinh t€ trong Iinh Vl;l'C tai chfnh va ngan hang Doi tuqng nay mqt vai nam trol~i day phat trien rat nhanh va rat dong

HQ dang tro thanh mqt ll;l'C luqng chiem giu d!a v! rat quan trQng trong vi~c lam tot len ho~c lam xau di nen kinh t€ Vi~t Nam

Trong thm ky hqi nh~p kinh t€ quoc t€ ngay cang sau rqng hi~n nay, qua dung khi coy kien cho rang "thuong truang la chi€n truang" va cac doanh nhan duqc vi la "cac chien sy tren m~t tr~n kinh te'" V! trf va vai tro cua doanh nhan ngay cang dUQ'C kh~ng d!nh Va coi trQng do CO nhftng dong gop khong nho vao Sl;l' phat trien kinh t€ - Xa hQi CUa dat nUOC, va minh ChUng Cl;l the cho dieu nay la ngay 13 - 10- 2004 duqc lay lam ngay Doanh nhan Vi~t Nam Chfnh vi v~y, co the noi, trong thm ky d6i mm va hqi nh~p kinh te, dqi ngii doanh nhan Vi~t Nam ngay cang co vai tro va v! trf quan trQng trong nen kinh t€ dat nuac

2 Tinh hinh phat tri~n dQi ngfi doanh nhan Vi~t Nam thm ky d6i m6i

Vi~t Nam thl;l'c hi~n chinh sach "D6i mai" va "Ma cua nen kinh te"' tu nam

1986 Maiden nam 1990 Vi~t Nam mm co Lu~t Cong ty va Lu~t Doanh nghi~p tu nhan (ngum dan duqc lam nhiing cai Nha nuac cho phep) Luc do mai co nhftng ngum Him an buon ban, hQ don thuiln chi buon ban kieu ki€m cam, manh nha hlnh thanh giro doanh nhan Dqi ngii doanh nhan thl;l'c Sl;l' xuat hi~n rilm rq khi Lu~t

Doanh nghi~p sua d6i nam 2000 ra dai (ngum dan duqc lam cai gl Nha nuac khong

t~i va phat trien Cling vai ti€n trlnh rna cua va hqi nh~p kinh t€, dqi ngii doanh

nhan Vi~t Narn da ngay cang phat trien ca v~ so hrqng va chat ltr<;mg H9 khong chi

CO khat vqng t6n t(;li va phat trien tren san nha rna rn1;1c tieu lau dai la vtran ra Va chiern llnh thi phfu tren thi truemg the gi6i

M¢t trong nhfrng thanh tl!U n6i b~t nhat trong 20 narn d6i m6i vtra qua, d~c

bi~t trong nhfrng nam gftn day, la Sl)' tntCmg thanh nhanh chong cua d(>i ngii doanh nhan, doanh nghi¢p Vi¢t Nam Khong chive soltr<;mg -hi~n chung ta c6 khoang 260.000 doanh nghi¢p chfnh thuc ho(;lt d¢ng trong ca nuac, rna cave chat luqng, chung ta ciing c6 ll)'c ltr<;mg doanh nhan, doanh nghi~p rn(;lnh han bao gia het trong l!ch Slr phat tri~n kinh te dat nuac Ta't nhien, so vai cac nuac khac trong khu yVC, chung ta con phai co g~ng rat nhieu d~ nAng cao nang ll;tc C(;lnh tranh cua rnlnh, nhung ro rang nhfrng thanh tl!U phat tri~n kinh te - xa h¢i va sv tien b¢ vuqt b~c v~

xuat kh~u cua nuac ta trong nhfrng nam gAn day da n6i len sv truemg thanh dang

ke clia doanh nghi~p, doanh nhan Vi¢t Nam

Trong d¢i ngii doanh nhAn Vi¢t Nam thai ky d6i mm, 75% vftn la doanh nghi¢p vl:ta va nho, nhung Vi¢t Nam da b~t d~u c6 nhfrng doanh nghi~p phat tri~n

len quy rnolan han va da c6 nhieu di~n hlnh thanh conga cac quy rno khac nhau, ho(;lt d¢ng tren nhieu linh yVC nhU cong nghi¢p, nang nghi¢p Va d!ch Vl;l a ca trong mrac va quoc te G~n vm nhfrng doanh nghi¢p nay la nhfrng doanh nhAn th~mh dl;lt

D~ dl;lt duqc thanh cong, cac doanh nhAn deu phai co g~ng va n6 ll;tc het minh, tuy nhien con duang den vm thanh cong cua m6i nguai ll;li khac nhau C6 nhfrng ngum phai mat vai ch1;1c nam chim n6i, ciing c6 nhfrng nguoi sau khoang

10 narn ho~c chi 5-6 nam lan l¢n tren thuang truemg da tra thanh "dl;li gia" ho~c

c6 ch6 dling vfrng vang Hi¢n c6 m¢t lua doanh nhan tre dang xuat hi~n, ngum da c6 bttng th(;lc sy kinh te ho~c quan tq kinh doanh, ngum thi chua Iqp rai ghe nha

1 truang, nhung ph~n dong deu duqc trang b! kien thuc kinh doanh dAy du han, giau

rna uac, lieu linh va long tv tin han lua dan anh

1 • So v6i qua trinh phat tri~n cua doanh vhAn Vi~t Nam vai cac nuac khac· tren

I

the giai, thi doanh nhan Vi¢t Nam c6 qua trinh phat tri~n ng~n han rat nhieu nen ciing kh6 doi hoi doanh nhAn ngay l~p tuc c6 tAm v6c quoc te Tuy nhien, trong d()i ngii doanh nhAn thai ky d6i mai, VietNam da c6 05 doanh nhAn duoc menh

danh la "doanh nhan chat luqng toan cAu"

I·

Cic doanh nhan Vi¢t Nam c6 sue vuon rat m~nh, dmg trong ho~m dmh kh6 khan thl h9 l~i dmg kh&ng d!nh sue vuon Chung ta da chUn.g kien rat nhi~u kh6 khan cua cua n~n kinh te Vi¢t Nam khi thi tnrang Dong Au va Lien Xo Sl;IP d6 ThOi di~m d6 la m¢t thu thach vo cung 1&1 d6i vai n~n kinh te Vi¢t Nam Luc d6, chung ta chua c6 nhi~u kinh nghi¢m lam an v6i kh6i tu bim Khi ay, lam vi¢c v6i kh6i tu bim chu yeu la cac doanh nghi¢p chll' khong phai Chfnh phu Tiwc te cho thay, tru6c hoan canh d6, nho Slf nang d<?ng ciia cac doanh nghi¢p rna Vi¢t Nam

da m6 16i "thoat hi~m" ra th! truang ngoai XHCN - Thi truang cac nu6c tu ban Th1fc tela n~n kinh te Vi¢t Nam da dll'ng vfrng duqc va ngay cang phat tri~n

Trong xa h<?i Vi¢t Nam hi¢n nay, doanh nhan la l1fc luqng phat tri~n nhanh nhat T~o nen Slf d<?t pha trong giai do~n nay ro rang khong phai la quan chuc, ro rang khong phai la nong dan, rna c6 le la doanh nhan T6c d<? phat tri~n ciia doanh nhan cling tuong xll'ng vm qua trlnh phat tri~n, d6i mm 6 Vi¢t Nam Qua trlnh h<?i

nh~p ciia n~n kinh te Vi¢t Nam vao nen kinh te the gi6i chfnh doanh nhan Vi¢t

Nam cling la nhiing nguOi di dau, nhat la nhiing thi truang mm Hq da gop phfu

thay d6i nh~n thuc ciia ca xa h<?i, tinh than kinh doanh trong xa h<?i cling bat dau duqc dAy len

Chat luqng doanh nghi¢p, doanh nhan Vi¢t Nam da ngay cang duqc nang len Di~u nay th~ hi~n 6 s6 luqng va tam v6c giai thu6ng rna cac doanh nghi¢p, doanh nhan duqc nh~n Trong 13 nam (1996-2008), da c6 hon 1.000 luqt doanh nghi¢p duqc trao t~g Giai thu6ng Chat luqng Vi¢t Nam, trong d6, c6 40 doanh nghi¢p duqc Thu tu6ng Chfnh phii t~ng bang khen Sau 10 nam tham gia vao T6 chuc Chat luqng Chau A -Thai Binh Duong, 19 doanh nghi¢p Vi~t Nam duqc trao giai thu6ng Chat luqng Chau A -Thai Blnh Duong (IAPQA) Them vao d6, 05

doanh nghi¢p nu6'c ta da vinh d1f do~t Giai thu6ng "Chat luqng qu6c te"' trong su6t

35 nam qua k~ ti:r khi Cau l~c b<? nhiing Doanh nhan hang dau the gi6'i (Trade Leader' Club) duqc thanh l~p den nay Day Ia ket qua binh ch9n hang nam ti:r hon 7.000 doanh nghi¢p ciia 112 qu6c gia tren the gi6'i Gdn w5'i cac doanh nghi¢p aa

doqt cac gidi thudng trong nuifc va quoc tlla cac doanh nhdn thanh dqt, trong so' d6, c6 05 doanh nhdn duqc m¢nh danh la "Doanh nhan chat luqng toan ca'u" vl

05 doanh nhan nay da vinh dlf nh~n "Huy chuong vang Quan ly chat luqng toan

'

I

I ~

\

cau" 'Oo Cau l~c b¢ nhfrng doanh nhan hang dau the gi6'i trao t~ng va duqc ket n~p

la thanh vi en cua cau l~c b¢ nay

3 D~c di~m cua d«)i ngfi doanh nhan Vi~t Nam thOi ky d6i m6i

Thai ky d6i m6'i a Vi~t Nam da t~o ra m¢t d¢i ngu doanh nhan D¢i ngfi doanh nhan nay tuy c6 nhfrng diem khac do d~c thu phat trien kinh te cua Vi¢t Nam, nhung cung c6 m¢t s6 net tuong d6ng v6'i d.c doanh nhan nuac ngoai Nhiing d~c diem chfnh cua d¢i ngu doanh nhan Vi¢t Nam thai ky d6i mm la:

qu6c doanh va cac co so san xuAt, buon ban nho cua lap nguai duqc g<;>i chung la tieu thuong, tieu chu Cong CUQC d6i mm rna ra thai v~n m6'i cho cac doanh nghi¢p nha nuac va nhAt la doanh nghi¢p ngoai nha nuac, cho SJ! ra dai cua d¢i ngu doanh nhan Vi¢t Nam

- Thu hai, da so' tu6i dai kha tre, duqc dao u;w va ren luy¢n trong qua trz'nh d6i m6i, c6 tinh than yeu nzt&c va tlf ton dan t(Jc: Khoimg 80% doanh nhan Hinh d~o cac doanh nghi¢p ngoai qu6c doanh a d¢i tu6i duai 45 Tu6i dOi tre imh hubng nhieu tm tinh nang d¢ng, y chi dam chAp nh~n rui ro, thach thuc, kha nang h<;>c hoi va sue lam vi¢c cua doanh nhan Dugc dao t~o va ren luy¢n trong qua trlnh d6i mm, d()i ngu doanh nhan ngay nay c6 long yeu nuac, gcln b6 CUQC s6ng vai v~n m¢nh va tuong lai cua dftt nuac, cua dan t()c, cua c()ng d6ng xa h¢i Nhln chung, da s6 h<;> ton tr<;>ng lu~t phap, thtJc hi¢n nghiem tuc cac quy d!nh cua nha nuac, s6ng c6 trach nhi¢m, c6 tinh than tl;{ ton dan t()c, mong mu6n phat trien cac san phAm mang thuong hi¢u Vi¢t Nam, khong thua kern cac b~n hang va d6i thu nu6'c ngoai

- Thtt ba, phdn dong doanh nhan c6 tinh than doanh nghi¢p, y chi l¢p nghiep, lam giau, dam chap nh¢n riti ro, thach thttc: Di~u nay thti hi¢n kha ro trong thl)'c te cling nhu qua nhiing ly do thuc da'y hQ lam kinh doanh duqc doanh nhan cho biet qua cac cu¢c di~u tra D~c bi¢t trong di~u ki¢n a nuac ta, CrJ che thi

truemg con nhi~u khiem khuyet, h~ thong h6 trq doanh nghi~p chua phat tritin, doanh nghi¢p ngoai nha nu6c con bi phan bi¢t doi xi'r va phai qmh tranh khong

can sue v6'i cac doanh nghi¢p nha nu6c va doanh nghi¢p c6 von dau tu nuac ngoai, cac doanh nhan phai thl)'c sl)' c6 y chi, tinh than doanh nghi¢p cao tren

thuang truO'ng Chinh y chi d6 da t(;lo nen sue b~t cho hang ngan doanh nhan vuan len va thanh cong qua qua trinh v~t l¢n dti khm nghi¢p va rna mang st_r nghi¢p kinh doanh

- Thit tu, lam vi¢c rat cdn cu, nang dqng, chfu kh6 hqc hoi va vuan t6'i cai m6'i: Oic cu¢c di~u tra cho thay d¢i ngil doanh nhan thai ky d6i m& la lap nguOi lam vi¢c het sue can cu, v& cubng d¢i cao, trung binh cac doanh nhan lam vi¢c khoang 12 gia m¢t ngay va 27 ngay 1 thang Cach lam vi¢c cua h<;> rat nang d¢ng,

hQ co thti lam nhieu vi¢c khac nhau a nhi~u nai, trong nhi~u moi truO'ng khac nhau, luon CO gfmg Va CO kha nang thich ling v6'i m<;>i dieu ki¢n, m<;>i hoan canh kh6 khan H<;> ciing rat chiu kh6 h<;>c t~p v& y chi quyet tam nang cao trinh d¢

- Thit ndm, song c6 nhdn bdn, c6 y thitc trach nhi¢m cao v6'i cqng d6ng, c6 mong muon duqc gdn b6 trong hqi doan: Da so doanh nhan c6 y thuc trach nhi¢m

cao doi vai doanh nghi¢p, v6'i nhfrng ngum cling lam vi¢c v6'i minh, hQ nh~n thuc

ro la nhiing quyet d}nh cua hQ khong chi anh huang den ban than, rna con anh huang lao den cu¢c song cua hang ngan nguOi lao d¢ng lam vi¢c trong doanh nghi¢p Do d6, phan Ian doanh nhan doi xi'r tot, chia se lqi fch v6'i ngum lao d¢ng,

va trong nhi~u doanh nghi¢p Vi¢t Nam rat it khi xay ra tranh chap Da so doanh

nhan ciing y thuc tot v6'i c¢ng d6ng xa h¢i, thuO'ng xuyen dong gop tham gia cac hoC;tt d¢ng nghia ci'r ho~c ttr thi¢n Doanh nhan thai ky d6i m6'i ciing hitiu ro yeu cau phai doan ket, hqp tac giua cac doanh nghi¢p Vi¢t Nam vai nhau dti bao v¢ lqi fch chung trong cu(>c CC;tnh tranh tren thuang truemg Do v~y phan lao hQ d~u tham gia vao cac h¢i doanh nghi¢p, va mong muon phat tritin han nua cac h¢i doanh nghi¢p, cac h¢i nghe nghi¢p

rt;tng danh non song dat mtac Cac doanh nhan ding rat tr<?ng h<?C van, quan tam

d~u tu cho giao dl;lc, dao tt;to d~ nang cao trlnh d<), rna r<)ng kien thuc cho ban than, con cai trong Xa h<)i Va CUQC song dffi thUang

3.2 Nhfmg dilm ye'u cua dt)i ngii doanh nhtin Vi¢t Nam thiri ky ddi mm

Ben ct;tnh nhfrng diem mt;tnh neu tren, d<?i ngu doanh nhan Vi~t Nam thai ky d6i moi COn CO nhfrng nhU<JC di~m can khac phl;lC sau day:

- Thu nhdt, mqt so' doanh nhdn Vi¢t Nam con thie'u tinh chuyen nghi¢p, khong duqc dao tc;w bai bdn: Vi~c nang cao kien thuc, ky nang qw'in ly hi~n dt;ti

de nang cao tfnh chuyen nghi~p Ut dieu cap bach Trong tuong lai g~n, vm Sl;( ct;tnh tranh ngay cang gay gat a san choi WTO, se khong con ch6 dling cho nhfrng doanh nghi~p "tl;( phat" rna khong h9c hanh dang hoang, chi dl;(a vao kinh nghi~m,

dtm tfnh thl kh6 lam an duqc

Trinh d¢ quim tq con ht;tn che va con khoimg each kha xa voi nhfrng chu~n

ml;(C va thong 1~ qu6c te: M<)t s6 doanh nhan con chua qua cac khoa dao tt;to ve qw'in tq kinh doanh Ngay ca s6 cac doanh nhan co trlnh d<? h<?C van tlr cao d~ng

va dt;ti h9c tra len thl ding rat ft nguffi dU<JC dao tt;to kien thuc, ffiQt SO khong ft doanh nhan co trinh d¢ h9C van ht;tn che, ky nang kinh doanh thap: Dieu tra doanh nhan cho thay chi c6 khm'ing 25% nu chu doanh nhan c6 trlnh d<? dt;ti h9c ho~c la tren dt;ti h9c, trong khi c6 toi 29% chua h9c tm ph6 thong trung h9c D6 la 16 h6ng 16n, ht;tn che kha nang va tam nhin cua doanh nhan trong the gioi kinh doanh hi~n

dt;ti ngay nay' va do d6 gian'l hi~u qua cua doanh nghi~p Thieu d<)i ngu doanh nhan gioi cling la tra ngt;ti 16n cho dat nuoc tren con duemg h<?i nh~p va phat tri~n

- Thu hai, win con m(Jt so' doanh nhdn chua c6 tinh thdn doanh nghi¢p cao

va chua thlfc Slf tin tudng d chinh sach lau dai cua Nha mt6'c: M<?t s6 doanh nhan chUa CO tinh than doanh nghi~p cao, con mang tam ly y lt;ti, trong cho a Sl;( bito h¢

pua Chfnh phu h6 trQ' tu cac ngu6n ll;!c ben ngoai doanh nghi~p, m~t khac c6 m¢t

bo chUa thl)'c Sl)' tin tUOng a chfnh sach lau dai CUa Nha nUOC doi v6'i doanh nghi~p

pen chUa yen tam, thieu quyet chf VUOll len, chUa ffi(;lnh d(;ln dffu tU, ffiO mang Sl;!

nghi~p kinh doanh Trong thOi d';li toan cilu hoa va v6'i sv phat trien nhu vu bao bua khoa hQc, cong ngh~ va thi truang the gi6'i, sJ.! do dJ.!, ch~m ch~, thl;l d¢ng,

~hieu tinh thiln quyet dau se dfty chung ta t1;1t h~u xa hon, nguy ca mat th! truemg,

lo thOi v~n phat trien se cang 16n hem

f - Thit ba, mqt so' doanh nhdn thieu trach nhi¢m, thie'u dc;w due, win hoa rrong kinh doanh va trong CUQC song: M~c du d¢i ngu doanh nhan thOi ky d6i m6'i pgay dmg duqc tre hoa va c6 trlnh d¢ h<;>c van, tuy nhien vAn con m¢t so doanh hhan thieu tnich nhi~m, thieu d(;lo due, van hm1 trong kinh doanh va trong cu¢c fsong, nen c6 nhfi'ng hanh vi xau lam phuong h(;li den lqi fch cua doanh nghi~p, cua lxa h¢i, cua c¢ng d6ng doanh nghi~p Nhiing hanh vi nhu vi ph(;lm phap lu~t,

khong thvc hi~n nghia V\1 thue, gian l~n thuong m(;li, lua doi khach hang,v.vl J ciln /phai nghiem tr!, va c¢ng d6ng doanh nghi~p can len an nhftng doanh nhan xau d6 Ide bao v~ uy tfn chung cua d¢i ngu doanh nhan Vi~t Nam thai ky d6i m6'i

, VAn con tlnh tr(;lng m¢t so doanh nhan huang thl;l qua s6'm, phung phf, tl)' lman s6m qua Di~u nay lam hong di hlnh anh cua d¢i ngu doanh nhan Vi~t Nam, fmat di tfnh chien dau va kha nang C(;lllh tranh Ciln ph:li chat chiu tl:rng d6ng ti~n

,c6 duac cho slm xuat, kinh doanh

I ·_ Thu tl1, df}i ngii doanh nhan thm ky d6i m6'i con thieu Slf doan ket: Von

/Iieng cua doanh nghi~p chua nhi~u nang ll;!c C(;lnh tranh chua cao, rna l~i khong

!the COi rna, doan ket VOi nhau, th~m chf CO khi con chai XaU, C(;lnh tranh khong ,lanh m(;lnh thl kh6 rna phat trien duqc M~c du giln day, cac doanh nghi~p Vi~t

/Nam da tham gia vao cac h¢i doanh nghi~p, nhung tinh than doan ket vAn con /thap M¢t vi dl;l dien hlnh Ia m¢t mlnh ca fe Trung Nguyen v6i hoai bao xay dl;!ng thuong hi~u cho nang san Vi~t Nam rna khong c6 Sl)' tiep tay cua nhfrng /doanh nghi~p cling nganh ngh~ thl biet den chl:rng nao m6i thl;!c hi~n duqc

T 6m lgi, df}i ngii doanh nhan V i¢t N am da dttqc hinh thanh va phat triln ftrong th&i kY d6i m6'i va hf}i nht;lp kinh te' ciia ddt mt6'c Tuy con mf}t vai dilm yeu Iva ht;In che: nhttng phdi khdng dfnh rang, df}i ngii doanh nhan Vi¢t Nam ngay

I

I

I

TAl LI~U THAM KHAO

1 Nguyen Kim Khanh (2007), "Doanh nhan va kinh te tri thuc", Bao Dien dim Doanh nghi¢p

2 Ph<;im Chi Lan (2005 ), "Doanh nhan Vi~t Nam h<;> la ai?", Bai viet tham gia H¢i thdo

"Doanh nhdn Vi¢t Nam trong cong cu¢c d& m6'i "

3 Ph<;im Chi Lan (2006), "Doanh nhan, doanh nghi~p Vi~t Nam trong th<ri ky m6'i'', Th&i bao Kinh te' Sai Gon

4 Mai Loan (2008), "Gicii thuCm.g chfft ltr<;>'Ilg cho doanh nghi~p Vi~t Nam", V nexpress

5 Phong Thuang m(;li va Cong nghi~p Vi~t Nam- VCCI (2008), "Xay dt!J1g d¢i ngii doanh nhan Vi~t Nam trong tlnh hlnh mm", Trang web: www.vcci.com.vn

6 Vinh San (2007), "V! the cua doanh nhan Vi~t Nam hi~n nay", Th&i bao Kinh te'Vi¢t Nam

7 T6ng c~:~c Thong k~ (2008), "ThtJc tr(;lng doanh nghi~p qua ket qua di~u tra tl:r nam 2000

- 2007", Cac cu¢c die'u tra ve' doanh nghi¢p

8 Nguyen Hoang Thu (2006), "M¢t doanh nhan chfft ltr<;>'Ilg toan cau", Bao Dien dim Doanh nghi¢p

9 Vii Quoc Tuffn (2007), "Chu th6 trong h¢i nh~p", Doanh nghi¢p SaiGon cuo'i tud'n

38

DAC TRUNG DOANH NHAN VIET NAM TRONG NEN

KINH TE THl TRUONG DfNH HUONG XHCN

TS D{ing Danh L!fi Truung lJ(li hpc An ninh nhan dan

TP HJ Chi Minh

1 D~c trung, phim ch:it cO' ban ctia doanh nhan

Doanh nhan vua la san ph~m vua la chti thS trung tam ctia nSn kinh t~ thi tru01lg Nhung do SlJ phat triSn khong ddng dSu vS kinh t~, khoa h<;>c cong ngh~

I va SlJ khac bi~t vS van hoa la nguyen nhan lam cho nh~n thuc khong th6ng nh~t

/ vS d~c trung, ph~m ch~t ctia doanh nhan gifra cac qu6c gia Tuy nhien, dva tren

I ca sa nh~n thuc chung: doanh nhan la nguai lanh dC;lo, quan li, diSu hanh hoC;lt

· d{>ng kinh doanh va ch~p nh~n rtii ro dS tC;lo ra lqi nhu~n cho doanh nghi~p thi co

I thS th~y nhfrng diSm chung trong nh~n thuc vS d~c trung, ph~m ch~t ca ban ctia

1 doanh nhan M~u s6 chung do duqc xem xet tren ca~ go~ d{> sau: ,

- Doanh nhan la ngum lanh dC;lO, quan li, biet ket hqp cac nguon h rc cua / doanh nghi~p dS tC;lO ra lqi nhu~n

- Doanh nhan la nguai bi~t sang tC;lO, d6i m6i va la nguai ra m<;>i quy~t dinh trong hOC;lt d<)ng cua doanh nghi~p

- Doanh nhan la nguai dam mC;lo hiSm, ch~p nh~n mC;lo hiSm va chiu trach nhi~m rtii ro trong hoC;lt d{>ng cua doanh nghi~p

Tu m~u s6 chung d6 co thS th~y nhfrng d~c trung, ph~m ch~t ca ban cua doanh nhan trong nSn kinh t~ thi tru01lg:

Thrr nh:it, sang tq,o va linh hot;zt

Sang "tC;lO va linh hoC;lt h1 y~u t6 ca ban khong thS thi~u trong b~t cu SlJ thanh cong nao ctia m6i ca nhan con nguai D6i v6i doanh nhan do la diSu ki~n

c~n trong hoC;lt d{>ng kinh doanh dS tC;lO nen SlJ thanh cong cua doanh nghi~p

Trong kinh doanh m<;>i thu dSu khong ch~c ch~, do do chi co tren ca sa

sang tC;lo, linh hoC;lt thi doanh nhan m6i co thS thich trng, thay d6i phuang thuc

inh doanh va cong ngh~ d~ t~o ra san ph~m m6i dap tmg va huang d~n nhu c~u

tieu dung xa h9i vao linh vvc kinh doanh f)6 la ySu t6 co ban dam bao sv th~mh ong cua doanh nhan

Th u hai, ti:r tin va quyit aoim

6i mQi thanh cong Trong moi tru<mg ho~t d()ng cua con nguai thl m6i truang inh doanh la moi truang luon biSn d9ng, dS thanh d~t doanh nhan phai la nguai

6 due tinh tv tin va quySt doan cao Chi khi c6 niSm tin doanh nhan m6i quySt :nh d~u tu hinh thanh doanh nghi~p hay quySt dinh linh vvc kinh doanh m6i iSm tin cua doanh nhan phai dva tren co sa t6ng hqp cua cac due tinh khac hau va nhfrng din cu, nguyen t~c nhfit dinh Chinh nha nhfrng due tinh d6 rna hQ

e thgc hi~n ho~t d()ng kinh doanh c6 bai ban, c6 nguyen t~c

Doanh nhan la nguai ra quySt dinh va chiu tnich nhi~m tru6c thanh c6ng

ay thAt b~i cua doanh nghi~p, vai tro d6 yeu c~u doanh nhan phai tv tin khi ra

Qi quySt djnh DiSu miy doi hoi doanh nhan phai thS hi~n tinh d()c l?p, kh6ng dva d~m vao bAt cu ai, dung cam va kien quySt tru6c mQi tinh hu6ng T rong kinh doanh, ySu t6 thai co hSt sue quan trQng dSn S\f thanh cong, vi v?y doanh nhan phai biSt n~m b~t thai ca, mu6n v?y hQ phai c6 due tinh tv tin va quySt doan

Kinh doanh la m()t ngh~ thu?t, dS thanh c6ng doanh nhan phai luon lu6n phai c6 m6i quan h~ thu<mg xuyen v6i d6i tac va khach hang HQ phai thvc hi~n

nhiSu CUQC tiSp xuc, dam phan, mu6n c6 S\I thanh cong hQ phai chu d()ng, c6 kha nang tiSp c?n va phan tich dung d~n cac tinh hu6ng, huang d6i tac va lgi ich cua minh, diSu d6 chi thvc hi~n dugc khi hQ c6 long tv tin va S\f quySt doan

Thu ba, c6long say me va adu 6c kinh doanh

Sv thanh cong cua m6i con nguai bao gia cling phai xuAt phat tu long say

me cong vi~c Trong ho~t d()ng kinh tS, long say me kinh doanh la htmg thu d6i v6i c6ng vi~c !<-inh doanh, kich thich doanh nhan say sua dem hSt nhi~t huySt cua minh cho ho~t d()ng kinh doanh

BAt cu ai dS tra thanh doanh nhan dich thvc tru6c hSt hQ phai la nguai dam

me c6ng vi~c kinh doanh, nSu khong c6 ySu t6 d6 ch~c ch~n hQ ch~ng bao gia thanh c6ng tren thuang truang Lich su phat triSn doanh nhan tren thS gi6i cling

nhu nu6c ta chtmg minh di~u d6 C6 le vi thS dS t~o ra m<)t thS h~ doanh nhan

I:

~i, xa h9i phai t~o ch~ h9 tru~c hSt Ia long say me kinh doan~ thong qua cac ca

he, chinh sach kinh te cac dieu ki~n va moi truemg khac de tra thanh doanh han

Co long say me (hay mau kinh doanh) khong thi v~n chua du cho S\f thanh

~ong, rna doanh nhan COn phai CO dclu OC kinh doanh, no la S\f t6ng hgp CaC tri hue, kinh nghi~m, m6i quan h~ va thvc tS Nguai c6 dclu 6c kinh doanh tru6c hSt hai c6 y tuang kinh doanh, huang suy nghi cua minh vao vi~c kinh doanh, biSt

~ng nghe, n~m b~t cac thong tin, xu ly cac tinh hu6ng dS d~t hi~u qua cao nh~t

HQ thuemg la nhiing nguai n~m b~t nhanh, khong bo lcr cac ca h()i kinh doanh khi 6 vua xu~t hi~n

YSu t6 dclu 6c kinh doanh t~o nen S\I khac bi~t giua cac doanh nhan va S\f hanh b~i cua hQ Nha ySu t6 nay rna cac doanh nhan c6 thS ti~p c?n cac linh V\fC inh doanh m()t each nhanh chong, phan tfch tinh hu6ng va chap thai ca dS d~t hi~u qua cao nh~t

1 Thu ttr, dam mt;zo hidm va chdp nhgn mt;zo hidm

/ Trong kinh doanh m9i vi~c d~u khong ch~c ch~n cho nen ho~t d()ng kinh

kinh t~ cho rfulg: lqi nhu?n la phcln thuang cho S\f m~o hi Sm D6i v6i doanh nhan

1m~o hiSm trong kinh doanh khong phai la sv li~u linh, long gan d~ hiSu theo nghia dai thuemg Vi trong ho~t d()ng kinh tS luon luon phai d6i m~t v6i IDQi rui

ro c6 thS xay ra nhu: nii ro v~ tai chfnh, uy tin ca nhan, gia trj tai san Vi v~y, m~o hit~m a day tuc la S\f chftp nh?n rui ro Ca sa cua tinh m~o hiSm la phai S\f t\}' tin, quy~t doan va c6 dftu 6c kinh doanh

Dam m~o hiSm va chftp nh?n m~o hiSm khong phai h1c niw cling dftn d~n S\I thanh cong nhung n6 c6 vai tro to 16n dSn S\I thanh cong Gia tri cua S\f m~o -I hiSm trong kinh doanh la doanh nhari se dua ra duqc y tuang kinh doanh, linh

V\fC kinh doanh Va san ph~m m6i dap tmg yeu cclu CUa xa hQi Va kh~ng djnh dUQ'C gia tr! ban than

Nh~y cam trong kinh doanh la kha nang doanh nhan cam nh?n v~ cac ca