Ứng dụng phương pháp chi phí du hành phân tích giá trị giải trí của cụm đảo san hô Hòn Mun, tỉnh Khánh Hòa

Ph~m Khanh Nam M.A Kinh te· Phat trien, Giang vien Bo man Kinh te Moi trtJbng & Tai nguyen.. Tot nghi~p kh6a huan luy~n ve: Phuong phap toan kinh te IL!!;lng nang cao dung cho Kinh te M

J1ban ticlt gi:i trj giai t•·i ctia ct_lnt d:io san Ito

lion I;Iun, tinh Klt:inlt lloa

rae gia:

Tran V5 Hung Son Chu nhi~m Bo man Kinh te· Moi tn1ong & Tai nguyen P Chu tich Hoi

Kinh te Moi truong Viet Nam Tot nghi~p kh6a huan luyen ve: Phuong phcip toan kinh te· lu!;lng nang cao dung cho Kinh te Moi trvong (EEPSEA, 11/2001); Ouan ly tong hOP vung bb bien (Manila 512001);

Kinh te Moi tnibng & Tai nguyen Thien nhien (los Banos (5/2000); Kinh

te Moi truong (Gothenburg, Sweden 1994); Phan tich chinh sach Moi trubng (Sweden 1999)

Ph~m Khanh Nam M.A Kinh te· Phat trien, Giang vien Bo man Kinh te Moi trtJbng & Tai

nguyen Tot nghi~p kh6a huan luy~n ve: Phuong phap toan kinh te IL!!;lng nang cao dung cho Kinh te Moi truong (EEPSEA 11/2001); Ouan ly tong hOP vung bb bien (Manila 5/2001 ); Kinh te Moi truong & Tai nguyen Thien nhien (los Banos (5/2000)

Be) Gh1o Dt,1c & D~w T~)o Truong D~i hQc Kinh te' Tp Hfi Chi l.Yiinh

Ma s6: CS.200 1- 029

U ng dt]ng plniong tJitatJ Chi J1bi Du It:\ nit J1h:1n tich gi:i trj giai tri ctia ct_IJn tl:io san Ito

Jlon 1'\Iuu~ tinlt Kh:inlt lloa

Tran V6 Hung Son Chu nhi~m Bo man Kinh te· Moi tntong & Tai nguyen P Chu tich Hoi

Kinh te M6i truong Viet Nam Tot nghi~p kh6a huan luy~n ve: Phuong phap toan kinh te· Iuong nang cao dung cho Kinh te· Moi truong (EEPSEA, 11/2001); Ouan ly tong hQp vung bo bien (Manila 5/2001); Kinh te Moi truong & Tai nguyen Thien nhien (Los Banos (5/2000); Kinh te· Moi truong (Gothenburg, Sweden 1994); Phan tich chinh sach Moi truong (Sweden 1999)

Ph~m Khanh Nam M.A Kinh te Phat trien, Giang vien B<) man Kinh te Moi truong & Tai

nguyen Tot nghi~p kh6a huan luy~n ve: Phuong phap toan kinh te Iuong nang cao dung cho Kinh te Moi truong (EEPSEA, 1112001 ); Ouan ly tong hQp vung bo bie'n (Manila 5/2001); Kinh te· M61 trubng & Tj1

nguyen Thien nhien (Los Banos (5/2000)

TP HCM thang 1 nam 2002

Muc luc

Danh m1,1c bang bi0u, hlnh 2

Chtfdng 1 3

GIOI THI~U ··· 3

1.1 D~tvflnoe 3

1.2 1.4 M ~IC olch nghien cau 6

Pht(t1ng ph<1p nghien cau 7

Chtfdng 2 9

co Sd L y THUYET ··· ··· l) 2.1 Nen riing ly thuyet 9

I T ' I A A' k A' • h A ' I ,

2.- om U\:!c mqt so ·et yua ng 1en ctfu

Chtfdng 3 14

l'vlo Hlnh Ung D1,1ng 14

3.1 MC) hlnh Chi phi Du h~111h theo Yung 14

Chuong 4 21

Ket ua A'Q.Nh·A g len tfu -C' ,1

4.1 D~c uitim Cl,lffi uao Hlm Mun 21

4.2 Ck yeu t6 tac u<)ng den du giiii tri cua Htm Mun 23

4.3 U(k ltft_:!ng gia tri giai tri 26

Chtfdng 5 31

Ker Lu~n Ya De Xuflt Chinh s~kh 32

5.1 Ket Iu~n 32

5.2 De xuat chinh S<ich ··· 33

5.3 De xuat de tai nghien CUll mC:! n)ng hrln trong tuc:!ng lai 35

Tai li~u tham khao 36

Ph~l I~IC 1 38

Ban uo thanh pho Nha Trang 38

va Cl,lffi uao Ht)l1 Mun 38

Pht,I l~IC 2 ··· 39

Bang Phong Van 39

Pht,Iit,IC 3 ··· 45

M A • ' ' b' A, :: • :: • • • • -Qt so cac a1 VIet ve Khu bao ton b1en san ho 4)

Danh mt.Ic b,)ng bi~u, hinh

B<.lng I: Vi:mg ph£in chia thc:o ngu6n goc kMch tham quan trong m(dc 15 B:.ing 2: Khu v~(c ph£in chia theo ngu0n gC)c khdch tham quan mfCfc ngoai 16

B , ang : ong so mau t u t 3 T~· A ' " h I 1~1p A II' ~)

'

I·

Chu'dng 1 GIOI THitU

1.1 Dat va'n d~

Khu vvc duyen h<li dong vai tro rfl't quan trQng trong de giai do~m phat tri0n kinh te cib nude ta Day Ia khu vlfc ct'l tiem nang t~1i nguyen to IOn, Ia m1i t6n t~1i

de h¢ sinh thai khac nhau va duy trl tfnh da d~mg sinh hqc Tuy nhien thco bao

do eua B<) Khoa h9c Cong ngh~ va M6i Tr'tt(1ng nam 1994 (Sl1n, 199X) v~ tlnh hlnh moi trttong bien, stf suy thoai va 6 nhiem da bftt dfru xuf1t hi~n t<;ti de vung bien eua Vi~t Nam: e6 qua nhi~u h~· sinh thai tai nguyen mt')i tn(i'1ng bi khai thac qua rn((c: va do d6 tfnh da tL.tng sinh hqc mtli tn(t'1ng bi~n bj xu\1ng ct\p nhanh ch6ng Chfnh phu da c6 gftng giiii quyet van d~ nay nhttng g(tp phai rtlt nhieu kht'l kh[m do mall thuan giC(a !1l~IC tit'll tang trttting kinh te V~l muc tieu hi\o v~ m6i trttong MOt so khu vvc sinh th<li du ljch bien nht( Vjnh H:~ Long b:ln d<lo Sc1n Tra t<;ti Da NSng, d<lo Htm Mun lj Nha Trang d6ng gop gia tri rat h~n

cho nen kinh te nhttng hi~n t~li dang bi suy thoai do quan ly yeu k0m

Tinh Khanh Hoa nhm d khu vvc Nam Trung B(> c6 dan so kho<lng 1 tri~u ngttoi Thanh ph6 Nha Trang thu(>c tinh Khanh Hoa co dan s6 khlnlng tren 300.000 ngttoi Nha Trang nhm dch th~mh ph() H6 Chf Minh 450 km, dch Thu D6 Ha

N(>i 1.280 km N~m tn~n tuyen quoc h) 1 noi lien mien Bftc va mi~n Nam, c6 san bay va h<li cang, voi phong dnh thien nhien tuy~t dt;p va ngul\n tai nguyen thien nhien quy hiem nhtt san ho va yen sao, Nha Trang Ia m<)t trong nhii'ng diem du ljch bien quan tr9ng nhat cua Vi~t Nam

3

'•

Cum (1::\o Hon Mun, nhm tai vi tri l2"'v'i B~c va 109"15'kinh Dong, d phia nam vjnh Nha Trang, each bo biEn khoang Skm, la m()t trong nhung <.llEm du ljch quan tn;ng nhat cua Nha Trang C~1111 lliio Hlm Mun l1L(\1c xac lljnh l~t nH)t nhl)m

c:h: lHo nhi), bao gom Hon Mun, Hon M()t, Hon Thm, Hon Mieu va mt)t phan (hio Hon Tre c~,~m dao nay dong vai tri'l l~l moi tru'i'1ng s6ng cho cac }O~Ii sinh v~t

biEn nhu' san ho nhanh, tao biEn, di r~ng san ho Theo ke ho~lch h~wh u(>ng b<lo v~ da d~mg sinh hqc Yi~t Nam (St1n 1998), qm1 d<lo Hon Mun Ht khu vlfc

co mt"tc da d~mg sinh h9c biEn cao nhf\t o Yi~t Nam Vi~n H<li Du'<1ng H9c ( 1998) t~li Nha Trang da tien himh di~u tra va ghi nh~n khu V\fC nay c6 muc da

'trung tam da d~tng sinh h9c' d Indonexia (70 lo~1i) San ho 1~1 lo~.1i t~ti nguyen thien nhien quan trQng d khu V\fC bi~n rna kh6ng phiii ndi nao cung co Khu V\fC cl<lo co san h6 (dttt,1c xem Ia ct>ng \'ien duoi bi~n) Ia nt1i t~p trung slf da d~.mg sinh ht;c cua biEn m1i cho cac toai ca tht1y s~1n thuy sinh tru fin sinh tn(ling 1~1

ndi du ljch l(m bi~n kham pha ve u~p hoang da, tham quan cong vien muon sac muon mau du'oi day bi~n Tai san san h6 t~i Cl,lm <l<lo Hon Mun Uu'<jC xem la m¢t nguon tai nguyen clfc ky quan tn.mg, gop phan t~lO nen gi<i trj giiii tri (recreational value) va gia trj b<lo tfin cua ct,~m dao Hon Mun

Chinh quyen dja phu'dng co trach nhi~m quan ly khu V\fC nay Tuy nhien c6 th0

cac chat h6a h9c co h~i d€ danh bat hiii san, san ho van bj khai th<ic bua bai dG ban cho khach du ljch, th~m chi dung Utm v~t li~u xay dlfng Y e m~t qu<ln ly du ljch, m6i han dao trong ct,~m dao du'<Jc giao cho m¢t cong ty du Jjch cua nha

I • • •

nu'oc quan ly va khai thac Cac cong ty nay th6ng thu'ong chi cung cap m¢t s6 djch vt,~ du ljch ddn ghln nhu' bai tam, ghe ngoi, thuc an v v M9i ho~t dt)ng kh•k

I do de cong ty du ljch tt( nhan diim nhi~m va cling khong co nguyen de quiin ly

C<l.ng Nha Trang, la mOt trong nhtfng ding trung tam cua khu v~fc mi0n Trung,

204 met (BO Giao thong V~n t<li, 1998) Voc tinh sau khi nang cap, dng co th~

V oi tlnh hlnh quc.'in iy nhu v~y, trong nhung nam gan day moi truong bi€'n Nha Trang va d~c bi~t Cl,lm dao Hun Mun bi xu6ng cap nghiem trqng Cac ngu()n tai nguyen bi€'n da va dang bj khai th:.k kh6ng b~n vung San h6 bj ngu dan khai th<lc, bj neo CUa taU thuy~n du ljch pha huy f)a d::.mg sinh V~t bi€'n bj suy thO<.li dan boi khai th;,\c qua muc va khong <.1tlng each (den pha qtc m~.mh, thu6c n6) C<'ing Nha Trang md n)ng se tiep nh(w iuc;Jng tau be !Un dan den nguy ct1 6

c1i€'n hlnh Can nho rhng c1,1m diio Hon Mun nhm tren con duong vao dng ct.ia tau be

Tat ca nhil'ng di~u d6 cho thay rhng moi truong bi€'n khu vvc d<'io H(m Mun dang bi suy thmli, dan den sv bien mat dan ct.ia cac ngu6n tai nguyen thien nhien bi€'n £>i€u nay anh huong trVC tiep den chuc nang cung cap C<\c djch V\J

du l!ch ctia c1,1m c1ao Ho~t d<)ng du l!ch ct.ia c~:~m c1ao dutJ~o: xem c6 vai tro dt'mg g6p quan trqng khong chi cho c<)ng c16ng cu dan c1ja phudng rna con cho d n€n -

kinh te n6i chung

E>o luang gia tri giai tri rna c1,1m c1<'io mang l~i cho n~n kinh te, phan tfch cac yeu tO' tac c1<)ng len n6, so sanh voi hJi ich mang i~i tu vi~c m(~ r9ng dng Nha Trang,

5

I·

nghien CL(U kh~i nftng thanh l~p khu biio ttln bien, 1~1 vi~c 1~1111 can lhiel lnmg llnh hlnh hi~n nay nhftm b<lO V~ J~jj lch ben Vt(ng CUa c(mg l1t')ng dfln Cl( oja phtfdng Nghien cau nay ding nhhm due ket phtttfng phap danh gia gil\ trj cib hang h6a

va djch Vl,l moi truong khong c6 gia d th6ng qua di0n hlnh th~(C tien () Vi~t Nam Phlil1ng phap va ket qua nghien CL(U se Ut(~1c dttng Etm bai t~p tlnh hut)ng minh h9a cho chuung "Cac phuung ph<\p c1<1nh gia" (Ia m<)t trong nhung chttl1ng

kh6 va quan tr9ng nhat) trong mtm hqc Phan tich L9i ich- Chi phi va Kinh te

Moi truong Ia mon hQC hi~n dang UUljC giang d~IY t(,li cac tntong <l~li hQC kinh te

d nt(dc ta va tren the gioi)

1.2 l\tluc dich nghicn cuu Nghien Cl(U nay c6 cac ffii,IC <lfch sau day:

a Phan tich cac yeu to <inh hul)ng den du giai tri cua q1m c!ilo san h6 HCm Mun

b Ehinh gia gia trj giai tri cua c1,1m <lao san h6 Hon Mun

c E>ua ra kien nghj v~ chinh s<kh: <ljnh hu(1ng phat tri0n du ljch b2n vung, b;.lo t6n tai nguyen san h6, van <12 md r(mg dng Nha Trang

1.3 San phfim nghicn cuu va dia chi sit dung

a San phfim nghien cau Ia ban bao cao phan tich ve gia trj gii\i tri cua qun dao san ho Hon Mun va cac kien nghj ve chinh sach Ml)t bl) du li~u thu

se OUl/C dung lam tai li~U Slt d1,1ng cho giang d:,1y Va th~c t~p phan tich du

li~U ling d1,1ng cho ffiO~ hQC ki_nh te' moi truong

b Dja chilndi slt d1,1ng :

I·

•

B<Ji hqc Kinh te Tp Ho Chi Minh va cac tnft1ng d~ti hqc kh<k trong

d nutk c6 giang d~ty va nghien cll'u rnon kinh te rnoi truong Ket qu<.i nghi0n c(fu nay s0 dtmg Uun b~ti t~lp tlnh huC)ng tfng d~mg ly thuyet <.la h9c dCmg cho sinh vi0n, nghien cau vien

1.4 PhtMng phap nghicn cuu Phuong phap luan

Nghien c(ru n~1y kh6ng phan tfch d hai rn(tt lt.1i ich va chi phi rna chi t~p trung phan tfch c1anh gia rn~t l<;ii ich rna th6i Nghien cliu nay sli' dt,mg m<)t so phLfong ph<ip bao g6rn phan tich thong ke rn6 til va phan tfch a~nh Iu<;ing Nghien cll'u nay sli' dl}ng phuong ph<ip hoi quy blnh phudng qfc tiEu (OLS) d~ phan tfch mSi quan h~ giii'a bien so so lftn <.li tham quan khu v~c <.liio Hon Mun voi de bien sS khac v~ hanh vi <.li l< li tharn quan nhltm x<.k <.ljnh de yeu to tac <.l(mg <len nhu cau <.li tharn quan Phuong phap Chi phi du hanh theo vung (ZTCM - Zonal Travel Cost Method) <.lu<;1c sll' dl}ng dE xay d~fng <.luong du Ju ljeh eho Hl'>n l\lun

va aE ajnh gia gia tri gi;.ii trf cho kh;kh trong nude va kh<kh nude ngnai

Sfflieu va phu'ong phap thu thap

Khanh Hoa, Sd Khoa h9c, C6ng ngh~ va Moi truong Khanh Hoa, Yi~n Nghien ctl'u bi6n Nha Trang, Ban quan ly Ciing Nha Trang

v~ h~tnh vi <.li l~i va thong tin kinh te xa h<)i ca nhan Doi tu<;ing phong va'n Ia ca nhan khach du ljch.·

7

Thu th~p s6 li~u sd cf\p si't U\111£ phu\fng phap lf\y mftu h~ th6ng Khoiing fOO miTu Ulf<;fc thu th~p

( 1) C<1c phudng ph<1p dlfa tren thl'mg tin thi truong trVc tiep ho~c gdn tiep chrtng h~n nhu gia trj tai san, tien Iuong chi tieu cho nhung lo<~i hang hoa lien h~ v.v Phudng phap tieu bieu cua nh6m nay Ia phudng ph<lp Chi phi Du h~mh (Travel Cost Method- TCM)

(2) Cac phudng phap dVa tren thong tin duc:fc phat biEu trlfc tiep qua b~ing ph<)ng van khi thi truong khong hi~n huu Phu'dng phap tieu bi~u cua nhom nay Ia phudng ph<1p Danh ghi Ngfiu nhien (Contingent Valuation Method- CVM) (3) Cac phu'ong phap dtfa tren du li~u lieu luljng-uap urig giua s~( thay u6i m:oi truung va 6 nhiem

•

•

Theo Freeman ( 1993 ), til g6c c.1(> kinh te hqc, cac djch V~l cung cftp bt"1i ht; thf)ng mf)i tn((1ng c6 hai U(IC uitim quan trqng Th(( nhf\t, gia tri kinh te cua de djch V~l n~ty ph~1 thu<)c vao u~c tinh cib chinh h~ th6ng moi tru't'1ng t~t nhien Th(t hai, chltc nang cung cf\p djch Vl,l giai tri cua mC)i tru'\)ng dien ra khong thong qua thi tru'(1ng M<)t each kh<.lc, khi ht((~ng th~l djch Vl,l giai tri t<.li nH)t dja c.1itim nan Ol)

nguoi ta khong tra ti~n ho(tc chi td m<)t gia danh nghia khong phan anh dung ngu6n l~c bo ra cho vi~c cung cf\p djch v1,1 do Do do khong thti di:mg ve vao c6ng dti do Iuong gia tri cua djch V~l giiii tri Pht(<ing phap hlJp ly hdn Ia xem xet moi quan h~ giG'a hang h6a c6 gia tn~n thi tru'ong va hang h6a m6i tru'(fng thtmg qua nhung hanh vi thj tru'ong quan sat Uu'l.1C uti xay difng ham cftu giai tri

Bti tlm ra gia tri cua djch Vl,l giai tri (khCmg c6 gia d) phl((fng phap thich hl_jp 1~1 xem xet m6i quan h~ giua hang h6a thi truong (chi phi tau xe, khach s~tn, an uong ) va djch Vl,l VUi chdi gi<.li tri (JU Jjch) thong qua nhung hanh vi Va J~a chQn tn?n thi truong quan sat

Moi ca nhan khi di tham quan m(>t dja ditim nao d6 phai chiu m(>t phi tt>n nhat djnh Cac ca nhan khac nhau khi di du ljch den m(>t dja ditim n~10 do ph<li tra

nhung chi phi khac nhau Phu'dng phap Chi phi Du h~mh uoc luqng gia tri giai tri cua m<)t ditim du ljch d~a tn?n ph<.'in h<)i cua khach du ljch vOi nhfrng chi phi khac nhau Ham ulk lu'qng nhu sau :

V = f(pv y, q, P~· s)

V: du du ljch Pv: chi phi du hanh y: thu nh~p

q: d~c ditim cua aia ditim du ljch Ps: chi phi du ljch den di~m thay the'

Phuong phap chi phi du hanh lt:i uu'lJc xay <.!Vng u~ uanh gie:\ cac IQi ich ct'Ia vi~c giai trf, nhung no ciing co th~ ap d\]ng <.1~ uanh gia bat eli ho<;lt d(>ng nao khi so lu<Jng bien u6i tuong ling voi chi phi du hanh bo ra u~ thvc hi~n ho~ll u(>ng u6 Theo Hanley va Spash (1993), Chi phf du hanh la phuong phap lau doi nhat trong cac phlidng phap danh gia hang hoa va djch V\) phi thj trliong Y tut)ng vf: pht(ong ph<\p nay bat ngu6n ttt Harold Hotelling nam 1947, va dtt<Jc Clawson va Knetsch phat tri~n chinh thlic vao nam 1966 Phliling phap nay da ut(QC ling d\]ng r(>ng rai o ca~ nuoc phat tri~~ ·va g~n day da du(jc ap d\]ng t~i cac nuoc dang ph<lt tri€n T~i Vi~t Nam, phuong phap chi phf du hanh ua uu(jc ap d\]ng

<.1~ danh ghi gia trj du ljch cua rung qul>c gia Cue Phuong (M~tng luui nghien cl.Yu

ll

i•

kinh te moi tntong t~li Vi~t Nam- do chtfclng trlnh Kinh te' va Moi tnfl'1ng Dtmg Nam A va Khoa Kinh te' Phat tri0'n, b(> ml>n Kinh te Moi tnft'1ng va T~ti nguyen,

ph<ip Chi phi du hanh cho tntong hl.fp khu gi<ii tri bao ton thien nhien vung bitin chua du<.,1e nghien c(fu Nghien c(fu n~ty Hin ddu tien dut,fe thu nghi~m t~ti Yi~t Nam

2.2 Tom hide mot sff ke't qua nghien CUll

Phfin duoi day tom dt ket qua mOt so nghien cuu tren the gioi v€ gia tr! giiii tri cua san ho Co ba phtflfng phap phti bien thtf(fng dul_k dtmg d~ do ltf(!ng gia tr! gi<ii tri: ( 1) phudng phap thay d6i nang suat (2) phudng ph<.ip chi phi du hanh (TCM) va (3) phuong phap danh gia ngau nhien (CVM)

Driml ( 1999) da su d~mg phttong phap thay dt)i nang suat <.1~ tim ra gia trj giiii trf cua Ri_ing San Ho Lon (Great Barrier Reel) abo bi~n phia dong nude Uc Ia 769 tri~u do Ia Uc m<.)t nam Gi<i trj tinh dul,1C nay chi Ia gia tr! tai chfnh, bao gom chi tieu cua khach du ljch cho de hn~tt d(>ng giai tri Driml nhfln m<.tnh rhng gia tr! tai chinh nay Ia m0t chi sCi huu d~tng ve mue dl) su d~mg va xu htf<.'fng ph:lt triC~n

CUa djch Yl;l giai trf VU do do CO th~ CO dong gop XaC dang cho Vi~c quan ly cac quy v€ bao ton Tuy nhien, gia tr! tfnh du<Jc nay l<;Ii khong phan anh du<Jc t6ng gia trj giai tri1 cua r~ng san ho

Hodgson va Dixon ( 1988) cung sti' d~.;~ng phudng phap thay d6i nang sufit d€' do Iuong t6ng doanh thu du l!ch tu san ho a vung dao Palawan a Philippines Ca:c

tac ghi da sti' d~mg s6 li~u v€ kh<i nang tie'p nh~n cua kh<ich s<;tn, s6 khach, ty It;

1

neu cho phep khai th;,k san ht>, va 13.33-l USD neu cftm khai th{lc S<II1 h\> d~(a

tren gi<1 ajnh la tf1t ca gia tri nay u~u co thE quy cho tlnh tr~mg chf1t ltt<.Jng san h6

Phdn Wn cac nghien Cl(U v0 gia tri gi~ii trl do san h{) uc-m h,li <.leu st'( dt,lllg pht(dng phap Chi phf Du hanh (TCM) ho~c phut1ng phap Danh gi<i Ngau nhien (CYM)

dE uoc lttc;fng th~ng du tieu dung cthl khach du ljch Hundle ( 1990) sli' J~;~ng phttt1ng ph:.ip TCM uanh gi;,i gia trj th(mg Ju tieu dung m<)t nam ci'ta khach du l!ch Uc va khach qu\)c te (1\)j vdi 'Khu vifc san h{)' () (rc (l(\fng ltng Ia

USD (thanu du tieu duno kh6no phiii tti'n(J !!ia tri) Ia !!i<i tri odi trf cua san h6 ~ e' ,::, :: - - o trong dieu ki~n c6 tinh toi tat d de u(lc tfnh cua 'Khu vifc san ho' Htfn nl'(a tac gi:.l <.:lm sli' d~;~ng phtt<.1ng ph:.ip CYl\1 J~ utk lu\1ng gi:.i trj ctia san ho v~1 su sanh ket qua voi ket qua cua phuong phap TCM

Dixon va c<)ng slf (1993) sii' d~;~ng phut1ng phap CYM uE ttoc ltttjng gia sin long tra cho Cong vien biEn Bonaire (Madagascar) Gia san long trii trung blnh Ia

Gi:.i trj giili trf duong nhu chi em ph<in 4uan trqng nhf1t trong t\)ng gia trj kinh te ciia san ho Spurgeon ( 1992) cho rhng du ljch <lem hJi ngw)n h.fi tai chfnh tr\fC tiep IOn nhat trong tat ca de kha nang sli' dt;mg ciia san ho Theo Costanza va c<)ng slf (1997, 1998), trfch trong Ruitenbeek (1999), t6ng ghi trj kinh te' trung blnh ctia san ho tn!n toan the' giOila 6.075 USD tren m(>t hecta nH)t nam, trong

d6 gia trj giai trf vao khming 3.008 USD tren m<)t he<.:ta m<)t nam

13

I"

/·

Chtidng 3

3.llVIO hlnh Chi phf Du hanh theo vimg

TU' mo h1nh ly thuyet c1u'tJc d~ c~p d chtfdng 2, mo h'inh Chi phi Du hanh then vung (ZTCM) uu(/c dung d~ uoc luqng gia trj giai trf cua Cl.)m c1ao Hon Mun Tfnh toan gia tri gi;.li trf bao g6m hai b0 ph~n: h.1i fch c1~1t c1tf<-;k ttf ho~.11 l1t)ng ci'1a

khach du ljch trong nuoc va lqi ich <l~tt <luq~: tU' ho~lt th)ng cua kh{t~o:h uu ljch mf(Jc

ngoai Cac butk tien h~tnh mo hlnh Chi phi Du h~tnh theo vung nhu sau:

Chqn c1ja c1i~m

2 Phfin chia vung

4 Tfnh ty I~ khach du ljch cho tung vung

5 Voc luqng chi phi du ljch

6 Phan tich cac yeu to anh hudng c1en du du ljch

7 Xfiy dlfng duC1ng du

8 Voc lu<;Jng tMng du nguoi tieu dtmg

Phfrn sau day tr1nh bay m9t so buoc chinh:

Dia diEm nghit~n cdu la cl.}m dao san ho Hon Mun nhm d phfa nam vjnh Nha Trang, thu(>c tinh Khanh Hoa

Phan chia vung

B£1ng 1 trlnh b~1y s~t phan chia vi:tng dtmg mo h1nh Chi Phi Du H~mh chn liCH1

j Mun danh cho khach du l!ch trong nude

2 33,3 Dien Khanh Ninh Hoa, 626.800

Cam Ranh, V<].n Ninh

Vun~ T~nt _ , Don" Nai ~

Quang Nam Quang Ngai

Ca Mau Ti~n Giang

10 1.140 Ha i\C>i , Hai Phonu Nam 0 ' 4.887.900

Dinh Thanh H6a, Ngh~ An Ngu6n: Nien giam Thong ke Vi~t Nam (2000)

Bang 2 trlnh bay s~t phan chi a khu vifc dung mo hlnh Chi phi Du hanh cho Htm

Mun danh cho kh;:lch tham quan nttl~c;_ngoai

15

cua khach tham gia hO<)t u(>ng giai tri

Biing 3: T6ng so mau thu th~p

Khach du lich tron" ~ nude

Phuong phap lay mau Ia phu'dng phap h~ thong, clu'Qc thlfc hi~n t~1i U<to Hon Mun va t~i Cang Nha Trang

I·

I·

!

S6 Ian di tham quan cth tt(ng vimg dt(l}c tinh toan dtfa tren so li~u thu th(lp dt(~fc

theo c6ng thuc sau:

trong do

p

VR: ty I~ di tham quan (so Ian ui/1.000 dan/nftm)

Vi : solutjt den tham quan tu vung i

n : kfch thuoc mllu

N : t0ng s6lutjt tham quan trong m<)t thang

p : dan st) vung i Uoc lu'<jng chi phi du himh

Chi phf den tham m<?t dja di~m bao g6m ba phan (thea OECD, 1994 ):

1) Chi phi phat sinh trtfc tiep tt( vi~c den va roi di khoi uja diEm, thong tht(ong Ia chi phf xe CQ, bao gAm ve xe, nhien Ii~u va de phi phat sinh khac f)C)j voi vung 1 va 2 Ia nhii'ng vung gan dja di~m nghien CUu, chi phi di chuy~n chinh la chi phi nhien li~u cho xe d~ den dlil.1<.: dja diem va chi phi bao trl phudng ti~n di chuy~n Chi phi ddn vi du<;1c uoc lu<;1ng vao khoang 200 dGng/km/ngut'1i Doi voi vung 3 va 4, phudng ti~n di chuy~n

· chinhla xe khach nen chi phi d<.1n vi bhng 155 c10ng/km/nguui Yoi de vung con l<,Ii, chi phf di chuy~n dtfa tren ve tau hoa, du<jc uac tinh Ia 240 u6ng/km/nguoi

I I

l

-Chi phf di chuy0n cua khach mf(k ngo~li UU\fC lfnh d~I'a trl:n phtMng ti~n

di chuytin Ia may bay

2) Chi phf thoi gian di chuycn, bao gtm1 d th("li gian 0 t<.li uia l1icm Chi phf thoi gian chlnh Ia chi phf ct1 hl)i ciia khach du lich Chi phf elf hl)i dta thtfi gian utr(.1c tinh bhng 1/3 ltrlfng theo git'1 M& lucfng uu(.1c trdc tlnh tren cl1

Sd thu nh~p trung blnh CUa dan CU UO thj trong vung

3) Phf vao cti'a, phi huong dan vade ph1,1 phf khac t~ti uja uitim

Mc)t trong nhung van d~ quan trQng khi tinh toan chi phi du hanh Ia vi~c phfm chia chi phi du hanh cho uja ui2'm nghit:·n dru nhu the n~w trong tnr(fng ht,fp chuyen tham quan cua khach Ia ua m1,1c uich Nghia Ia khach thfm1 quan co thE uen tham mt)t so uja uitim tn~n utfi"1ng ui uen uja uitim nghien c(ru, chi phf du

can co ffi()t each th(rc nrw uo uti phftn b{) chi phf du hrtnh cho uja uiem nghien ct.fu Vi~c phan b6 uuqc thtfc hi~n dlfa tn~n tieu chi thoi gian, nghia Ia thtmg tin thai gian dung cho d chuyen ui va thui gian cho Hon Mun ulil/C thu th~p uti tinh h~ so chuytin u6i Chf phf du hanh uen Hon Mun uuqc tfnh dtfa vao h~ so

Cac ycu to anh ht.tdng de'n cfiu giai tri

Cac bien s6 sti' d1,1ng cho vi~c nghien cuu de yeu t6 anh hut'1ng uen du gi~ii trf t:;ti Hon Mun cua khach tham quan trong mrdc ducJc trlnh bay trong hi\ng 4 NghLen cll'u sti' d1,1ng h6i quy OLS, trong do Ln(N) Ia bien ph~,Ithu(>c

Chi phi du hanh T0ng c(mg chi phi chu chuyen di (ll{mg)

Y Thu nh~p Thu nh~p h~tng th~lng (llilng)

Ps Chi phi thay the Chi phi <len uicim thay the (<long)

l\IA Gioi tinh Bhng I neu l~t nam, 0 neu Ia nu

l\IAR linh tr~ng h6n Bhng I neu d> gia ulnh 0 neu chtfa l~p

EDU Trinh u(> h9c van Bhng I neu ll~i hqc ho~c tn?n 0 cho

'+': Dau mong (hji l~t Jau Jtfong

'-': Dau mong utji Ia dau am

'x': Dau monu uoi khong du dmin ulft1c 0 • •

Thanh l~p dtiong cfiu va do ltiong ghi tri

Dii'n mong d(fi

Ham du ou'<;Jc thanh l~p sti' dl;lng h6i quy OLS H1nh thuc ham s6 ou't}c ch9n d~

voi i c1~li di~n cho vung i va Vi Ia ty I~ c1i tham quan tn!n 1.000 dan t~i muc ve vao etta biing 0

19

.,

!

ova tren h~un du gi:.l.i tri Ul(QC xac djnh, c(> th0 lflk luljng th(tng dt( tieu dCmg

cho tung vtmg nhu sau:

1,000 7(' II

vui CSi Ia th(mg du tieu clung ctht vung i, TC0 Ia chi phi du h~tnh cl'ta kh:h:h u0'n tham tu vung i, va POPi Ia dan so Vtmg i

Chu'o'ng 4 Ke't Qw.'i Nghien Cuu

4.1 Dac dicim cum dao Hon lVIun C1,1m uiio Ht>n Mun dt(Qc xac djnh !~1 m(>t nh6m cac diio nht), bao g(~l11 Ht>n M(>t, Hon Thm, Hon Mieu, Hon Mun va m(>t phftn dao Hon Tre Hon Mun Ia dao quan trQng nhat trong CI,Jm VOi r~ng san h() bao phu va tG chim yen (yen S~IO) tren u<lo, nhm t<;1i 12°1 0' vi bllc va 10 I o 15' kinh dong ph fa nam vjnh Nha Trang,

each bl'1 biEn Nha Trang 8 km

D~c diEm n6i b~t nhftt cua Hon Mun !~1 " trung tam da d<~ng san hod Yi~t Nam"

xanh va nhi~u bai biEn dt;p Nhf(ng <lieu ki~n n~ty dua Hl>n Mun trl~ th~1nh nH)t khu nghi ngoi gi<li tri thu hut kh:kh du Ijch

Bang 5 trlnh bay doanh thu va so lut~ng khach du ljch den tinh Khanh Hoa (den Nha Trang) tu nam 1994 den nam 2000

Bang 5: Doanh thu va so lu'<;Jng khach du Iich tu nam 1994 den 2000

Ngu6n: So Du Ljch Khanh Hoa (1998, 1999, 2000)

khong c6 cd quan nao th~(C hi~n So Jt((Jng khach u~ c~p den trong nghien c((u

nay du'<;Jc xem nhu' bhng khoang 70 ph :in tram so khach den Khanh Hoa

21

Hlnh 2: Khach du ljch den Nha Trang tu nam 1994 den 2000

Bang 6 trlnh b~ty so li~u thong ke S\f tham gia cua khach tham quan van de

khi den d<lo R(111g san h6 va ca dnh r(mg san hl) l~t nhO'ng d~c lli0'm ph<in bi~t Hon Mun voi cac uja di~m vui chl1i gi<li tri kh<ic nhung vi~c khai th<k su dt}ng

u'U the nay con qua it, chi hap diTn khach du Ijch nu'oc ngoai thong qua vi~c l(m bling blnh du'ong khi Ben qnh d6 cac djch Vl,J tren m~t nu'dc nhu' lttdt van, ca m)

chua du'<Jc khai thac dung muc

Bang 6: St! tham dtf vao cac ho~t d0ng t~ti Hun Mun (%)

- S6 ngu'lfi J>hd n tram ( '7c) St) ngtiifi Phfin tram(%)

Tifm nancr e:>

Boi

4.2 Cac ve'u to' tac dong de'n cfiu giai tri ciia Hon l\Iun

Phu't1ng phap hoi quy b(>i clut;Jc thtfc hi~n d~ ki~m tra giii thiet ding cau giiii trf cua Hon Mun phl;l thu(>c vao chi phi du hanh, chi phi den diem thay the, thu

khach nu'oc ngoai VI bien s6 0\) Itrong du gi<li tri Hon Mun dC)i voi lo'.}i kh<kh nay khong bien u6i (vi htlu het d~u chi tht,tc hi~n 1 I5n du ljch den Hon Mun ) Bang 7: Hai d~mg thuc cua ham hoi quy du gi<ii tri

Soidn

::!,645732 (4,51) -0,003350 ***

( -3,08) 2,94E-07 **

(-3,54) 1,62E-07 ***

(3,54) -8,84E-06

1

Tu6'i

I

(I, 14) -0,08174

( -0,92)

( -0,04) -0,006350 *

.-Giai tfnh (bien ghi)

Trinh (1i) h{)C va'n

So quan s:.it

R2

Nguon: Tinh tit soli¢u ui~u tra

*** co y nghia thong kc o muc I%

** c6 y nghia thong kc a muc 5%

* c6 y nghia thong kc o muc 10%

0,.:+05930 ***

(2.0X) -0.0436XO (-1,15)

IXO

0.09 2.91

O,IX7193 ***

(2.26) -0,021706 ( -1,3-l}

Chi phi du hanh

H~ s6 u'oc lu<;:1ng va chi s6 thfing ke t trong bang 7 chi ra rhng chi phi du hanh ro rang tac d()ng nghjch len sfilfrn du ljch den Hon Mun, hay n6i each khac len du giai tri (di tham quan) den Hon Mun Di~u nay c6 nghia la neu khach tham quan phai tra chi phf du h~mh cang cao thl h9 se giam solfin di tham quan Hon : Mun Nhli v~y nghi~n ~Uu th\(c ti<?'n dii chti'ng minh dti<}c cho gill thie't Di~u niiy

]Ia cd sd quan tr9ng cho vi~c xay dtfng duong cfiu ghii tri cho Hon Mun

I

I

Thu nh(lp

Bien thu nh~p c6 y nghia thong ke v~1 mang dfl'u ou'<Jc mong dt,1i - dfl'u dtf(1ng Ket qua chi ra rhng kh<lch thflm quan den Hon Mun nhieu Hln Ia nhCYng ngttt'1i c6 thu nh~p cao hdn Ket qu:.1 nay cho thay: trong ttf<"1ng lai, khi thu nh~p ct.'L.1 ngttt'1i dan tang len, nhu du oi tham quan H()n Mun se tang, dftn denS~( gia tang gia tri giai trf cua H('>n Mun, dieu Glft,1c xem 1~1 111l.JC tieu chfnh ctia nghien cL(U n[ly

Chi phi de'n di~m thay the'

Chi so thong ke t chi ra rhng khong c6 moi lien h~ thong ke giua chi phf den

Ket qtt<l khong mong dtJi nay ngtf(Jc vdi gia thiet ly thuyet Ia nhu du di tham quan Hon Mun se tang khi chi phf du hanh den diem thay the tfmg Nguyen nhan cua ket qu<t nay co the nlim (?1 qua trlnh !fly miTu Th~tc te cua Cli()C dieu Ira cho thay khach thf1m quan thut'fng kh(>ng cl> nhung y tui'fng ro r~tng v0 m(>t llia

diem thay the thl quy rna di~m d6 (vf d~1 £H L~t) h~i khong phu htJp voi quy mo cua diem nghien cU'u (Hon Mun, mOt phJn cua Nha Trang) Do v~y chi phf lien

anh dung y nghia CUa 1110 htnh ung d~mg, m~l chi ph<tn anh S~( kh6 khan trong

I qua trlnh lfl'y mfiu

IT A

1 Chi s6 th6ng ke t cho thay bien tuC)i khCmg c6 tac u()ng ro rang len du di tham

I quan ae'n Hon Mun Bie'n nay ciia h~~ ban-16garit c6 y nghia 0 muc 10 ph~n

I tram Da' u am chi r~ng nguoi nhi~u tu6i thl ft den Hon M un hdn nguoi it tu6i C6

25

Ket qu£i h6i quy cho thfly so nam hl}C ella khach tham quan co tac u(mg am len

so Idn den tham Hon Mun Tuy nhien h~ sC) nay khong coy nghia th6'ng ke

li~u clieu tra cho thfly 70 ph<tn tram kha<.:h tham quan ngul'1i Vi~t Nam Ia nam giOi, trong khi cloi vdi khach nude ngo~1i H1 55 phan tram

Tinh tr~ng hon nhan ·

Do hi~n tut;!ng cla c<)ng tuyen giua bien sti tinh tr~ng h6n nhan va ca<.: bien s6

tu6i va thu nh~p nen bien nay cla bi lo<.li khoi ham h6i quy

Bang 8 t6ng h<jp cac thanh phan chi phf du hanh cua kh<kh trong nude den ttf 10 vung va khach nuoc ngoai Ket qu£i cho thay chi phf di chuy€n chiem phan Jon

-trong t6'ng chi phi, nhat Ia voi <.16i tu<Jng khach mtoc ngoai

B<.lng 8: Chi phi du hanh <len Hon Mun

Khach trong mtoc Kh:ich nude ngoai

0 • 0

Bang 9 trlnh bay ket qua tinh toan ty I~ tham quan tren 1000 dan (1~1 bien sf) ph~1

thu0c trong mo h1nh) trong m0t nam tll' 10 vung cua khach trong mfoc Ty I~ n~1y

khocJ.ng each), nhu' vi_ly gia tri SC dng nh(i khi Ytmg cang Xa

Bang 9: Ty I~ tham quan tren 1,000 dan trong m(>t nam ttf tf\t d de vi:mg

8 1.112.600 7 3,8 6,81

* Cic s6 th~1nh phan Ia soda lam tron

Tu ket qua tinh toan l1u'<.1C vf: chi phf V~l ty I~ vieng tham a cac biing tren, s((

dt,mg mo hlnh Chi phi Du hfmh theo vung ua uu'<;1c khao s<1t d chu'dng 3, ket qua h6i quy xay d~rng ham du giai tri <.1tf~1c trlnh bay C1 b<'ing 10

Bang 10: Ket qua h6i quy du gi<li tri t<~i Hon Mun cua khach trong nude

Do kich thu'oc mliu nho, hi~n tu'<;1ng ua CQng tuyen va sai da'u, phu'dng tr1nh (2)

bj lof:li Nhu' v~y phu'dng trlnh (1) uit<Jc chQn u€ xay d~ng uu'ong du va tinh tO<ln

gia _trj giai tri Hlnh 3 trlnh bay du'ong du giai trf cho Hon Mun trong nam 2000 cua khach trong nu'oc

So' Iuong khach tham quan

Hinh 3: Duong du gi:.H trf ti;li Hon Mun ctia khach trong nu'oc Duong c~u giai trf ti;li Hon Muncho khach nu'ac ngo~ti uu\1c u'Oc lu'~1ng thling 4ua

CHIPHI = 2.381-2.737 x SOKHACH Tfnh di~n tfch nhm du'oi du'ong du Ia .gia tri giiii trf nla khach nu'Oc ngoai t~ti Hon Mun

Bang 11 tr1nh bay ngUn g9n t6ng de git1 trj u'oc tfnh tU' khach tham quan trong nu'oc va khach tham quan nu'dc ngoai voi cac thiinh ph~n: th~ng du' tieu dung, chi ph{, va gia trj giai tri T6ng gia trj gii\i tri bhng tGng th~ng du' tieu dung c(mg t6ng chi tieu

29

B:.lng 11: Gi:.\ tri gi~li tri cua Cl.Jll1 <.tin Hl'm Mun nam 2000 (tri~u u0ng)

Thano dti • 1:> Chi tieu Gi:.i tri ghii tri

Tilt d uu Tren m6i Tflt d uu Tr0n mf>i Tilt d uu Tren m6i

khi.ich uu kh•ich khach uu khi.ich kh•il:h uu kh•ich Khi.ich du ljch

Ngu6n: tinh tmin

Gi:.i tri gi:.li trf duoi dzmg ti€n t~ cua Ht'm Mun trong nam 2000 vlto khoi\ng 260

ty u(\ng (tu'ong uu'l1ng 17,9 tri~u USD) Day chinh Ia gia tri rna Hl'm M un s:.'ln sinh ra cho n€n kinh te trong ml)t nftm (CI,l th~ Ia nftm 2000), chu kh6ng phiii doanh thu cua Hon Mun Gi:.\ tri n~ty ut(l}c phftn phui chu, u<.tu ti0n, kh;,kh thftm quan c1en Hon Mun, nhung ngu'oi U~lt Ul(QC ll.1i lch bhng each th~(C hi~n de h\J~lt c19ng vui choi giai trf (du'oi hlnh tht'(c th~ng du tieu dung) va cho de c6ng ty chuyen cho hlmh khach va nhung nha cung cf1p djch v~,~ du ljch nhu' kh:.\ch s~w

nha hang, c1<;ti ly du ljch v.v (duoi hlnh thuc chi tieu)

Th0ng du' tieu dung Ou'QC u'oc tfnh vao kho:.'lng 45,4 ty dong (xap XI 3,1 tri~u

USD), c6 th~ hi~u c1ay Ia lqi ich mang tfnh vui choi giai trf ctia Hon Mun trong nam 2000 Day chinh Ia gi::i tri rna khCtch tham quan d:.~t <.1t(l.k hay l~t giCt tri ti.ing them khi hQ vui choi giai trf t<;ti Hon Mun S6 li~u nay cling chi gia san lt'mg trii (WTP) cho tai nguyen thien nhit~n cua Htm tv1un, nhu' Et nu'{k:, kh6ng khf, san ht>

'

va phong canh Tuy nhien n6 khong am chi gi:.i trj khong-su d1,1ng cua Hon Mun Vdi sei lu'qng it hon nhu'ng khach thftm quan nu'oc ngoai h~i c1<;tt c1t(<Jc lqi ich

l

M~c di:t chi tieu blnh quan odu ngtfl1i ella khach tham quan nuuc ngoai Vt(tjt xa

so vdi kh::ich trong nude, l<;1i ich blnh quan o~\t ou{jc ctb hq van gf\p oC>i Dieu nay ch((ng to ding t~i Hon Mun khach tham quan nude ngoai cilm thay thu vj han so vdi khach tham quan trong mfdc H9 oanh gia gia trj tai nguyen thien nhien cua Hon Mun cao han Mt)t phfln rf\t nho trong gia trj giai tri otf{jc phfm phoi cho nen kinh te dja phuong l1 U~\ng chi ti0u ci.ia khach tham quan cho th~(C

phfrm, ch6 nghi trQ, Ve ghe tau ra oao V~\ de djch VI,! lren O<.lO

31

l

Chtf(fng 5 Ke't Lu{in Va D~ Xua't Chfnh Sach

5.1 Ke't luan

Khi du }!ch sinh thai <lang phat tri~n m~lnh V~l ngt(l1i ta ngay cang quan tam hdn

<len de dt! an baa v~ moi tntong thl nhung ky thu~t <lanh gia phi thi tn(l1ng t6 ra hliu d~,Ing trong vi~c <lanh gia de h.1i kh cua nhung tai nguyen moi truong nay Nghien cU'u nay su d1,1ng phut1ng phap Chi phi Du hanh theo vung uG ujnh gia gia tr! giai tri cua Cl,lffi <lao Hon Mun Pht(dng phap Chi phi Du h~tnh theo Vtmg cho thay neu kh<1ch tham quan phi1i tra s6 tien ldn h(1n u~ den Hl)n Mun so Ian den tham Cl,lffi dc.1o se gic.1m xuong; thu nh(tp cua khach tham quan co <lnh ht(ling duong len du giai tri t~i Hon Mun; va de u~c di~m xa h0i cua khach tham quan nhu tu6i, trlnh UQ hQC van, gidi tinh kh6ng c6 moi lien h~ ro r~t <.1en du giai tri t<;1i Hon Mun

Gia tri giai tri cua Hon Mun du<;1e ude tfnh vao khm1ng 260 ty dGng vao nam

IOn neu so voi gia tri cua cong vien qu6c gia Cue Phuong (xem Hi1i va Phut1ng,

du<;1e cho thay tiem nang du ljeh to ll"1n etia Hon Mun Dieu nay cho thf\y neu Hon Mun du<Jc quan ly to't, s6lu<;1ng khach tham quan den c~;~m <lao se tang len, keo theo St! gia tang cua gia trj giai trf M~c du gia trj giai trf chi Ia ml)t phfin trong t6ng gh1 tri ciia cong vien bi~n trong tudng lai nhling ke't qua tfnh tm1n cho

neu n6 du<;1c thiet l~p va quan ly hi~u qu<i

5.2 D~ xua't chlnh sach

• M(tc di:1 gia tri gic.'ii trf uu(}c u'tk it(l.1ng chi I~t ml)t phan trung tSng gia tri ctb cl,lm u~10 Hon Mun, nhftng ket qua thu dtfl.k: cho thfly tham quan/du lich se mang lc ti nguon l(}i dang kG khi cong vien biCn qu()c gia dtft.1c thanh I~p qi khu v~fc nay

• S~n ho Ia d~c ui€m mang tinh d~c thi:1 va quan trQng nhat ciia Hon Mun neu so voi cac khu vui chdi gic.'ii trf khac nhu'ng l~li khong du'{jc st.i' dt,mg dung mtk u~ hfip dan khach du lich Trang nam 2000 chi c6 khoang -WOO khach uu l!ch tham

khach den Ia 290.000 nguoi thl so nay qua it Tlnh hlnh nay c6 thG do mt')t s6

nguyen nhan Thu nhftt, san ho trong khu v~tc uiio dang bj hl'1y hoc ti Ngu'(1i tieu dung thl Iuon luon chQn lo~i hang hoa c6 chflt lu'(}ng t6t nen khi chfit iu'l}ng san

ho bi xuong dip thl so nguoi sli' dt,mg se bi thu h~p Gia d cling c6 th~ l~t ml)t van a~ khi gic.1 1 gio l~n biGn Ia 600.000 dong trong khi gia ml)t tour du Iich cac dao trong l ngay (bao gom ca uu'a don l~li khach Sztn va an tru'a) chi Ia I 00.000

dong Nguyen nhan thu ba Ia van a~ quang do Rat nhi~u khach tham quan den Nha Trang nhung it nguoi biet t~li Hon Mun c6 ml)t nguon tai nguyen san ho aa d:;mg b~c nhfit (J Vi~t Nam So Ii~u trong bang 6 c6 thci chung minh aieu nay: gfin 80% du khc.kh den dc.'io chi tham gia vao hai hm~t ll<)ng ng1m dnh va bl1i 19i C§u giiii tri va sau d6 gia trj gic.ii tri ctia Hon Mun se tang neu r~ng san h() duqc bao v~ va khai thac dung m((c

• T6ng so' khach den tham quan Han Mun hang nam trung blnh khoang 290.000

nguc1i dem l~i m9t ~guon l<Ji giai tri co gia trj 259,8 ty dong Tuy nhien chi mOt phfin nho Iqi ich nay (48,9 ty dong) den voi nguoi dan dja phudng Cho nen se cong bhng hdn neu thiet l~p .m<)t quy (1ci quan ly va bc.'io ton khu v\(c nay D~ta

33

tren tfoc tinh th~mg dtf tieu dung vao khoang 45 ty dGng trong nrtm 2000, co th0 c6 m(>t de nghj ding chinh phu nen sir d~mg thue du ljch, phi si'( d~mg ho~e

nhli'ng nguon thu tt(ong t~( a~ thu hut khoiin srin long tra cua khach thflm quan nhhm aau tu cho de ho~lt d<)ng b<lO tt)n Chinh sach keu g9i t~( nguy~n dt>ng gt)p thong qua sv san ltmg chi tra c6 thcf htjp ly ht1n VI chinh saeh phi Sl( d~mg se 1~1111

giam lu<.Jng khach den Hon Mun, dD LM giam dnanh thu tude ho~H dt)ng djch v~1

du I!ch Chfnh sach keu g9i tV nguy~n dt>ng gop th6ng qua sV san ltmg td cC> th0 du<.Jc chQn VI no tranh UUQC de ba't h.1i nay Ml)t nguon tai chfnh quan trqng khac c6 th€ thu hut auqc Ia ho tr0 tu cac t6 chU'c quae te Vao aftu nam 200 I, m(>t quy bao ton san ho Hon Mun keo dai 4 nam tr! gia 2 tri~u USD aa dutjc chfnh thuc thanh l~p thong qua dong gop ci'1a ehinh phu Yi~t Nam, quy m<''>i truong toan du (GEF), Ngan hang the gioi (WB), Chinh phu Dan M1;1eh va Ti) chuc b<lo t6n thien nhien the gioi OUCN) Nhli'ng nguon c16ng gop nht( v~y nen

UUQC duy tr'i va md n)ng

• Nhung 1~1i ich v~ giai trf tiem nang ro r[mg phiii dut_1c tinh khi phf1n tich chi phi

- lqi ich cua cac dV an t4,1i day Ket quii nay cho phep so sanh gi<i trj gi<'ii tri tinh duqc Ci phfin tren voi de gia tr! tu de m1,1c dfch sti' d1,1ng khac nhhm tim ra phudng an sti' d1,1ng c1,1m aao mt)t dch t6i uu Vfin de md n)ng dng Nha Trang cung dn phai uuqc xem xet l~i Then de an mt) n)ng dng Nha Trang, dng mt'fi

se dem l<;li doanh thu hang nam vao kho<ing 45,8 ty a6ng Tuy nhien vi~c md

r(>ng cang chflc chfln se anh hudng ra't ldn den h~ sinh thai bi€n cung nhu r~ng san ho Hon Mun, tu a6 anh hudng den ltJi ich tu ho<;tt u<)ng giai tri cho xa ht)i Gia su cang Nha Trang mo r(>ng la_m giam 20% lqi ich giai tri rna xa ht)i nh~n

duqc tu Hon Mun, tuc Ia giam 51,9 ty u6ng (259,8 ty dong x 20%) cho thay 1~1i ich giai tri bj giam Ion hdn doanh thu ctia ciing mC1i Ta't nhien so sanh nhu v~y