Hộp TrangHộp 2: Lợi ích của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn CSA 6 Hộp 4: Thực tiễn quốc gia về việc thiết lập một cơ quan về các biện pháp đảm bảo an toàn Hộp 6:
Trang 1Cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn:
Hướng dẫn cho chương trình REDD+ quốc gia
Daniela Rey & Steve Swan
Tháng 7, 2014
Tổ chức Phát triển Hà Lan SNV
Chương trình REDD+
Tầng 5, Tòa nhà Văn phòng Thiên Sơn
Số 5, Nguyễn Gia Thiều, Quận 3
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Trang 3Cam kết của các biện pháp đảm bảo an toàn quốc tế 1
Kỳ vọng của các cơ quan tài trợ hiện có và cơ quan tài trợ tiềm năng 3
Mục tiêu và cấu trúc của các hướng dẫn này 4
I Lý do – tại sao áp dụng cách tiếp cận quốc gia về các
II Khái niệm – cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp
2.1 Khung pháp lý – làm thế nào để đạt được các mục tiêu của
2.2 Khung thể chế - cơ quan nào sẽ thực hiện các mục tiêu của
2.3 Khung tuân thủ - làm thế nào để đảm bảo việc thực hiện
III Hướng dẫn – làm thế nào để áp dụng các biện pháp đảm
Giai đoạn 1 – thiết lập cơ quan về các biện pháp đảm bảo
an toàn có sự tham gia của các bên liên quan 28
Giai đoạn 2 – thiết lập mục tiêu & phạm vi 32
Giai đoạn 3 – xác định & đánh giá các khung 40
Giai đoạn 4 – giải thích rõ ràng cách tiếp cận quốc gia về
Mục lục
Trang 4Tài liệu Hướng dẫn về Cách tiếp cận Quốc gia về các Biện pháp Đảm bảo An toàn (CSA) này là kết quả của
dự án Cung cấp Đa Lợi ích từ REDD+ ở khu vực Đông Nam Á (MB-REDD) Dự án MB-REDD được thực hiện bởi
Chương trình REDD+ của Tổ chức Phát triển Hà Lan – SNV và là một phần của Sáng kiến Khí hậu Quốc tế,
Bộ Môi trường Bảo tồn Thiên nhiên và An toàn Hạt nhân CHLB Đức (BMU) hỗ trợ sáng kiến này trên cơ sở
quyết định được thông qua bởi Bundestag Đức
Tài liệu hướng dẫn CSA phiên bản 1.0 này bao gồm rất nhiều thông tin phản hồi và ý kiến đóng góp vô giá
từ các bản dự thảo, và các tác giả xin gửi lời cảm ơn đến một số cá nhân và tổ chức sau: Kennan Rapp và
Mi Hyun Bae - Quỹ Đối tác Các-bon trong Lâm nghiệp (FCPF); Alicia López - Tổ chức Hợp tác Quốc tế CHLB
Đức (GIZ); Ana Karla Perea Blazquez - Ủy ban Lâm nghiệp Quốc gia Mexico (CONAFOR); Joanna Durbin,
Aurelie Lhumeau và Phil Franks - Sáng kiến Tiêu chuẩn Xã hội và Môi trường của REDD+ (REDD+ SES);
Emelyne Cheney, Lera Miles và Kimberly Todd - Chương trình Hợp tác Liên hợp quốc về Giảm Phát thải từ
Mất Rừng và Suy thoái Rừng tại các Nước đang Phát triển (UN-REDD)
Các tác giả đặc biệt gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Florence Daviet, Cơ quan Luật & Chính sách Khí hậu, vì
những đóng góp thiết thực để xây dựng hướng dẫn này
Tác giả:
Daniela Rey là luật sư về môi trường, chuyên hỗ trợ các quốc gia về phản hồi chính sách về các biện pháp
đảm bảo an toàn REDD+ quốc gia và là Giám đốc của Cơ quan Luật và Chính sách Khí hậu
Steve Swan là nhà bảo tồn đa dạng sinh học, chỉ đạo xây dựng các công việc về đa lợi ích từ REDD+ của SNV.
Trích dẫn:
Rey, D & S.R Swan (2014) Cách Tiếp cận Quốc gia về các Biện pháp Đảm bảo An toàn: Hướng dẫn các Chương
trình REDD+ Quốc gia Tổ chức Phát triển Hà Lan - SNV, Chương trình REDD+, Thành phố Hồ Chí Minh.
Lời cảm ơn
Trang 5Một cách tiếp cận chỉ với mục đích về các-bon cho REDD+ sẽ không mang lại hiệu quả Và các mục tiêu giảm phát thải khí nhà
kính cuối cùng không thể đạt được nếu không thực hiện đầu tư với chính sách bền vững và công bằng xã hội kết hợp với các
biện pháp nhằm giải quyết các động cơ gây mất rừng và suy thoái rừng Sự thành công và tính hợp pháp của REDD+ không
phụ thuộc nhiều vào năng lực của các đối tác thực hiện nhằm giảm thiểu các rủi ro tiêu cực về môi trường và xã hội, mà phụ
thuộc nhiều vào tiềm năng cung cấp đa lợi ích về xã hội và môi trường, như bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì các dịch vụ hệ
sinh thái và lợi ích sinh kế cho các cộng đồng nghèo ở nông thôn Việc duy trì khả năng của các khu rừng để cô lập các-bon
trong dài hạn (và trong bối cảnh biến đổi khí hậu) sẽ phụ thuộc vào chức năng sinh thái ổn định của các khu rừng và liệu các
bên liên quan, đặc biệt là cộng đồng địa phương, có nhiều biện pháp khuyến khích hơn để bảo vệ các khu rừng hay không hay
chặt hạ chúng
Thông qua áp dụng các ‘Biện pháp Đảm bảo An toàn Cancun’, các Bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc (LHQ) về
Biến đổi Khí hậu (UNFCCC) nhận ra rằng cần phải đầu tư vào đa lợi ích từ REDD+ như một môi trường thuận lợi để đạt được (và
được bồi thường) việc giảm phát thải bền vững Các quốc gia tham gia REDD+ đang phải đối mặt với thách thức tìm kiếm một
cách thức không chỉ đáp ứng hiệu quả các cam kết của biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ của UNFCCC mà còn những cam
kết về sáng kiến hỗ trợ REDD+ quốc tế và song phương khác, và theo cách thức phù hợp với hoàn cảnh, bối cảnh riêng cũng
như các ưu tiên của quốc gia đó
Phản hồi các cam kết của biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ theo định hướng quốc gia, và thông qua một quá trình phối hợp
duy nhất cho đến nay đã được chứng minh là một nhiệm vụ khó khăn Từ những hiểu biết sâu sắc của một số quốc gia tiên
phong và bài học ban đầu ở Mexico và Việt Nam, những hướng dẫn này cung cấp một khung nhằm hỗ trợ cách tiếp cận quốc
gia về các biện pháp đảm bảo an toàn (CSA) Hướng dẫn CSA nhằm mục đích hỗ trợ các nước xác định cách thức phản hồi với
UNFCCC và các yêu cầu của biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ quốc tế khác, cũng như các ưu tiên phát triển bền vững quốc
gia và tăng trưởng xanh ngoài việc giảm phát thải khí nhà kính từ lĩnh vực lâm nghiệp và các lĩnh vực sử dụng đất khác.
Hướng dẫn này đưa ra lời giải thích rõ ràng và hướng dẫn từng bước về mục tiêu, nguyên nhân và cách thức nhằm thiết kế và
thực hiện hiệu quả việc phản hồi với các biện pháp đảm bảo an toàn của một quốc gia Để làm được điều đó, CSA vận dụng
các cuộc đối thoại về biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ từ thảo luận quốc tế cấp cao về các nguyên tắc thỏa thuận vào một
trong những hành động thỏa thuận CSA cũng cung cấp hướng dẫn để thiết lập hệ thống cung cấp thông tin về cách thức giải
quyết và tôn trọng các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun (và các biện pháp đảm bảo an toàn khác); tất nhiên, thông tin đó là
một điều kiện tiên quyết để đạt được các khoản chi trả dựa trên kết quả theo cơ chế REDD+
Là cơ quan dẫn đầu về các biện pháp đảm bảo an toàn trong các cuộc đàm phán về REDD+ và là cơ quan áp dụng REDD+ tại
Philippin, tôi không thể cường điệu hóa giá trị của những hướng dẫn này Các hướng dẫn rõ ràng, thiết thực và dễ hiểu về CSA,
như được trình bày ở đây chính xác là những gì mà các quốc gia REDD+ cần phải thực hiện để hướng tới giai đoạn vận hành
tiếp theo của REDD+ theo Khung Warsaw Nhưng cần lưu ý rằng giá trị đích thực của một cách tiếp cận quốc gia cho các biện
pháp đảm bảo an toàn đối với các nước chính là cơ hội và phương tiện để tăng cường cơ cấu quản trị (và hoạt động) hiện có
trong nước để mang lại kết quả tích cực lâu dài tiến xa hơn so với triển vọng trước mắt về tài chính cho cơ chế REDD+.
Tony La Viña
Lời tựa
Trang 6BeRT Công cụ Lợi ích và Rủi ro
CSA Cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
ER-PIN Tài liệu Ý tưởng Dự án Giảm Phát thải
FLEGT-VPA Hiệp định Đối tác Tự nguyện (VPA) trong Chương trình Hành động Tăng cường Thực
thi Lâm luật, Quản trị Rừng và Thương mại Lâm sản (FLEGT)
REDD+ Giảm phát thải từ mất rừng và suy thoái rừng; bảo tồn, quản lý rừng bền vững, và nâng
cao trữ lượng các-bon rừng ở các nước đang phát triểnREDD+ SES Các tiêu chuẩn về Môi trường và Xã hội của REDD+
UNFCCC Công ước khung của Liên Hợp quốc về Biến đổi Khí hậu
UN-REDD Chương trình Hợp tác của Liên Hợp Quốc về Giảm Phát thải từ Mất rừng và Suy thoái
rừng ở các Quốc gia Đang Phát triển
Các từ viết tắt
Trang 7Hộp Trang
Hộp 2: Lợi ích của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn (CSA) 6
Hộp 4: Thực tiễn quốc gia về việc thiết lập một cơ quan về các biện pháp đảm bảo an toàn
Hộp 6: Thực tiễn quốc gia trong việc xác định và xây dựng luật cho các mục tiêu của các biện pháp
đảm bảo an toàn: áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun theo pháp luật của Mexico 36
Hộp 7: Thực tiễn quốc gia trong việc xác định và đánh giá các khung pháp lý so với các mục tiêu
Hộp 8: Thực tiễn quốc gia trong việc xây dựng lộ trình về các biện pháp đảm bảo an toàn 52
Hộp 9: Thực tiễn của địa phương trong việc định rõ cách thức khung pháp lý và khung thể chế
Hộp 10: Kinh nghiệm của bang Acre thuộc Braxin trong việc xây dựng một hệ thống thông tin về
Hình Trang
Hình 1: Các khung trong hệ thống quản trị hiện có của một quốc gia và mối quan hệ giữa các
Hình 2: Vai trò của khung pháp lý, khung thể chế, và khung tuân thủ trong cách tiếp cận quốc gia
Hình 3: Các giai đoạn của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn 22
Hình 4: Cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn được thông qua 23
Hình 5: Các bước thực hiện Giai đoạn 1 của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm
Danh mục các hộp, hình và bảng
Trang 8Hình 6: Các bước liên kết với nhau trong Giai đoạn 2 của cách tiếp cận quốc gia về các
Hình 7: Các phạm vi tiềm năng khác nhau của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn 33
Hình 8: Các bước thực hiện Giai đoạn 3 của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn 40
Hình 10: Các bước thực hiện Giai đoạn 4 của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp
Bảng Trang
Bảng 1: Ví dụ về cách thức sử dụng khung pháp lý hiện có của một quốc gia như thế nào
Bảng 2: Ví dụ về cách thức khung thể chế hiện có của một quốc gia có thể được sử dụng
Bảng 3: Ví dụ về cách thức sử dụng các hệ thống thông tin, giám sát và báo cáo hiện có
của một quốc gia trong cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn 17
Bảng 4: Ví dụ về hoạt động báo cáo theo văn kiện quốc tế được lựa chọn có thể hỗ trợ
Bảng 5: Ví dụ về cách thức sử dụng GRMs hiện có của một quốc gia như thế nào trong cách
Bảng 6: Ví dụ về cách thức sử dụng các biện pháp và cơ chế không tuân thủ hiện có của
Bảng 7: Tổng quan về cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn - giai đoạn,
Table 8: Ví dụ về cách thức mà các hoạt động REDD+ được lựa chọn xác định phạm vi áp dụng
cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn cụ thể cho REDD+ như thế nào 38
Trang 9Tóm tắt
Các quốc gia REDD+ đang nỗ lực không chỉ đáp ứng các yêu cầu của biện pháp đảm bảo an toàn REDD+
của UNFCCC mà còn đáp ứng các cam kết của biện pháp đảm bảo an toàn song phương theo hợp đồng
mà các quốc gia này đã ký kết thông qua các cơ quan tài trợ đã cung cấp hỗ trợ cho họ
Những hướng dẫn này nhằm mục đích hỗ trợ các quốc gia xác định cách thức để phản hồi UNFCCC và các
cam kết của biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ khác, bằng cách cung cấp một khung hỗ trợ quá trình thiết
kế cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn (CSA) cho các chương trình REDD+ quốc gia
Cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn (CSA) cho phép một quốc gia phản hồi lại các
cam kết của biện pháp đảm bảo an toàn quốc gia và quốc tế, bằng cách xây dựng dựa trên hệ thống quản
trị hiện tại của một quốc gia (khung pháp lý, khung thể chế và khung tuân thủ) mà có thể kết hợp sử dụng
để vận hành các biện pháp đảm bảo an toàn và cung cấp thông tin về cách thức giải quyết và tôn trọng
các biện pháp đảm bảo an toàn như thế nào Xem hình dưới đây về tổng quan các yếu tố của một cách
tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn đã được thông qua
Cần lưu ý rằng bằng cách xây dựng dựa trên hệ thống quản trị hiện có của một quốc gia, CSA thúc đẩy
việc sử dụng hiệu quả khung pháp lý, khung thể chế và khung tuân thủ của quốc gia đó CSA có thể hỗ
Cách tiếp cận Quốc gia về các Biện pháp Đảm bảo An toàn được thông qua
Trang 10trợ những nỗ lực của các nước để đáp ứng các cam kết của biện pháp đảm bảo an toàn quốc tế thích hợp,
cũng như tận dụng cơ hội để cải thiện đáng kể hệ thống quản trị cho các mục đích chính sách trong nước
không kể đến REDD+
Mặc dù không có cách tiếp cận tuyến tính cố định nào áp dụng để xây dựng cách tiếp cận quốc gia về các
biện pháp đảm bảo an toàn, nhưng thông qua những kết luận rút ra từ sự hiểu biết sâu sắc và quá trình học
hỏi của các quốc gia tiên phong1, những hướng dẫn chung này có thể được sử dụng bởi các quốc gia đang
tiến hành xem xét áp dụng một cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
Tài liệu này được chia thành ba phần:
Phần I - cung cấp một lý do rõ ràng cho các nước để áp dụng cách tiếp cận quốc gia về các
biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ (Tại sao áp dụng CSA lại mang đến lợi ích tốt nhất cho các
quốc gia tham gia REDD+);
Phần II - cung cấp một khung khái niệm toàn diện cho quá trình thiết kế (Những yếu tố nào
cần được xem xét trong CSA); và
Phần III - cung cấp một bộ gồm bốn giai đoạn chung mà tất cả các nước có thể xem xét trong quá trình thiết kế, và các bước cụ thể để thực hiện từng giai đoạn (Làm thế nào để thiết kế CSA)
Xem bảng dưới đây về tổng quan các bước, mục tiêu và kết quả đầu ra theo từng giai đoạn
sự tham gia của các bên liên quan.
Đảm bảo việc thiết
kế và thực hiện CSA mang tính toàn diện
và minh bạch.
Xác định được cơ quan chuyên trách về các biện pháp đảm bảo an toàn có
sự tham gia của các bên liên quan với các thành viên có năng lực và trách nhiệm
rõ ràng để hỗ trợ quá trình thiết kế và thực hiện CSA.
1.2 Định rõ vai trò của cơ quan chuyên trách về các biện pháp đảm bảo an toàn có sự tham gia của các bên liên quan.
1.3 Xây dựng năng lực của các thành viên của cơ quan chuyên trách về các biện pháp đảm bảo an toàn có
sự tham gia của các bên liên quan.
Tổng quan về quá trình xây dựng cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an
toàn – các giai đoạn, bước, mục tiêu, và kết quả đầu ra
1 Các nước tiên phong bao gồm Mexico và Việt Nam
Trang 11Giai đoạn Bước Mục tiêu Đầu ra
2 Thiết lập
mục tiêu &
phạm vi
2.1 Quyết định về phạm vi của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn.
Xác định phạm vi áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn, bằng cách chỉ ra những ‘hoạt động’
nào (hoạt động REDD+ và các ‘hoạt động’ bổ sung khác)
sẽ gắn với các yêu cầu của các biện pháp đảm bảo an toàn thuộc CSA.
Một quyết định ban đầu về phạm vi mà CSA sẽ tập trung vào.
Các bước này có thể được thực hiện theo khung kỹ thuật, khung pháp lý hay khung chính sách (VD: chiến lược/chương trình/ kế hoạch hành động REDD+ quốc gia).
2.2 Xác định xem mục tiêu nào của các biện pháp đảm bảo an toàn cần đạt được thông qua cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn.
Xác định những mục tiêu của các biện pháp đảm bảo
an toàn nào (biện pháp đảm bảo an toàn Cancun và các biện pháp đảm bảo
an toàn bổ sung khác) sẽ được áp dụng khi thực hiện các hoạt động liên quan đến CSA.
Xác định rõ các biện pháp đảm bảo an toàn được áp dụng cho ‘hoạt động REDD+’
(và có thể cho một tập hợp các hoạt động quy mô rộng hơn) Việc xác định các mục tiêu của các biện pháp đảm bảo an toàn có thể áp dụng hình thức của các nguyên tắc cấp cao.
Các bước này có thể được thực hiện theo khung pháp
lý hay khung chính sách (VD:
chiến lược/chương trình/ kế hoạch hành động REDD+
quốc gia)
2.3 Quyết định cách thức mà chiến lược REDD+ quốc gia đang trong tiến trình phát triển cung cấp thông tin như thế nào cho phạm vi và mục tiêu của biện pháp đảm bảo an toàn.
Lựa chọn các chính sách và biện pháp
để giải quyết các nguyên nhân mất rừng và suy thoái rừng, trong đó bao gồm chiến lược REDD+ quốc gia, cung cấp thông tin cho việc thiết lập phạm vi của CSA, và ngược lại.
Một chiến lược REDD+ quốc gia có xem xét đến phạm vi của các nguyên tắc của biện pháp đảm bảo an toàn trong thiết kế của mình.
CSA có xem xét đến phạm vi của các chính sách và biện pháp REDD+, như được nêu trong chiến lược quốc gia, trong quá trình và các sản phẩm tổng hợp của CSA.
Trang 12Giai đoạn Bước Mục tiêu Đầu ra
3 Xác định &
đánh giá các
khung
3.1 Tiến hành phân tích lỗ hổng của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ
Thông qua vận dụng phương pháp, xác định và đánh giá xem có thể sử dụng các khía cạnh nào của các khung này để thực thi các biện pháp đảm bảo
an toàn và thiết kế CSA, và xác định các
lỗ hổng và điểm yếu cần được giải quyết.
Một tài liệu kỹ thuật xác định các khía cạnh của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ có thể được sử dụng để thực thi các biện pháp đảm bảo an toàn và thiết kế CSA, cũng như các
lỗ hổng và điểm yếu cần được giải quyết.
3.1.1 Áp dụng một cách tiếp cận để xác định và đánh giá mỗi khung.
3.1.2 Xác định và đánh giá các khía cạnh của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ có liên quan đến các biện pháp đảm bảo an toàn.
3.2 Xây dựng đề xuất để giải quyết những lỗ hổng được xác định trong khung pháp lý, thể chế và tuân thủ.
Xác định các hành động thích hợp có thể áp dụng để giải quyết các lỗ hổng
và điểm yếu của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ.
Tài liệu kỹ thuật đưa ra các khuyến nghị có thể áp dụng nhằm giải quyết những
lỗ hổng và điểm yếu của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ.
Trang 13Giai đoạn Bước Mục tiêu Đầu ra
3 Xác định &
đánh giá các
khung
3.1 Tiến hành phân tích lỗ hổng của khung pháp lý, thể chế và
tuân thủ
Thông qua vận dụng phương pháp,
xác định và đánh giá xem có thể sử dụng các khía cạnh
nào của các khung này để thực thi các biện pháp đảm bảo
an toàn và thiết kế CSA, và xác định các
lỗ hổng và điểm yếu cần được giải quyết.
Một tài liệu kỹ thuật xác định các khía cạnh của
khung pháp lý, thể chế và tuân thủ có thể được sử
dụng để thực thi các biện pháp đảm bảo an toàn và thiết kế CSA, cũng như các
lỗ hổng và điểm yếu cần được giải quyết.
3.1.1 Áp dụng một cách tiếp cận để xác định và đánh giá mỗi
khung.
3.1.2 Xác định và đánh giá các khía cạnh của khung pháp lý, thể
chế và tuân thủ có liên quan đến các biện pháp đảm bảo an toàn.
3.2 Xây dựng đề xuất để giải quyết những lỗ hổng được xác
định trong khung pháp lý, thể chế và tuân thủ.
Xác định các hành động thích hợp có thể áp dụng để giải
lý, khung thể chế và khung tuân thủ hiện có, đồng thời thừa nhận những lỗ hổng hiện tại.
Sử dụng các kết quả đầu ra của Giai đoạn
3 để xác định chính thức các khía cạnh nào của khung pháp
lý, thể chế, và tuân thủ hiện có sẽ được quốc gia xem xét là một phần của CSA.
Tài liệu chính sách/kỹ thuật nêu rõ cách thức mà khung pháp lý, thể chế và tuân thủ hiện tại của một quốc gia
sẽ thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn như thế nào, đồng thời công nhận những lỗ hổng hiện có
4.2 Xác định các dòng hoạt động
ưu tiên trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn để giải quyết những lỗ hổng và yếu kém trong khung pháp lý, thể chế và tuân thủ hiện tại.
Xác định và ưu tiên các hành động cần được thực hiện để đạt được CSA có hiệu lực.
Một tài liệu ‘lộ trình’ nêu rõ các hành động cần được thực hiện để đạt được CSA
có hiệu lực, có nêu chi tiết
về khung thời gian và các đối tác chịu trách nhiệm thực hiện các hoạt động của mình.
4.2.1 Xác định trách nhiệm và khung thời gian để thực hiện các hành động sẽ giải quyết những
lỗ hổng và điểm yếu trong khung pháp lý, thể chế và tuân thủ.
4.2.2 Xác định cách tổ chức thể chế cần thiết để giám sát hoạt động của CSA.
4.2.3 Làm rõ cách thức CSA sẽ hoạt động như thế nào ở cấp quốc gia và cấp địa phương
4.3 Thiết lập một hệ thống cung cấp thông tin về các biện pháp đảm bảo an toàn.
Xác định cơ cấu thể chế và diễn đàn thông tin sẽ chịu trách nhiệm tổng hợp, đánh giá và
‘đóng gói’ thông tin để đáp ứng các nhu cầu báo cáo khác nhau, sử dụng các chỉ số hoặc các phương tiện khác.
Một cơ cấu thể chế phục vụ
để thu thập các thông tin liên quan ở một địa điểm, để tổng hợp và ‘đóng gói’ nhằm đáp ứng các nhu cầu báo cáo khác nhau.
Sự giải thích rõ ràng về những hệ thống thông tin mới/ hiện có nào (bao gồm giám sát và báo cáo) sẽ bao gồm hệ thống thông tin này.
Một nền tảng thông tin (có thể xây dựng dựa trên nền tảng thông tin hiện có hoặc xây dựng mới) để chia sẻ thông tin (ví dụ: cổng web).
Trang 15Giới thiệu
Cam kết của các biện pháp đảm bảo an toàn quốc tế
Giảm Phát thải từ Mất rừng và Suy thoái Rừng (REDD+) là một cơ chế tài
chính quốc tế về giảm thiểu biến đổi khí hậu được thông qua trong Công
ước khung của LHQ về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC) REDD+ nhằm mục đích
góp phần làm giảm khí nhà kính toàn cầu (GHG), và tăng cường hấp thụ khí
nhà kính trong bầu khí quyển thông qua năm hoạt động mà các nước đang
phát triển tham gia REDD+ có thể thực hiện để thu được khoản đền bù cho
việc giảm phát thải/tăng khả năng dịch chuyển:
1 giảm phát thải từ mất rừng;
2 giảm phát thải từ suy thoái rừng;
3 quản lý rừng bền vững;
4 bảo tồn trữ lượng các-bon rừng; và
5 nâng cao trữ lượng các-bon rừng
Các rủi ro và lợi ích tiềm năng về môi trường của REDD+, đặc biệt là về
quyền của người dân bản địa và cộng đồng địa phương, cũng như các dịch
vụ đa dạng sinh học và hệ sinh thái, đã thu hút sự quan tâm ngày càng lớn
đối với các biện pháp đảm bảo an toàn REDD+, tối thiểu là, ‘không làm
tổn hại’, nhưng phải tiến xa hơn để ‘có ảnh hưởng tốt’ và đạt được đa lợi
ích (các-bon và phi các-bon) Để đảm bảo giải quyết những rủi ro về xã hội
và môi trường liên quan đến REDD+ và đạt được đa lợi ích, các bên tham
gia UNFCCC đã nhất trí một bộ bao gồm bảy biện pháp đảm bảo an toàn
REDD+ tại Hội nghị lần thứ 16 các bên tham gia (COP16) (thường được gọi
là ‘Biện pháp đảm bảo an toàn Cancun’- Hộp 1) Thay vì xác định chi tiết một
bộ quy định về các biện pháp đảm bảo an toàn REDD+, các bên tham gia
UNFCCC đã thống nhất một bộ các nguyên tắc rộng cần được thực hiện
dưới sự chỉ đạo của quốc gia phù hợp với bối cảnh và hoàn cảnh riêng của
các nước
Trang 16Hộp 1: Các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun
Các biện pháp đảm bảo an toàn sau cần được khuyến khích và hỗ trợ khi thực hiện các
hoạt động REDD+:
(a) Các hoạt động REDD+ bổ sung hoặc nhất quán với các mục tiêu của các chương trình lâm
nghiệp quốc gia và các công ước quốc tế liên quan;
(b) Cơ cấu quản trị rừng quốc gia minh bạch và hiệu quả, xem xét đến pháp luật và chủ quyền
quốc gia;
(c) Tôn trọng kiến thức và quyền của các dân tộc bản địa và các thành viên của cộng đồng địa
phương, thông qua xem xét các nghĩa vụ quốc tế có liên quan, bối cảnh và luật pháp quốc
gia, và lưu ý rằng Đại hội đồng LHQ đã thông qua Công ước của Liên hợp quốc về quyền của
người bản địa;
(d) Đảm bảo sự tham gia đầy đủ và hiệu quả của các bên liên quan, đặc biệt là người dân bản
địa và các cộng đồng địa phương trong các hành động đề cập trong điều 70 và 72 của quyết
định này;
(e) Các hoạt động REDD+ nhất quán với việc bảo tồn rừng tự nhiên và đa dạng sinh học, đảm
bảo các hoạt động được đề cập trong điều 70 của quyết định này không được sử dụng để
chuyển đổi rừng tự nhiên, mà thay vào đó là để khuyến khích việc bảo vệ và bảo tồn rừng tự
nhiên và các dịch vụ hệ sinh thái, và để nâng cao lợi ích khác về xã hội và môi trường2;
(f ) Hành động để giải quyết các rủi ro về sự đảo nghịch; và
(g) Hành động để giảm dịch chuyển phát thải
Nguồn: Quyết định 1/CP.16, phụ lục I, điều 2
2 Có tính đến nhu cầu sinh kế bền vững của người dân bản địa và cộng đồng địa phương và sự phụ thuộc của họ vào rừng tại hầu hết các nước được phản ánh trong Tuyên bố của Liên
hợp quốc về Quyền của Người Dân Bản địa, cũng như Ngày Quốc tế Mẹ - Trái đất
Trang 17Thông qua ‘Khung Warsaw cho REDD+’ tại Hội nghị thứ 19 của các Bên (COP19) vào năm 2013,
REDD+ đã trở thành một cơ chế thống nhất trong khung UNFCCC, khuyến khích các nước
hướng tới phát triển và thực hiện các chương trình REDD+ quốc gia Các nước tìm cách thực
hiện chương trình REDD+ quốc gia trong khung UNFCCC phải đáp ứng ba yêu cầu sau về các
biện pháp đảm bảo an toàn để tiếp cận nguồn tài chính dựa trên kết quả Đó là:
1 Các quốc gia phải đảm bảo các hoạt động REDD+, bất kể có nguồn gốc và loại hình tài trợ
nào, phải được thực hiện một cách thống nhất với các biện pháp đảm bảo an toàn được thông qua bởi COP163 (‘các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun’);4
2 Các quốc gia phải xây dựng một hệ thống cung cấp thông tin về ‘các biện pháp đảm bảo
an toàn Cancun được giải quyết và tôn trọng như thế nào’;5 và
3 Các quốc gia phải cung cấp một bản tóm tắt thông tin liên quan đến ‘các biện pháp đảm
bảo an toàn Cancun đang được giải quyết và tôn trọng như thế nào’ trong suốt quá trình thực hiện các hoạt động REDD.6
Kỳ vọng của các cơ quan tài trợ hiện có và cơ quan tài trợ tiềm năng
Các cơ quan tài trợ và các nhà tài trợ REDD+ đã xây dựng các khung của các biện pháp đảm bảo
an toàn REDD+ có thể áp dụng trong giai đoạn sẵn sàng thực thi REDD+ và các hoạt động trình
diễn mà các cơ quan này hỗ trợ về tài chính Các quốc gia tiếp nhận REDD+ đang chịu áp lực
ngày càng tăng trong việc xây dựng các phản hồi về biện pháp đảm bảo an toàn không chỉ đáp
ứng các yêu cầu của UNFCCC mà còn đáp ứng các cam kết về hợp đồng song phương mà các
quốc gia này đã ký kết thông qua các cơ quan tài trợ cung cấp hỗ trợ cho các quốc gia này
Kỳ vọng này bao gồm các yêu cầu về biện pháp đảm bảo an toàn theo hợp đồng của các quỹ
đa phương, như Quỹ Đối tác Các-bon trong Lâm nghiệp (FCPF) và nhiều nguồn tài trợ REDD+
song phương (như Na Uy, Úc và Đức).7 Trong tương lai gần, các nguồn đa phương đề xuất khác
như Quỹ Khí hậu Xanh sẽ thiết lập cơ chế về các biện pháp đảm bảo an toàn, và có các quy trình
riêng cho các biện pháp đảm bảo an toàn.8
Do sự đa dạng của các nguồn tài chính REDD+ và thực tế là việc thực hiện REDD+ thường
yêu cầu sự tiếp cận tài chính từ nhiều nguồn khác nhau, nên các quốc gia phải đáp ứng nhiều
khung đảm bảo an toàn Tình trạng này có thể dẫn đến các hoạt động chồng chéo, tăng chi phí
giao dịch và cuối cùng, cản trở các nỗ lực của quốc gia để bảo đảm tuân thủ các biện pháp đảm
bảo an toàn và tính bền vững của REDD+
3 Quyết định 1/CP.16, điều 69 của UNFCCC
5 Quyết định 1/CP.16, điều 71 (d), Quyết định 9/CP.19, điều 3 của UNFCCC
6 Quyết định 12/CP.17, điều 3, Quyết định 9/CP.19, điều 4 của UNFCCC
7 Cần lưu ý rằng khung các biện pháp đảm bảo an toàn của FCPF cấu thành một điều kiện trong hợp đồng; trong khi chương trình UN-REDD cung cấp một khung hướng dẫn
tự nguyện để hỗ trợ các nước trong việc phát triển một cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
8 Ghi chép tiến độ về Công nhận GCF và Khung các Biện pháp Đảm bảo An toàn, GCF/B/06/09, http://gcfund.net/fileadmin/00_customer/documents/pdf/GCF_B06_09_
Guiding_Framework_for_Accreditation_fin_20140211.pdf
Trang 18Mục tiêu và cấu trúc của các hướng dẫn này
Bằng cách cung cấp một khung hỗ trợ cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn (CSA),
những hướng dẫn này nhằm mục đích hỗ trợ các nước trong việc xác định cách thức ứng phó với các
yêu cầu của UNFCCC và các biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ quốc tế khác, cũng như các ưu tiên
quốc gia ngoài việc giảm phát thải khí nhà kính
Hướng dẫn này được chia thành ba phần:
Phần I – đưa ra lý do rõ ràng cho các nước để áp dụng cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp
đảm bảo an toàn REDD+ (Tại sao áp dụng CSA mang lại lợi ích tốt nhất cho các nước tham gia
REDD+);
Phần II - cung cấp một khung khái niệm toàn diện cho quá trình thiết kế (Những yếu tố nào cần
được xem xét trong CSA); và
Phần III - cung cấp một bộ bốn giai đoạn chung mà tất cả các nước có thể xem xét trong quá
trình thiết kế, và các bước cụ thể để thực hiện từng giai đoạn (Làm thế nào để thiết kế CSA)
Đối tượng sử dụng hướng dẫn này
Hướng dẫn này chủ yếu dành cho các bên liên quan trong nước tham gia trong quá trình sẵn sàng thực
thi REDD+, và cụ thể là quy trình của các biện pháp đảm bảo an toàn, như các nhà hoạch định chính
sách và cán bộ công chức nhà nước, cũng như các thành viên của các tổ chức xã hội dân sự tham gia
các cuộc đối thoại chính sách của Chính phủ
Ngoài ra, đối tượng khác có thể sử dụng hướng dẫn này là đại diện của các đối tác phát triển đa
phương hoặc song phương có vai trò cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các bên liên quan trong
nước về các khía cạnh của các biện pháp đảm bảo an toàn REDD+
Trang 19Một Cách Tiếp cận Quốc gia về các Biện pháp Đảm bảo An toàn (CSA) cho phép một quốc
gia đáp ứng các cam kết đảm bảo an toàn quốc gia và quốc tế, bằng cách xây dựng dựa trên
hệ thống quản trị hiện hành của một quốc gia (khung pháp lý, thể chế và tuân thủ) có thể
được kết hợp sử dụng để vận hành các biện pháp đảm bảo an toàn và cung cấp thông tin về
‘các biện pháp đảm bảo an toàn hiện đang được giải quyết và tôn trọng như thế nào’
Điều quan trọng cần lưu ý đó là bằng cách xây dựng dựa trên hệ thống quản trị hiện tại của
quốc gia, CSA thúc đẩy việc sử dụng có hiệu quả khung pháp lý, thể chế và tuân thủ của
một quốc gia CSA có thể hỗ trợ những nỗ lực của một quốc gia nhằm đáp ứng các cam
kết của các biện pháp đảm bảo an toàn quốc tế thích hợp, cũng như tận dụng cơ hội để cải
thiện đáng kể công tác quản trị phục vụ các mục đích chính sách trong nước không kể đến
REDD+
Có ba lý do chính tại sao một quốc gia tham gia REDD+ cần xem xét áp dụng CSA:
1 Cách Tiếp cận Quốc gia về các Biện pháp Đảm bảo An toàn cung cấp cho các
quốc gia cơ hội để phản hồi hiệu quả với các yêu cầu của UNFCCC liên quan đến
các biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ một cách phù hợp với bối cảnh và hoàn
cảnh riêng của quốc gia đó
2 Ngoài ra, cách Tiếp cận Quốc gia về các Biện pháp Đảm bảo An toàn cung cấp cho
các quốc gia một quá trình phối hợp duy nhất để phản hồi các cam kết của các
biện pháp đảm bảo an toàn nhằm đáp ứng các yêu cầu khác nhau của các nhà
tài trợ, nhà đầu tư và các chương trình, chứ không phải là một cách tiếp cận theo
từng nhà tài trợ hoặc theo từng chương trình
3 Cuối cùng và quan trọng nhất, cách Tiếp cận Quốc gia về các Biện pháp Đảm bảo
An toàn có thể đóng góp có hiệu quả vào các ưu tiên quốc gia ngoài việc giảm
phát thải khí nhà kính - như xóa đói giảm nghèo, bảo tồn đa dạng sinh học và
các chiến lược tăng trưởng xanh – một cách tiếp cận không hối tiếc mà qua đó
REDD+ được sử dụng để xúc tác cho sự phát triển bền vững rộng lớn hơn
Những lợi ích lớn hơn của một CSA được xây dựng thêm trong Hộp 2 dưới đây
I Lý do
tại sao áp dụng cách tiếp cận quốc gia về các biện
pháp đảm bảo an toàn?
Trang 20Hộp 2: Lợi ích của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an
toàn (CSA)
CSA có một số ưu điểm, bao gồm việc hỗ trợ các quốc gia:
• Đạt được quyền sở hữu của quốc gia và xác định các mục tiêu của biện pháp đảm bảo an
toàn (biện pháp đảm bảo an toàn Cancun hoặc biện pháp đảm bảo an toàn khác) có thể
đạt được trong nước, có xem xét đến chính sách quốc gia và quốc tế và các cam kết song
phương và đa phương trong hợp đồng
• Đạt được lợi ích quản trị dài hạn ngoài khoản chi trả dựa trên kết quả CSA có thể đóng góp
vào các ưu tiên quốc gia ngoài việc giảm lượng khí thải, như xóa đói giảm nghèo, phát triển
bền vững và chiến lược tăng trưởng xanh Điều này phù hợp với trọng tâm toàn cầu về ‘quyền
sở hữu quốc gia’ về quá trình phát triển như đã nêu trong Tuyên bố Paris về hiệu quả viện trợ
và Chương trình Hành động Accra và thúc đẩy các tổ chức tài chính có liên quan, như Ngân
hàng Thế giới và Quỹ Khí hậu Xanh mới thành lập theo UNFCCC.9
• Khả năng đáp ứng với từng bối cảnh quốc gia Do CSA được thiết kế dựa trên khung pháp lý,
thể chế và tuân thủ riêng của từng quốc gia, nên CSA phản ánh những cơ hội và thách thức
trong việc thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn
• Hiệu quả chi phí và sự gắn kết Sau khi được thiết lập, CSA có thể là một cách tiếp cận hiệu
quả về kinh tế để đáp ứng các yêu cầu của nhiều nhà đầu tư, các chương trình mới hoặc các
sáng kiến mới, với sự khởi đầu và thực hiện các biện pháp can thiệp hiệu quả hơn, đồng thời
đảm bảo tiêu chuẩn chặt chẽ khi áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn
• Tính linh hoạt CSA cung cấp cho quốc gia sự linh hoạt để vượt quá phạm vi của REDD+ và có
hiệu quả kinh tế hơn trong việc xây dựng các hệ thống đảm bảo an toàn trên toàn ngành và
thậm chí là liên ngành
• Xây dựng niềm tin của các nhà đầu tư Một CSA mạnh mẽ sẽ cung cấp một sự tự tin khẳng
định với các nhà tài trợ quốc tế và nhà đầu tư rằng các rủi ro lớn về môi trường và xã hội của
REDD+ sẽ được giải quyết và giảm nhẹ thông qua cơ cấu quản trị quốc gia chứ không phải là
bị bỏ lại để thực hiện từng phần bởi các cơ quan thiết lập dự án riêng lẻ
• Xây dựng lòng tin của các bên liên quan trong nước CSA thể hiện cam kết của chính phủ
trong việc giải quyết các biện pháp đảm bảo an toàn theo hướng thống nhất và hiệu quả cho
các cơ quan trong nước, bao gồm các tổ chức xã hội dân sự, chủ sở hữu và người sử dụng đất
đai và tài nguyên rừng, người dân bản địa và cộng đồng địa phương
9 Quyết định 3/CP.17 của UNFCCC
Trang 21Tuy nhiên, điều quan trọng là cần phải nhận thức được rằng CSA có thể không phải là phản hồi phù
hợp đối với một số quốc gia, đặc biệt là khi xem xét bối cảnh và hoàn cảnh cụ thể của quốc gia đó Khi
đánh giá để thông qua một CSA, các nước nên xem xét những lợi ích nêu trên cũng như những thách
thức sau đây mà họ có thể gặp phải khi áp dụng một CSA:
• Quá trình thực hiện dài Áp dụng CSA có thể dẫn đến việc xác định những lỗ hổng đáng kể
trong hệ thống quản trị hiện tại của quốc gia (khung pháp lý, thể chế và tuân thủ), hoạt động
này có thể mất nhiều thời gian để giải quyết hơn so với việc áp dụng các khung biện pháp
đảm bảo an toàn quốc tế hiện có sẵn
• Ý chí chính trị mạnh mẽ Để đạt được mục tiêu, việc áp dụng CSA sẽ đòi hỏi ý chí chính trị
mạnh mẽ và rộng khắp của các Bộ ngành và các tổ chức chính phủ khác nhau có liên quan
• Chi phí thực hiện CSA liên quan đến một chuỗi các hoạt động phân tích lỗ hổng và xây
dựng năng lực mà cần có nguồn ngân sách đảm bảo (mặc dù không nhất thiết phải lớn hơn
nhiều so với cách tiếp cận biện pháp đảm bảo an toàn thay thế)
• Đàm phán với các cơ quan tài trợ Tùy thuộc vào phạm vi và sự mạnh mẽ của CSA, một số
cơ quan tài trợ có thể yêu cầu những nỗ lực bổ sung để đảm bảo CSA có thể chứng minh
tính tuân thủ phù hợp với các yêu cầu về biện pháp đảm bảo an toàn riêng của họ
Trang 22Như đã đề cập trong Phần I, CSA xây dựng dựa trên hệ thống quản trị hiện có của một quốc gia - khung
pháp lý, thể chế và tuân thủ - có thể kết hợp sử dụng để phản hồi các cam kết của các biện pháp đảm
bảo an toàn quốc gia và quốc tế
Do đó, ba khung cấu thành CSA đã tồn tại ở các nước, bao gồm:
1 Khung pháp lý chủ yếu bao gồm luật, chính sách và các quy định (PLRs) của quốc gia, ngoài
kế hoạch và các chương trình vận hành để thực hiện PLRs
2 Khung thể chế bao gồm các thể chế, năng lực thể chế, và các thủ tục/quy trình thực hiện
khung pháp lý
3 Khung tuân thủ bao gồm ba yếu tố cần thiết để đảm bảo và chứng minh việc thực hiện có
hiệu quả khung pháp lý: i) hệ thống thông tin (bao gồm cả giám sát và báo cáo) ii) cơ chế giải quyết khiếu nại, và iii) các biện pháp và cơ chế không tuân thủ
Ba khung này và mối quan hệ của chúng được thể hiện trong Hình 1, trong khi Hình 2 phác thảo vai trò
của các khung trong quá trình thiết kế và vận hành CSA
Cần phải nhấn mạnh rằng: để giải thích tốt nhất các yếu tố bao gồm trong khung tuân thủ, thì các yếu
tố này phải được trình bày riêng rẽ với khung pháp lý Tuy nhiên, khung tuân thủ về bản chất liên kết
với khung pháp lý và không nên được xem là riêng biệt hay tùy chọn Điều này là do các yếu tố tạo nên
khung tuân thủ phục vụ như là phương tiện để đảm bảo và chứng minh việc thực hiện có hiệu quả
khung pháp lý của một quốc gia Nếu không có các yếu tố này thì khung pháp lý không thể được thực
hiện một cách có hiệu quả và việc thực hiện hiệu quả khung pháp lý cũng không thể chứng minh được
Trong bối cảnh của CSA, ‘các khía cạnh liên quan’ được kêt hợp của ba khung này – khung pháp lý,
khung thể chế và khung tuân thủ - có thể hỗ trợ hiệu quả cho các nước trong việc phản hồi các cam
kết của các biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ của UNFCCC Cần lưu ý rằng các quyết định REDD+ của
UNFCCC về biện pháp đảm bảo an toàn yêu cầu các quốc gia phải đảm bảo rằng các biện pháp đảm
bảo an toàn đang vận hành trong thời gian thực hiện REDD+ và thông tin về ‘cách thức các biện pháp
đảm bảo an toàn đã và đang được giải quyết và tôn trọng như thế nào’ cần được cung cấp (xem Giới
thiệu - Cam kết của các Biện pháp Đảm bảo An toàn Quốc tế)
II Khái niệm
cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
là gì?
Trang 23Cần lưu ý rằng UNFCCC không cung cấp bất kỳ hướng dẫn rõ ràng hoặc tài liệu tham khảo nào về việc
sử dụng khung pháp lý, khung thể chế và khung tuân thủ của một quốc gia để đáp ứng các yêu cầu
của biện pháp đảm bảo an toàn REDD+ Tuy nhiên, các tài liệu tham khảo phần nào ngầm thúc đẩy việc
sử dụng ba khung pháp lý, thể chế, và tuân thủ của quốc gia đã bao gồm hướng dẫn của UNFCCC để
thiết kế hệ thống cung cấp thông tin về các biện pháp đảm bảo an toàn, trong đó khuyến khích các
nước ‘xây dựng dựa trên hệ thống hiện có’10 và thực tế là, cách diễn đạt các biện pháp đảm bảo an toàn
Cancun đã tạo ra quyền thiết yếu mang tính thủ tục đã được khung pháp lý, thể chế và tuân thủ của
hầu hết các nước công nhận, bảo vệ và thúc đẩy Các tài liệu tham khảo này cho thấy rõ ý định của các
Bên tham gia UNFCCC khuyến khích các quốc gia REDD+ phản hồi các yêu cầu của các biện pháp đảm
bảo an toàn thông qua hệ thống quản trị trong nước, bao gồm các khung pháp lý, thể chế và tuân thủ
của quốc gia
Hình 1: Các khung trong hệ thống quản trị hiện có của một quốc gia và mối quan hệ giữa các khung
thông tin giải quyết khiếu nạiCơ chế không tuân thủCơ chế
Thực hiện
10 Quyết định 12/CP.17, điều 2 (f ) của UNFCCC
Trang 24Hình 2: Vai trò của khung pháp lý, khung thể chế, và khung tuân thủ trong cách tiếp cận quốc gia
về các biện pháp đảm bảo an toàn
Khung pháp lý
Khung thể chế
Khung tuân thủ
Phục vụ để xác định các biện pháp đảm bảo an toàn được tôn trọng như thế nào khi thực hiện các hoạt động REDD+
Phục vụ để xác định ai sẽ chịu trách nhiệm đảm bảo rằng các biện pháp đảm bảo an toàn phải được tôn trọng khi thực hiện các hoạt động REDD+
Phục vụ để đảm bảo rằng các biện pháp đảm bảo an toàn phải được tôn trọng khi thực hiện các hoạt động REDD+
Phục vụ để giải quyết khiếu nại của các nhóm hay cá nhân mà quyền của họ (được thể hiện trong các biện pháp đảm bảo an toàn) có thể bị ảnh hưởng thông qua việc thực hiện các hoạt động REDD+
Phục vụ để cung cấp thông tin về cách thức các biện pháp đảm bảo an toàn được giải quyết và tôn trọng như thế nào khi thực hiện các hoạt động REDD+
Phục vụ để đối phó với bất kỳ sự thất bại trong việc giải quyết và tôn trọng các biện pháp đảm bảo an toàn khi thực hiện các hoạt động REDD+
Trang 25Mỗi khung (pháp lý, thể chế, và tuân thủ) được kiểm tra để chứng minh các khung này có
thể đóng góp cho CSA như thế nào Quy trình từng bước trong thực tiễn về cách áp dụng
CSA (liên quan đến cách thức đánh giá và kết hợp các ‘khía cạnh liên quan’ của ba khung
này nhằm thực thi các biện pháp đảm bảo an toàn được một quốc gia thông qua) sẽ được
đề cập tại phần III của hướng dẫn này
2.1 Khung pháp lý –
làm thế nào để đạt được các mục tiêu của các biện pháp
đảm bảo an toàn?
Khung pháp lý của một quốc gia chủ yếu bao gồm luật, chính sách và quy định (PLRs), cũng
như kế hoạch và các chương trình có thể hỗ trợ thực hiện các PLRs này11 (xem Hộp 3) Các
PLRs và kế hoạch/chương trình của một quốc gia xác định những vấn đề mà quốc gia đó
cam kết thúc đẩy và bảo vệ
Do đó, khung pháp lý được coi là cơ sở của CSA vì nó phục vụ để xác định cách thức các biện
pháp đảm bảo an toàn được tôn trọng ‘như thế nào’ trong quốc gia khi thực hiện các hoạt
động REDD+ (Xem Bảng 1 về các ví dụ) Khung pháp lý cũng cung cấp thông tin cho khung
thể chế và khung tuân thủ và giải thích rõ các tổ chức nào chịu trách nhiệm thực hiện khung
pháp lý, và hệ thống thông tin, cơ chế giải quyết khiếu nại và cơ chế không tuân thủ nào sẽ
đảm bảo khung pháp lý được thực hiện một cách có hiệu quả (Xem hình 1 và 2)
Điều quan trọng cần nhấn mạnh đó là do khung pháp lý được sử dụng để xác định xem các
biện pháp đảm bảo an toàn được tôn trọng như thế nào và khung tuân thủ có liên quan
phải đảm bảo rằng khung pháp lý được thực hiện có hiệu quả trong quốc gia Nói cách
khác, khung tuân thủ sẽ chứng minh ‘các biện pháp đảm bảo an toàn mà được công nhận,
bảo vệ và thúc đẩy bởi khung pháp lý sẽ được giải quyết và tôn trọng một cách có hiệu quả
như thế nào’ (Xem phần 2.3 để biết thêm chi tiết)
11 Cần lưu ý rằng ở nhiều quốc gia, thuật ngữ ‘kế hoạch’ hoặc ‘chương trình’ được sử dụng thay thế cho nhau trong nhiều trường hợp
Trang 26Điều quan trọng cần lưu ý:
• Các thỏa thuận và công ước quốc tế phù hợp có liên quan về môi trường, nhân quyền và người
dân bản địa được thông qua bởi một quốc gia (khi ký kết, phê chuẩn, hoặc nói cách khác là đồng ý), cũng được coi là một phần của khung pháp lý của một quốc gia Theo đó, điều ước quốc tế có thể: i) được áp dụng trực tiếp12 toàn bộ hoặc một phần; ii) được thực hiện thông qua ban hành PLRs mới; hoặc iii) được thực hiện bằng cách sửa đổi PLRs hiện hành
• Trong một số trường hợp khi PLRs, các kế hoạch và chương trình hiện tại có thể không đủ để
cung cấp cơ sở cho các biện pháp đảm bảo an toàn được quốc gia áp dụng Cách thức để tiếp cận vấn đề này sẽ được xem xét trong phần III của hướng dẫn này
•
Hộp 3: Luật, chính sách, quy định, kế hoạch và các chương trình là gì?
• Chính sách cung cấp định hướng chính trị cho việc áp dụng, thực hiện và diễn giải pháp luật Ví dụ,
một Chính sách Lâm nghiệp Quốc gia đặt ra các mục tiêu và định hướng lâu dài cho công tác bảo
vệ và phát triển tài nguyên rừng quốc gia mà không nhất thiết phải quy định cách thức đạt được mục tiêu này như thế nào
• Pháp luật xác định và điều chỉnh quyền và nghĩa vụ đó phải được đảm bảo và đảm bảo
như thế nào, không bao gồm các khía cạnh hoạt động Ví dụ, Luật Lâm nghiệp sẽ thực hiện Chính sách Lâm nghiệp Quốc gia thông qua xác định các quyền và nghĩa vụ cụ thể phải được công nhận và thực hiện, ví dụ: công nhận sự tham gia của người dân bản địa trong quy trình ra quyết định về lâm nghiệp
• Quy định được ban hành bởi các bộ ngành chính phủ khác nhau, các phòng ban và các cơ quan
để thực hiện mục đích của pháp luật Ví dụ, Tổng Cục Lâm nghiệp có thể ban hành quy định hướng dẫn kỹ thuật và biện pháp khuyến khích kinh tế để trồng cây, và quy định đó tìm cách thực hiện một điều khoản cụ thể về phục hồi cảnh quan rừng trong Luật Lâm nghiệp
• Kế hoạch thường cung cấp hướng dẫn chỉ tiêu định lượng và các nguyên tắc về chất lượng cho
các chương trình và dự án Ví dụ, một kế hoạch quốc gia về bảo vệ rừng ngập mặn có thể đặt mục tiêu bảo vệ 50% diện tích rừng ngập mặn hiện có
• Chương trình thực hiện các mục tiêu và mục đích của các kế hoạch Các chương trình đều rõ ràng
về không gian, thời gian và kỹ thuật liên quan đến những hành động hoặc hoạt động cũng như nguồn lực (ngân sách) cần thiết để đạt được mục tiêu của kế hoạch Ví dụ, một chương trình nâng cao nhận thức quốc gia về bảo vệ rừng ngập mặn trong khu vực pháp lý ưu tiên nơi có trên 50%
rừng ngập mặn
12 Sẽ phụ thuộc hoặc thay đổi tùy theo các phương pháp mà quốc gia sử dụng để ‘kết hợp’ luật pháp quốc tế vào luật pháp trong nước.
Trang 27Biện pháp đảm bảo an toàn Cancun 13 Ví dụ về khung pháp lý
(b) - Cơ cấu quản trị minh bạch và
hiệu quả Luật Tiếp cận Thông tin có thể đóng góp cho biện pháp đảm bảo an toàn này bằng
cách nêu rõ trong trường hợp nào thì quyền này phải được bảo vệ, và cách thức đảm bảo quyền này như thế nào, ví dụ: hình thức và nội dung thông tin được công bố
(c) - Quyền của người dân bản địa và
cộng đồng địa phương Luật về Quyền của Người dân Bản địa có thể cung cấp cơ sở cho biện pháp đảm bảo an
toàn này bằng cách xác định và điều chỉnh các quyền mà người dân bản địa trong nước được hưởng và cách thức thúc đẩy và bảo vệ các quyền này như thế nào
(d) - Sự Tham gia Đầy đủ và có Hiệu
quả của các bên liên quan Một Quy định về Đánh giá Tác động Môi trường có thể cung cấp cơ sở cho các biện
pháp đảm bảo an toàn này bằng cách yêu cầu và quy định rằng một quá trình tham gia
có ý nghĩa được thực hiện với các bên liên quan, tuân theo một số yêu cầu, thủ tục và khung thời gian cụ thể
(e) - Bảo vệ rừng tự nhiên và đa dạng
sinh học Luật Lâm nghiệp hoặc Đạo Luật về Lâm nghiệp có thể cung cấp cơ sở cho biện pháp
đảm bảo an toàn này bằng cách yêu cầu và quy định rõ việc xác định các ‘khu rừng tự nhiên’ và đưa ra những vấn đề nào cần được bảo tồn
Bảng 1: Ví dụ về cách thức sử dụng khung pháp lý hiện có của một quốc gia như thế nào
để đảm bảo tuân thủ các biện pháp đảm bảo an toàn được quốc gia thông qua
13 Quyết định 1/CP.16, Phụ lục 1, điều 2 của UNFCCC
Trang 282.2 Khung thể chế -
cơ quan nào sẽ thực hiện các mục tiêu của biện pháp đảm bảo an toàn?
Khung thể chế của một quốc gia liên quan đến các thể chế và thu xếp thể chế được giao trách nhiệm
giám sát việc thực hiện khung pháp lý và khung tuân thủ, bao gồm các tổ chức và thể chế chịu trách
nhiệm về các hệ thống thông tin (bao gồm cả việc giám sát và báo cáo), cơ chế giải quyết khiếu nại, và
cơ chế không tuân thủ
Điều quan trọng cần lưu ý:
• Khung pháp lý cung cấp thông tin cho khung thể chế (ví dụ: giải thích rõ những tổ chức nào
chịu trách nhiệm thực hiện khung pháp lý) Xem Hình 1
• Khung thể chế chịu trách nhiệm thực hiện khung pháp lý và khung tuân thủ Xem Hình 1
• Các tổ chức và thể chế trong khung thể chế của một quốc gia thường được chỉ đạo và kết
hợp bởi các đối tác thuộc chính phủ, nhưng trong một số trường hợp cụ thể có thể bao gồm các tổ chức phi chính phủ
• Khung thể chế có thể hoạt động ở mức độ khác nhau theo ngành ngang (giữa các bộ ngành)
và ngành dọc (thông qua các đơn vị hành chính quốc gia, khu vực và địa phương), và một hoặc nhiều cấp độ có thể được xem xét để góp phần vào việc thiết kế CSA Đánh giá điều này như thế nào sẽ được xem xét trong Phần III của hướng dẫn này
• Khung thể chế cần phải được đi kèm với năng lực mạnh mẽ và nhiệm vụ rõ ràng, các quy
trình và thủ tục pháp lý được nêu rõ, thông qua đó các tổ chức có thể hoạt động và phối hợp hiệu quả
• Các quy trình và thủ tục được đặt ra bởi các tổ chức phục vụ như là các phương tiện và
phương pháp mà qua đó các tổ chức tìm kiếm để thực hiện PLRs và đảm bảo sự phù hợp với khung pháp lý
• Trong một số trường hợp, các tổ chức và thể chế hiện có có thể không đủ để giám sát việc
thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn được quốc gia thông qua Cách thức để tiếp cận vấn đề này sẽ được xem xét trong phần III của hướng dẫn này
Trang 29Biện pháp đảm bảo an toàn Cancun 14 Khung thể chế
Biện pháp Đảm bảo An toàn C - Quyền
của người dân bản địa và cộng đồng địa
phương
Luật về quyền của Người dân Bản địa tạo ra một cơ quan chuyên môn của chính phủ có trách nhiệm đảm bảo rằng các quyền mà người dân bản địa được hưởng được tăng cường và bảo vệ Thể chế này có thể phục
vụ để giám sát việc thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun C
Biện pháp Đảm bảo An toàn E - Bảo vệ
rừng tự nhiên và đa dạng sinh học Luật Lâm nghiệp tạo ra một tổ chức lâm nghiệp chuyên môn có trách nhiệm giám
sát các nghĩa vụ và yêu cầu đặt ra của pháp luật (VD: để bảo vệ và phát triển rừng tự nhiên) được thực hiện có hiệu quả Thể chế này có thể phục vụ để giám sát việc thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun E
Bảng 2: Ví dụ về cách thức khung thể chế hiện có của một quốc gia có thể được sử dụng
như thế nào trong cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
Khi áp dụng CSA, khung thể chế của một quốc gia phục vụ để xác định tổ chức nào chịu trách nhiệm
thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn được công nhận, bảo vệ và thúc đẩy bởi khung pháp lý có
liên quan Xem Bảng 2 về các ví dụ Các tổ chức có liên quan tạo nên khung này sẽ đảm bảo rằng các
biện pháp đảm bảo an toàn đang được giải quyết và tôn trọng khi thực hiện các hoạt động REDD+, và
thu thập thông tin về việc thực hiện
14 Quyết định 1/CP.16 phụ lục 1, điều 2 của UNFCCC
Trang 302.3 Khung tuân thủ -
Làm thế nào để đảm bảo việc thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn?
Khung tuân thủ của một quốc gia bao gồm ba yếu tố cần thiết để đảm bảo và chứng minh việc thực
hiện có hiệu quả khung pháp lý: i) hệ thống thông tin (bao gồm cả giám sát và báo cáo); ii) cơ chế giải
quyết khiếu nại, và iii) cơ chế không tuân thủ Mỗi yếu tố phụ của khung tuân thủ được nêu rõ và giải
thích ở phần sau
Điều quan trọng cần nhấn mạnh đó là để chứng minh các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun đang
được giải quyết và tôn trọng như thế nào khi thực hiện các hoạt động REDD+, các nước cần phải chứng
minh việc thực hiện có hiệu quả khung pháp lý có liên quan (giải thích rõ về cách thức các biện pháp
đảm bảo an toàn được tôn trọng như thế nào trong quốc gia đó khi thực hiện các hoạt động REDD+)
Việc chứng minh việc thực hiện có hiệu quả khung pháp lý được thông qua khung tuân thủ Điều này
không có nghĩa hay cũng không suy ra rằng các quốc gia dự định ‘tuân thủ’ với các biện pháp đảm bảo
an toàn Cancun, mà dự kiến sẽ đảm bảo các hoạt động REDD+ phù hợp với luật, chính sách, và quy
định của quốc gia, mà lần lượt sẽ đảm bảo tính nhất quán với các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun,
và các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun đang được giải quyết và tôn trọng
Do đó, khi áp dụng CSA, khung tuân thủ phục vụ như là phương tiện để đảm bảo rằng các biện pháp
đảm bảo an toàn được tôn trọng khi thực hiện các hoạt động REDD+ Cụ thể là, các yếu tố của khung
tuân thủ phục vụ nhằm:
a Cung cấp thông tin về ‘các biện pháp đảm bảo an toàn đang được giải quyết và tôn trọng như thế nào’;
b Giải quyết bất cứ khiếu nại nào phát sinh liên quan đến các biện pháp đảm bảo an toàn; và
c Giải quyết sự thiếu hụt, hoặc tuân thủ không đầy đủ với các biện pháp đảm bảo an toàn
Điều quan trọng cần lưu ý:
• Khung pháp lý cung cấp thông tin cho khung tuân thủ (như giải thích rõ đâu là những hệ
thống thông tin; cơ chế giải quyết khiếu nại, và cơ chế không tuân thủ liên quan đến việc đảm bảo quá trình thực hiện khung pháp lý), trong khi khung thể chế có trách nhiệm thực hiện khung tuân thủ (Xem Hình 1)
• Khung thể chế phải đảm bảo việc thực hiện khung tuân thủ, và các yếu tố cấu thành khung
tuân thủ được xác định là có liên quan đến các các biện pháp đảm bảo an toàn được quốc gia thông qua Cách thức để đánh giá vấn đề này sẽ được xem xét trong Phần III của hướng dẫn này
Trang 31Biện pháp đảm bảo an toàn
Cancun 15
Ví dụ về hệ thống thông tin, giám sát và báo cáo hiện có
(e): Bảo vệ rừng tự nhiên và đa
dạng sinh học Luật pháp yêu cầu sự giám sát và phân phối thông tin về phân loại đất đai và sử dụng đất đai, bao gồm cả dữ liệu về
độ bao phủ rừng, thông qua việc xây dựng công tác kiểm kê rừng và một cơ sở dữ liệu sẽ được cập nhật định kỳ Hệ thống thông tin hiện có này có thể góp phần chứng minh sự tuân thủ các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun (e)
Các hệ thống thông tin hiện có (bao gồm giám sát và báo cáo) của một quốc gia cung cấp thông tin về
cách thức khung pháp lý đang được thực hiện như thế nào
Khi áp dụng CSA, cần sử dụng ‘hệ thống thông tin’ hiện có của một quốc gia để cung cấp thông tin
về cách thức các biện pháp đảm bảo an toàn (được công nhận, bảo vệ và thúc đẩy bởi khung pháp lý
có liên quan) đang được giải quyết và tôn trọng như thế nào Quốc gia đó có thể lựa chọn sử dụng hệ
thống giám sát và báo cáo hiện có Cần lưu ý rằng UNFCCC yêu cầu cung cấp thông tin về cách thức
các biện pháp đảm bảo an toàn đang được giải quyết và được tôn trọng như thế nào, nhưng không có
yêu cầu rõ ràng về giám sát hoặc báo cáo Xem Bảng 3 ví dụ về cách sử dụng các hệ thống thông tin,
giám sát và báo cáo hiện có của một quốc gia trong CSA
2.3.1 Hệ thống thông tin
Bảng 3: Ví dụ về cách thức sử dụng các hệ thống thông tin, giám sát và báo cáo hiện có của
một quốc gia trong cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
Các quốc gia cần phải xem xét các quy trình thông tin và báo cáo theo pháp luật quốc tế phù hợp có
liên quan mà nhiều quốc gia là các Bên tham gia Những yêu cầu về thông tin và báo cáo này cũng có
thể phục vụ để cung cấp thêm thông tin và báo cáo về các biện pháp đảm bảo an toàn được quốc gia
thông qua Xem Bảng 4 ví dụ về cách thức sử dụng các quy trình báo cáo của điều ước quốc tế có liên
quan như thế nào
15 Quyết định 1/CP.16, Phụ lục 1, điều 2 của UNFCCC
Trang 32Văn kiện quốc tế Biện pháp
đảm bảo an toàn Cancun
có liên quan 16
Thông tin chung được yêu cầu thông qua văn kiện góp phần cho báo cáo về các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun
Công ước Quốc tế về các
Quyền Kinh tế, Xã hội và
Văn hóa (ICESCR)
(c) và (d) ICESCR yêu cầu các bên thuộc cơ quan Nhà nước
“chỉ ra cách thức và phương tiện mà các bên thuộc cơ quan Nhà nước công nhận và bảo vệ quyền của cộng đồng bản địa, nếu có, đối với việc sở hữu các vùng đất và vùng lãnh thổ mà họ chiếm giữ theo truyền thống hoặc sử dụng như
là nguồn sinh kế truyền thống của họ Đồng thời cũng cho thấy mức độ tham vấn hợp lệ với cộng đồng bản địa và người dân địa phương cũng như liệu có tìm kiếm sự đồng ý trước của người dân hay không trong bất kỳ quy trình ra quyết định nào có ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của họ theo Công ước, và cung cấp các ví dụ."17
Công ước về Đa dạng Sinh
học (CBD) (e) CBD yêu cầu các bên thuộc cơ quan Nhà nước cung cấp thông tin về Chiến lược Đa dạng Sinh
học Quốc gia và Kế hoạch Hành động (NBSAP) của mình, quá trình thực hiện, và lồng ghép đa dạng sinh học Điều này bao gồm việc trả lời các câu hỏi sau đây: mục tiêu đa dạng sinh học nào
có thể đo lường được mà quốc gia đó đã thiết lập phù hợp với Mục tiêu Đa dạng Sinh học Aichi;
Cách thức mà NBSAP đã được cập nhật để kết hợp các mục tiêu này; Những hành động nào
mà quốc gia báo cáo đã triển khai để thực hiện Công ước kể từ báo cáo thứ tư (pháp luật có liên quan, chính sách, cơ chế tổ chức và hợp tác, và tài trợ) cũng như các kết quả của những hành động này; Mức độ hiệu quả của đa dạng sinh học khi được lồng ghép vào các chiến lược, kế hoạch và chương trình của ngành liên quan và liên ngành;
và mức độ mà NBSAP đã được thực hiện
Bảng 4: Ví dụ về hoạt động báo cáo theo văn kiện quốc tế được lựa chọn có thể hỗ trợ
cung cấp thông tin về các biện pháp đảm bảo an toàn Cancun
16 Quyết định 1/CP.16, Phụ lục 1, Điều 2 của UNFCCC
17 Phần B của hướng dẫn về văn bản điều ước quốc tế cụ thể được các bên thuộc cơ quan nhà nước trình nộp theo điều 16 và 17 của ICESCR.
Trang 33Điều quan trọng cần lưu ý:
• Hệ thống thông tin đóng một vai trò quan trọng trong việc đáp ứng các yêu cầu của các biện
pháp đảm bảo an toàn REDD+ của UNFCCC về thiết lập một hệ thống cung cấp thông tin về cách thức các biện pháp đảm bảo an toàn đang được giải quyết và tôn trọng như thế nào.18
Điều này sẽ được xem xét trong phần III của hướng dẫn này
• Trong một số trường hợp, hệ thống thông tin hiện tại có thể không đủ để cung cấp thông tin
về các biện pháp đảm bảo an toàn Cách thức để tiếp cận vấn đề này sẽ được xem xét trong phần III của hướng dẫn này
• Hệ thống thông tin hiện có (và nếu lựa chọn, bao gồm giám sát và báo cáo) có thể hoạt động
ở nhiều quy mô khác nhau (cấp quốc gia và địa phương), và một hoặc nhiều hệ thống thông tin đó có thể được xem xét để đóng góp vào CSA Cách thức để đánh giá vấn đề này sẽ được xem xét trong phần III của hướng dẫn này
• Hệ thống giám sát rừng toàn quốc (NFMS) có thể được xem xét một cách thích hợp, như một
phương tiện để thu thập thông tin, giám sát và báo cáo về các biện pháp đảm bảo an toàn
đã được quốc gia thông qua.19
2.3.2 Cơ chế giải quyết khiếu nại (GRMs)
Cơ chế giải quyết khiếu nại (GRMs) hiện diện trong khung tuân thủ hiện có của một quốc gia để giải
quyết tranh chấp giữa các đối tác nếu và khi quyền lợi của họ (được xác định bởi khung pháp lý) không
được tôn trọng hoặc công nhận một cách hợp lệ Quy trình có xu hướng đi theo hình thức thương
lượng, hòa giải, trọng tài, hoặc thông qua sử dụng hệ thống tư pháp hoặc hành chính
Khi áp dụng CSA, GRMs hiện có của một quốc gia có thể được sử dụng để giải quyết các khiếu nại của
các nhóm hay cá nhân mà quyền lợi của họ (được thể hiện trong các biện pháp đảm bảo an toàn) có
thể bị ảnh hưởng thông qua việc thực hiện các hoạt động REDD+ Ví dụ được trình bày trong Bảng 5
Tuy nhiên, trong bối cảnh của REDD+, điều quan trọng cần phải nhận ra rằng cơ chế giải quyết khiếu
nại (GRMs) dành riêng cho REDD+ mới được xây dựng có thể đóng vai trò quan trọng trong CSA Cần
cân nhắc các bên liên quan REDD+ có thể không có khả năng tiếp cận trực tiếp với GRMs thuộc về tư
pháp và hành chính hiện có, cơ chế phản hồi và khiếu nại (FGRMs) hoặc cơ chế giải quyết khiếu nại
(GRMs) có thể phục vụ nhằm thu thập các khiếu nại, giải quyết tranh chấp nhỏ và chỉ đạo cũng như hỗ
trợ các bên liên quan tiếp cận được cơ chế tư pháp và hành chính hiện có trong nước Cách thức xem
xét vấn đề này như thế nào sẽ được kiểm tra tại phần III của hướng dẫn này
18 Quyết định 1/CP.16 điều 71 (d), Quyết định 9/CP.19 điều 3 của UNFCCC
19 Quyết định 11/CP.19 điều 5 của UNFCCC
Trang 34Điều quan trọng cần lưu ý:
• Trong một số trường hợp, GRMs hiện có thể không đủ để giải quyết tranh chấp giữa các đối
tác liên quan đến các biện pháp đảm bảo an toàn được quốc gia thông qua Cách thức để tiếp cận vấn đề này sẽ được xem xét trong phần III của hướng dẫn này
• Các nước cần cân nhắc GRMs có thể hoạt động ở nhiều quy mô (như cấp khu vực, quốc gia,
địa phương) với các GRMs khác nhau áp dụng cho các nước khác nhau, và vai trò của GRMs phải được xác định rõ khi thiết kế CSA Cách thức để đánh giá vấn đề này sẽ được xem xét trong phần III của hướng dẫn này
Biện pháp đảm bảo an
toàn Cancun 20
Ví dụ về cơ chế giải quyết khiếu nại (GRMs) hiện có
(c) - Quyền của các dân
tộc bản địa Nếu một nhóm người dân bản địa bị trục xuất khỏi đất đai của họ thì rõ ràng đã vi phạm nghĩa vụ pháp lý trong việc tôn trọng quyền của
người dân bản địa đối với đất đai, thì sẽ cần có một GRM tư pháp để kiểm tra tình hình và cung cấp một giải pháp hiệu quả Trong trường hợp của REDD+, GRM này có thể góp phần vào việc đảm bảo tôn trọng quyền của người dân bản địa đối với đất đai của họ
(d) - Sự tham gia của các
bên liên quan Nếu một cơ quan lập dự án không tôn trọng các yêu cầu pháp lý khi thực hiện tham vấn các bên liên quan có ý nghĩa với cộng đồng địa
phương có liên quan, thì sẽ cần có một GRM hành chính nhằm kiểm tra tình hình và cung cấp biện pháp khắc phục hiệu quả (VD: yêu cầu thực hiện tham vấn) Đây là trường hợp thường được liên kết với kích hoạt bổ sung các biện pháp không tuân thủ (xem Bảng 6.)
2.3.3 Các biện pháp và cơ chế không tuân thủ
Các biện pháp và cơ chế không tuân thủ nhằm giải quyết hoặc khắc phục bất kỳ sự thất bại nào trọng
việc thực hiện các yêu cầu hoặc không tôn trọng các quyền được quy định trong khung pháp lý Những
biện pháp và cơ chế không tuân thủ về bản chất có thể mang tính hành chính hoặc tư pháp, nhưng
trong cả hai trường hợp sẽ nhằm mục đích cung cấp một cơ chế mang tính pháp lý để giải quyết
những phát hiện về sự không tuân thủ (ví dụ: thông qua việc áp dụng các hình phạt hoặc biện pháp
khắc phục)
Bảng 5: Ví dụ về cách thức sử dụng GRMs hiện có của một quốc gia như thế nào trong cách
tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
20 Quyết định 1/CP.16 Phụ lục 1, điều 2 của UNFCCC
Trang 35Biện pháp đảm bảo an
toàn Cancun 21
Ví dụ về các biện pháp và cơ chế không tuân thủ hiện có
(d) - Sự tham gia của các bên
liên quan Nếu một cơ quan lập dự án không tôn trọng các yêu cầu pháp lý khi thực hiện tham vấn các bên liên quan có ý nghĩa, thì hoạt
động này có thể kích hoạt một cơ chế không tuân thủ nhằm giải quyết thất bại đó bằng cách khẳng định việc thực hiện tham vấn, và/hoặc dự án sẽ thất bại Trong trường hợp của REDD+, các biện pháp không tuân thủ bổ sung có thể là dự án không được đăng ký vào Chương trình REDD+ quốc gia
Xem Bảng 5 về ví dụ khi cơ chế không tuân thủ có thể hoạt động theo hướng song song và theo hướng bổ sung với GRMs
(e) - Không chuyển đổi rừng
tự nhiên Khung pháp lý của một quốc gia có thể cấm chuyển đổi rừng tự nhiên mà không có kế hoạch và các biện pháp không tuân
thủ liên quan đến việc vi phạm quy định này có thể lĩnh án tù từ 5-10 năm, cộng với các chi phí để trồng số lượng X héc-ta rừng
Trong trường hợp của REDD+, loại biện pháp này sẽ góp phần đảm bảo rằng không xảy ra việc chuyển đổi rừng tự nhiên khi thực hiện các hoạt động REDD+
Khi áp dụng CSA, các biện pháp và cơ chế không tuân thủ có thể được sử dụng để đối phó với bất kỳ
sự thất bại nào trong việc giải quyết và tôn trọng các biện pháp đảm bảo an toàn được quốc gia thông
qua Xem Bảng 6 về các ví dụ
Điều quan trọng cần lưu ý:
• Các biện pháp và cơ chế không tuân thủ không tương đương với GRMs, nhưng trong một số
trường hợp, cả hai có thể hoạt động song song và/hoặc bổ sung cho nhau
• Trong một số trường hợp, các biện pháp và cơ chế không tuân thủ hiện tại có thể không đủ để giải
quyết bất kỳ sự không tôn trọng nào đối với các biện pháp đảm bảo an toàn được quốc gia thông qua Cách thức để tiếp cận tình trạng này sẽ được xem xét trong phần III của hướng dẫn này
Bảng 6: Ví dụ về cách thức sử dụng các biện pháp và cơ chế không tuân thủ hiện có của
một quốc gia trong cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
21 Quyết định 1/CP.16 Phụ lục 1, điều 2 của UNFCCC
Trang 36Hướng dẫn về cách thức áp dụng cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
được tổ chức thực hiện trong bốn giai đoạn chung:
Không có phương pháp cố định và tuyến tính nào để xây dựng một cách tiếp cận quốc gia về
các biện pháp đảm bảo an toàn, vì nó sẽ phụ thuộc đáng kể vào bối cảnh và hoàn cảnh của
quốc gia Tuy nhiên, dựa trên những hiểu biết và quá trình học hỏi từ các nước tiên phong
CSA22, hướng dẫn chung này có thể được sử dụng bởi tất cả các nước xem xét xây dựng một
hệ thống các biện pháp đảm bảo an toàn quốc gia Các quốc gia đã thực hiện các bước nhất
định (như xây dựng các chỉ số) cũng có thể sử dụng hướng dẫn này để xác định các bước bổ
sung và phù hợp nhằm đáp ứng các bối cảnh và mục tiêu của các quốc gia đó
Hình 3 tóm tắt các giai đoạn chính cho việc áp dụng một CSA23, trong khi Bảng 7 trình bày một cái nhìn
tổng quan chi tiết hơn về bốn giai đoạn, các bước cấu thành từng giai đoạn và các mục tiêu tương ứng
cũng như các kết quả đầu ra Hình 4 cung cấp một cái nhìn tổng quan về cách tiếp cận quốc gia về các
biện pháp đảm bảo an toàn sẽ như thế nào sau khi thực hiện các giai đoạn này và bằng cách xây dựng
dựa trên hệ thống quản trị của một quốc gia (VD: sẽ dẫn đến việc xác định các khía cạnh liên quan của
mỗi khung được sử dụng để vận hành các biện pháp đảm bảo an toàn và cung cấp thông tin về cách
thức mà các biện pháp đảm bảo an toàn đang được giải quyết và tôn trọng như thế nào)
Hình 3: Các giai đoạn của cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn
bảo an toàn có sự tham gia của các bên liên quan
III Hướng dẫn
Làm thế nào để áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn
quốc gia?
22 Các nước tiên phong bao gồm Mexico và Việt Nam
23 Lưu ý rằng mặc dù các giai đoạn được đánh số nhưng có thể thực hiện song song các giai đoạn
Trang 37Hình 4: Cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn được thông qua
Bảng 7: Tổng quan về cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn – các giai đoạn,
bước, mục tiêu, và kết quả đầu ra
Đảm bảo việc thiết kế và thực hiện CSA mang tính toàn diện và minh bạch.
Xác định được cơ quan chuyên trách về các biện pháp đảm bảo
an toàn có sự tham gia của các bên liên quan với các thành viên
có năng lực và trách nhiệm rõ ràng
để hỗ trợ quá trình thiết kế và thực hiện CSA.
1.2 Định rõ vai trò của cơ quan chuyên trách về các biện pháp đảm bảo an toàn có sự tham gia của các bên liên quan.
1.3 Xây dựng năng lực của các thành viên của cơ quan chuyên trách về các biện pháp đảm bảo an toàn có sự tham gia của các bên liên quan.
Legal Framework Khu ng
ph áp lý có li ê n qu an mới / h i ệ n
Xác định
Xác định Xác định
Trang 38Giai đoạn Bước Mục tiêu Đầu ra
2 Thiết lập
mục tiêu &
phạm vi
2.1 Quyết định về phạm vi của cách tiếp cận quốc gia
về các biện pháp đảm bảo
an toàn.
Xác định phạm vi áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn, bằng cách chỉ ra những ‘hoạt động’
nào (hoạt động REDD+
và các ‘hoạt động’ bổ sung khác) sẽ gắn với các yêu cầu của các biện pháp đảm bảo an toàn thuộc CSA.
Một quyết định ban đầu về phạm vi
mà CSA sẽ tập trung vào.
Các bước này có thể được thực hiện theo khung kỹ thuật, khung pháp lý hay khung chính sách (VD:
chiến lược/chương trình/ kế hoạch hành động REDD+ quốc gia).
2.2 Xác định xem mục tiêu nào của các biện pháp đảm bảo an toàn cần đạt được thông qua cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn.
Xác định những mục tiêu của các biện pháp đảm bảo an toàn nào (biện pháp đảm bảo an toàn Cancun và các biện pháp đảm bảo an toàn
bổ sung khác) sẽ được
áp dụng khi thực hiện các hoạt động liên quan đến CSA.
Xác định rõ các biện pháp đảm bảo an toàn được áp dụng cho
‘hoạt động REDD+’ (và có thể cho một tập hợp các hoạt động quy
mô rộng hơn) Việc xác định các mục tiêu của các biện pháp đảm bảo an toàn có thể áp dụng hình thức của các nguyên tắc cấp cao.
Các bước này có thể được thực hiện theo khung pháp lý hay khung chính sách (VD: chiến lược/
chương trình/ kế hoạch hành động REDD+ quốc gia)
2.3 Quyết định cách thức
mà chiến lược REDD+ quốc gia đang trong tiến trình phát triển cung cấp thông tin như thế nào cho phạm vi
và mục tiêu của biện pháp đảm bảo an toàn.
Lựa chọn các chính sách
và biện pháp để giải quyết các nguyên nhân mất rừng và suy thoái rừng, trong đó bao gồm chiến lược REDD+ quốc gia, cung cấp thông tin cho việc thiết lập phạm
vi của CSA, và ngược lại.
Một chiến lược REDD+ quốc gia
có xem xét đến phạm vi của các nguyên tắc của biện pháp đảm bảo an toàn trong thiết kế của mình.
CSA có xem xét đến phạm vi của các chính sách và biện pháp REDD+, như được nêu trong chiến lược quốc gia, trong quá trình và các sản phẩm tổng hợp của CSA.
Bảng 7: Tổng quan về cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn – các giai đoạn,
bước, mục tiêu, và kết quả đầu ra
Trang 39Bảng 7: Tổng quan về cách tiếp cận quốc gia về các biện pháp đảm bảo an toàn – các giai đoạn,
bước, mục tiêu, và kết quả đầu ra
3 Xác định &
đánh giá các
khung
3.1 Tiến hành phân tích lỗ hổng của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ
Thông qua vận dụng phương pháp, xác định
và đánh giá xem có thể
sử dụng các khía cạnh nào của các khung này
để thực thi các biện pháp đảm bảo an toàn
và thiết kế CSA, và xác định các lỗ hổng và điểm yếu cần được giải quyết.
Một tài liệu kỹ thuật xác định các khía cạnh của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ có thể được sử dụng để thực thi các biện pháp đảm bảo an toàn và thiết kế CSA, cũng như các lỗ hổng và điểm yếu cần được giải quyết.
3.1.1 Áp dụng một cách tiếp cận để xác định và đánh giá mỗi khung.
3.1.2 Xác định và đánh giá các khía cạnh của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ
có liên quan đến các biện pháp đảm bảo an toàn.
3.2 Xây dựng đề xuất để giải quyết những lỗ hổng được xác định trong khung pháp
lý, thể chế và tuân thủ.
Xác định các hành động thích hợp có thể áp dụng để giải quyết các
lỗ hổng và điểm yếu của khung pháp lý, thể chế
và tuân thủ.
Tài liệu kỹ thuật đưa ra các khuyến nghị có thể áp dụng nhằm giải quyết những lỗ hổng và điểm yếu của khung pháp lý, thể chế và tuân thủ.