Xã hội học báo chí Đánh giá hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân trên báo Tuổi trẻ Online

Xoay quanh mối quan hệ giữa báo chí và lực lượng công an nhân dân, tìm kiếm tiếng nói chung cũng như tạo sợi dây liên kết bền chặt hơn giữa hai lực lượng này. Báo chí là kênh thông tin đặc biệt quan trọng trong hoạt động nghiệp vụ của ngành công an, đặc biệt là trong phòng chống tội phạm.

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA PHÁT THANH – TRUYỀN HÌNH

- -TIỂU LUẬN MÔN: XÃ HỘI HỌC BÁO CHÍ

Đề tài: Đánh giá hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân trên báo Tuổi

trẻ Online (T1/2016 – T10/2016)

Giảng viên hướng dẫn: PGS TS Nhạc Phan Linh

Sinh viên: Nguyễn Thị Ngọc Mai Lớp: Báo chí Đa phương tiện K34 – A2

Hà Nội, 2016

LỜI MỞ ĐẦU

Báo chí cách mạng Việt Nam do Bác Hồ kính yêu sáng lập, giáo dục và rèn luyện

có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống chính trị - xã hội nước ta Kể từ khi rađời đến nay, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, là tiếngnói của Đảng, Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn của nhândân, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổquốc

Cùng nền báo chí cách mạng Việt Nam đã phát triển ngày càng lớn mạnh về mọimặt, báo Tuổi trẻ tuy không phải là một tờ báo ngành nhưng cũng đã đồng hànhcùng sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng Công an nhân dântrong sạch, vững mạnh, thật sự là phương tiện hữu ích giúp Bộ Công an chỉ đạocác mặt công tác công an; là diễn đàn trao đổi, học tập, nâng cao trình độ về lý luậnchính trị, nghiệp vụ, pháp luật của cán bộ, chiến sĩ; là cầu nối giữa lực lượng Công

an với các ban, ngành, đoàn thể và nhân dân trong cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh,trật tự; là phương tiện cổ vũ, động viên các tầng lớp nhân dân tham gia phong tràotoàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Báo Tuổi trẻ hàm chứa nội dung thông tin ngày càng đa dạng, thông tin kịp thờiđường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phản ánhsinh động thực tiễn phong phú cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ anninh, trật tự và xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh Báo Tuổi trẻ viết về hình ảnh chiến sĩ công an nhân dân không chỉ phát hành sâurộng đến các tầng lớp nhân dân trong cả nước, mà còn vươn ra thế giới, góp phầncung cấp thông tin cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và bầu bạn quốc

tế hiểu rõ hơn về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước và tình hình an ninh, trật tự của đất nước

Các bài viết trên báo Tuổi trẻ về người công an nhân dân đã và đang tích cực pháthiện, biểu dương, nhân rộng các nhân tố mới, gương người tốt, việc tốt trong Công

an nhân dân và nhân dân, tạo sự lan tỏa sâu rộng trong toàn lực lượng và trong xãhội; thường xuyên tuyên truyền, biểu dương các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiếnthể hiện ý chí không sợ khó khăn, nguy hiểm, ngày đêm bảo vệ cuộc sống bình yên

ở phố phường, bản làng; đặc biệt là những tấm gương cán bộ, chiến sĩ công anmưu trí, dũng cảm hy sinh trong cuộc đấu tranh đầy cam go, nguy hiểm với cácloại tội phạm, tạo được dư luận và ấn tượng tốt trong xã hội

Trong lĩnh vực xây dựng lực lượng Công an nhân dân, báo Tuổi trẻ cũng đã tậptrung tuyên truyền sâu rộng về phong trào “Công an nhân dân học tập, thực hiệnSáu điều Bác Hồ dạy”, “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh -Công an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, Cuộc vận động “Công annhân dân chấp hành nghiêm điều lệnh; xây dựng nếp sống văn hoá vì nhân dânphục vụ Qua đó, đã góp phần bồi đắp lý tưởng, giáo dục truyền thống cách mạng,nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân; chấn chỉnh lễ tiết, tácphong, kỷ cương, kỷ luật của cán bộ, chiến sĩ

Báo Tuổi trẻ vẫn tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng thông tin tuyên truyền, đảmbảo tính tư tưởng, tính chân thật, tính nhân dân, tính chiến đấu; bám sát nhiệm vụchính trị của lực lượng Công an để tuyên truyền, hướng dẫn, huy động sức mạnhcủa cả hệ thống chính trị và nhân dân tham gia cuộc đấu tranh phòng, chống tộiphạm, bảo vệ an ninh, trật tự Đối với những hiện tượng tiêu cực trong xã hội cũngnhư trong toàn lực lượng, báo chí cần phê phán nghiêm khắc với tinh thần xâydựng, nhưng không làm ảnh hưởng đến sức mạnh của lực lượng vũ trang, sự vững

mạnh của chế độ ta và không để các thế lực thù địch, phần tử xấu lợi dụng để kíchđộng chống phá.

Tiếp tục phát huy tính chiến đấu của báo chí cách mạng Việt Nam, báo luôn giữvai trò tiên phong trong việc vạch trần âm mưu, thủ đoạn hoạt động của các thế lựcthù địch, phản động và các loại tội phạm, góp phần giáo dục, nâng cao tinh thầncảnh giác cách mạng, động viên quần chúng nhân dân tích cực tham gia phòngngừa, đấu tranh chống tội phạm và tệ nạn xã hội Đẩy mạnh công tác tuyên truyền,giáo dục về đạo đức, lối sống, về pháp luật phòng, chống tội phạm với nhiều hìnhthức phong phú, sinh động để xây dựng lối sống lành mạnh, nâng cao phẩm chấtđạo đức và ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, nhân dân Phối hợp chặt chẽvới các cơ quan thông tin đại chúng tích cực tham gia việc phát hiện các hành vi códấu hiệu phạm tội để kịp thời cung cấp cho lực lượng Công an nhân dân tổ chứcxác minh, điều tra, xử lý theo đúng quy định của pháp luật

Báo tuổi trẻ góp phần tuyên truyền, xây dựng hình tượng người chiến sĩ công ancách mạng theo Sáu điều Bác Hồ dạy, góp phần xây dựng lực lượng Công an nhândân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại Tập trung phản ánh đểnhân dân hiểu đầy đủ, hiểu đúng và chia sẻ, cảm thông với những khó khăn, phứctạp, kể cả những mất mát, hy sinh của cán bộ, chiến sĩ công an và nhân dân trênmặt trận bảo vệ an ninh, trật tự Nghiên cứu, cải tiến cách thức thông tin, tuyêntruyền về nhiệm vụ và kết quả xây dựng lực lượng Công an nhân dân, nhất là vềcác điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trong cuộc đấu tranh phòng,chống tội phạm

1 Tính cấp thiết của đề tài

Báo chí nước ta đang có vai trò rất quan trọng trong đời sống CT - XH, đồng thời ởnhững giai đoạn nhạy cảm, vừa có những cơ hội lớn, vừa đứng trước nhiều tháchthức lớn, nhất là sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương maị Thế giớ i vàđang tiếp tục hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới Hiện nay, nước ta có 838

cơ quan báo chí in, với 1.111 ấn phẩm, 67 đài phát thanh, truyền hình, 92 báo, tạpchí điện tử và 01 hãng thông tấn quốc gia (Theo số liệu thống kê của Bộ Thông tin-Truyền thông tháng 12/2014) Báo chí đã thông tin nhanh nhạy, toàn diện về mọidiễn biến của đời sống chính trị, kinh tế - xã hội ở trong nước và quốc tế; là diễnđàn thực sự tin cậy của nhân dân; góp phần tích cực tuyên truyền tư tưởng Hồ ChíMinh và đường lối , quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Trong mỗi chặng đường cách mạng, đội ngũ báo chí cách mạng Việt Nam luôndành sự quan tâm đặc biệt, đồng hành, sát cánh cùng lực lượng CAND trên trậntuyến thầm lặng vì an ninh quốc gia, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhândân Báo chí đã góp phần to lớn tuyên truyền về nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự vàxây dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh; củng cố, vun đắp mối quan hệmáu thịt giữa Công an với nhân dân, với các ngành, các cấp; cổ vũ, động viên cáctầng lớp nhân dân tích cực tham gia phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổquốc"; kịp thời phát hiện, nhân rộng các gương người tốt, việc tốt, các điển hìnhtiên tiến trong phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc” và các phong trào thi đuayêu nước khác, phục vụ có hiệu quả sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước…Hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân trên báo chí được thể hiện ở nhiềuphương diện, nhiều mặt Mặt tích cực có mà mặt tiêu cực cũng không ít Sát cánhcùng với lực lượng công an nhân dân, báo chí phản ánh đầy đủ mọi thông tin vềcác cán bộ chiến sĩ trong ngành, các lãnh đạo các cấp của ngành Từ những chiếncông vẻ vang, những thành tích đáng khen ngợi, những sự mưu trí trong phá án chođến cuộc sống đời thường của các chiến sĩ đều được báo chí đưa đến với công

chúng bạn đọc Tuy nhiên, báo chí không bao che cho những tiêu cực trong ngành.Những tiêu cực như một bộ phận công an nhân dân thoasu hóa biến chất, nhận hối

lộ, gian lận, không tôn trọng nhân dân hay chạy chức chạy quyền…tất cả đều đượcphơi bày dưới ngòi bút của nhà báo Hình ảnh của người chiến sĩ công an quantrọng là vậy, nhưng “hình ảnh các chiến sĩ công an nhân dân trên báo chí” có mốiliên hệ như thế nào, cụ thể ra sao Đó là điều mà chúng ta cần phải làm rõ và đi tìmlời giải chu toàn

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Các bài báo về người chiến sĩ công an nhân dân thì có rất nhiều Hầu nhưmỗi ngày các tờ báo đều có bài báo viết về người công an, phản ánh hoạtđộng, đề cao những hành động tích cực và phê phán những hành động tiêucực của ngành Tuy nhiên để đi sâu vào nghiên cứu đề tài hình ảnh ngườichiến sĩ công an nhân dân trên báo chí thì lại chưa có một bài nghiên cứuhay tiểu luận nào liên quan đến vấn đề này Tuy nhiên, trên cơ sở tổng hợpcác tài liệu, thực hiện tìm hiểu, đọc nhiều bài báo và dựa vào mục tiêunghiên cứu đã đề ra, tiều luận này sẽ đưa ra một số nghiên cứu đã tiến hànhliên quan đến nghiên cứu

3 Mục đích và nhiệm vụ của nghiên cứu

“Hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân trên báo Tuổi trẻ”- đây chính

là vấn đề lớn, mang ý nghĩa quan trọng trong việc tuyên truyền, giới thiệu,phản ánh về người công an và ngành công an

Đề tài một mặt khẳng định vị trí, vai trò của người chiến sĩ công an nhândân, mà hơn thế nữa còn làm rõ cơ sở lý luận, kinh nghiệm thực tiễn và đánhgiá đúng vai trò của ngành Đồng thời, đề tài cũng dự báo sự phát triển vàgia tăng vai trò của thông tin báo chí nói chung và báo Tuổi trẻ nói riêng, từ

đó đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thôngtin báo chí, chất lượng khai thác thông tin

Việc tìm hiểu hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân trên báo Tuổitrẻ để:

- Biết về tình hình báo chí hiện nay nói chung và báo Tuổi trẻ nói riêng vàvấn đề thông tin báo chí ảnh ánh, phục vụ cho việc giới thiệu, tuyêntruyền hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân

- Mối quan hệ giữa báo chí với lực lượng công an nhân dân hiện nay

- Các mối quan hệ trong toàn bộ ngành công an và mối quan hệ giữa lựclượng công an với các lực lượng khác trong xã hội

- Các mặt tích cực và tiêu cực trong nội bộ ngành công an

- Thái độ của nhân dân với lực lượng công an nhân dân

- Sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với ngành công an

- Các cơ quan báo chí phản ánh và cung cấp thông tin về lực lượng công

báo chí- truyền thông vừa mang tính lý luận báo chí chuyên ngành, vừa mang tínhphối hợp liên ngành nên có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, thiết thực đối với cả hoạtđộng báo chí và cả hoạt động đấu tranh phá án, phòng chống tội phạm của ngànhcông an; cả trong tác nghiệp, quản lý báo chí, cả trong công tác đào tạo, bồi dưỡng,nghiên cứu khoa học lĩnh vực báo chí

Báo chí- truyền thông và công an có mối quan hệ gắn bó trong công việc, phối hợp

và hỗ trợ đắc lực lẫn nhau Cả hai lực lượng đều cùng hoạt động mang tính xã hội,đều phục vụ công chúng, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ Tổ quốc và nhân dân,phục vụ phát triển kinh tế Đồng thời, trong quá trình hoạt động, nhất là trong tácnghiệp, mối quan hệ này cũng còn những vấn đề cần được nghiên cứu, trao đổi,thảo luận và tìm ra các giải pháp nhằm tạo sự gắn kết hơn nữa trong công tác đấutranh phòng chống tội phạm và phục vụ phát triển kinh tế- xã hội…

Hệ thống báo chí, truyền thông có vai trò quan trọng trong công tác phòng chốngtội phạm Nhiều thông tin sai phạm được báo chí phản ánh, nêu ra đã là cơ sở, điềukiện tốt để cơ quan công an xem xét, xử lý không ít vụ việc, đối tượng sai phạm…

Và những kết quả đạt được từ công tác tuyên truyền hoạt động nghiệp vụ trên cácphương tiện thông tin đại chúng trong thời gian qua sẽ là những kinh nghiệm quýbáu, góp phần thực hiện tốt hơn nữa công tác tuyên truyền phòng chống tội phạm,phục vụ tốt sự nghiệp phát triển kinh tế- xã hội của đất nước

Thực tiễn cho thấy, báo chí là kênh thông tin đặc biệt quan trọng trong tuyêntruyền công tác đấu tranh PCTP Bằng hoạt động tác nghiệp của mình, báo chí pháthiện, phản ánh chính xác về tình hình phức tạp của tội phạm, các vi phạm pháp luật

về an ninh trật tự, an toàn xã hội Vì vậy, việc nâng cao vai trò của báo chí, truyềnthông trong phòng, chống tội phạm vừa là đòi hỏi khách quan của sự nghiệp bảo

vệ an ninh tổ quốc, vừa là nhu cầu nội tại của cơ quan báo chí, truyền thông cũngnhư của lực lượng Công an nhân dân

Báo chí không chỉ nêu thực trạng tình hình, không chỉ phê phán một chiều mà cònhướng dẫn tổ chức thực tiễn, nêu ra những biện pháp, giải pháp cụ thể để ngănchặn phòng ngừa tội phạm Chính những giải pháp, biện pháp đó đã góp phần tích

cực trong việc làm chuyển đổi nhận thức, thay đổi hành vi, góp phần hạn chế sựgia tăng tội phạm ở nước ta.

Trong đấu tranh PCTP thì việc “phòng” đóng vai trò quan trọng nhất, và đây làlĩnh vực mà báo chí đóng vai trò không thể thay thế thông qua các hình thức tuyêntruyền đa dạng, dễ tiếp thu Trong nhiều vụ án, báo chí cung cấp thông tin, tài liệu,chứng cứ cho cơ quan bảo vệ pháp luật, tạo thuận lợi cho quá trình phát hiện, điềutra, xử lý tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật Hàng loạt vụ án liên quan đếncác loại tội phạm nguy hiểm đã được báo chí phát hiện, phản ánh, góp phần nângcao nhận thức của người dân về phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tộiphạm này

Tuy lực lượng báo chí rất hùng hậu, nhưng vẫn chưa phát huy được tối đa hiệuquả trong công tác PCTP, vẫn có những cơ quan báo chí, những nhà báo còn chạytheo tính thương mại mà xa rời mục đích́, tôn chỉ của tờ báo, gây hậu quả “ngược”trong công tác đấu tranh PCTP Hình thức phổ biến nhất là một số cơ quan báo chí

đã quá sa đà vào việc mô tả, minh họa lại hành vi phạm tội, thay vì phân tíchnguyên nhân dẫn đến hành động đó; đưa tin, rút tít giật gân, chạy theo sự tò mò củamột bộ phận độc giả, đưa thông tin chưa kiểm chứng, suy diễn, quy kết chủ quan;hoặc đưa các thông tin lộ bí mật vụ án, dễ tạo ra hoài nghi trong công luận…

Mỗi cán bộ quản lý báo chí, các phóng viên viết bài và tất cả các nhân sự liênquan trong quy trình hoạt động báo chí đều phải nâng cao phẩm chất và bản lĩnhchính trị, có kiến thức tốt về pháp luật, về công tác điều tra; có phương pháp tiếpcận về công tác phòng chống tội phạm một cách khoa học, khách quan, thận trọng

và mang tính xây dựng, tính nhân văn bên cạnh yêu cầu thông tin nhanh nhạy,chính xác của hoạt động báo chí

Vai trò của báo chí, truyền thông trong đấu tranh PCTP là vậy, nhưng trên thực tếtrên lĩnh vực tiếp cận các nguồn tin an ninh trật tự, các vụ án, nhất là các vụ ántham nhũng, những vụ trọng án vẫn chưa có sự phối hợp nhịp nhàng dẫn đến loạnnguồn tin, lộ nguồn tin, vừa làm lộ bí mật của cơ quan điều tra lẫn làm định hướngsai dư luận xã hội.

Mà theo một số ý kiến, về góc độ các cơ quan công an thì nhiều khi cũng chưa chủđộng phối hợp theo quy chế, có đơn vị cơ sở còn có tư tưởng “ngại” tiếp xúc cungcấp thông tin cho báo chí, thậm chí còn vô tình cản trở hoạt động của báo chí

Sự phối hợp đòi hỏi tính liên tục, chặt chẽ và tin cậy lẫn nhau

Vậy làm sao để nhà báo tiếp cận nguồn tin một cách nhanh nhạy, đúng định hướng

và đúng pháp luật từ cơ quan điều tra, và làm gì để cơ quan điều tra chủ động phốihợp phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí để thông tin chính xác và đúng địnhhướng là điều mà các đại biểu có mặt tại Hội thảo hết sức quan tâm Đặc biệt chú ýđến việc xây dựng quy chế phối hợp thật sự gắn kết giữa cơ quan chủ quản báochí, cơ quan báo chí và cơ quan Công an để sự phối hợp được chặt chẽ và đạt hiệuquả cao hơn

Lực lượng CAND phải chủ động, thường xuyên cung cấp tài liệu về PCTP vàthông báo tình hình, thủ đoạn của các loại tội phạm, các vụ việc phạm tội và viphạm pháp luật về TTXH (ngoại trừ những vụ việc đang điều tra xét thấy lộ bí mật,ảnh hưởng đến kết quả điều tra, truy tố, xét xử hoặc những vụ không có lợi vềchính trị, văn hóa, đạo đức xã hội) Tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan thôngtấn báo chí tiếp cận với hoạt động của cơ quan điều tra và thực tế trinh sát phức tạp

về tội phạm, vi phạm pháp luật ở những nơi có nhiều phức tạp về tội phạm… đồngthời bảo vệ an toàn cho phóng viên tác nghiệp theo quy định của pháp luật

Nếu nhận thức này được áp dụng và triển khai sẽ là một khâu đột phá để không

“gây khó khăn” cho báo chí trong quá trình tác nghiệp Và nếu cung cấp thông tincho báo chí một cách chủ ðộng, có ðịnh hýớng thì sẽ loại bỏ được những thông tin

võ đoán, những thông tin sai sự thật, từ đó sẽ định hướng dư luận một cách đúngđắn

Do gặp nhiều khó khăn khi tác nghiệp nên nhà báo thu thập thông tin nhiều khikhông chính xác và đầy đủ, thậm chí phiến diện Điều này là không thể tránh khỏi.Nên cử cán bộ chuyên trách về công tác tuyên truyền để thường xuyên tiếp xúc vớiphóng viên, cung cấp thông tin Để nâng cao hơn nữa vai trò của báo chí, truyềnthông trong đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật, cần phải cónhững đổi mới không chỉ của bản thân báo chí truyền thông với chức năng thôngtin, tuyên truyền, định hướng xã hội, phản ánh nguyện vọng và phát huy vai tròquần chúng nhân dân…mà cũng cần phải có những đổi mới trong việc khai thác,cung cấp thông tin, đổi mới quan hệ giữa các cơ quan bảo vệ pháp luật và cơ quanbáo chí truyền thông

Bộ Công an cần chỉ đạo kịp thời việc cung cấp thông tin cho báo chí đối với những

vụ án, vụ việc phức tạp nghiêm trọng được đông đảo dư luận quan tâm Mặc dùviệc cung cấp thông tin được giao cho Người phát ngôn nhưng có nhiều trườnghợp, Người phát ngôn lại xin ý kiến của Bộ trưởng nên không đảm bảo được tínhthời sự, khi thông tin đó đến được với bạn đọc thì đã bị “nguội”.Vì vậy, trong thờigian tới, báo chí và lực lượng công an cần có biện pháp phối hợp chặt chẽ hơn nữanhằm góp phần đáp ứng nhu cầu thông tin nhanh, chính xác của công chúng ngàycàng tốt hơn Khi thông tin được đăng tải sớm, người được hưởng lợi không phảinhà báo, cơ quan điều tra mà chính là độc giả

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị quan trọng này thì sự phối hợp giữa lực lượngbáo chí và lực lượng công an là rất cần thiết, đòi hỏi tính liên tục, chặt chẽ vàthường xuyên nhằm chuyển tải thông tin đến người dân một cách chính xác, trungthực, có định hướng và đậm chất nhân văn.

Ở một góc nhìn khác thì lực lượng CAND phải là chủ thể trong các tuyên truyền vềPCTP Cần coi đây là nội dung quan trọng, còn quan trọng hơn nói về chân dungbọn tội phạm, để nhân dân thêm hiểu biết về lực lượng CAND từ đó có sự hỗ trợtích cực đối với lực lượng PCTP Tuy nhiên, trong tuyên truyền về những việc tốt,những điển hình tiên tiến trong lực lượng CAND cũng cần tránh khuynh hướng “tôhồng”

Bên cạnh đó, nên có sự qua lại, trao đổi thường xuyên trên “tình đồng chí” giữacác cơ quan báo chí với lực lượng CAND, tạo sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau; thựchiện nghiêm quy chế “người phát ngôn” Khi có vụ việc xảy ra, cần thông báo rõ ràng, minh bạch trên cơ sở pháp luật quy định Đặc biệt, những vụ việc các cơ quanbáo chí nêu, nếu cơ quan PCTP xác định là có căn cứ khởi tố vụ án, sau khi đượccác cơ quan báo chí cung cấp tài liệu, nên có sự trao đổi thường xuyên, không đểchìm xuồng

Trên phương diện nghiệp vụ, báo chí và lực lượng công an nhân dân có mối quan

hệ vôc ùng chặt chẽ như vậy Còn xét trên phương diện xã hội Báo chí giúp chohình ảnh của người chiến sĩ công an nhân dân tới gần hơn với nhân dân, giúp chonhân dân hiều được về ngành Từ đó có cái nhìn toàn diện hơn về lực lượng công

an nhân dân

Báo Tuổi trẻ là một tờ báo lớn, có uy tín và lượng độc giả rất đông đảo Hình ảnhcủa người chiến sĩ công an nhân dân dù tốt, dù xấu, đều được độc giả tìm hiểu vàđón đọc Từ đó hình thành nên một quan điểm, một cái nhìn nhất định đối với lực

lượng công an Trong tình hình đó, đề tài nghiên cứu này càng mang tính cấp thiếthơn bao giờ hết

4 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

- Tiểu luận nghiên cứu về hình ảnh của người chiến sĩ công an nhân dântrên báo Tuổi trẻ, phân tích mọi khía cạnh của ngành công an được đềcập trên báo chí và việc độc giả tiếp nhận, xử lý những thông tín đó nhưthế nào

- Tiểu luận từ việc đưa ra những kết luận phù hợp với tình hình thực tếtrên báo Tuổi trẻ, từ đó giúp cho người đọc nắm được rõ hơn báo Tuổitrẻ phản ánh những nội dung, khía cạnh nào của ngành công an

- Tiểu luận mong có thể là một tài liệu tham khảo hữu ích cho bạn đọc cócái nhìn khách quan hơn, toàn diện hơn, sâu sắc hơn về lực lượng công

an Từ đó có những đánh giá chính xác về lực lượng này

5.Cấu trúc tiểu luận

CHƯƠNG I: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA MẪU KHẢO SÁT

CHƯƠNG II: NỘI DUNG CÁC TÁC PHẨM ĐƯỢC ĐĂNG TẢI

CHƯƠNG III: THÔNG ĐIỆP TỪ CÁC TÁC PHẨM

CHƯƠNG IV: HÌNH ẢNH NGƯỜI CHIẾN SĨ CÔNG AN THÔNG QUA CÁC TÁC PHẨM

CHƯƠNG V: ĐÁNH GIÁ VỀ TÁC PHẨM

CHƯƠNG VI: SỰ TƯƠNG TÁC/ PHẢN HỒI CỦA CÔNG CHÚNG

CHƯƠNG I: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA MẪU KHẢO SÁT

Khảo sát được thực hiện dựa trên tất cả các tin, bài, phóng sự, ghi chép, videoclip…có chứa hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân trên báo Tuổi trẻ từtháng 1/2016 – 10/2016 Tổng số phiếu khảo sát là 1374 phiếu tương đương với

1374 tin, bài, video xuất hiện trong các chuyên mục khác nhau của báo Tuổi trẻ

Biểu đồ 1: Tỷ lệ tác phẩm xuất hiện hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân được đăng trên các chuyên mục của báo Tuổi trẻ

Biểu đồ trên thể hiện một cách rất rõ ràng số lượng tin, bài chứa hình ảnh ngườichiến sĩ công an nhân dân trên báo Tuổi trẻ được đăng tải nhiều nhất trênchuyên mục Pháp luật/An ninh/Quốc phòng Cụ thể là số lượng bài đăng tải

trên chuyên mục này chiếm tới 63,1%, tức là hơn một nửa tổng số lượng bàibáo Điều này có thể dễ hiểu vì chuyên mục Pháp luật/ An ninh/ Quốc phòng làchuyên mục phản ánh rõ ràng nhất hoạt động nghiệp vụ của các chiến sĩ công

an nhân dân như chặn bắt tội phạm, phá án, cứu người, những thành tích chiếncông cũng như một số biểu hiện tiêu cực trong ngành

Mục Chính trị/ Xã hội là một mục có số lượng tin bài cao số 2 sau mục Phápluật/An ninh / Quốc phòng Cụ thể là số lượng tin bài đăng tải trên mục nàychiếm 29,3% Mục Chính trị/Xã hội là một mục đăng tải các tin bài liên quantới các vấn đề Chính trị và hiện tượng trong Xã hội Hình ảnh người chiến sĩcông an nhân dân trong các bài báo đăng tải trên chuyên mục này xuất hiện khá

rõ nét Ví dụ như vấn đề chính trị, hình ảnh người công an nhân dân hiện lênvới các hoạt động bảo vệ, hộ tống các đoàn nguyên thủ quốc gia, bảo vệ trật tự

an ninh chính trị Còn vấn đề liên quan đến xã hội thì người công an nhân dânhiện lên với các hành động xử lý những hiện tượng trong xã hội, giúp đỡ nhândân, bảo vệ trật tự xã hội…

Các mục như Tin tức/Thời sự, Tọa đàm/ Diễn đàn…vv hầu như có rất ít hoặckhông có bài báo nào về hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân Vì nhữngmục này đa phần không liên quan tới ngành công an và lực lượng công an nhândân nên không có nhiều tin bài

Biểu đồ 2: Hình thức đăng tải các tác phẩm

Biểu đồ trên thể hiện vô cùng rõ ràng sự chênh lệch giữa các hình thức đăng tảitác phẩm trên báo Tuổi trẻ Số lượng tác phẩm đơn chiếm tỷ lệ áp đảo so vớicác tác phẩm đăng nhiều kỳ Cụ thể là các tin bài đơn chiếm tới 99,3% và cáctin bài đăng nhiều kỳ chỉ chiếm 0,7 %

Lý giải cho sự chênh lệch này có thể nói như sau Báo Tuổi trẻ không phải làmột tờ báo của ngành công an, cho nên các tác phẩm về người chiến sĩ công annhân đăng trên báo Tuổi trẻ chỉ là các tin bài đơn, phản ánh hoạt động thườngngày, chiến công thành tích, tiêu cực, các mối quan hệ của ngành công an.Điểm qua các hoạt động, vấn đề đó để đưa tới công chúng độc giả chứ không đisâu vào phân tích, điều tra kĩ càng tới độ phải đăng làm nhiều kỳ

Hơn nữa, độc giả của báo Tuổi trẻ đọc báo cũng quan tâm tới tất cả các vấn đềkhác chứ không chỉ chú tâm vào theo dõi một bài báo nào đó viết về ngànhcông an được đăng tải dưới hình thức đăng nhiều kỳ

CHƯƠNG II: NỘI DUNG CÁC TÁC PHẨM ĐƯỢC ĐĂNG TẢI

Biểu đồ 3: Thể loại các tác phẩm được đăng tải (%)

Biểu đồ trên cho thấy số lượng tác phẩm thuộc thể loại tin chiếm đa số trongcác thể loại được nêu ra trên đây Số lượng tin chiếm tới 83,7%, theo sau đó làthể loại phản ánh chiếm 6,1%

Sở dĩ thể loại tin chiếm tỷ lệ lớn như vậy vì tin thường ngắn gọn, rõ ràng, mạchlạc phản ánh hoạt động thường ngày của các chiến sĩ công an nhân dân Bên

cạnh đó thể loại tin còn thường dùng để tường thuật, thông báo những chiếncông, thành tích hay là những sai phạm của chiến sĩ công an, ngành công an.Thể loại tin thông báo một cách ngắn gọn nhất những hoạt động trên tới độcgiả cho nên độc giả dễ dàng tiếp nhận thông tin

Tỷ lệ bài phản ánh xếp thứ hai sau thể loại tin, chiếm 6.1% Các bài phản ánhđược đăng tải trên báo Tuổi trẻ chủ yếu với nội dung phản ánh lại những nguyhiểm trong ngành công an mà các chiến sĩ công an nhân dân phải đối mặt,những khó khăn trong cuộc sống thường ngày và cả những mặt tiêu cực củangành như thoái hóa, biến chất, hối lộ Vì những vấn đề trên cần được phântích và viết sâu cho nên không thể truyền tải một cách ngắn gọn như thể loạitin

Thể loại phóng sự, phóng sự ảnh…chiếm tỷ lệ nhỏ nhất (0%) vì báo Tuổi trẻkhông phải là một tờ báo chuyên về ngành công an cho nên những tác phẩmthuộc các thể loại này không có nhiều Độc giả của báo tuổi trẻ cũng gồm rấtnhiều các đối tượng khác nhau, họ quan tâm tới tất cả các vấn đề, tất cả cácchuyên mục chứ không chú ý vào một vấn đề duy nhất liên quan đến ngànhcông an cho nên số lượng bài bị hạn chế về số lượng

Biểu đồ 4: Các yếu tố đa phương tiện trong các tác phẩm (%)

Qua biểu đồ các yếu tố đa phương tiện được sử dụng trong tác phẩm, có thểthấy công cụ chữ được sử dụng nhiều nhất, chiếm tới 99,1% Vì tất cả các thểloại tác phẩm như tin, bài phản ánh, bài phỏng vấn, phóng sự, chuyên đề, xãluận…đều phải sử dụng chữ viết làm công cụ truyền tải tới độc giả Không cóbài báo nào ngoài Video hay Audio có thể hoàn thành nhiệm vụ truyền đạtthông tin tới độc giả mà không cần sử dụng đến chữ viết Chữ viết là công cụhữu dụng và thông dụng nhất để nhà báo truyền tải thông tin tới độc giả thôngqua tác phẩm của mình

Bên cạnh chữ thì ảnh cũng được sử dụng rất nhiều Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ

sử dụng ảnh tới 76.3% Một con số khá cao Lý giải cho điều này có thể hiểurằng bên cạnh chữ viết là yếu tố quan trọng nhất để truyền đạt thông tin thì ảnhcũng góp phần không nhỏ trong việc truyền đạt thông tin tới độc giả thànhcông Bài báo sẽ tăng tính chính xác, tăng tính sinh động, tăng tính khách quan,tăng tính hấp dẫn và đặc biệt là tạo được niềm tin của độc giả nếu như có

những hình ảnh minh họa cụ thể Hình ảnh xuất hiện trong các bài báo khôngchỉ làm cho độc giả tin tưởng vào tính chính xác của thông tin mà còn làm chobài báo không trở nên nhàm chán Không độc giả nào muốn đọc một bài báochỉ có toàn chữ mà học sẽ cảm thấy bài báo thu hút hơn, sinh động hơn nếunhư có những hình ảnh sinh động minh họa Hình ảnh còn là yếu tố tác độngmạnh đến trí nhớ của người đọc Có thể độc giả sẽ quên những câu chữ nhưngchắc chắn hình ảnh sẽ lưu giữ lại trong tâm trí họ lâu dài.

Bên cạnh đó thì tỷ lệ sử dụng infographic và audio là thấp nhất, dưới 1% Vìinfographic mang tính tuyên truyền nhiều mà trong khi đó báo tuổi trẻ lạikhông phải là trang báo tuyên truyền cho lực lượng công an nhân dân nên tỷ lệ

sử dụng là 0% Audio cũng là một yếu tố hầu như không xuất hiện vì rất khó để

có thể ghi âm lại những thông tin hay vấn đề liên quan đến lực lượng công annhân dân

Biểu đồ 5: Thể loại ảnh trong bài báo (%)

Biểu đồ trên đây cho chúng ta thấy rằng tỷ lệ sử dụng ảnh phóng sự/ ảnh tườngthuật chiếm đa số khi đạt tới 53.8% Loại ảnh này mang tính chân thật cao.Ngoài ra nó còn mang tính chính xác cho nên sẽ tăng được độ tin cậy và chuẩnxác của bài báo Hơn nữa ảnh phóng sự/ tường thuật hoàn toàn là những tácphẩm nhiếp ảnh không có sự can thiệp, sắp đặt của người chụp ảnh và luônluôn phải có phần chú thích cụ thể đi kèm bức ảnh để chứng minh tính chânthực của sự việc Đặc biệt là những bài báo liên quan đến lực lượng công annhân dân thì lại càng phải cần tính chân thực và chính xác, cụ thể Đó là lý doảnh phóng sự/ tường thuật được sử dụng nhiều nhất

Ảnh chân dung nhân vật được sử dụng nhiều thứ hai khi chiếm 22.1% Loạiảnh này thể hiện rõ ràng hình ảnh, khuôn mặt của nhân vật trong bài viết Cóthể mang tính tích cực nhưng cũng có thể mang tính tiêu cực Loại ảnh này có

ưu điểm khi giới thiệu được khuôn mặt, diện mạo của nhân vật tới độc giả Tuynhiên có những nhân vật không muốn xuất hiện hình ảnh của mình trên mặt

báo, và có những đối tượng mới chỉ đang bị nghi ngờ, đang bị điều tra Việcđưa hình ảnh của họ rộng rãi tới nhiều người là thiếu hợp lý, thiếu khoa họcẢnh tài liệu chiếm tỷ lệ thấp nhất (5.8%) Loại ảnh này thường thiếu tính hấpdẫn, thiều tính cụ thể, sinh động cho nên ít được sử dụng.

Biểu đồ 6: Nguồn thông tin chính cung cấp cho tác phẩm

Biểu đồ nguồn thông tin chính cung cấp cho tác phẩm thể hiện rõ ràng những nộidung sau:

Phần lớn nguồn thông tin chính cung cấp cho tác phẩm là từ tác nghiệp của các nhàbáo Tỷ lệ này chiếm tới 58%, hơn một nửa tổng số Những tác phẩm có xuất hiệnhình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân được đăng tải trên báo Tuổi trẻ phần lớn

là đều từ những nhà báo đi sâu vào tìm hiểu sự việc để truyền tải thông tin tới độc

giả Việc nhà báo trực tiếp tác nghiệp đẻ tìm hiểu vấn đề sẽ giúp cho tác phẩm có

độ tin cậy cao, có góc nhìn đa chiều hơn Bên cạnh đó còn tạo được tính khách

quan cho tác phẩm

Nguồn thông tin do cơ quan công an cung cấp chiếm tỷ lệ lớn thứ hai sau tác

nghiệp của nhà báo khi đạt 33.6% Khá nhiều bài báo về chiến sĩ công an của báo

Tuổi trẻ được cung cấp thông tin bởi các cơ quan công an Bởi vì có những vấn đề

chuyên sâu, những vấn đề liên quan đến nghiệp vụ, kĩ năng, kinh nghiệm mà nhà

báo không thể hiểu biết hết được thì phải trực tiếp cơ quan cung cấp thông tin và

giải đáp Như vậy mới đảm bảo được tính chính xác cao độ và tính chuyên môn

cao Và cũng có những vấn đề mà nhà báo không thể trực tiếp tham gia tác nghiệp

được, lúc này thì phải cần đến các cơ quan công an cung cấp thông tin cho nhà báo

để thực hiện tác phẩm

Nguồn thông tin từ mạng xã hội chiếm tỷ lệ thấp nhất (0%) Bởi vì mạng xã hội là

một thứ mà ai cũng có thể dùng, ai cũng có thể đăng tải các thông tin lên đây được

Có những thông tin chính xác, có những thông tin không chính xác Cho nên khi

thực hiện viết bài thì các nhà báo phải tìm hiểu thật kĩ thông tin và kiểm định tính

chính xác của thông tin Báo Tuổi trẻ là một trang báo có uy tín cho nên những

thông tin mà chưa được kiểm định chất lượng thì sẽ không thể trở thành nguồn

cung cấp cho các nhà báo viết bài

Bảng 7: Chủ đề của các bài báo

chính

(Chỉ chọn 01 đáp án)

b-CĐ phụ

(Được chọn nhiều đáp án)

1 Hoạt động chuyên môn thường ngày của lực lượng CAND 63,1 50,5

2 Giới thiệu văn bản pháp luật của Đảng, Nhà nước liên quan đến

ngành CAND

2,8 11,9

2 Sự mưu trí, dũng cảm, hết mình với nhiệm vụ 12,5 22,9

3 Những hình ảnh đẹp, nhân văn của các chiến sĩ CAND 2,1 17,6

4 Chiến công, thành tích, công lao của các chiến sĩ công an 6,4 21,5

5 Những khó khăn, nguy hiểm, hi sinh trong nghề cảnh sát, công an 2,4 16,4

6 Hoàn cảnh, khó khăn, vất vả cuộc sống thường ngày của người

chiến sĩ CAND

7 Những tâm sự, trải lòng của các chiến sĩ CAND 0,2 0,4

8 Trang thiết bị, phương tiện của lực lượng CAND 1,0 0,7

9 Tiêu chuẩn, chế độ dành cho lực CAND 0,1 0,5

10 Công an, cảnh sát lạm quyền, không tôn trọng người dân 0,6 0,9

11 Sự tắc trách, bất cẩn, sai lầm dẫn đến sai sót/ cơ quan CA xin lỗi

13 Sự trừng phạt của pháp luật đối với những sai phạm của CA, CS 2,0 1,2

14 Tranh luận, va chạm giữa người dân và lực lượng an ninh 1,4 1,8

15 Sự ca ngợi của người dân đối với ngành/ chiến sĩ CAND 0,1 0,4

16 Sự chê trách của người dân đối với ngành/ chiến sĩ CAND 0,3 2,5

17 Các hình thức lợi dụng danh nghĩa ngành/ chiến sĩ CAND gây hậu

quả xấu

Bảng trên đây cho thấy rõ ràng chủ đề chính của các bài báo xuất hiện hình ảnhngười chiến sĩ công an nhân dân là hoạt động chuyên môn thường ngày của lựclượng CAND Tỷ lệ này chiếm tới 63.1% Các bài báo trên báo Tuổi trẻ có liênquan tới lực lượng công an nhân dân chủ yếu là tin thông báo về hoạt động thườngngày của lực lượng này như phá án, xử lý va chạm, giải quyết các vấn đề liên quan

tới an ninh trật tự…Hơn nữa, hoạt động nghiệp vụ của ngành công an cũng là vấn

đề phổ biến nhất

Sự mưu trí, hết mình vì nhiệm vụ là cũng chủ đề chính được sử dụng nhiều thứhai (12.5%) Vấn đề này được khá nhiều người quan tâm Các vụ án nghiêm trọngđều cần đến sự mưu trí, hết mình vì nhiệm vụ của lực lượng công an mới có thểđược phá giải thành công

Giống như chủ đề chính, chủ đề phụ được sử dụng nhiều nhất là các hoạt độngchuyên môn thường ngày của lực lượng CAND (50.5%)

Chủ đề phụ được sử dụng khá nhiều là sự mưu trí, hết mình vì nhiệm vụ của cácchiến sĩ CAND (22.9%) , những chiến công thành tích của lực lượng công an nhândân (21.5%) và những hình ảnh đẹp, nhân văn của các chiến sĩ CAND (17.5%).Bên cạnh chủ đề chính là thông báo về hoạt động thường ngày của các chiến sĩcông an nhân dân thì các bài báo còn đề cập đến những chủ đề phụ như chiếncông thành tích, hình ảnh đẹp của chiến sĩ Vì khi đề cập đến những hoạt độngthường ngày thì cũng thường thông báo chiến công thành tích mà các chiến sĩ đạtđược như phá án thành công, bắt cướp, giúp đỡ nhân dân…

Bảng 8: Những hoạt động của lực lượng công an nhân dân được đề cập đến trong bài báo (%)

1 Thu thập, đánh giá, dự báo tình hình, đề xuất với Đảng, Nhà

nước về công tác an ninh

11,9

2 Kết hợp nhiệm vụ bảo vệ an ninh với nhiệm vụ xây dựng,

phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội

9,8

3 Phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh với âm mưu, hoạt động xâm

phạm an ninh quốc gia

19,3

4 Hoạt động tình báo 15,6

5 Bảo vệ cán bộ lãnh đạo cấp cao; bảo vệ sự kiện, mục tiêu 0,7

quan trọng

6 Bảo vệ an ninh quốc gia, bí mật nhà nước 0,6

7 Quản lý về nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú 0,7

8 Phòng, chống khủng bố, bạo loạn và giải quyết các tình

huống phức tạp

3,7

9 Tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị,

thực hiện khởi tố tội phạm

12 Quản lý về cư trú, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư 4,2

13 Quản lý về an ninh, trật tự các ngành, nghề kinh doanh 6,3

14 Quản lý và thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục về

bảo vệ an ninh trật tự

1,5

15 Hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo 8,3

16 Xây dựng thế trận an ninh nhân dân, xây dựng phong trào

toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

19 Ngăn chặn cơ quan, tổ chức, cá nhân có hành vi đe dọa gây

nguy hại đến an ninh

22,0

20 Sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ để tấn công,

truy bắt, ngăn chặn hành vi phạm tội

5,6

21 Nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực

an ninh

0,4

22 Hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm 0,2

Bảng trên cho thấy hoạt động của lực lượng công an nhân dân được đề cập đếntrong bài là tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị, thực hiện

khởi tố tội phạm Tỷ lệ này chiếm tới 31.1% Xếp thứ hai là hoạt động ngăn chăn

cơ quan, tổ chức, các nhân có hành vi đe dọa gây nguy hại đến an ninh với tỷ lệ22.0% Đây đều là những hoạt động phổ biến nhất của lực lượng công an nhân dânnên cũng xuất hiện nhiều nhất trong các bài báo của Tuổi trẻ Độc giả cũng dễdàng hình dung ra các hoạt động này với những biểu hiện cụ thể như giải quyết vachạm, bắt cướp, bắt buôn bán lậu trái phép, giải quyết các vấn đề liên quan đến anninh trật tự…Các hoạt động này đều liên quan mật thiết tới những vấn đề xã hội

Các hoạt động như hợp tác quốc tế trong đấu tranh, phòng chống tội phạm; nghiêncứu ứng dụng khoa học công nghệ trong lĩnh vực an ninh chiếm tỷ lệ xuất hiệnthấp nhất Lần lượt là 0.2% và 0.4% Đây là những hoạt động ít phổ biến của lựclượng công an nhân dân và người am hiểu về các hoạt động này của các chiến sĩcũng không nhiều cho nên ít xuất hiện trong các bài báo của Tuổi trẻ

Bảng 9: Mối quan hệ của CAND được đề cập trong bài báo và tính chất các mối quan hệ đó

1. Cán bộ, chiến sĩ trong

ngành

1.Có 2.Không 64,3% 35,4%

13,2% 86,8%