Xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đó là yêu cầu cấp thiết và hết sức quan trọng trong thời kỳ hội nhập. Từ việc trang bị CSVC thiết bị để thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy, đến việc hướng dẫn học sinh tiếp cận với các phương tiện hiện đại nhằm phát triển tư duy và kỹ năng thực hành trong cuộc sống….người cán bộ lãnh đạo cần thiết phải có sự nghiên cứu để tham mưu và chỉ đạo nhằm đạt được những tiêu chí của trường đạt chuẩn Quốc gia là yêu cầu không thể thiếu được
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP THAM MƯU VÀ CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA
CỦA NGƯỜI HIỆU TRƯỞNG
I.ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
Xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đó là yêu cầu cấp thiết và hết sức quan trọng trong thời kỳ hội nhập
Từ việc trang bị CSVC thiết bị để thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy, đến việc hướng dẫn học sinh tiếp cận với các phương tiện hiện đại nhằm phát triển tư duy và kỹ năng thực hành trong cuộc sống….người cán bộ lãnh đạo cần thiết phải có sự nghiên cứu để tham mưu và chỉ đạo nhằm đạt được những tiêu chí của trường đạt chuẩn Quốc gia là yêu cầu không thể thiếu được
Tuy nhiên, hiện nay hầu hết các trường THCS ở huyện Phú Ninh nói chung và trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm nói riêng, đóng trên địa bàn nông thôn, đời sống nhân dân còn nghèo Hơn nữa, huyện mới được tách ra từ Thị xã Tam Kỳ năm 2005, nên việc đầu tư xây dựng CSVC, trang thiết bị dạy học nếu không có sự tham mưu đúng hướng từ lãnh đạo cơ sở, thì việc chỉ đạo của cấp trên sẽ gặp trở ngại, vì không ai sát hơn, hiểu rõ hơn định hướng đầu tư của trường sở tại bằng người Hiệu trưởng Những thuận lợi, khó khăn, tiềm năng của địa phương, của phụ huynh, của giáo viên….sẽ được phát huy tối đa trên cơ sở
tham mưu và chỉ đạo của người Hiệu trưởng để hoàn thành các tiêu chuẩn Đây
chính là đề tài mà tôi phải quan tâm nghiên cứu và thực hiện từ năm học 2001 –
2002 khi được điều về làm Hiệu trưởng ở đây (ngôi trường mới, vừa được tách
ra từ trường THCS Trần Phú).
II.CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN:
Trên cơ sở QĐ 27/2001-QĐ-BGD&ĐT ngày 5/7/2001 về việc ban hành Qui chế trường trung học đạt chuẩn Quốc gia (Giai đoạn 2001-2010) và các hướng dẫn kèm theo (CV5416/THPT ngày 25/6/2002-CV 3481/GDTrH ngày 6/5/2005….) Tôi đã đầu tư nghiên cứu thật kỹ tinh thần chỉ đạo và những định hướng thực hiện
Rõ ràng, để đạt được những tiêu chuẩn này, nhà trường sẽ có điều kiện để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh nói chung và chất lượng văn hóa nói riêng Tuy nhiên, trên thực tiễn, trường còn có những khó khăn sau:
+Nhận thức về việc xây dựng trường chuẩn trong cộng đồng, trong PHHS
và một bộ phận giáo viên chưa đúng mức, nên chưa phát huy hết năng lực phấn đấu và quyết tâm thực hiện Đặc biệt là tư tưởng xem xây dựng trường chuẩn chỉ
Trang 2là một danh hiệu thi đua đơn thuần, nhưng phải đóng góp nhiều, cường độ làm việc của giáo viên cao, ảnh hưởng đến công việc của gia đình…
+Số lượng học sinh ít, do đó kinh phí huy động từ phụ huynh không đủ chỉ cho các hoạt động Trong khi đó, CSVC còn nghèo nàn so với tiêu chuẩn 4 (Phòng máy vi tính, các phòng chức năng và thí nghiệm thực hành….chưa có) Việc huy động các nguồn lực để xây dựng không dễ dàng bởi đời sống người dân
ở đây chủ yếu là nông nghiệp nên còn khó khăn…
+Việc bố trí con người chưa đảm bảo yêu cầu (đội ngũ nhân viên vừa thiếu lại vừa yếu, một số giáo viên chuyên sâu không có trong một thời gian dài….), vì thế hồ sơ lưu trữ chưa được khoa học và chưa đảm bảo yêu cầu đề ra như tiêu chuẩn qui định
Tuy nhiên, nhà trường cũng có những thuận lợi nhất định, nếu biết nắm bắt thời cơ thì vẫn có thể khắc phục được để đạt đến mục đích, đó là:
+Đa số học sinh chăm ngoan, có tinh thần học tập cao PHHS rất quan tâm đến việc học Do đó phong trào mũi nhọn và HSG luôn chiếm vị trí cao trong nhiều năm học và mang tính bền vững
+Đảng ủy và chính quyền địa phương có nhiều đầu tư đến công tác giáo dục Sẵn sàng hỗ trợ và đối ứng khi cấp trên có yêu cầu xây dựng hoặc bổ sung CSVC, trang thiết bị phục vụ dạy học
+UBND huyện, phòng GD và Hội CMHS tích cực chỉ đạo và hỗ trợ cho trường để xây dựng trường đạt chuẩn QG theo đúng kế hoạch và đề án mà nhà trường tham mưu
III.NỘI DUNG TIẾN HÀNH:
Để thực hiện tốt các yêu cầu, bản thân tôi đã có những biện pháp xây dựng
kế hoạch tham mưu và chỉ đạo thực hiện như sau:
1.Về việc tuyên truyền nhận thức:
Không đơn thuần chỉ là lý luận suông, mà người Hiệu trưởng cần thiết kế
phương pháp thích hợp với từng đối tượng, đảm bảo yêu cầu “Tâm phục, khẩu
phục” của mọi người mới đem lại hiệu quả Cách thức tiến hành của tôi như sau:
-Đối với địa phương, PHHS và toàn xã hội:
Trước hết, tôi quan niệm rằng: Việc phấn đấu xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia không đơn thuần chỉ là danh hiệu, mà mục tiêu chính là hoàn thành những tiêu chỉ cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục một cách toàn diện Đây cũng chính là yêu cầu cao nhất của những người làm cha, làm mẹ và của toàn xã hội chăm lo đến sự nghiệp giáo dục Thế nhưng, để truyền đạt được quan điểm nầy đến với mọi người, phải làm gì và làm như thế nào? –Chúng tôi đã tham mưu một cách tích cực với Đảng ủy, chính quyền địa phương và ý kiến chỉ đạo các đồng chí lãnh đạo ngành về đề án xây dựng với những dự toán kinh phí
và phân công, phân nhiệm rõ ràng để thực hiện Được các đồng chí lãnh đạo
Trang 3đồng tình, chúng tôi tranh thủ triển khai ở diễn đàn các kỳ họp HĐND, HĐGD
xã, hoặc hội nghị tổng kết của các ban ngành ở địa phương, các cuộc hợp PHHS trong từng năm học… Bên cạnh đó, còn tích cực tham mưu với Đảng ủy, UBND
xã chỉ đạo rất sát các Chi bộ Đảng, các ban ngành và thôn trưởng bằng cách đưa các tiêu chí về xây dựng trường chuẩn được phân công để đánh giá thi đua hằng năm, đồng thời chỉ đạo cho đài truyền thanh xã phát thanh những bài viết về công tác nầy Chính vì thế mà nhân dân và đặc biệt là PHHS đã sớm nhận thức được vấn đề xây dựng trường chuẩn một cách thiết thực, một yêu cầu không thể thiếu được để nâng cao chất lượng dạy và học Khi đã nhận thức đầy đủ và đúng hướng, thì việc thực hiện diễn ra tương đối thuận lợi, một số ít đối tượng chưa thật sự đồng tình, một thời gian sau cũng được tập thể cảm hóa
-Đối với CB-CC:
Nhà trường đã triển khai QĐ 27/2001-QĐ-BGD&ĐT ngày 05/7/2001 và các văn bản hướng dẫn kèm theo, để các thành viên trong hội đồng nắm vững các tiêu chí, tổ chức thực hiện công việc được giao của mình một các có hiệu quả Chú ý đúng mức đến các loại hồ sơ lưu trữ trong quá trình thực hiện công tác của bộ phận phụ trách, Hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở và điều chỉnh những sai sót kịp thời Khi CSVC và trang thiết bị được xây dựng và mua sắm, việc giảng dạy của giáo viên có phần thuận lợi, các tiết dạy trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả đã thuyết phục được những giáo viên ngại khó Chính vì thế
mà phong trào thi đua ở các tổ lại trở nên sôi nổi, hào hứng hơn…Ngoài ra, để tạo điều kiện cho CB-CC an tâm làm tốt công tác ở trường, tôi đã phối hợp cùng với Công đoàn tổ chức gặp mặt “Gia đình nhà giáo” nhân ngày truyền thống 20/11, hoặc tổ chức tham quan có mời “Dâu, Rể” Ở những cuộc gặp mặt giao lưu nầy đã tạo nên môi trường thân ái, đồng cảm Mọi người động viên, hỗ trợ nhau thực hiện tốt công tác và còn kêu gọi các mạnh thường quân (là gia đình Nhà giáo trong trường) góp thêm kinh phí cho việc mua sắm trang thiết bị xây dựng trường chuẩn Chính sự đồng tình hưởng ứng của người nhà cũng là động
cơ tốt để thầy cô giáo gắn bó với công việc và phát huy được nhiều sáng kiến trong công tác
2.Nâng cao chất lượng giáo dục:
-Để việc vận động toàn dân nhận thức đúng đắn và mang tính thuyết phục, chủ trương của tôi là chỉ đạo tốt các qui trình để nâng cao chất lượng giáo dục, trước hết là chất lượng hạnh kiểm Chỉ đạo cho các đoàn thể, nhất là Đoàn TNCS
và Đội TNTP HCM tổ chức nhiều hoạt động phong trào lành mạnh, nhiều sân chơi bổ ích (ngoài những qui định của ngành) như phong trào “Đi tìm lời giải đẹp”, thi tìm hiểu “Bên dòng lịch sử”, “Tiếng hát hay”, “Rung chuông vàng”….dưới cờ và nhiều diễn đàn thiết thực nhằm giúp học sinh rèn luyện tốt hạnh kiểm Học sinh nhà trường không có biểu hiện vi phạm đạo đức nghiêm trọng, một số học sinh cá biệt đã được nhà trường phối hợp với địa phương (nhất
Trang 4là công an xã) giáo dục một cách triệt để Chính vì thế mà được Sở Công an tỉnh Quảng Nam tặng bằng khen (năm 2006) và UBND tỉnh Quảng Nam tặng bằng khen năm 2007 (trường duy nhất của huyện Phú Ninh vinh dự nhận được danh hiệu nầy)
-Bên cạnh đó, nhà trường cũng đã tổ chức nhiều chuyên đề giảng dạy theo phương pháp mới nhằm phục vụ cho chương trình thay sách trên qui mô lớn để
rút kinh nghiệm giảng dạy, nhất là việc thể hiện phương tiện và cách dạy theo hướng hiện đại hóa (mời giáo viên toàn Huyện về tham dự) Với sự đầu tư khá
chu đáo, phần lớn các tiết dạy thể nghiệm ở trường được đông đảo các thầy cô giáo và lãnh đạo ngành đánh giá cao
-Song song với việc tổ chức hội thảo về công tác giảng dạy, trường còn tập trung vào việc tổ chức cho CB-CC tham quan học tập các trường chuẩn cùng với đại diện lãnh đạo xã và Ban thường trực Hội CMHS (ngày 8/3/2004, tham quan trường Trần Quí Cáp – Điện Bàn Ngày 16/10/2006 tham quan trường THCS Nguyễn Du – Thành phố Tam Kỳ) Tiếp cận với nhiều cách làm hay của các trường bạn, trên cơ sở đó, lãnh đạo địa phương, Ban đại diện CMHS và CB-CC
đã tiếp thu, vận dụng phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của mình Riêng bản thân tôi, đã đích thân tìm đến những trường có phong trào tốt để học hỏi như: Trường THCS Thái Nguyên (Thành phố Nha Trang), trường THCS Phan Châu Trinh (Huyện Diên Khánh – Khánh Hòa)…Chính vì thế, đã đem lại hiệu quả thiết thực trong công tác tổ chức vận động bằng những việc làm cụ thể góp phần đáng kể trong việc xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia
-Từ những việc làm trên, kết quả học tập của học sinh trong thời gian phấn đấu xây dựng trường chuẩn mang tính thuyết phục hơn cả Để làm được việc nầy, nhà trường đã quản lý chặt chẽ việc giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh theo đúng qui trình chỉ đạo chuyên môn Ngoài ra, trong nhiều năm liền, do yêu cầu chính đáng của PHHS, trường đã xin phép lãnh đạo Phòng GD
và địa phương tổ chức ôn tập văn hóa trong hè, phụ đạo học sinh yếu và bồi
dưỡng học sinh giỏi một các hiệu quả (biện pháp quản lý của chúng tôi là cho
giáo viên photo trước những bài tập để học sinh làm bài ở nhà, giáo viên trong các tiết phụ đạo, bồi dưỡng có nhiệm vụ giải và củng cố thêm một số kiến thức cần thiết để khắc sâu, làm như vậy, vừa phát huy được tinh thần tự học, vừa tiết kiệm thời gian khi đến lớp) Từ đó, hiệu quả tăng lên rõ rệt Ngoài chất lượng đại
trà xếp ở vị trí khá cao so với các trường bạn trong huyện, thì phong trào học sinh giỏi luôn được giữ vững nhiều năm (kể cả thời kỳ chưa tách huyện) Học sinh thi TN THCS, cũng được lãnh đạo ngành đánh giá cao, nhiều năm dẫn đầu cấp Thị xã và Huyện với tỉ lệ đỗ tuyệt đối 100% Học sinh thi vào lớp 10 công lập năm học 2005 – 2006, có số điểm TBM 2 môn Ngữ văn và Toán cao nhất huyện (Số liệu do PGD thống kê và cung cấp) Đặc biệt, số học sinh thi vào trường chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm đạt 12 em trong số 17 em dự thi ở các bộ
Trang 5môn, chiếm tỷ lệ khá cao, không những trong Huyện mà kể cả những trường bạn cánh Nam của tỉnh
-Ngoài phong trào học tập, các hoạt động khác cũng được nhà trường chú
ý đúng mức như: Hội trại, văn nghệ, tiếng hát Hoa phượng đỏ, thi tìm hiểu pháp luật, viết thư Quốc tế UPU, làm báo….hầu hết được đánh giá cao Đặc biệt, thi
vẽ tranh theo đề tài đạt giải nhất cá nhân (năm học 2006-2007), học sinh giỏi khối 9 đạt giải nhì – thi HKPĐ và Chúng em kể chuyện về Bác Hồ đều đạt giải nhất toàn đoàn cấp Huyện (năm học 2007 – 2008)…
Rõ ràng, xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia là để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục trước, trong và sau khi xây dựng đã minh chững điều nầy khá thuyết phục, không những trong cộng đồng mà ngay cả trong đội ngũ Xã hội đã bắt đầu có cái nhìn hết sức thiện cảm và tin tưởng đối với nhà trường…
3.Huy động các nguồn lực:
Từ việc tuyên truyền nhận thức, nâng cao chất lượng dạy và học, nhà trường được lãnh đạo địa phương, nhân dân và nhất là PHHS đồng tình ủng hộ, chính vì thế mà việc huy động các nguồn lực được mọi cơ quan, ban ngành và nhân dân đóng góp nhiệt tình Để làm tốt công tác nầy, nhà trường đã: lập đề án xây dựng với những dự toán chi tiết và phân công, phân nhiệm cụ thể (Xã, Trường, PHHS chịu những phần việc cụ thể nào?).Chi tiết hơn, mỗi cơ quan đơn
vị còn phân công lại cho các ban, ngành, bộ phận dưới quyền của mình Sau đó, tiến hành thực hiện đúng theo dự án và phân công thực hiện có chất lượng, đồng thời, kiểm tra, đánh giá và sơ tổng kết rút kinh nghiệm nhằm điều chỉnh kịp thời Đặc biệt hơn, nhà trường đã đầu tư kinh phí vận động bên ngoài vào những công trình phục vụ thiết thực cho lợi ích của học sinh như: Hệ thống nước sạch xử lý bằng tia cực tím, nhà để xe học sinh, đối ứng phòng máy vi tính, phòng y tế, các phòng thực hành … Thậm chí huy động trong nhân dân cả những xe công nông,
xe ủi đất để san ủi mặt bằng làm sân chơi và khu tập thể dục thể thao liên hoàn Riêng bàn ghế làm việc, chúng tôi chi phần lớn ở tiền xây dựng và học phí được trích lại và vận động trong đội ngũ các thầy cô giáo để cùng cộng đồng trách nhiệm Chính việc làm nầy đã tạo niềm tin trong xã hội và có tác động đến việc
hỗ trợ của lực lượng bên ngoài
III.KẾT QUẢ:
Ngoài những thành quả tham mưu và chỉ đạo thực hiện nêu trên về chất
lượng giáo dục (tôi xin được không nhắc lại) thì việc huy động các nguồn lực
cũng đem lại kết quả đáng kể, trong 5 năm qua, ngoài kinh phí xây dựng mà UBND Thị xã và Huyện đầu tư xây dựng trường ở 2 giai đoạn, UBND xã Tam
An đối ứng để giải phóng mặt bằng và xây dựng giai đoạn 2, công sức của PHHS san sửa sân trường, thì tổng kinh phí huy động được: 608.531.224 đồng
Trang 6Trong đó: UBND huyện : 47.581.200đồng (Hỗ trợ 40% cho phòng
máy vi tính).
UBND xã : 44.638.000đồng Ngành : 138.979.000đồng
HP+XD : 60.243.140đồng Vận động khác : 152.730.000đồng Vận động trong giáo viên : 5.000.000đồng Vận động trong học sinh : 1.200.000đồng Công lao động đóng góp : 1.254 công
Đặc biệt nhất là trong 2 năm trở lại đây, từ khi Phòng GD tham mưu với Huyện ủy, UBND Huyện đưa trường Nguyễn Bỉnh Khiêm và Nghị quyết là một trong những trường phải xây dựng để đạt chuẩn vào năm học 2005 – 2006 Đảng
ủy, UBND xã Tam An tiếp tục đưa vào Nghị quyết của đại phương và nhà trường đưa vào Kế hoạch nhiệm vụ năm học của mình, sự phân công công việc của từng
bộ phận chức năng có phần cụ thể và sự chỉ đạo trở nên quyết liệt hơn, chính vì thế mà sau khi xây dựng xong giai đoạn 2 (tháng 9/2006) mọi nguồn lực được tập trung vào công đoạn cuối cùng, bổ sung các trang thiết bị ở tiêu chuẩn 4, hơn
100 triệu đồng vận động từ PHHS và gần 100 triệu từ các nguồn vận động khác,
để đến cuối năm 2006, có thể nói là cơ bản hoàn thành Phòng GD đã tổ chức kiểm tra thẩm định vào tháng 10 năm 2006, UBND huyện Phú Ninh thẩm định vào tháng 12 năm 2006 đã kết luận đạt ở các tiêu chí và lập hồ sơ đề nghị Sở GD Quảng Nam kiểm tra và đã công nhận vào tháng 3 năm 2007
Như vậy, sau hơn 5 năm tham mưu và tổ chức chỉ đạo thực hiện, nhà trường đã hoàn chỉnh các tiêu chí theo những bước đi hợp lý Kế hoạch phù hợp, kiểm tra sâu sát, điều chỉnh kịp thời những vướng mắc nảy sinh Chính vì thế mà chất lượng giáo dục mang tính bền vững
IV.KẾT LUẬN:
-Để đạt được kết quả như trên, trước hết Hiệu trưởng phải thật sự tâm huyết với công việc Nghiên cứu, tham khảo, học tập kỹ các tiêu chí, qui trình thực hiện ở các trường đi trước và vận dụng vào tình hình thực tế ở đơn vị Là người tham mưu với các ban ngành ở địa phương, Hội CMHS chuẩn xác, mang tính khả thi Là người am hiểu để chỉ đạo các bộ phận một cách kiên quyết và tự tin để các bộ phận trong nhà trường tin tưởng thực hiện
-Tham mưu tốt với các cấp, để tùy theo chức năng lãnh đạo, quí cấp phân công các ban ngành, đoàn thể thực hiện một phần công việc hoặc hỗ trợ kinh phí
để hoàn thành các yêu cầu đề ra
-Việc vận động trong xã hội phải mang tính dân chủ, công khai, thanh quyết toán rõ ràng, minh bạch tạo niềm tin trong quần chúng Tất cả việc xây
Trang 7dựng mang tính thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả nhằm phục vụ cho sinh hoạt và học tập của học sinh
-Chất lượng giáo dục được nâng cao và có tính bền vững vẫn là yếu tố quyết định tạo sự đồng thuận trong việc huy động các nguồn đóng góp…
-Đặc biệt nhất là tinh thần đoàn kết nội bộ ở các ban ngành với cơ chế
“Đảng lãnh đạo – Chính quyền thực hiện – Công đoàn vận động, các đoàn thể khác tích cực tham gia và đi đầu trong các nhiệm vụ được giao”.
V.ĐỀ NGHỊ:
-Với những trường đóng trên địa bàn nông thôn, ngoài việc vận động trong PHHS, trong nhân dân và các tổ chức xã hội khác, thì việc tham mưu với chính quyền địa phương giao chỉ tiêu cho các đoàn thể để hoàn thành từng phần việc là hết sức hiệu quả
-Để thuyết phục được các nguồn huy động, phải đặc biệt lưu tâm đến chất lượng học tập của học sinh và công khai các nguồn tài chính rõ ràng, minh bạch – không để bất cứ hoài nghi nào về các khoản đóng góp Hơn nữa, đối với các thầy cô giáo cũng có một phần hỗ trợ kinh phí để thể hiện trách nhiệm đối với cộng đồng và tạo sự đồng thuận trong nhân dân
Trên đây là một số biện pháp mà bản thân tôi đã thực hiện, chắc không tránh khỏi những hạn chế, mong được trao đổi kinh nghiệm và nhận được sự góp ý chân tình của đồng nghiệp.
Trang 8PHẦN PHỤ LỤC
(Những hảnh ảnh minh họa cho sự thành công của công tác tham mưu –
khi được các cấp đồng thuận)
=================
Trang 9TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.QĐ số 27/2001/QĐ-BGD&ĐT (ngày 5/7/2001) 2.Hướng dẫn số 5416/THPT (ngày 25/6/2002)
3.Hướng dẫn số 3481/GDTrH (ngày 6/5/2005)
4.Một số bài viết từ Báo GD-TĐ và trên mạng Internet
Trang 10MỤC LỤC
1.Đặt vấn đề nghiên cứu
và cơ sở lý luận, thực tiễn Trang 1 2 2.Nội dung tiến hành Trang 2 5
7.Tài liệu tham khảo Trang 9