Đối với Trường Tiểu học công tác kiểm tra nội bộ có nhiều nội dung kiểm tra nhưng quan trọng nhất là kiểm tra hoạt động dạy và học vì đây là nhiệm vụ chính trị của nhà trường. Do đó, kiểm tra hoạt động dạy học là nhằm động viên, giúp đỡ giáo viên, học sinh nâng cao chất lượng dạy và học, khuyến khích sự cố gắng của giáo viên, tăng cường kỷ cương nề nếp dạy học, đồng thời là cơ sở để sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ một cách hợp lý
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC KIỂM TRA HOẠT
ĐỘNG DẠY VÀ HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hiệu trưởng Trường Tiểu học là người đứng đầu trong cơ quan đơn vị,
là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, có trách nhiệm quản lý trực tiếp về chuyên môn, hành chính, tài chính, tài sản và thay mặt cho nhà trường trong quan hệ với cộng đồng và bên ngoài Để thực hiện tốt các nhiệm vụ đó, đòi hỏi người Hiệu trưởng phải thực hiện tốt các chức năng quản lý của mình, trong đó chức năng kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của công tác quản lý Qua công tác kiểm tra sẽ giúp cho Hiệu trưởng thu nhận thông tin, đánh giá được tình hình, kết quả hoạt động, so sánh
kế hoạch đề ra Qua đó, phát hiện những ưu điểm để động viên, kích thích và những tồn tại, lệch lạc để kịp thời uốn nắn, điều chỉnh kế hoạch và ra quyết định mới cho phù hợp
Đối với Trường Tiểu học công tác kiểm tra nội bộ có nhiều nội dung kiểm tra nhưng quan trọng nhất là kiểm tra hoạt động dạy và học vì đây là nhiệm vụ chính trị của nhà trường Do đó, kiểm tra hoạt động dạy học là nhằm động viên, giúp đỡ giáo viên, học sinh nâng cao chất lượng dạy và học, khuyến khích sự cố gắng của giáo viên, tăng cường kỷ cương nề nếp dạy học, đồng thời là cơ sở để sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ một cách hợp lý Thực tế, trong những năm qua công tác kiểm tra nội bộ tại Trường Tiểu học Nguyễn Trãi có đáp ứng được một phần các yêu cầu nêu trên nhưng vẫn còn một số tồn tại, hạn chế sau:
- Việc xây dựng kế hoạch kiểm tra chưa thật cụ thể và chưa phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường nên khó thực hiện theo đúng kế hoạch đề ra
- Đội ngũ làm công tác kiểm tra chưa nhận thức đúng mức, còn nể nang, ngại va chạm, dè dặt trong nhận xét, đánh giá và đề xuất hướng dẫn giải quyết đối với người được kiểm tra
- Nội dung, biện pháp, tiêu chuẩn kiểm tra, đánh giá chưa cụ thể và phù hợp nên việc kiểm tra, đánh giá chưa có tác dụng thiết thực, hiệu quả thấp Với những tồn tại nêu trên nên chưa kích thích được sự cố gắng của đội ngũ giáo viên, kỷ cương, nề nếp của hoạt động dạy học có phần buông lỏng, việc đánh giá năng lực đội ngũ thiếu chuẩn xác và công bằng, ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học
Tăng cường công tác kiểm tra nội bộ trường học có nhiều nội dung nhưng do thực tế về công tác kiểm tra nội bộ nhà trường trong những năm qua như đã nêu trên nên trong hai năm qua tôi chọn đề tài “Một số kinh nghiệm trong công tác kiểm tra hoạt động dạy và học ở trường Tiểu học Nguyễn Trãi”
II/ CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Trang 2Kiểm tra hoạt động dạy học là một dạng nghiệp vụ quản lý của Hiệu trưởng, là tạo lập mối quan hệ thông tin ngược trong quản lý, nó phản ánh sự tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ, những khó khăn, vướng mắc, tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ giáo viên Đây là nguồn thông tin cực kỳ quan trọng để người Hiệu trưởng điều chỉnh, điều khiển và hoạt động quản lý có hiệu quả hơn, đồng thời người giáo viên tự điều chỉnh hoạt động của mình ngày một tốt hơn, chất lượng dạy học được nâng lên Kỷ cương nề nếp dạy học được giữ vững và nhận xét đánh giá năng lực sư phạm của giáo viên được chính xác, việc bố trí, xử dụng, bồi dưỡng, đào tạo được phù hợp với năng lực của cán bộ, giáo viên
III/ CƠ SỞ THỰC TIẾN:
Trường Tiểu học Nguyễn Trãi có 3 cơ sở trường, năm học 2007 - 2008
có 21 lớp/536 học sinh như sau:
Khối lớp 1 : 4 lớp/108 Khối lớp 2: 4 lớp/ 104 Khối lớp 3 : 4 lớp/101 Khối lớp 4 : 4 lớp/109 Khối lớp 5 : 5 lớp/114 Tổng số CB.GV.CNV : 32, trong đó: CBQL:02 ; TPT: 01; GV : 25 ; NV: 04
Số Giáo viên đạt chuẩn : 14 , trên chuẩn : 11; GV Thể dục : 02 ; GV Mĩ thuật : 01 ; GV : Âm nhạc : 01
Do địa bàn rộng, nhiều cơ sở trường nên có rất nhiều khó khăn trong công tác quản lý Bên cạnh đó, trong các năm qua công tác kiểm tra chưa đạt được kết quả tốt, kế hoạch đề ra không khả thi có nội dung đưa ra nhưng vì một lý do nào đó nên không thực hiện được, bố trí thời gian kiểm tra chưa hợp lý, phân công thực hiện chưa cụ thể, kế hoạch kiểm tra điều chỉnh chưa kịp thời nên tạo cho đội ngũ tính xem thường trong công tác kiểm tra nội bộ của nhà trường Chưa có nhiều biện pháp và hình thức kiểm tra Đội ngũ làm công tác kiểm tra chưa được bồi dưỡng về nghiệp vụ và nhận thức Do đó, tính hiệu quả của công tác kiểm tra chưa cao, việc kiểm soát, phát hiện, ngăn ngừa cũng như động viên, uốn nắn, điều chỉnh chưa kịp thời, hiệu quả quản lý chưa cao
Để khắc phục thực trạng nêu trên, trong hai năm học 2006 - 2007 ; 2007
- 2008 tôi đã thực hiện một số giải pháp cải tiến công tác kiểm tra hoạt động dạy và học sau:
IV/ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Trang 31 Xây dựng kế hoạch kiểm tra:
Đầu năm học, căn cứ căn cứ vào kế hoạch thanh tra của Phòng GD&ĐT
và phương hướng nhiệm vụ năm học, tình hình thực tế của nhà trường và đội ngũ CB.GV.CNV, chúng tôi đầu tư xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ nhà trường cho cả năm học (có phần phụ lục kèm theo)
Trên cơ sở kế hoạch kiểm tra nội bộ cả năm học, chúng tôi cụ thể hoá trong kế hoạch chỉ đạo chung của nhà trường hằng tháng và được cụ thể hơn trong công tác kiểm tra hàng tuần Trong kế hoạch kiểm tra hàng tuần thể hiện
rõ nội dung, thời gian, đối tượng được kiểm tra và người kiểm tra Kế hoạch này được công khai tại văn phòng các cơ sở trường vào ngày thứ sáu của tuần trước đó Ví dụ: Thứ 6 tuần 1 công khai kế hoạch cho tuần 2 (xem phụ lục) Khi đã xây dựng kế hoạch chúng tôi cố gắng kiên trì chỉ đạo thực hiện theo đúng kế hoạch đề ra, nếu có lý do gì đó cũng phải bảo đảm tính ổn định tương đối của kế hoạch và phải thông báo sớm cho giáo viên được biết đồng thời chúng tôi tổ chức kiểm tra bù vào một thời điểm thích hợp Nếu đã lên kế hoạch kiểm tra mà không thực hiện sẽ dẫn đến việc coi thường công tác kiểm tra và lơ là trong thực hiện nhiệm vụ
Để công tác kiểm tra đạt hiệu quả và đi vào nề nếp, hàng tuần các thành viên trong tổ kiểm tra phải báo cáo kết quả kiểm tra cho hiệu trưởng Hàng tháng, chúng tôi đều có tổng kết đánh giá và công khai kế hoạch công tác kiểm tra tháng đến trước HĐSP, qua việc làm này còn để đánh giá việc thực hiện của các thành viên tổ kiểm tra
2 Củng cố tổ kiểm tra nội bộ:
- Đầu năm học, chúng tôi tổ chức cuộc họp liên tịch giữa Hiệu trưởng,
Bí thư chi bộ, và Chủ tịch Công đoàn xem xét lại năng lực của CB.GV.NV để thành lập Tổ kiểm tra nội bộ nhà trường, sau đó chúng tôi tổ chức cuộc họp nhóm trọng tâm nhà trường để lấy ý kiển và Hiệu trưởng ra quyết định thành lập Tổ kiểm tra (xem phụ lục )
- Tổ chức họp Tổ kiểm tra đầu năm học để triển khai kế hoạch kiểm tra, xác định mục đích của công tác kiểm tra, nguyên tắc công tác kiểm tra, qui trình khi tiến hành kiểm tra, nguyên tắc công tác kiểm tra và yêu cầu từng nội dung kiểm tra để tổ kiểm tra nắm bắt và có nhận thức tốt hơn để thực hiện
có hiệu quả công tác kiểm tra
3 Nội dung, phương pháp kiểm tra hoạt động dạy học:
Trên cơ sở các nội dung qui định kiểm tra như kiểm tra toàn diện giáo viên, kiểm tra chuyên đề, kiểm tra giờ dạy trên lớp, kiểm tra đánh giá kết quả học tập và nhận thức của học sinh, kiểm tra hoạt động của Tổ chuyên môn, kiểm tra nề nếp học tập của học sinh, chúng tôi đề ra một số biện pháp kiểm tra nội bộ sau:
- Hình thức kiểm tra giờ dạy trên lớp : Kiểm tra có báo trước và không báo trước (đột xuất): Kiểm tra có báo trước, giáo viên, học sinh có sự chuẩn
bị chu đáo, đầy đủ theo từng nội dung kiểm tra, thường kiểm tra có báo trước
Trang 4bao giờ cũng có kết quả cao Nhưng để đánh giá một cách khách quan và có
sự đối chiếu với kiểm tra có báo trước, chúng tôi còn tổ chức kiểm tra đột xuất (chỉ báo trước vào đầu buổi học hay chỉ báo trước khi kiểm tra từ 5 đến
10 phút)
- Trong cùng một buổi dạy chúng tôi tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của các giáo viên cùng dạy ở một khối lớp (nếu có điều kiện thì cùng một bộ môn - trái buổi, trái tiết) Như vậy, việc so sánh đánh giá giờ dạy trên lớp của các giáo viên có thuận lợi hơn
Thành viên tổ kiểm tra thường hay e ngại, sợ va chạm nên khi kiểm tra thường hay xuê xoa, ít nêu khuyết điểm và ít đề ra hướng giải quyết các tồn tại (kiến nghị) với người được kiểm tra Để khắc phục tình trạng này khi phân công kiểm tra chúng tôi không phân công trùng lặp và ngoài việc kiểm tra của các thành viên trong tổ kiểm tra, tôi còn chỉ đạo kiểm tra chéo giữa các thành viên trong tổ hoặc giữa tổ chuyên môn này với tổ chuyên môn khác Kiểm tra lần sau phải chú ý đến các nội dung đã được kiến nghị ở lần trước Làm như vậy để so sánh đối chiếu việc làm của các thành viên trong Tổ kiểm tra
4 Thiết lập, xử lý và lưu giữ hồ sơ:
Căn cứ các qui định về nội dung kiểm tra, chúng tôi thiết lập các bản biên bản kiểm tra như biên bản kiểm tra toàn diện ; các biên bản kiểm tra chuyên đề và các biểu mẫu thống kê theo dõi quá trình thực hiện, kết quả kiểm tra, các biểu mẫu, biên bản phải được cung cấp trước cho các thành viên trong tổ kiểm tra để nghiên cứu thực hiện Sau mỗi lần kiểm tra phải ghi chép, nhận xét và ký chú đầy đủ của người kiểm tra và người được kiểm tra để nộp lại cho Hiệu trưởng Trên cơ sở đó, Hiệu trưởng nghiên cứu xử lý thông tin theo từng yêu cầu của nội dung kiểm tra, nắm bắt mức độ thực hiện nhiệm vụ của các thành viên trong nhà trường, từ đó điều chỉnh, đề ra kế hoạch một cách phù hợp
Để có cơ sở đánh giá sự cố gắng, tiến bộ của giáo viên đồng thời làm cơ
sở để đánh giá cán bộ công chức, xét thi đua, phân công nhiệm vụ đồng thời
có kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, hồ sơ kiểm tra của mỗi CB.GV.NV trong nhà trường chúng tôi thiết lập và bỏ vào một phong bì lưu giữ nhiều năm để tiện việc theo dõi đánh giá
V/ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Trong thời gian áp dụng hai năm, từ năm học 2006 2007 và 2007
-2008, chúng tôi đã rút ra được những kết quả cụ thể sau:
- Hoạt động của tổ kiểm tra nội bộ nhà trường đi vào nề nếp, đảm bảo được kế hoạch đề ra Các thành viên trong tổ kiểm tra nắm vững phương pháp, qui trình công tác kiểm tra và đánh giá đúng thực chất hoạt động sư phạm nhà giáo, mạnh dạn đề xuất ý kiến với người được kiểm tra
- Qua kiểm tra đã góp phần tích cực nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, giữ vững kỷ cương nề nếp dạy và học, 100% giáo viên thực hiện tốt các qui
Trang 5định về chuyên môn, thực hiện đầy đủ các loại hồ sơ sổ sách, chuẩn bị bài chu đáo trước khi lên lớp, thực hiện đúng chương trình, tăng cường sử dụng ĐDDH Đánh giá xếp loại học sinh đúng qui định, không có trường hợp giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo Hoàn thành tốt các công tác khác được giao
- Chất lượng dạy học của giáo viên có chuyển biến tích cực, không có tiết dạy xếp loại yếu, số tiết dạy xếp loại Khá, Tốt được tăng lên Hoạt động của tổ chuyên môn có nề nếp, hiệu quả Kết quả thi đua:
Năm học 2006 - 2007 có 04 giáo viên đạt CSTĐCS Năm học 2007 - 2008 có 01 giáo viên đạt CSTĐ cấp Tỉnh và 6 giáo viên đạt CSTĐCS
- Chất lượng học tập của học sinh được đánh giá đúng thực chất, tỷ lệ học sinh yếu ở các môn học qua từng năm, từng học kỳ giảm rõ rệt, không có tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp
CHẤT LƯỢNG HỌC SINH Năm học 2007 - 2008 Môn
Đánh giá Xếp loại (%)
VI/ KẾT LUẬN:
Trong quá trình tổ chức thực hiện một số giải pháp, biện pháp trong công tác kiểm tra hoạt động dạy và học trong nhà trường, chúng tôi nhận thấy rằng công tác kiểm tra trong nhà trường đóng một vai trò hết sức quan trọng,
có tác dụng trực tiếp đến chất lượng dạy và học góp phần quyết định mọi thành công trong nhà trường
Trong quá trình tổ chức thực hiện công tác kiểm tra nội bộ, người Hiệu trưởng phải biết tổ chức tốt công tác kiểm tra, phải xây dựng kế hoạch kiểm tra sát đúng với tình hình thực tế của nhà trường Nội dung kiểm tra phải thiết thực phù hợp với yêu cầu của mỗi cá nhân và nhiệm vụ của nhà trường Xây dựng lực lượng kiểm tra phải có năng lực chuyên môn nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức lối sống tốt, trung thực, có uy tín và được bồi dưỡng về công tác kiểm tra, nắm vững qui trình công tác kiểm tra
Làm tốt công tác đánh giá rút kinh nghiệm và xử lý thông tin sau mỗi lần kiểm tra thì mới nâng cao được hiệu quả tác dụng của công tác kiểm tra
VII/ PHỤ LỤC:
Trang 6PHÒNG GD&ĐT H PHÚ NINH CỘNG HÒA XÊ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG TH NGUYỄN TRÊI Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
-
Số /TB Tam An, ngăy thâng năm 2008
THÔNG BÂO
KẾ HOẠCH KIỂM TRA NỘI BỘ
Tuần Học kỳ ; Năm học:
Kính gởi: Toăn thể CB GV NV trong nhă trường
Thứ
Ngăy,
thâng,
năm
Nội dung kiểm tra
Đối tượng được kiểm tra
Người
2
3
4
5
6
Bị chú:
HIỆU TRƯỞNG
PHÒNG GD& ĐT H PHÚ NINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trang 7TRƯỜNG TH NGUYỄN TRÃI Độc lập - Tự do
- Hạnh phúc
Số: / QĐ Tam An, ngày
tháng năm 2007
QUYẾT ĐỊNH
(Về việc thành lập tổ kiểm tra năm học 2007- 2008)
HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TH NGUYỄN TRÃI
Căn cứ Điều lệ trường tiểu học ban hành theo Quyết định số: 22/ 2000/ QĐ- BGDĐT ngày 07/11/2000 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT
Căn cứ quyết định số 478/QĐ - BGD & ĐT ngày 11/03/1993 của BỘ trưởng Bộ GD & ĐT về việc ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo dục
Căn cứ Thông tư 07/2004/TT-BGD&ĐT ngày 30/ 3/
2004 của Bộ GD&ĐT về việc hướng dẫn thanh tra toàn diện trường phổ thông và thanh tra hoạt động sư phạm của GV phổ thông
Căn cứ nhiệm vụ năm học 2007- 2008 của Phòng GD&ĐT huyện Phú Ninh và trường TH Nguyễn Trãi
Căn cứ tình hình thực tế của nhà trường
Xét khả năng cán bộ
QUYẾT ĐỊNH
Điều 1: Nay thành lập tổ kiểm tra nội bộ nhà trường
gồm các ông bà có tên sau:
1 Ông Ung Nho Thận - Hiệu trưởng
- Tổ trưởng
2 Ông Huỳnh Hường - P Hiệu trưởng+ CTCĐ
- Tổ phó
3 Bà Lương Thị Cúc - TP tổ1+2
- Thành viên
4 Bà Võ Thị Trinh - TT tổ 1+2
- Thành viên
5 Bà Bùi Thị Lài - TP tổ 3+4
- Thành viên
6 Bà Hồ Thị Thể - TT tổ 3+4
- Thành viên
Trang 87 Ông Trần Tĩnh - TT tổ 5
- Thành viên
8 Bà Nguyễn Thị Thu Thảo GVTPT -Thành viên
9 Mời ông Nguyễn Nho TBTT -Làm thành viên
Điều 2: Tổ kiểm tra nhà trường có nhiệm vụ lên
kế hoạch kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ năm học của các thành viên trong nhà trường theo đúng chức trách nhiệm vụ được phân công, nhằm đánh giá đúng tình hình, điều chỉnh kế hoạch và hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học
Điều 3: Hội đồng sư phạm nhà trường, các ông
bà có tên ở điều 1 căn cứ quyết định thi hành
Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký
Nơi nhận: HIỆU TRƯỞNG
- Phòng GD huyện Phú Ninh- Để báo cáo
- Như điều 1.
- Lưu VP.
Trang 9
VIII/ TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Tài liệu Bồi dưỡng CBQLGD - Trường Đại học sư phạm Đà Nẵng
2 Chức năng, nhiệm vụ quản lý của Hiệu trưởng Trường Tiểu học - Sở GD&ĐT - Phòng Giáo dục Tiểu học - Mầm non
Trang 10M ỤC LỤC