Tiểu học là bậc học “nền móng” của sự nghệp giáo dục, “nền móng” có vững chắc thì “ngôi nhà GD” mới phát triển toàn diện, bền vững đáp ứng nguồn nhân lực theo yêu cầu phát triển của xã hội. Do đó hoạt động dạy học ở nhà trường tiểu học có vai trò hết sức quan trọng là xây dựng “nền móng” của sự nghệp giáo dục vững chãi. Thực tế cho thấy hoạt động dạy học luôn giữ vị trí trung tâm, chiếm hầu hết thời gian, khối lượng công việc của nhà trường trong một năm học; nó chi phối các hoạt động giáo dục khác; đồng thời quyết định kết quả đào tạo của nhà trường.
Trang 11.TÊN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC THÁI PHIÊN
2.ĐẶT VẤN ĐỀ:
Tiểu học là bậc học “nền móng” của sự nghệp giáo dục, “nền móng” có vững chắc thì “ngôi nhà GD” mới phát triển toàn diện, bền vững đáp ứng nguồn nhân lực theo yêu cầu phát triển của xã hội Do đó hoạt động dạy học ở nhà trường tiểu học có vai trò hết sức quan trọng là xây dựng “nền móng” của sự nghệp giáo dục vững chãi Thực tế cho thấy hoạt động dạy học luôn giữ vị trí trung tâm, chiếm hầu hết thời gian, khối lượng công việc của nhà trường trong một năm học; nó chi phối các hoạt động giáo dục khác; đồng thời quyết định kết quả đào tạo của nhà trường
Cụ thể hơn, nhiệm vụ quan trọng của hoạt động dạy học là ở chỗ: Điều khiển, tổ chức học sinh nắm vững hệ thống tri thức khoa học phổ thông cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn cuộc sống và rèn luyện cho các em hệ thống những kỹ năng kỹ xảo tương ứng Đồng thời hoạt động dạy học còn có nhiệm vụ tổ chức, điều khiển học sinh hình thành phát triển năng lực hoạt động trí tuệ, nhất là năng lực tư duy độc lập sáng tạo và tổ chức, điều khiển học sinh hình thành cơ sở thế giới quan khoa học, những phẩm chất đạo đức nói riêng và phát triển nhân cách nói chung
Xuất phát từ vị trí, nhiệm vụ và yêu cầu của hoạt động dạy học cụ thể như trên, nên bản thân tôi đã dành nhiều thời gian, công sức và đã có những giải pháp khoa học, sáng tạo nhằm ngày càng nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường đáp ứng yêu cầu
ngày càng cao của xã hội Chính vì vậy, tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp nhằm
nâng cao hoạt động dạy học ở trường tiểu học Thái Phiên.”
3 CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Để xây dựng đề tài nâng cao hoạt động dạy học ở trường tiểu học đạt hiệu quả cao, sát với tình hình thực tiễn của nhà trường, phù hợp với những yêu cầu thiết thực,
bổ ích cho học sinh tiểu học
Nhằm góp phần thực hiện mục đích chung của quá trình giáo dục được dẫn chứng trong Điều 2 (Luật Giáo Dục) về mục tiêu giáo dục: Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, ó tri thức, có sức khỏe, thẩm
mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân chủ và Chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Hay như Điều 4: giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại và có hệ thống; coi trọng giáo dục tư tưởng và ý thức công dân; bảo tồn và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hoá dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; phù hợp với sự phát triển về tâm sinh lý lứa tuổi của người học; Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên;
Trang 2nội dung, phương pháp giáo dục phải được thể hiện thành chương trình giáo dục; chương trình giáo dục phải được cụ thể hoá thành sách giáo khoa, giáo trình Chương trình giáo dục, sách giáo khoa, giáo trình phải phù hợp với mục tiêu giáo dục của từng bậc học, cấp học và từng trình độ đào tạo, bảo đảm tính ổn định và tính thống nhất
4 CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Quá trình dạy và học nhằm giúp học sinh nắm vững được những tri thức cơ bản
và phát huy được khả năng sáng tạo của mình để áp dụng những kết quả học được vào cuộc sống hay nói cách khác, để sự đào tạo có hiệu quả chất lượng thì đòi hỏi đội ngũ giáo viên không những phải có trình độ đáp ứng được yêu cầu của nhiệm vụ mà còn phải có phương thức truyền đạt kiến thức, biết sáng tạo và có một cái tâm thương yêu học sinh và hết lòng say mê nghề nghiệp, luôn học hỏi vươn lên, luôn tìm ra những phương pháp tối ưu để giáo dục học sinh có kết quả tốt Hơn nữa là học sinh ở vùng nông thôn đời sống kinh tế của phụ huynh còn nhiều khó khăn, ngoài việc học các em còn phải phụ giúp cha, mẹ những công việc nhà, thời gian dành cho việc học bị chi phối Cho nên để có kết quả đào tạo như mong muốn là điều không phải dễ!
Thực tế, tại trường chúng tôi những năm đầu mới thành lập, đội ngũ giáo viên vẫn còn một số chưa được đào tạo bài bản (có 4 giáo viên đào tạo cấp tốc) Một số giáo viên còn lúng túng trong quá trình lên lớp, chưa đáp ứng được trình độ đòi hỏi của nhiệm vụ được giao, giáo trình chưa chuyên sâu, còn hạn chế trong quá trình truyền thụ kiến thức cũng như giao tiếp, thầy, cô chưa thật sự gần gũi, ân cần với học sinh, để các em thật sự tin cậy Học sinh thì chưa hứng thú say mê trong học tập, chưa mạnh dạn tự tin, đời sống còn khó khăn, phải phụ giúp gia đình Tất cả những
sự việc đó đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả dạy và học của nhà trường Điều
đó đã khiến tôi suy nghĩ và quyết tâm xây dựng đề tài nêu trên!
5 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Hoạt động dạy học ngày càng được đầu tư để đạt được hiệu quả cao, trong thực tiễn công tác, bản thân tôi đã tập trung nghiên cứu và vận dụng những giải pháp trọng tâm như sau:
5.1.Nhận thức đúng vị trí quan trọng và tính đặc thù của hoạt động dạy học:
Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất là hoạt động trung tâm của nhà trường Mọi hoạt động đa dạng và phức tạp khác của nhà trường đều hướng vào tiêu điểm này Như vậy quá trình dạy học trong nhà trường là rất quan trọng
Quá trình dạy học là một hệ toàn vẹn gồm hoạt động dạy và hoạt động học luôn luôn tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra nhau Sự tương tác giữa dạy và học mang tính chất cộng tác, trong đó dạy giữ vai trò chủ đạo
Quá trình dạy học là quá trình đảm bảo cùng một lúc ba sự thống nhất :
+ Thống nhất của dạy và học
+ Thống nhất của truyền đạt với chỉ đạo trong dạy
+ Thống nhất của lĩnh hội và tự chỉ đạo trong học
Trang 3Phân tích mối quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học chúng ta có thể đi đến kết luận: Hoạt động học, trong đó có hoạt động nhận thức của học sinh có vai trò quyết định kết quả dạy học Để hoạt động học có kết quả thì trước tiên chúng ta phải coi trọng vai trò người giáo viên, giáo viên phải xuất phát từ lôgíc của khái niệm khoa học, xây dựng công nghệ dạy học, tổ chức tối ưu hoạt động cộng tác của dạy và học, thực hiện tốt các chức năng của dạy cũng như của học, đồng thời bảo đảm liên hệ thường xuyên, bền vững Vì vậy muốn nâng cao chất lượng của hoạt động dạy học thì chúng ta phải đặc biệt chú ý hoàn thiện hoạt động dạy của giáo viên; chuẩn bị cho họ
có khả năng hình thành và phát triển ở học sinh các phương pháp, cách thức phát hiện lại các thông tin học tập Đây là khâu cơ bản để tiếp tục hoàn thiện tổ chức hoạt động học của học sinh
5.2.Hoạt động dạy học phải xuất phát từ đặc điểm lao động sư phạm của người giáo viên và đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh:
- Về đặc điểm lao động sư phạm của người giáo viên:
Đối tượng của lao động là trẻ em Nếu không tính đến những nét đặc trưng về lứa tuổi học sinh tiểu học thì không thể nào tổ chức một cách có hiệu quả sự hoạt động
đa dạng của nhà trường Giáo viên phải là người có trình độ về khoa học giáo dục
Về công cụ lao động của giáo viên: Để tác động đến học sinh, đối tượng lao động đặc biệt, giáo viên cần có những công cụ lao động đặc biệt Công cụ này vừa là những tri thức mà giáo viên truyền đạt cho học sinh, vừa là những dạng hoạt động mà giáo viên thu hút học sinh tham gia một cách tích cực Những tri thức và những dạng hoạt động này được giáo viên sử dụng để tác động đến học sinh một cách có mục đích,
có hệ thống, có tổ chức, có phương pháp Đồng thời chính bản thân nhân cách giáo viên cũng ảnh hưởng sâu sắc đến học sinh Chỉ có thật tâm vì trò và thành thạo về phương pháp thì lao động sư phạm của người giáo viên mới có hiệu quả
Đối với học sinh tiểu học người giáo viên vẫn là “thần tượng”, là trí tuệ, là lý tưởng Điều thầy nói là chân lý, việc thầy làm là chuẩn mực Vì vậy trong nền văn hóa nhà trường, giáo viên không thể đến với học sinh một cách tùy tiện mà phải tuân theo chuẩn mực nhà trường Tri thức giáo viên đưa đến cho học sinh phải là tri thức khoa học Chuẩn mực cuộc sống giáo viên đưa đến cho học sinh phải là chuẩn mực nhà trường Khi chưa đi học trẻ có thể nói ngọng, nói kiểu địa phương, nhưng đã đến trường học sinh phải nói đúng, phát âm chuẩn xác, nói có văn hóa theo cách nói của nhà trường Điều này là điểm phân biệt giữa vị trí người giáo viên tiểu học với vị trí người giáo viên dạy các cấp học trên
Là người làm công tác chuyên môn ở nhà trường tiểu học cần thấy rõ đặc điểm
và trách nhiệm lớn lao Thông qua đó giúp người giáo viên ngày càng nâng cao tay nghề, giúp họ hoàn thành ngày càng tốt hơn nhiệm vụ của dạy học trong sự nghiệp giáo dục trẻ
- Về đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học:
Trang 4Lứa tuổi học sinh tiểu học (6 – 10 tuổi) có sự phát triển cơ thể cũng như phát triển nhân cách tương đối êm đềm, thuận chiều, một thời kỳ phát triển nhanh, mạnh nhưng tương đối hài hòa
Trong giai đoạn này đứa trẻ có những nhu cầu phức tạp, trái ngược nhau cần lưu ý:
+ Nhu cầu hiểu biết học tập phát triển rất mạnh mẽ Tuy thời gian chơi có khi nhiều hơn thời gian học tập nhưng các em vẫn coi học là quan trọng, lo lắng việc học, thích được học tập, hiểu biết Nhu cầu này biểu hiện ở chỗ thích tò mò, làm thử, luôn luôn hỏi: :cái gì? như thế nào? ” Các em tin yêu thầy, cô giáo tuyệt đối cũng là vì giáo viên là người đáp ứng nhu cầu hiểu biết của các em
+ Nhu cầu được đánh giá tốt biểu hiện ở chỗ các em rất thích được khen, được chấm bài, được giáo viên giao viêc các em hay “thưa cô” cũng chính vì mong được
cô biết đến, cô khen
+ Nhu cầu có bạn, gắn bó với nhóm bạn, với tập thể ngày càng phát triển Tình cảm, hành vi, ý kiến nhóm ngày càng có tác dụng mạnh đối với mỗi em
Như vậy, trong quá trình quản lý hoạt động học của học sinh, chúng ta phải làm phát triển ở các em hứng thú nhận thức và thái độ tự giác tích cực trong học tập
5.3 Xây dựng kế hoạch chuyên môn:
- Kế hoạch chuyên môn của nhà trường: Kế hoạch chuyên môn là một bộ phận của kế hoạch năm học bao gồm các mục tiêu có liên quan chặt chẽ với nhau, thống nhất với nhau bởi mục tiêu chung và hệ thống các biện pháp được xây dựng trước một giai đoạn nhất định nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đã được xác định Kế hoạch chuyên môn là chương trình hành động của tập thể giáo viên được xây dựng trên cơ sở những nhiệm vụ chung của nhà trường
Quy trình xây dựng kế hoạch chuyên môn gồm 5 bước:
Bước 1: Điều tra cơ bản, xác định tình hình chung đầu năm.
- Các nội dung cân điều tra và thống kê là:
Tình hình đội ngũ; tình hình học sinh; thống kê chất lượng dạy học của năm học trước; thống kê các điều kiện phục vụ dạy học đã có
Tìm hiểu điều kiện hỗ trợ của địa phương, các tổ chức xã hội và hội cha mẹ học sinh, để thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học
Bước 2: Phân tích tình hình và vạch ra phương hướng phấn đấu cho năm học:
Sau khi thu thập thông tin, bản thân tôi cùng với các lực lượng cốt cán trong nhà trường phân tích mặt mạnh mặt yếu của đội ngũ giáo viên và các lực luợng giáo dục khác ngoài nhà trường, của học sinh, của cơ sở vật chất kỹ thuật trong nhà trường, từ
đó đề ra mục tiêu của hoạt động dạy học và các biện pháp cần thực hiện trong năm học
Trang 5Bước 3: Viết dự thảo kế hoạch.
Nội dung cơ bản của kế hoạch chuyên môn gồm có:
+ Tóm tắt tình hình đầu năm về những điều kiện thuận lợi, khó khăn có ảnh hưởng đến hoạt động dạy học
+ Quy mô phát triển trường lớp
+ Những yêu cầu và những nội dung cơ bản của hoạt động dạy học
+ Các biện pháp quản lý để đạt các nội dung công tác
Bước 4: Thảo luận dự thảo kế hoạch.
Bước 5: Hoàn chỉnh kế hoạch và Hiệu Trưởng duyệt kế hoạch.
* Ngoài ra còn có các loại kế hoạch khác:
- Kế hoach dạy học của các tổ chuyên môn
- Kế hoạch dạy học của giáo viên
- Kế hoạch công tác của bộ phận Thư viện – Thiết bị
- Kế hoạch của các tiểu ban, các tổ chức trong nhà trường góp phần nâng cao chất lượng dạy học
5.4.Chú trọng công tác tổ chức đội ngũ và bồi dưỡng giáo viên:
Phân công giáo viên đã được học chương trình thay sách vào dạy các lớp thay sách theo đúng năng lực và sở trường, đúng theo nguồn đào tạo, tùy thuộc vào hoàn cảnh gia đình và nguyện vọng cá nhân
- Hưởng ứng triệt để và giúp giáo viên thực hiện tốt cuộc vận động “Hai không” với các nội dung: Nói không với tiêu cực trong thi cử, bệnh thành tích trong giáo dục
và không đọc chép trong dạy học, không vi phạm đạo đức nhà giáo, không có học sinh ngồi nhầm lớp
- Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, thao giảng, dự giờ để giúp giáo viên phát huy và vận dụng tốt việc đổi mới phương pháp dạy học, có nhiều hình thức tổ chức tốt các hoạt động day học nhằm thực hiện tốt mục tiêu bài
- Đối với việc tổ chức sinh hoạt chuyên đề theo từng khối lớp; các môn học trong các lần sinh hoạt chuyên đề đều không trùng lặp và thực hiện ngay cả các môn học Nghệ thuật, các môn học tự chọn của bất kỳ khối lớp nào để sau mỗi lần sinh hoạt chuyên đề giúp giáo viên từ khối 1 đến khối 5 đều nắm vững được đặc trung bộ môn, đều thống nhất và khắc sâu được quy trình lên lớp của từng môn học và đặc biệt là vận dụng tốt việc đổi mới phương pháp dạy học giúp học sinh phát huy cao về tư duy, tính sáng tạo, năng lực học tập và có khả năng chiếm lĩnh kiến thức mới để vận dụng tốt vào luyện tập, thực hành.Các phương pháp dạy học truyền thống như thuyết trình, đàm thoại, luyện tập luôn là những phương pháp quan trọng trong dạy học Đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa là loại bỏ các phương pháp dạy học truyền thống quen thuộc mà cần bắt đầu bằng việc cải tiến để nâng cao hiệu quả và hạn chế nhược điểm của chúng Để nâng cao hiệu quả của các phương pháp day học này, giáo
Trang 6viên cần nắm vững những yêu cầu và sử dụng thành thạo các kĩ thuật của chúng trong việc chuẩn bị cũng như tiến hành bài lên lớp, chẳng hạn như kĩ thuật mở bài, kĩ thuật trình bày, giải thích trong khi thuyết trình, kĩ thuật đặt câu hỏi và xử lý các câu hỏi trong đàm thoại, hay kĩ thuật làm mẫu trong luyện tập Tuy nhiên các phương pháp dạy học truyền thống có những hạn chế tất yếu, vì thế cần vận dụng tốt việc đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt là những phương pháp và kĩ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh
Trong một tiết học, chúng ta cần sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng bộ môn, chẳng hạn như các phương pháp sau: Quan sát, thảo luận nhóm, đóng vai, trò chơi, đàm thoại, động não, và chúng ta phải đặc biệt chú ý lấy học sinh làm nhân vật trung tâm, giáo viên đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn, giúp học sinh tư duy, tìm tòi, phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới thì việc dạy học sẽ đạt được hiệu quả cao
5.5 Hướng dẫn giáo viên xây dựng và thực hiện kế hoạch giảng dạy:
Bản thân tôi luôn tiếp thu sự chỉ đạo về chuyên môn của Phòng Giáo Dục; xin ý kiến Hiệu Trưởng để tổ chức hội nghị liên tịch giữa Phó Hiệu Trưởng, tổ trưởng chuyên môn và một số ban ngành có liên quan để triển khai những nội dung về việc thực hiện chương trình dạy học trong năm học
Nghiên cứu chương trình toàn cấp học, các môn học; dự kiến tình hình thực hiện chương trình (chú ý các thời điểm quan trọng: khai giảng, kết thúc học kỳ I, kết thúc học kỳ II, chuẩn bị xét hoàn thành chương trình Tiểu học) những vấn đề trọng tâm trong việc thực hiện chương trình theo sự chỉ đạo của cấp trên
Dự kiến những vấn đề nảy sinh trong việc thực hiện chương trình và những giải pháp có thể thực thi, những điều kiện vật chất, kỹ thuật cần cung cấp để việc thực hiện chương trình không bị trở ngại
Tổ chức hội nghị chuyên môn đầu năm học: Phổ biến đến toàn thể giáo viên về nội dung chương trình dạy học (nhấn mạnh những thay đổi hay điều chỉnh về nội dung
và phương pháp giảng dạy môn nào ở lớp nào Đồng thời giúp giáo viên nắm vững những yêu cầu chỉ đạo đối với từng môn học)
Trong các cuộc họp hội đồng nhà trường hằng tháng, bản thân tôi luôn hướng dẫn giáo viên những vấn đề khó trong chương trình, giải đáp những thắc mắc, giúp đỡ giáo viên bổ sung đồ dùng dạy học, sách vở tài liệu cần thiết cho việc thực hiện đúng
và đủ chương trình
Thường xuyên thông báo hướng dẫn giáo viên bằng sổ thông báo hoặc bản tin chuyên môn
Hướng dẫn tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch giảng dạy tuần (phiếu báo giảng)
Các công cụ để theo dõi việc thực hiện chương trình như : Phân phối chương trình của các tổ chuyên môn; lịch báo giảng của các tổ; sổ đầu bài của các lớp; -lịch kiểm tra hằng tháng; - -lịch kiểm tra định kỳ; - sổ dự giờ thăm lớp
Trang 7* Xây dựng chế độ báo cáo để nắm tình hình:
Báo cáo bằng văn bản: Lập biểu mẫu báo cáo tháng Ví dụ:
Báo cáo tiến độ thực hiện chương trình
Tổ chuyên môn: Tháng (hoặc tuần)
Họ và tên giáo viên Lớp
dạy
Số tiết nhanh/
môn
Số tiết chậm/
môn
Phương án giải quyết
Báo cáo trong các cuộc họp
*Có kế hoạch để kiểm tra việc thực hiện chương trình:
Kiểm tra các nội dung sau:
- Dạy đủ các môn theo quy định
- Dạy đúng phân phối chương trình
- Đảm bảo nội dung kiến thức truyền đạt đến học sinh
- Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực học tập của học sinh
- Có nhiều biện pháp tổ chức dạy học phong phú
Cách kiểm tra:
- Kiểm tra biên bản sinh hoạt tổ chuyên môn
- Bài soạn và dự giờ
- Kiểm tra tập vở học sinh
- Xem các bài làm kiểm tra của học sinh
Một số hồ sơ để quản lý việc thực hiện tiến độ chương trình:
- Các văn bản pháp quy về dạy học và thực hiện chương trình
- Lưu trữ biên bản của các cuộc họp giữa Phó Hiệu Trưởng chuyên môn với các
tổ trưởng chuyên môn hoặc với toàn thể giáo viên, biên bản sinh hoạt tổ chuyên môn để xem xét việc thực hiện chương trình
- Thời khóa biểu
- Sổ theo dõi việc giáo viên nghỉ dạy, dạy thay, dạy bù
- Các bản báo cáo của các tổ chuyên môn và các bộ phận có liên quan
5.6.Xây dựng kế hoạch để giúp giáo viên chuẩn bị giờ lên lớp:
- Phổ biến những yêu cầu của việc chuẩn bị bài giảng (xác định được mục đích của chương (hay bài) những kiến thức trọng tâm, những kiến thức có bổ sung hoặc thay đổi, các phương pháp cơ bản, các đồ dùng dạy học hay các phương tiện kỹ thuật hiện có) cho giáo viên
- Quy định chất lượng một bài soạn (các loại bài: giảng nội dung mới, luyện tập,
ôn tập, )
Trang 8- Quy định nề nếp soạn bài đối với giáo viên:
+ Xác định những vấn đề bản thân cần đầu tư nhiều
+ Thường xuyên nghiên cứu các vấn đề mới của lý luận dạy học để không bỡ ngỡ trước vấn đề mới
+ Soạn bài chu đáo trước khi lên lớp (bài lên lớp có đồ dùng dạy học cần thiết, các phiếu bài tập, bài kiểm tra có sẵn đáp án và biểu điểm, bài rèn luyện kỹ năng đã
có quy định về mức độ cần đạt )
+ Thông báo kế hoạch kiểm tra bài soạn của giáo viên trong năm
+ Tổ chức phong trào tự làm đồ dùng dạy học ngay từ đầu năm học, mỗi giáo viên tự làm từ 3 đến 5 đồ dùng dạy học có chất lượng, mỗi tổ chuyên môn làm 2 đồ dùng dạy học có chất lượng; nhà trường tổ chức hội thi đồ dùng dạy học vào cuối mỗi học kỳ, có kế hoạch chấm chọn và tuyên dương khen thưởng những đồ dùng
có hiệu quả sử dụng cao để phục vụ cho việc dạy học và để có cơ sở dự thi đồ dùng dạy học các cấp
+ Có kế hoạch đề nghị mua sắm đồ dùng dạy học, sách, báo , thiết bị phục vụ giáo viên chuẩn bị bài
+ Lập kế hoạch kiểm tra sự chuẩn bị giảng dạy của giáo viên trong cả năm học.Qua từng lần kiểm tra giúp giáo viên từng bước hoàn thiện hơn về sự chuẩn bị các điều kiện thiết yếu trong giảng dạy để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh
5.7 Tham mưu với Hiệu trưởng trong việc quản lý giờ dạy trên lớp của giáo viên:
Hoạt động dạy và học được thể hiện chủ yếu bằng hình thức dạy và học trên lớp với những giờ lên lớp và hệ thống bài học Giờ lên lớp của giáo viên phản ánh toàn bộ những gì học sinh đã tích lũy được, đã nghiền ngẫm, đã luyện tập đồng thời cũng là lúc thể hiện tinh thần trách nhiệm nơi họ Trong giờ dạy lên lớp, mỗi công việc, mỗi thái độ biểu thị trước học sinh của giáo viên đều là những chi tiết thể hiện phương pháp dạy học, phương pháp đó còn được thể hiện ở sự hài hòa giữa công việc của thầy
và trò; ở sự cân đối giữa các khâu công việc của thầy (giảng kiến thức mới và luyện tập kỹ năng; truyền thụ và kiểm tra); ở sự đúng lúc, đúng mức độ của thái độ động viên khuyến khích hoặc chê trách học sinh
Trong giờ học hoạt động trí tuệ giữ vị trí quan trọng và nó chỉ nảy sinh ở học sinh khi các em đứng trước một nhiệm vụ, một công việc rõ ràng và hợp với trình độ
Do đó , khi lên lớp giáo viên phải động viên được các chức năng tâm lý, khai thác đầy
đủ những nét tích cực của mỗi học sinh để các em biến được khối lượng thông tin đã thu nhận được thành vốn hiểu biết của chính mình
Ngoài ra, việc tổ chức công tác dự giờ và phân tích sư phạm giờ dạy của giáo viên cũng rất quan trọng Muốn quản lý được quá trình dạy học thông qua việc dự giờ người làm công tác chuyên môn phải:
+ Nắm vững lý luận dạy học nói chung và lý thuyết về bài học nói riêng
Trang 9+ Hiểu được bản chất, cấu trúc - chức năng của giờ lên lớp.
+ Phải có kiến thức về phương pháp phân tích sư phạm và có kỹ năng sử dụng
nó vào việc dự giờ
Để công tác dự giờ đạt hiệu quả, bản thân tôi đã thực hiện quy trình sau:
Chuẩn bị dự giờ:
- Chuẩn bị dài hạn: Lập kế hoạch tổng thể về việc dự giờ và phân tích sư phạm bài học Trên cơ sở đó, xếp lịch dự giờ và phân tích giờ dạy trong từng tuần
Xây dựng mẫu kế hoạch sau:
Thời
gian
Giáo viên
dạy
Tổ chuyên môn
Người dự giờ
Tiế t
Tên bài dạy
Nhận xét đánh giá
Ghi chú
- Thống nhất với tổ trưởng chuyên môn về trọng tâm dự giờ, giáo viên được dự trong từng thời điểm
- Xây dựng lực lượng cốt cán cùng tham gia dự giờ
Chuẩn bị dự một giờ cụ thể:
- Xác định mục đích dự giờ
- Xác định vị trí của giờ dự trong tiến độ thực hiện chương trình
- Nắm được mục đích và nội dung của bài giảng và những dự kiến thực hiện bài giảng của giáo viên
- Nghiên cứu nắm vững tình hình học tập của học sinh
- Phác thảo nội dung cần quan sát
- Chuẩn bị bài tập nhỏ để kiểm tra tri thức, kỹ năng của học sinh sau giờ học
5.8.Xây dựng và thực hiện kế hoạch để nâng cao hoạt động học của học sinh:
Soạn thảo và phổ biến đến học sinh toàn trường nội quy học tập (có thể là một phần của nội quy chung) trong đó cụ thể hóa những yêu cầu về giáo dục tinh thần thái
độ học tập để rèn luyện cho học sinh thói quen tự giác trong học tập
Hằng tháng phân tích, đánh giá kết quả học tập của học sinh về những vấn đề sau (có thống kê các số liệu cụ thể và lưu trữ):
- Tình hình thực hiện nền nếp học tập, tinh thần thái độ học tập, sự chuyên cần,
kỷ luật học tập
- Kết quả học tập: điểm số, tình hình kiểm tra, nhận xét, đánh giá của giáo viên
về học tâp của học sinh, chú ý kết quả học tập của học sinh yếu kém và học sinh giỏi Những vấn đề cần đặc biệt chú ý:
- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém
Trang 10+ Đối với học sinh yếu kém: Yêu cầu giáo viên trong quá trình dạy trên lớp phải tìm mọi cách thanh toán những lỗ hổng về kiến thức cho các em, giúp các em tiến bộ trong học tập bằng cách cải tiến phương pháp giảng dạy, cho những bài tập vừa sức để khuyến khích các em, khen kịp thời khi các em có sự tiến bộ vừa nhỏ Nếu giáo viên
đã tiến hành những biện pháp tích cực mà vẫn không có hiệu quả (hoặc có rất ít) thì bản thân tôi làm công tác chuyên môn cần tổ chức các lớp học phụ đạo và cử giáo viên
có kinh nghiệm nhất, có phương pháp giảng dạy tốt nhất phụ trách
Đồng thời với các biện pháp khắc phục tình trạng học sinh học yếu kém ở từng lớp, bản thân tôi cần có biện pháp ngăn ngừa trên quy mô toàn trường, trên quy mô hoạt động của Đội thiếu niên, của Hội cha mẹ học sinh, của từng gia định học sinh cho đến việc phù đạo trực tiếp đối với học sinh yếu kém, chấm dứt tình trạnh học sinh ngồi nhầm lớp
* Đối với học sinh giỏi: Yêu cầu giáo viên trong quá trình giảng dạy phát hiện các học sinh có năng khiếu và có trách nhiệm bồi dưỡng thường xuyên.Tổ chức dạy bồi dưỡng học sinh giỏi theo quy trình: Chọn những học sinh đạt danh hiệu học sinh giỏi của năm học qua cùng với việc xét chọn giữa học sinh đạt điểm giỏi qua lần khảo sát chất lượng đầu năm (đề của Phòng GD) và qua lần kiểm tra định kỳ giữa kỳ 1 Sau khi đã đảm bảo chính xác về mặt số lượng và chất lượng, tổ chức họp phụ huynh học sinh để thông qua kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi, được sự tham gia bổ sung và thống nhất của toàn thể phụ huynh thì tiến hành dạy bồi dưỡng học sinh giỏi mỗi tuần
từ 2 đến 3 buổi Nhà trường xây dựng chương trình và chọn giáo viên có kinh nghiệm,
có năng lực để giảng dạy; tổ chức khảo sát chất lượng học tập của học sinh theo định
kỳ để phát hiện những nhân tố tiêu biểu và bổ sung những vốn kiến thức cơ bản tạo điều kiện tuận lợi cho các em tham gia tốt kỳ thi học sinh giỏi các cấp
Tiếp theo là giao trách nhiệm cho giáo viên chủ nhiệm lớp thực hiện như sau: Vào đầu năm học, giáo viên chủ nghiệm lớp tiến hành điều tra cơ bản về tình hình chất lượng học tập của học sinh, phân tích đánh giá tình hình đó.Các nội dung tìm hiểu đó là:
+ Về thái độ đối với việc học tập
+ Về sự phát triển trí lực
+ Về các thói quen lao động học tập
+ Về sự phát triển thể chất
+ Về ảnh hưởng giáo dục gia đình
Hướng dẫn giáo viên chủ nhiệm lớp vận dụng một số phương pháp tìm hiểu sau:
- Kiểm tra văn hóa đầu năm (theo kế hoạch chung của Phòng Giáo Dục), tổng hợp kết quả kiểm tra của học sinh
- Quan sát hoạt động của học sinh trong trường, trong giờ học, trò chuyện với học sinh
- Trong các buổi họp phụ huynh học sinh đề nghị giáo viên chủ nhiệm lớp trao đổi với cha mẹ học sinh về những nội dung cần tìm hiểu (có thể lập phiếu hỏi ý kiến với phụ huynh học sinh về những nôi dung cần tìm hiểu)