Trong quá trình dạy học thì giờ dạy trên lớp là yếu tố cơ bản có tính quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường. Thực tiễn và kinh nghiệm đã khẳng định: việc dự giờ và phân tích các tiết dạy là công việc quan trọng nhất của người quản lí, rất nhiều điều phụ thuộc vào trình độ khoa học cao của người quản lí, sự phong phú trí tuệ trong đời sống của tập thể sư phạm, nghệ thuật, nghiệp vụ của nhà giáo dục, tính nhiều mặt trong nhu cầu và hứng thú của học sinh. Giờ dạy trên lớp phản ánh khả năng hiểu biết, phương pháp truyền thụ, kĩ năng vận dụng và sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên. Chính vì vậy, để đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên thì người quản lí phải tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp.
Trang 1I TÊN ĐỀ TÀI:
GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CHỈ ĐẠO KIỂM TRA GIỜ DẠY TRÊN
LỚP CỦA GIÁO VIÊN
II ĐẶT VẤN ĐỀ:
Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lí Khi đề cập
đến chức năng kiểm tra, cố thủ tướng Phạm Văn Đồng nhấn mạnh: "Mọi việc
đều phải được kiểm tra chặt chẽ, mọi ngành đều phải tăng cường công tác kiểm tra của mình, lãnh đạo cũng là kiểm tra, lãnh đạo mà không kiểm tra coi như không lãnh đạo" ( Trích báo cáo xây dựng Đảng tại Đại hội Đảng
lần thứ V)
Hoạt động giáo dục và đào tạo rất đa dạng và phức tạp, cần thiết phảiđược kiểm tra thường xuyên và có kế hoạch Kiểm tra không chỉ là tráchnhiệm của lãnh đạo các cơ quan Quản lí giáo dục mà còn là công cụ sắc béngóp phần tăng cường hiệu quả dạy và học trong nhà trường Kiểm tra chặt chẽ
sẽ làm cho việc nắm tình hình các chỉ thị, nhiệm vụ, quy định được kịp thời,qua đó đánh giá được thực trạng, phát hiện những ưu điểm, khuyết điểm, tìm
ra được những nguyên nhân và có sự điều chỉnh nhằm đưa tổ chức đạt đếnmục tiêu giáo dục đã đề ra
Trong quá trình dạy học thì giờ dạy trên lớp là yếu tố cơ bản có tínhquyết định chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường Thực tiễn và kinhnghiệm đã khẳng định: việc dự giờ và phân tích các tiết dạy là công việc quantrọng nhất của người quản lí, rất nhiều điều phụ thuộc vào trình độ khoa họccao của người quản lí, sự phong phú trí tuệ trong đời sống của tập thể sưphạm, nghệ thuật, nghiệp vụ của nhà giáo dục, tính nhiều mặt trong nhu cầu
và hứng thú của học sinh Giờ dạy trên lớp phản ánh khả năng hiểu biết,phương pháp truyền thụ, kĩ năng vận dụng và sử dụng thiết bị dạy học củagiáo viên Chính vì vậy, để đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên thìngười quản lí phải tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp Qua kiểm tra để đánh giátình hình giảng dạy của giáo viên, mức độ tiếp thu của học sinh Trên cơ sở đónhận định kết quả đào tạo, trình độ tay nghề của giáo viên để có kế hoạch điềuchỉnh, thúc đẩy giáo viên tích cực tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ Nhờ kiểm tra giờ dạy trên lớp mà người quản lí có điều kiện soi rọi lạiquyết định quản lí của mình có phù hợp không để kịp thời điều chỉnh, bổsung, đồng thời có hướng động viên giúp đỡ giáo viên nâng cao năng lực sưphạm, nâng cao chất lượng giờ dạy Trong quá trình chỉ đạo, Ban giám hiệutác động đến giờ dạy của giáo viên càng nhiều thì hiệu quả giờ dạy của giáoviên càng tốt
Qua thời gian làm công tác quản lí ở trường, tôi đã nhận thức đượcrằng: Để nâng cao chất lượng học tập của học sinh thì người giáo viên phải cógiờ lên lớp tốt với sự chuẩn bị chu đáo mới mang lại hiệu quả giáo dục đàotạo trong nhà trường Tôi đã dành nhiều thời gian để dự giờ và kiểm tra giờdạy trên lớp của giáo viên, nhưng việc kiểm tra trong những năm qua còn
Trang 2nhiều thiếu sót và kém hiệu quả, chỉ mang tính hình thức, chưa có kế hoạch
cụ thể, rõ ràng Từ việc xây dựng chuẩn, xây dựng lực lượng, xây dựng kếhoạch kiểm tra đến việc thực hiện kiểm tra và tổng hợp điều chỉnh đều mangtính chất mò mẫm nên hiệu quả không cao, chưa tạo được ý thức từ đượckiểm tra đến tự kiểm tra trong đội ngũ giáo viên Do đó mà chất lượng giảngdạy của giáo viên còn hạn chế, chất lượng học tập của học sinh chưa cao.Từthực tế đó, tôi nhận ra rằng: Công tác chỉ đạo kiểm tra giờ dạy trên lớp vẫn
còn nhiều thiếu sót cần phải điều chỉnh Tôi quyết định chọn đề tài "Giải
pháp tăng cường chỉ đạo kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên" với mong
muốn sẽ làm công tác này tốt hơn nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trongđơn vị
III CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của người quản lí Đó làcông việc, hoạt động nghiệp vụ mà người quản lí ở bất kì cấp nào cũng phảithực hiện để biết rõ những kế hoạch, mục tiêu của mình đề ra trên thực tế đãđạt đến đâu và đạt như thế nào Từ đó đề ra những biện pháp động viên, giúp
đỡ, uốn nắn và điều chỉnh nhằm thúc đẩy cá nhân và tổ chức thực hiện tốtmục tiêu đề ra
Kiểm tra nội bộ trường học: Là hoạt động xem xét và đánh giá hoạt động
giáo dục, điều kiện dạy - học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường nhằmmục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường vàngười giáo viên nói riêng
Giờ dạy trên lớp: Là một trong quá trình dạy học được đúc kết trọn vẹn
trong khuôn khổ nhất định về thời gian hoạt động dạy và học của thầy và tròđều được thực hiện dưới sự tác động tương hỗ giữa các yếu tố cơ bản của quátrình dạy học Đó là mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện và hìnhthức tổ chức dạy học Qua giờ dạy trên lớp, giáo viên truyền thụ kiến thức,giáo dục nhân cách cho học sinh, dần dần hình thành những năng lực, phẩmchất của người lao động trong giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa đấtnước
Kiểm tra giờ dạy trên lớp: Là phương thức thu nhận thông tin về tình
hình hoạt động dạy và học trong nhà trường Hoạt động này nhằm kiểm trahoạt động sư phạm của giáo viên trong phạm vi chuyên môn được phân côngtrên lớp cùng các tiết dạy cụ thể Giúp người quản lí xem xét và đánh giáđược trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy và giáo dục của giáo viên.Qua đó, có kế hoạch bồi dưỡng trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho chínhbản thân giáo viên và cho cả đội ngũ của mình, đồng thời dự trữ những kếhoạch phân công mới cho tương lai phát triển của nhà trường
Nội dung kiểm tra:
- Kiểm tra việc thực hiện chương trình giảng dạy
- Kiểm tra việc soạn bài, chuẩn bị ĐDDH theo quy định
- Kiểm tra việc đổi mới phương pháp dạy học
- Kiểm tra hoạt động học tập của học sinh
Trang 3- Kiểm tra phương pháp giảng dạy, trình độ chuyên môn nghiệp vụ củagiáo viên.
- Kiểm tra trình độ vận dụng các kiến thức qua tiết học và rèn luyện các
kĩ năng của học sinh
Phương pháp kiểm tra: Trên cơ sở các nội dung kiểm tra, cần phải sử dụng
các hình thức và phương pháp kiểm tra linh hoạt, sáng tạo theo quy trình hợp
lí Có thể lựa chọn, sử dụng và kết hợp các phương pháp kiểm tra chủ yếusau:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phân tích tài liệu sản phẩm
- Phương pháp tác động trực tiếp đến đối tượng
- Phương pháp tham dự các hoạt động giáo dục cụ thể
Phương pháp quan sát tỏ ra hiệu quả khi tiến hành các hình thức dự giờ
để kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên Đây là phương pháp quan trọngnhất của kiểm tra nói chung và kiểm tra giờ dạy trên lớp nói riêng Đó là hệthống những quan sát về diễn biến thực tế của giờ lên lớp nhằm thu thậpnhững thông tin phục vụ cho mục đích dự giờ Quá trình quan sát này thựchiện theo tiến trình các tình huống dạy học, theo các tuyến thầy - trò - thiết bịdạy học và phản ánh các sự kiện chính của quá trình lên lớp cũng như nhậnxét tức thời về các sự kiện đó
Sử dụng phương pháp quan sát khi tiến hành dự giờ để nắm chắc vấn
đề sau:
- Nội dung bài giảng: Phù hợp nội dung chương trình của SGK, đảmbảo kiến thức trọng tâm, cấu trúc bài dạy lôgic, phù hợp với trình độ tiếp thucủa học sinh không? Nội dung có chính xác không? v.v
- Hoạt động của Thầy và trò: Thầy kiểm tra, cho điểm đánh giá họcsinh như thế nào? Giảng bài mới ra sao? (dẫn dắt học sinh tự chiếm lĩnh kiếnthức, qua đó củng cố kiến thức cũ và hệ thống phương pháp mà giáo viênđang sử dụng) Rèn luyện lĩ năng đồng thời củng cố kiến thức cho học sinhnhư thế nào? Phối huy tối đa tính tích cực, tự giác của học sinh chưa?
- Các vấn đề thuộc kĩ năng: Sử dụng ĐDDH trên lớp như thế nào? Tổchức nề nếp tự học, công việc tự làm của học sinh trên lớp ra sao? Hệ thốngcâu hỏi và bài tập rèn luyện kĩ năng có khoa học không? Có đảm bảo các yêucầu sư phạm đặt ra và kỉ luật trong những tiết học như thế nào? Đặc biệt là,khả năng ứng xử sư phạm của giáo viên ra sao?
* Quy trình dự giờ được diễn ra theo trình tự các bước sau:
a Chuẩn bị dự giờ:
- Xác định mục đích, nội dung dự giờ, thời gian dự giờ
- Tổ chức lực lượng kiểm tra
- Nghiên cứu hồ sơ kiểm tra, thanh tra lần trước
- Nghiên cứu nội dung bài dạy, tình hình học tập của học sinh
- Phác thảo nội dung cần quan sát
b Quan sát giờ dạy trên lớp
Trang 4c Lực lượng kiểm tra hội ý các vấn đề cần trao đổi với giáo viên.
d Trao đổi với giáo viên
e Hoàn tất thủ tục dự giờ và lưu hồ sơ
Hình thức kiểm tra:
Kiểm tra đột xuất:
Hình thức kiểm tra này không thông báo trước cho giáo viên, nhưngBGH đã có kế hoạch riêng Hình thức này giúp BGH xác định rõ người giáoviên đã chuẩn bị bài dạy như thế nào? Lớp học đã hoạt động ra sao? Qua đó,xác định được tình hình soạn giảng của giáo viên và việc học tập của học sinhdiễn ra trong điều kiện bình thường hằng ngày
Kiểm tra có báo trước:
Giúp BGH xem xét năng lực cao nhất của giáo viên sau khi có điềukiện chuẩn bị
Kiểm tra chuyên đề:
Là xem xét và đánh giá chỉ một khía cạnh hay một số vấn đề trong toàn
bộ hoạt động của giáo viên
Kiểm tra toàn diện:
Hình thức này nhằm xem xét đánh giá trình độ và hoạt động của giáoviên trên cơ sở những sự kiện, dữ kiện đa dạng, có hệ thống của toàn bộ cáchoạt động và hiệu quả của tất cả các khâu trong quá trình hoạt động
IV CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trong những năm qua, lãnh đạo nhà trường và giáo viên đều nhận thứcđược vai trò quan trọng của công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp Công tác nàyphải được kiểm tra thường xuyên để phát hiện kịp thời những lệch lạc và cóbiện pháp điều chỉnh nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp của giáoviên
Qua kiểm tra BGH sẽ đánh giá được khả năng giảng dạy của từng giáoviên Từ đó có kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn để giúp giáo viên giảng dạyngày càng tốt hơn, nâng cao hiệu quả giáo dục trong nhà trường Đồng thời,qua kiểm tra sẽ nắm chặt chẽ hơn chương trình dạy học của giáo viên cũngnhư việc sử dụng phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, giúp BGH quản lítốt hoạt động giảng dạy trong nhà trường
Tuy nhiên, qua kiểm tra nhận thấy một số giáo viên vẫn còn mang tâmtrạng lo lắng, căng thẳng, ngại được kiểm tra, bởi vì BGH chưa làm cho giáoviên nhận thức được việc kiểm tra giờ dạy nhằm mục đích chính là bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên chứ không phải là đánh giá xếp loại.Một số giáo viên đã lớn tuổi nên khả năng thích ứng với nội dung, chươngtrình và phương pháp dạy học mới còn hạn chế Một số ít giáo viên chưa có ýthức tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao tay nghề nên số lượng giáo viên đượcxếp loại chuyên môn giỏi chưa cao, còn giáo viên xếp loại đạt yêu cầu Chính
vì vậy, cần phải tăng cường chỉ đạo công tác kiểm tra nhằm mục đích bồidưỡng chuyên môn, nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và chất
Trang 5lượng học tập của học sinh, đáp ứng được nhu cầu ngày càng đổi mới côngtác giáo dục hiện nay.
V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1 Xây dựng kế hoạch kiểm tra:
1.1/ Thực trạng:
Kế hoạch công tác kiểm tra là một nhiệm vụ thiết yếu của việc đảm bảomục tiêu, hiệu quả quản lí nhà trường Một trong những yêu cầu của phòngGiáo dục đối với trường tiểu học mỗi đầu năm học là phải gửi nộp kế hoạchkiểm tra nội bộ trường học Trong đó, kế hoạch kiểm tra chuyên môn là vănbản không thể thiếu được sau khi Hiệu trưởng kí quyết định thành lập Tổkiểm tra nội bộ trường học
Căn cứ công văn hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2007-2008của phòng Giáo dục huyện Phú Ninh; dựa theo quyết định số 14/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 04/5/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo quy định
về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học; Hướng dẫn số GDTH ngày 28/9/2007 về việc Hướng dẫn việc sử dụng chuẩn nghề nghiệpgiáo viên tiểu học trong quá trình đánh giá xếp loại Hiệu trưởng chỉ đạo chophó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn xây dựng kế hoạch kiểm tra giờ dạytrên lớp song song với kế hoạch kiểm tra nội bộ ngay từ đầu năm học Sau khi
10358/BGDĐT-kế hoạch năm học được thống nhất trở thành nghị quyết trong Hội nghị Cán
bộ công chức nhà trường Trong kế hoạch chuyên môn và cả trong nghị quyếthội nghị cán bộ công chức, các chỉ tiêu về kiểm tra giờ dạy trên lớp giữ vị tríquan trọng đối với đội ngũ giáo viên trong nhà trường, nó thường gắn liền vớikết quả thi đua khen thưởng cuối mỗi học kì, cuối năm học
Trong kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp, cần nêu rõ thời gian, mụcđích, yêu cầu, nội dung, phương pháp tiến hành, hình thức, đối tượng kiểm tra
và lực lượng kiểm tra Kế hoạch kiểm tra được trải đều trong 9 tháng học, tậptrung nhiều nhất là từ tháng 10 đến tháng 4 Kế hoạch kiểm tra được bàn bạcthống nhất trong các tổ chuyên môn của nhà trường, tránh sự trùng lặp chồngchéo, thiếu sót (có giáo viên được kiểm tra nhiều lần, có giáo viên khôngđược kiểm tra lần nào trong tháng) Nhà trường không lên kế hoạch kiểm travào các tuần tổ chức thi kiểm tra định kì
Nội dung kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên trong nhàtrường được xây dựng phù hợp với nội dung, chương trình của Bộ Giáo dục
& Đào tạo quy định, không tập trung ở bộ môn nào mà kiểm tra đều tất cả cácmôn, bởi vì đối với chương trình tiểu học không có môn học nào là môn phụcả
Hình thức kiểm tra có thể báo trước hoặc đột xuất
Song song với kế hoạch kiểm tra, nhằm đảm bảo kết quả kiểm tra cóchất lượng, BGH chỉ đạo các tổ chuyên môn lập kế hoạch dự giờ giáo viênhằng tháng được công khai ở văn phòng để giáo viên tiện theo dõi
Tổ chuyên môn tổ chức thao giảng cấp tổ 1 lần/tháng vào thứ bảy củatuần thứ 3 hằng tháng, có đánh giá xếp loại giờ dạy
Trang 6Tổ kiểm tra chuyên môn dự giờ ít nhất 2 lần/giáo viên/năm Tổ trưởngchuyên môn dự giờ giáo viên trong tổ 2 lần / tháng và dựa vào kết quả kiểmtra để chấm điểm thi đua cuối năm.
Ngoài ra, giáo viên dự giờ học hỏi đồng nghiệp 1 tiết/tuần trong cùngkhối lớp hoặc bất kì khối lớp khác trong toàn trường
Hằng tháng tổ trưởng chuyên môn tổng hợp các phiếu dự giờ, báo cáotình hình kiểm tra giờ dạy cho phó Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng tổng hợpbáo cáo cho Hiệu trưởng
1.2/ Phân tích:
Nhìn chung, có thể nói công việc xây dựng kế hoạch cho hoạt độngkiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên đã đảm bảo yêu cầu cơ bản, đầy đủ cácnội dung, đúng thời gian và đúng thủ tục Kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớpđược triển khai công khai ngay sau kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học,được phổ biến đến tất cả giáo viên và lưu tại văn phòng để tiện việc theo dõitiến độ thực hiện
Giáo viên được tham gia dự giờ đều ở các khối lớp nên có điều kiện tìmhiểu nội dung, phương pháp giảng dạy ở toàn cấp Tạo được sự học hỏi kinhnghiệm lẫn nhau, giúp giờ dạy của họ đạt kết quả tốt hơn
Việc kiểm tra giờ dạy trên lớp được rãi đều các tháng trong năm họcđảm bảo được tính thường xuyên, liên tục trong công tác kiểm tra
Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn trực tiếp kiểm tra và theo dõicông tác kiểm tra giờ dạy của các tổ trưởng Qua buổi họp giao ban hằng tuần,định kì báo cáo kịp thời với Hiệu trưởng để nắm được tình hình kiểm tra giờdạy của giáo viên trong đơn vị mình
Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện, do chưa chú ý kiểm trađôn đốc nên đã xảy ra hiện tượng hình thức đối phó, chiếu lệ, thiếu sáng tạotrong dự giờ Vai trò tổ trưởng chuyên môn chưa phát huy tốt qua việc tổ chứckiểm tra giờ dạy của giáo viên trong tổ mình Giáo viên cố gắng dự giờ cho
đủ chỉ tiêu, ghi chép diễn biến tiết dạy không đầy đủ, phân tích sư phạm vàđánh giá tiết dạy trong tổ thường làm qua loa, từ đó dẫn đến kết quả xếp loạitiết dạy cao hơn thực chất tay nghề của giáo viên
Vấn đề thi đua hơi bị xem nặng nên đã tạo cho giáo viên tâm trạng lolắng, căng thẳng khi được kiểm tra và trong giờ dạy sẽ khó tránh khỏi hiệntượng giáo viên áp đặt kiến thức cho học sinh, do đó kết quả đánh giá giờ dạychưa chính xác
Lịch kiểm tra giờ dạy của nhà trường chưa thể hiện rõ ràng về phươngpháp , nội dung, hình thức và lực lượng kiểm tra nên thành viên Tổ kiểm trathường bị động do chưa sắp xếp được thời gian giảng dạy, nghiên cứu các bàihọc trước khi đi kiểm tra
Trong kế hoạch không nêu được thời gian hoàn thành hồ sơ kiểm trađúng thủ tục, vì thế thường xảy ra tình trạng kéo dài thời gian hoàn tất hồ sơ
Trang 71.3/ Giải pháp:
Từ việc xác định đúng đắn mục đích kiểm tra, dựa vào thực trạng củanhà trường, những yêu cầu của kế hoạch năm học, BGH xây dựng kế hoạchkiểm tra giờ dạy trên lớp đảm bảo tính khả thi, tính hiệu quả
Kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp phải cụ thể, chi tiết, có nội dungkiểm tra, cách thức kiểm tra, thời gian tiến hành v.v để giáo viên và cácthành viên trong Tổ kiểm tra có ý thức chủ động kiểm tra phòng ngừa và tựkiểm tra phần việc của họ
Có thể lập kế hoạch kiểm tra dự giờ giáo viên như sau:
Thời gian Họ và
tên GV
Ngày Buổi Tiết trướcBáo xuấtĐột
BGH có kế hoạch dự giờ giáo viên theo kế hoạch riêng của mình đểnắm bắt tình hình giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh Số lần dựgiờ đột xuất của mỗi giáo viên không giới hạn trong năm Nếu có trường hợp
bê trễ thì sẽ lên kế hoạch 1 lần/tuần Còn đối với trường hợp làm việc có tráchnhiệm thì 1 lần/tháng
Tăng cường kiểm tra kế hoạch dự giờ của tổ chuyên môn, cần kết hợphình thức dự giờ báo trước và đột xuất theo kế hoạch kiểm tra của BGH đểlàm cơ sở cho việc đánh giá đúng khách quan hơn
BGH chỉ đạo các tổ chuyên môn đặt ra tiêu chí xây dựng tiết dạy, phântích sư phạm giờ dạy cho mỗi thành viên trong tổ và xem đó là tiêu chí bồidưỡng chuyên môn nghiệp vụ nhằm góp phần nâng cao tay nghề của người
dự và người dạy
Để giờ dạy trên lớp đạt hiệu quả, cần tạo mọi điều kiện để giáo viêngiảng dạy Có kế hoạch hoàn thiện trang thiết bị, Đồ dùng dạy học phục vụcho tiết dạy, cải tiến phương pháp giảng dạy, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy Cần thiết lập đầy đủcác biểu mẫu kiểm tra và quy định cụ thể thời gian hoàn thành hồ sơ kiểm tragiáo viên
2 Xây dựng lực lượng kiểm tra:
2.1/ Thực trạng:
Lực lượng kiểm tra giờ dạy trên lớp được hình thành theo quyết địnhthành lập Tổ kiểm tra chuyên môn từ đầu năm học Sau khi tham khảo ý kiếngiáo viên và có sự bàn bạc thống nhất trong lãnh đạo nhà trường, Hiệu trưởng
ra quyết định thành lập Tổ kiểm tra chuyên môn để kiểm tra giờ dạy trên lớpcủa giáo viên
Dựa vào kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp, Hiệu trưởng chỉ đạo:
- Phó Hiệu trưởng lên lịch kiểm tra chuyên môn tuyến trường
Trang 8- Tổ kiểm tra chuyên môn tổ chức thực hiện kiểm tra giờ dạy trên lớpcủa giáo viên theo kế hoạch tuần, tháng, có đánh giá xếp loại giờ dạy.Tùy đốitượng dự giờ mà chọn lực lượng kiểm tra phù hợp để từ đó phân công nhiệm
vụ cho các thành viên trong từng thời điểm
Nhờ có tuyến trung gian này mà BGH đã giảm được thời gian kiểm tratrực tiếp nhưng vẫn nắm được tình hình giảng dạy trên lớp của giáo viênthông qua các thành viên trong Tổ kiểm tra
- BGH triển khai phổ biến một số tiêu chuẩn về cách đánh giá xếp loạikhi kiểm tra giờ dạy trên lớp từ các văn bản pháp quy của cấp trên cho giáoviên nắm rõ; các thành viên trong Tổ kiểm tra nắm chắc các tiêu chí đó, đồngthời tổ chức cho các kiểm tra viên trao đổi các chỉ tiêu để thống nhất cáchđánh giá, nhận xét, cách thức kiểm tra như thế nào cho hợp lí
Theo kế hoạch cụ thể của trường, thành phần kiểm tra một tiết dạy trênlớp bao gồm ít nhất 2 hoặc 3 người Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng dự giờcác giáo viên còn hạn chế tay nghề và các giáo viên đang trong thời gian tập
sự để giúp đỡ, động viên qua phân tích giờ dạy, không đánh giá xếp loại giờdạy
Trong Tổ kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên chưa có đồng chí nàođược tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra
2.2/ Phân tích:
Qua việc xây dựng lực lượng kiểm tra đã thể hiện khá cụ thể chứcnăng, nhiệm vụ của đội ngũ giáo viên trong bộ máy chuyên môn của nhàtrường HĐSP đã đóng góp ý kiến, bổ sung và hoàn thiện thêm, từ đó biểuquyết thống nhất thực hiện
Trong thời gian qua, nhà trường đã sử dụng lực lượng kiểm tra viên chủyếu là để kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên Bên cạnh đó, nhà trường đãchỉ đạo cho các tổ chuyên môn tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viênnhư tổ chức dự giờ hằng tuần (có lịch ở tổ chuyên môn) sau đó báo cáo kếtquả cho lãnh đạo nhà trường Hằng tháng, nhà trường kiểm tra kết quả việcthực hiện tổ chức tự kiểm tra của tổ chuyên môn, lãnh đạo trường trực tiếpkiểm tra giờ dạy một số giáo viên mà tổ chuyên môn đã kiểm tra
Khi thực hiện cơ chế này tôi nhận thấy còn hạn chế, đó là việc kiểm tracủa tổ chuyên môn chưa thực sự đạt hiệu quả cao vì nể nang, có khi làm choxong chỉ tiêu được giao (dạng "dĩ hòa vi quý" được xem là "cộng lại chia đôi"sao cho hai bên đều không bị thiệt, giữ thể diện cho cả hai bên là tốt, đỡ mấtlòng nhau) Thực tế cho thấy, sau khi kiểm tra lại một số giáo viên đã được tổtrưởng kiểm tra và được nghe sự phản ảnh của giáo viên được kiểm tra đó là:
Tổ trưởng chuyên môn dự giờ xong chỉ kết luận tiết dạy đó được xếp loại tốthoặc khá chứ không nêu ra được những ưu, khuyết điểm của tiết dạy, chưaphân tích sư phạm giờ dạy
Mặc dù đã phân công nhiệm vụ rõ ràng, đội ngũ kiểm tra viên thực hiệncông tác được giao khá đầy đủ giúp BGH nắm được thực trạng của đơn vịmình Tuy nhiên, việc xây dựng lực lượng kiểm tra của đơn vị gặp không ít
Trang 9khó khăn do đội ngũ cán bộ giáo viên hằng năm có sự luân chuyển (luânchuyển điều hòa giáo viên từ trường này sang trường khác ở trong huyện) nênviệc chọn giáo viên vào lực lượng kiểm tra còn nhiều trở ngại và chất lượngđạt thấp so với yêu cầu đề ra Tổ kiểm tra chưa được bồi dưỡng nghiệp vụkiểm tra nên khi bắt tay vào thực hiện còn gặp nhiều lúng túng và bị động.
Trong Tổ kiểm tra còn một số thành viên chưa thật sự có uy tín nênviệc phân tích sư phạm giờ dạy còn gặp nhiều khó khăn, nhất là do chuẩnchưa phù hợp nên các thành viên đánh giá không sát , từ đó dẫn đến trườnghợp giáo viên thiếu sự tin tưởng, không đồng ý với những đánh giá, góp ý của
tổ trưởng Bên cạnh đó, trong Tổ kiểm tra còn một số thành viên thiếu thiệnchí, định kiến, thiên vị nên đánh giá giờ dạy chưa chính xác, từ đó làm giáoviên chán nản, mất đi sự phấn đấu vươn lên trong công tác, mất đi sự tintưởng ở lực lượng kiểm tra Bởi lẽ, trong việc tổ chức kiểm tra giờ dạy trênlớp, mục đích giúp đỡ giáo viên nâng cao tay nghề chỉ thực sự có hiệu quả khichủ thể kiểm tra có trình độ chuyên môn sâu, vững vàng và đánh giá trungthực, công bằng, khách quan
Nhà trường chưa có chế độ chính sách để động viên các thành viêntrong Tổ kiểm tra, vì họ mất nhiều thời gian cho công tác kiểm tra nhưng khilàm tốt nhiệm vụ thì chưa được bồi dưỡng, động viên, ngược lại khi chưahoàn thành tốt nhiệm vụ sẽ bị phê bình, đánh giá thi đua Do đó chưa tạo đượcđộng cơ tích cực, sự phấn khởi trong công tác kiểm tra của lực lượng kiểmtra
đi vào nề nếp Chú ý các giáo viên người địa phương có tay nghề vững vàng
để cơ cấu lâu dài trong Tổ kiểm tra
BGH phải mạnh dạn trong phân cấp kiểm tra, phân công, giáo tráchnhiệm phải cụ thể, rõ ràng Phải có kế hoạch theo dõi, đôn đốc việc thực hiệnchế độ báo cáo nhằm thu nhận thông tin về công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp
để thống kê, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm nghiêm túc với các thành viêntrong lực lượng kiểm tra, để công tác kiểm tra thực sự giúp nâng cao chấtlượng dạy và học trên lớp, tránh hình thức đối phó, làm qua loa, chạy theo chỉtiêu, thành tích Thường xuyên tổ chức rút kinh nghiệm về hoạt động của Tổkiểm tra để kịp thời điều chỉnh những sai lệch chứ không chỉ dừng lại ở góp ýchung chung
Trang 10Có kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho Tổ kiểm tra về kĩnăng phân tích sư phạm giờ dạy, kĩ năng ghi biên bản kiểm tra giờ dạy trênlớp để từng bước chính xác hóa ngôn ngữ trong các văn bản kiểm tra Tránhgây tâm lí căng thẳng cho đối tượng kiểm tra cũng như thực hiện được mụcđích giúp đỡ giáo viên phòng ngừa được các nhược điểm có thể mắc phảitrong các lần kiểm tra sau đó.
BGH phải phát huy chức năng động viên, giúp đỡ là chính trong quanđiểm của lực lượng kiểm tra Biết lắng nghe ý kiến của giáo viên về Tổ kiểmtra để điều chỉnh hoạt động kiểm tra đi đến mục đích mong muốn
Cần tạo mọi điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần cho Tổ kiểm trathực hiện tốt nhiệm vụ của mình Cần xây dựng chế độ chính sách để độngviên, khuyến khích sự phấn khởi tích cực trong công tác
3 Xây dựng chuẩn kiểm tra:
3.1/ Thực trạng:
Năm học 2007-2008 nhà trường căn cứ công văn hướng dẫn thực hiệnnhiệm vụ năm học 2007-2008 của phòng Giáo dục huyện Phú Ninh; dựa theoquyết định số 14/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 04/5/2007 của Bộ trưởng BộGiáo dục & Đào tạo quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học;Hướng dẫn số 10358/BGDĐT-GDTH ngày 28/9/2007 về việc Hướng dẫn việc
sử dụng chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học trong quá trình đánh giá xếploại.Hiệu trưởng xây dựng chuẩn kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên theo
3 tiêu chí: Nội dung - phương pháp - hiệu quả tiết dạy Cụ thể như sau:
- Thực hiện đầy đủ các yêu cầu của tiết dạy(nội dung): Yêu cầu đóđược quy định bởi SGK, tài liệu "yêu cầu cơ bản về kiến thức và kĩ năng" cácvăn bản chỉ đạo của Vụ tiểu học và phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh
+ Sử dụng các trang thiết bị và đồ dùng dạy học hợp lí, hiệu quả
- Hiệu quả dạy học rõ ràng, hầu hết học sinh hiểu bài, thực hiện đượcnhững kĩ năng chủ yếu của bài học, có tình cảm và thái độ đúng
Trang 11Mỗi tiêu chí: nội dung - phương pháp - hiệu quả được xếp theo mộttrong các loại sau: tốt, khá, đạt yêu cầu, chưa đạt yêu cầu.
Trên cơ sở xếp loại từng tiêu chí, cả tiết dạy được đánh giá theo 4loại:Tốt, khá, đạt yêu cầu, chưa đạt yêu cầu
BGH đã thực hiện chuẩn kiểm tra của cấp trên để xây dựng chuẩn giờdạy trên lớp cho trường mình, sau đó ra quyết định ban hành và tổ chức thựchiện
3.2/ Phân tích:
Để xây dựng chuẩn kiểm tra giờ dạy trên lớp cho trường mình, BGH đã
sử dụng nguyên mẫu theo quy định của Bộ Giáo dục & Đào tạo Bởi vì: thựchiện theo mẫu của Bộ là đảm bảo tính pháp lệnh, hơn nữa, chuẩn đánh giátheo mẫu của Bộ có sự thống nhất cao với chuẩn thanh tra, dễ giúp cho giáoviên tránh sự hụt hẫng khi được Phòng Giáo dục thanh tra, đánh giá
Nhà trường đã sử dụng chuẩn của cấp trên để xây dựng chuẩn riêng chotrường mình mà không có sự vận dụng cho phù hợp tình hình thực tế của nhàtrường Trong khi trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm của giáo viên cònhạn chế, giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu tất cả các môn học, trangthiết bị chưa đủ để phục vụ cho giảng dạy thì giáo viên không thể dạy tốt theochuẩn của cơ quan quản lí giáo dục cấp trên được Xây dựng chuẩn chotrường mình không có bước dự thảo, không tổ chức thảo luận thì làm sao có
sự nhất trí cao trong HĐSP
Thực tế cho thấy, theo thời điểm được thông báo trong kế hoạch kiểmtra, mỗi người trong Tổ kiểm tra sẽ cầm phiếu dự giờ mà dự giờ , đánh giá.Không có một cuộc họp nào về bàn bạc thống nhất chuẩn kiểm tra cho các giờ
sẽ dự Theo thói quen đã thành lệ, thước đo năng lực, trình độ, phẩm chất giáoviên dạy lớp lại chính là trình độ, năng lực, sự thán phục hay phê phán củangười đi dự giờ, được kết luận bằng kết quả chính thức trên phiếu dự giờ của
Bộ Không có một buổi họp thống nhất chuẩn kiểm tra chính thức sẽ dẫn đến
sự đánh giá dễ rơi vào cảm tính Còn đối với giáo viên, chuẩn đánh giá chỉ làkhái niệm "mờ" dành riêng cho người đi đánh giá BGH chỉ giải thích cáchđánh giá của từng tiêu chuẩn, giáo viên tự nghiên cứu thêm và thực hiện trêntinh thần nguyên chuẩn của cấp trên, từ đó chuẩn chưa có tính khả thi cao Dovậy, nên khi thực hiện, mỗi người tự đánh giá theo cách nghĩ của mình, thiếu
sự thống nhất trong đánh giá xếp loại, không sát với tình hình thực tế của nhàtrường nên chưa có tác dụng tư vấn, hướng dẫn giáo viên khắc phục nhữngthiếu sót trong giờ dạy của mình Đó cũng là một trong nhiều lí do khiến một
số giáo viên từ chỗ không chấp nhận "chuẩn" đến chỗ bất phục tùng yêu cầukiểm tra, bỏ cuộc, nản chí và bất hợp tác
Phần lớn việc "thống nhất chuẩn" chỉ gói gọn trong việc trao đổi ở đầunăm về những mục tiêu, nhiệm vụ mới về chuyên môn, lấy đó làm cơ sở đểđánh giá chung cho hướng cải tiến phương pháp giảng dạy của tất cả các giáoviên trong cả năm Việc bàn bạc về nội dung, quan điểm và phương thức sửdụng chuẩn một cách dân chủ đến đối tượng kiểm tra để định hướng cho ý