Sáng kiến kinh nghiệm: MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG THCS

Một trong những mục đích chính của thanh tra nội bộ trường học là giúp cho CB – GV hoàn thành công việc dạy học một cách dễ dàng. Tất cả những công việc của thanh tra sẽ mang đến cho học sinh một tâm thế học tập tốt đẹp và thuận lợi nhất.Muốn được như vậy thanh tra nội bộ cung cấp một hoàn cảnh làm việc thuận lợi cho CB – GV hoàn thành tốt hơn nữa nhiệm vụ được giao. Đồng thời qua kiến nghị, xử lý góp phần củng cố nề nếp kỹ cương của nhà trường, phát huy những nhân tố tích cực, khắc phục những tồn tại nhất định trong giảng dạy của giáo viên.

BẢNG PHÂN CÔNG NGHIÊN CỨU VÀ VIẾT ĐỀ TÀI

1 Tìm hiểu cơ sở lý luận Nguyễn Thị Tâm

2 Tìm hiểu cơ sở thực tiển Lương Văn Túy

3 Các biện pháp tiến hành Nguyễn Thị Tâm Lương Văn Túy

4 Kết quả thực hiện Nguyễn Thị Tâm Lương Văn Túy

I TÊN ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG THCS

II ĐẶT VẤN ĐỀ:

Một trong những mục đích chính của thanh tra nội bộ trường học là giúp cho CB – GV hoàn thành công việc dạy học một cách dễ dàng Tất cả những công việc của thanh tra sẽ mang đến cho học sinh một tâm thế học tập tốt đẹp và thuận lợi nhất

Muốn được như vậy thanh tra nội bộ cung cấp một hoàn cảnh làm việc thuận lợi cho CB – GV hoàn thành tốt hơn nữa nhiệm vụ được giao Đồng thời qua kiến nghị, xử lý góp phần củng cố nề nếp kỹ cương của nhà trường, phát huy những nhân tố tích cực, khắc phục những tồn tại nhất định trong giảng dạy của giáo viên

Qua kiểm tra, giáo viên sẽ có trách nhiệm hơn trong công việc được giao Qua kiểm tra sẽ đánh giá đúng từng giáo viên, động viên khen thưởng những giáo viên có thành tích, tìm hiểu những nguyên nhân của sự tồn tại, hướng dẫn một số biện pháp giúp giáo viên hoàn thành tốt công việc được giao góp phần nâng cao chất lượng dạy và học

III CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Kiểm tra là biện pháp của quản lý, chức năng của quản lý Kiểm tra là phương thức thu nhận thông tin Đó là một hệ thống quan sát và so sánh xem lao động sư phạm thực tế có phù hợp với kế hoạch tiêu chuẩn, qui tắc đã dự kiến trước đây hay không? Vạch rõ kết quả tác động của chủ thể đến khách thể, vạch

rõ những lệch lạc phạm phải Kiểm tra có tầm quan trọng đối với hoạt động dạy

và học cũng như tất cả các mặt hoạt động của nhà trường Không kiểm tra nhà trường sẽ không hoàn thành được kế hoạch đã đề ra từ đầu năm học

IV CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Trong những năm qua trường có một số mặt mạnh:

- Trường có nề nếp trong chuyên môn và công tác tổ chức các hoạt động giáo dục

- Kế hoạch kiểm tra nội bộ và kiểm tra giờ dạy trên lớp được xây dựng ngay từ đầu mỗi năm học từ tổ chuyên môn đến Ban giám hiệu

- Công đoàn nhà trường vững mạnh luôn là chỗ dựa vững chắc của nhà trường triển khai nhiệm vụ năm học

- Đa số giáo viên có nhiều kinh nghiệm, nhiệt tình, năng nỗ trong công việc, vững vàng trong chuyên môn

- Đội TNTPHCM – Đoàn TNCSHCM luôn đạt thành tích xuất sắc trong những năm học gần đây

Tuy nhiên bên cạnh những mặt mạnh nhà trường vẫn còn một số mặt cần khắc phục đó là:

- Cơ sở vật chất phục vụ đổi mới phương pháp dạy học còn nghèo

- Việc đổi mới phương pháp giảng dạy có triển khai và thực hiện đều khắp nhưng chưa thật vững chắc

- Một số giáo viên dạy môn Mỹ thuật – Công nghệ không đúng với chuyên môn, ý thức đầu tư cho tiết dạy Mỹ thuật, Công nghệ chưa được coi trọng ở một số ít giáo viên

V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:

1 Giới hạn đề tài:

Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi chỉ đề cập đến kiểm tra nội bộ của việc dạy học và các bộ phận có liên quan vì thế trong quá trình thực hiện việc kiểm tra chủ yếu là công tác chuyên môn để tổ chức quản lý tốt các hoạt động dạy và học

2 Các biện pháp kiểm tra:

a Kiểm tra việc thực hiện chương trình ở các môn học:

- Thực hiện đúng, đủ các chương trình của từng môn học, từng khối lớp

- Đảm bảo truyền thụ đủ, đúng nội dung kiến thức, kỹ năng cơ bản của từng môn học ở từng khối lớp của từng dạng bài

- Có hình thức tổ chức dạy học phù hợp cho từng môn học của từng khối lớp

- Giúp giáo viên nắm vững chương trình của từng môn học của từng khối lớp mà mình phụ trách

Để giáo viên thực hiện tốt chương trình chúng tôi đã làm một số công việc sau đây:

- Phổ biến đầu năm những thay đổi hoặc những vấn đề mới về chương trình

- Các tổ trưởng chuyên môn triển khai việc lập kế hoạch thực hiện chương trình thông qua tổ chuyên môn

- Có kế hoạch kiểm tra việc thực hiện chương trình thông qua sổ đầu bài

và sổ báo giảng, thống nhất hình thức kiểm tra

- Dự sinh hoạt tổ xem việc thống nhất nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn

- Xem hồ sơ: Sổ đầu bài, sổ điểm, sổ báo giảng

- So sánh các hồ sơ

- Dự giờ - Khảo sát chất lượng

b Kiểm tra thư viện, thiết bị hỗ trợ cho việc dạy và học:

- Cơ sở vật chất và kỹ thuật của nhà trường là yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình giáo dục học sinh Đồ dùng dạy học, sách thư viện có tiềm năng lớn trong việc nâng cao chất lượng dạy và học đồng thời giảm được cường độ lao động của thầy và trò

- Nội dung kiến thức, kỹ năng trong chương trình và sách giáo khoa tự nó chưa quyết định chất lượng nhận thức Phương pháp dạy và học quyết định chất lượng dạy học, như vậy giáo viên và học sinh cùng với thiết bị dạy học quyết định chất lượng dạy và học Phương pháp dạy của thầy, học của trò phụ thuộc rất nhiều vào đồ dùng dạy học

- Đồ dùng dạy học đầy đủ, đồng bộ và được sử dụng tốt là phương pháp tối ưu nâng cao chất lượng dạy của thầy và học của trò

- Sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả sẽ là đòn bẩy xoay chuyển việc dạy học ở bậc THCS Tạo nền móng vững chắc cho chất lượng dạy học

- Để sử dụng hiệu quả thiết bị dạy học, một trong những biện pháp tốt nhất chủa chúng tôi chọn là phải tổ chức kiểm tra

- Kiểm tra thường xuyên dưới dạng báo cáo kiểm kê của cán bộ thư viện thiết bị

- Tranh ảnh, đồ dùng dạy học các môn, giáo viên ký mượn bao nhiêu tiết? Bao nhiêu lần trong tuần, tháng, học kỳ?

c Nâng cao chất lượng dạy học ngoài việc kiểm tra giờ trên lớp, kiểm tra các lực lượng tiến hành hoạt động giáo dục mà còn kiểm tra hoạt động của các tổ chuyên môn Ban giám hiệu có kế hoạch kiểm tra và thống nhất phương pháp kiểm tra:

Nội dung kiểm tra gồm:

 Kiểm tra tổ trưởng:

- Nhận thức về vai trò của tổ chuyên môn: Tổ trưởng chuyên môn

- Nhận định của tổ trưởng về từng tổ viên

 Kiểm tra hồ sơ chuyên môn:

- Các kế hoạch năm học của tổ - cá nhân

- Các loại sổ biên bản sinh hoạt

- Các kết quả điều tra cơ bản về học sinh và giáo viên

- Các bản lưu sáng kiến kinh nghiệm

 Nề nếp sinh hoạt tổ:

- Thông qua bài, khối lượng dự giờ góp ý các tiết dạy thao giảng, dự giờ

- Thông qua việc thực hiện chương trình

 Bồi dưỡng nghiệp vụ:

- Thực hiện các chuyên đề của nhà trường

- Chuyên đề rút kinh nghiệm của tổ

- Thực tập, thao giảng, hội giảng.

 Chỉ đạo phong trào học tập:

- Bồi dưỡng học sinh giỏi

- Phụ đạo học sinh yếu, kém

- Theo dõi học sinh yếu, kém

- Xây dựng cách học bộ môn

- Ngoại khóa chuyên môn

 Chất lượng dạy học:

- Dự giờ theo chuyên đề để nắm chắc trình độ của một giáo viên hay một lớp học nhằm rút kinh nghiệm về một nội dung cần tập trung giải quyết

- Ban giám hiệu đã thống nhất những việc cần làm khi dự giờ được tiến hành theo một qui trình như sau:

Chuẩn bị Dự giờ Phân tích trao đổi Đánh giá Kiến nghị

* Chuẩn bị:

- Lập kế hoạch dự giờ, xác định vị trí bài học trong chương trình, mục đích của bài giảng và dự kiến hoạt động của thầy và trò

* Dự giờ:

- Quan sát diễn biến thực tế của bài trên lớp – Thu thập thông tin phục vụ cho mục đích dự giờ

Quá trình quan sát này thực hiện theo tiến trình các tình huống dạy và học theo các hoạt động của thầy – trò Thiết bị dạy học và phản ánh các sự kiện chính của quá trình lên lớp cùng những nhận xét về quá trình giảng dạy của tiết học đó

* Phân tích trao đổi:

- Phân tích giờ học không đơn giản là sắp xếp lại các nhận xét vụn vặt về giờ học mà phải khái quát hóa sư phạm nâng những nhận xét này thành nhận định tổng quát hơn và nêu lên những lý lẽ của những nhận định đó bằng cách xác định tất cả các mối quan hệ của những hiện tượng quan sát được với các căn cứ khoa học

- Công tác tổ chức giờ học còn phải xem việc chuẩn bị, nề nếp lớp, không khí sư phạm, phân phối thời gian

+ Nội dung của giờ học: Tính khoa học, tính giáo dục, trọng tâm của bài học

+ Phương pháp dạy học: Có phù hợp với nội dung dạy học và phương pháp dạy học Việc phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh

+ Đánh giá kết quả dự giờ: Mức độ đạt được so với mục tiêu bài học và chỉ ra đặc điểm hoạt động của thầy và hướng dẫn học tập của trò Trình

độ kiến thức, khả năng giảng dạy, tinh thần trách nhiệm của giáo viên cũng như lao động, học tập của học sinh

Trong mỗi năm học cần phải kiểm tra toàn diện hoặc kiểm tra theo chuyên

đề ít nhất một lần/một giáo viên Đối với giáo viên mới ra trường cần phải kiểm tra giờ trên lớp nhiều hơn Khi kiểm tra Ban giám hiệu phải nói rõ được mục đích của việc dự kiểm tra và người được kiểm tra Đồng thời khi kiểm tra người cán bộ quản lý cần có thái độ đúng mức Sau khi kiểm tra có nhận xét đánh giá

và giúp giáo viên khắc phục những tồn tại

+ Ban giám hiệu trực: Phải kiểm tra việc thực hiện chương trình, thời khóa biểu của giáo viên bằng hình thức quan sát bảng và hoạt động của giáo viên – học sinh trên lớp

+ Dự các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn: Phân công để ít nhất trong một tháng sinh hoạt tổ chuyên môn có một người trong Ban giám hiệu vào dự, cùng xây dựng và giải quyết những vấn đề còn vướng mắc trong tổ

 Kiểm tra việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp:

Để quản lý tốt việc soạn bài chuẩn bị giờ trên lớp của giáo viên Ban giám hiệu đã chọn các hình thức kiểm tra:

- Kiểm tra đột xuất

- Kiểm tra trước giờ lên lớp

- Kiểm tra sau dự giờ

- Kiểm tra định kỳ cùng với tổ trưởng chuyên môn

- Kiểm tra chéo trong buổi sinh hoạt chuyên môn

- Kiểm tra việc chuẩn bị giờ trên lớp

- Đồ dùng trực quan cho giờ dạy

Mọi mặt của quá trình dạy học được phản ánh trong giờ lên lớp

Từ một giờ lên lớp chúng tôi phát hiện ra nhiều mối liên hệ đến vấn đề học tập của học sinh Kinh nghiệm dạy học của giáo viên Tình hình quản lý và

sử dụng thiết bị dạy học

Qua kiểm tra giờ trên lớp của giáo viên, Ban giám hiệu nắm được khả năng tổ chức điều khiển học sinh học tập truyền thụ kiến thức, phương pháp dạy học phù hợp với từng đối tượng của lớp Việc đổi mới phương pháp dạy học – việc rèn kỹ năng và hướng dẫn học sinh phương pháp học tập bộ môn, cách học

ở lớp, cách học ở nhà của từng giáo viên, từng lớp

Ban giám hiệu đã vận dụng nhiều hình thức dự giờ khác nhau:

+ Dự giờ các giáo viên khác nhau để kiểm tra chất lượng giảng dạy, học tập của từng giáo viên cụ thể

+ Dự giờ các giáo viên cùng một bộ môn ở các lớp khác nhau để so sánh trình độ của học sinh rút ra ưu khuyết điểm chính của mỗi người, phát hiện ra những vấn đề cần điều chỉnh trong phương pháp dạy và học môn đó

+ Phân công rõ trách nhiệm: Mỗi tháng kiểm tra cán bộ phụ trách đồ dùng dạy học một lần xem việc bố trí sắp xếp đò dùng đã khoa học chưa, cái nào

dùng rồi, cái nào chưa dùng, theo dõi số lượng sử dụng của từng bộ môn, từng giáo viên,…

Cuối tháng có nhận xét trong buổi họp Hội đồng sư phạm và đánh giá khen ngợi những cá nhân giáo viên thường xuyên sử dụng đồ dùng dạy học

VI KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

- Do tổ chức kiểm tra nội bộ thường xuyên nên nhà trường luôn thực hiện đầy

đủ và đúng chương trình từng môn học do Bộ qui định

- Những năm trước đây giáo viên ít sử dụng đồ dùng dạy học và đến nay có

sử dụng thường xuyên có nề nếp

- Giáo viên lên lớp 100% có giáo án Soạn đúng đủ qui định, nhiều giáo án

đã thể hiện được sự đầu tư của giáo viên

- Nhà trường đã đổi mới phương pháp dạy học theo chuyên đề từng năm ở từng môn học

- Sinh hoạt tổ chuyên môn được tiến hành thường xuyên đi vào chiều sâu và

có nề nếp, đạt hiệu quả cao

- Do thường xuyên dự giờ trên lớp và đặc biệt đối với giáo viên mới nên trình

độ chuyên môn của giáo viên được nâng lên rõ rệt

- Đội ngũ giáo viên ngày càng được nâng lên về chất lượng Bên cạnh việc dự giờ trên lớp, nhà trường tổ chức nghiêm túc các đợt khảo sát chất lượng định kỳ, coi thi đúng qui chế Qua đó đánh giá đúng chất lượng của học sinh và kết quả giảng dạy của giáo viên

- Sau kiểm tra có nhận xét trong Hội đồng sư phạm nhà trường Vì vậy giáo viên nào cũng có ý thức vươn lên dạy tốt

Qua các đợt kiểm tra đột xuất và báo trước các tiết học đa số đều được đánh giá tốt

Phong trào mũi nhọn của nhà trường ngày càng được khẳng định đi lên

Qua kế hoạch kiểm tra nội bộ của trường (Phụ lục kèm theo) Kết quả được

tổng kết như sau:

- Đối với tổ chuyên môn:

+ Kiểm tra toàn diện: 3 tổ: Tốt 3 tổ

+ Kiểm tra chuyên đề: 3 tổ: Tốt 3 tổ

- Đối với cá nhân:

+ Kiểm tra toàn diện: 21 đồng chí: Tốt 20 đồng chí;

Khá: 1 đồng chí

+ Kiểm tra chuyên đề: 36 đồng chí: Tốt 36 đồng chí

* Năm học 2007 – 2008: Được đón tiếp đoàn thanh tra của Phòng Giáo dục huyện Phú Ninh, kết quả kiểm tra được đoàn tổng kết như sau:

- Kiểm tra toàn diện: 11 đồng chí, xếp loại Tốt: 11, tỉ lệ 100%

- Kiểm tra chuyên đề: 5 đồng chí, xếp loại Tốt: 5, tỉ lệ 100%

Đoàn kiểm tra dự giờ trong toàn Hội đồng sư phạm.

- Tổng số tiết dự giờ: 27 tiết, xếp loại Tốt 26 tiết; Khá 1 tiết Kiểm tra hồ sơ

sổ sách giáo viên đủ 100%

- Kế hoạch năm, tháng, tuần của tổ chuyên môn và cá nhân đầy đủ Khảo sát chất lượng học sinh các môn đều đạt từ 80% trở lên

- Năm học 2007 – 2008: Phong trào bồi dưỡng học sinh giỏi ngày càng vững bước đi lên với những thành tích đã đạt:

+ Học sinh giỏi khối 9 đạt giải ba toàn đoàn

+ Hội thi kể chuyện Tiếng Anh giải nhất cấp Huyện

+ Hội thi thuyết trình Văn Học giải nhất cấp Huyện, Khuyến khích cấp Tỉnh

+ Hội Khỏe Phù Đổng đạt giải ba toàn đoàn cấp Huyện, cấp Tỉnh đạt 1 huy chương Bạc, 2 huy chương Đồng

+ Hội thi kể chuyện về Bác đạt giải nhì cấp Huyện và giải Khuyến khích cấp Tỉnh

+ Hội thi ĐDDH cấp Huyện năm học 2007 – 2008: đạt giải nhất toàn đoàn

VII KẾT LUẬN:

Sau nhiều năm các đồng chí trong Ban giám hiệu đã kiên trì, vận dụng những lý luận vào thực tiễn trường THCS Nguyễn Văn Trỗi chúng tôi đã đạt được một số kết quả đáng phấn khởi như đã nêu ở trên Chúng tôi nhận thấy muốn thực hiện một kế hoạch kiểm tra nội bộ thì Ban giám hiệu cần phải tiến hành một số công tác trọng tâm sau:

1 Xây dựng cụ thể lịch kiểm tra:

- Thời gian

- Đối tượng

- Nội dung

- Các lực lượng kiểm tra

2 Phải sử dụng cả hai hình thức kiểm tra:

- Kiểm tra định kỳ: Đánh giá được năng lực cao nhất mà giáo viên sau khi đã

có đủ điều kiện chuẩn bị thể hiện công việc của mình

- Kiểm tra đột xuất: Xác định rõ người giáo viên đã chuẩn bị như thế nào, lớp học hoạt động ra sao trong hoàn cảnh bình thường

3 Sau khi kiểm tra phải có đánh giá công khai và khách quan trong Hội đồng sư phạm

4 Ban giám hiệu nhất là đồng chí Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm

về toàn bộ hoạt động của nhà trường cũng như hoạt động kiểm tra, là người thể hiện tính cao nhất, tinh thần thái độ và tôn trọng những nguyên tắc kiểm

tra cần tạo điều kiện và khuyến khích tất cả những thành viên tham giua vào hoạt động kiểm tra đạt kế hoạch, đạt hiệu quả và mục đích yêu cầu.

5 Là người quản lý phải luôn tự rèn luyện bản thân, phẩm chất, năng lực của mình, phải tự nghiên cứu học tập để nắm vững chương trình, nội dung các môn học để có thể tham gia vào tất cả quá trình kiểm tra nội bộ và đồng thời phải biết linh động trong việc vận dụng phương pháp kiểm tra.

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài mặc dù có nhiều cố gắng Song chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong sự quan tâm chỉ dẫn và gúp đỡ của các cấp lãnh đạo và góp ý kiến của quí đồng nghiệp

VIII ĐỀ NGHỊ:

- Phòng GD&ĐT tập huấn công tác thanh tra cho CB – GV cốt cán ở các trường

IX PHỤ LỤC:

Kế hoạch kiểm tra nội bộ năm học 2007 – 2008

(Phôtô kèm theo)

X TÀI LIỆU THAM KHẢO:

Đề cương bài giảng: Một số vấn đề về lý luận thanh tra Giáo dục và kiểm tra

nội bộ trường học của Tiến sĩ: “Huỳnh Quyến” – Giảng viên trường CBQLTW

II (Phần định nghĩa 2 trong khái niệm kiểm tra – thanh tra)