2 Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốtlõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế,chính sách, đi
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI TUYỂN VIÊN CHỨC GIÁO DỤC
(Vị trí Giáo viên Tiểu học) _
A Phần thi môn: KIẾN THỨC CHUNG
I PHẦN CHUNG CHO CÁC THÍ SINH:
1 Những nội dung chính của đổi mới GD và ĐT theo đường lối, chủ trương của Đảng
1.1 Quan điểm chỉ đạo
(1) Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước vàcủa toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong cácchương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội
(2) Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốtlõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế,chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý củaNhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục-đào tạo và việc tham gia của giađình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển nhữngnhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnhnhững nhận thức, việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn,phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọngtâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp
(3) Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡngnhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triểntoàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn;giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội
(4) Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội vàbảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp quy luật khách quan Chuyểnphát triển giáo dục và đào tạo từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệuquả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lượng
(5) Đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học,trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo Chuẩn hóa, hiện đại hóa giáo dục vàđào tạo
(6) Chủ động phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảođảm định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển giáo dục và đào tạo Phát triển hài hòa,
hỗ trợ giữa giáo dục công lập và ngoài công lập, giữa các vùng, miền Ưu tiên đầu tư pháttriển giáo dục và đào tạo đối với các vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biêngiới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa và các đối tượng chính sách Thực hiện dân chủ hóa, xãhội hóa giáo dục và đào tạo
(7) Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thờigiáo dục và đào tạo phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát triển đất nước
1.2 Mục tiêu đổi mới
+ Mục tiêu tổng quát
Trang 2Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đápứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhândân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khảnăng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làmviệc hiệu quả.
Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơcấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điềukiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhậpquốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắcdân tộc Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khuvực
+ Mục tiêu cụ thể
Đối với giáo dục mầm non, giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, hiểu biết, thẩm mỹ,hình thành các yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị tốt cho trẻ bước vào lớp 1 Hoànthành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm 2015, nâng cao chất lượng phổcập trong những năm tiếp theo và miễn học phí trước năm 2020 Từng bước chuẩn hóa hệthống các trường mầm non Phát triển giáo dục mầm non dưới 5 tuổi có chất lượng phùhợp với điều kiện của từng địa phương và cơ sở giáo dục
Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩmchất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp chohọc sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyềnthống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiếnthức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời.Hoàn thành việc xây dựng chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn sau năm 2015 Bảođảm cho học sinh có trình độ trung học cơ sở (hết lớp 9) có tri thức phổ thông nền tảng,đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở; trung học phổ thông phải tiếp cậnnghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng Nâng cao chấtlượng phổ cập giáo dục, thực hiện giáo dục bắt buộc 9 năm từ sau năm 2020
Phấn đấu đến năm 2020, có 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ giáo dục trunghọc phổ thông và tương đương
- Đối với giáo dục nghề nghiệp, tập trung đào tạo nhân lực có kiến thức, kỹ năng vàtrách nhiệm nghề nghiệp Hình thành hệ thống giáo dục nghề nghiệp với nhiều phươngthức và trình độ đào tạo kỹ năng nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảmđáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật công nghệ của thị trường lao động trong nước và quốc
tế
- Đối với giáo dục đại học, tập trung đào tạo nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhântài, phát triển phẩm chất và năng lực tự học, tự làm giàu tri thức, sáng tạo của người học.Hoàn thiện mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạophù hợp với quy hoạch phát triển nhân lực quốc gia; trong đó, có một số trường và ngànhđào tạo ngang tầm khu vực và quốc tế Đa dạng hóa các cơ sở đào tạo phù hợp với nhu cầuphát triển công nghệ và các lĩnh vực, ngành nghề; yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc vàhội nhập quốc tế
- Đối với giáo dục thường xuyên, bảo đảm cơ hội cho mọi người, nhất là ở vùngnông thôn, vùng khó khăn, các đối tượng chính sách được học tập nâng cao kiến thức,trình độ, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ và chất lượng cuộc sống; tạo điều kiện thuận lợi
để người lao động chuyển đổi nghề; bảo đảm xóa mù chữ bền vững Hoàn thiện mạng lưới
cơ sở giáo dục thường xuyên và các hình thức học tập, thực hành phong phú, linh hoạt, coitrọng tự học và giáo dục từ xa
Trang 3- Đối với việc dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóa dân tộc cho người Việt Nam ởnước ngoài, có chương trình hỗ trợ tích cực việc giảng dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóadân tộc cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, góp phần phát huy sức mạnh củavăn hóa Việt Nam, gắn bó với quê hương, đồng thời xây dựng tình đoàn kết, hữu nghị vớinhân dân các nước.
Đổi mới công tác thông tin và truyền thông để thống nhất về nhận thức, tạo sự đồngthuận và huy động sự tham gia đánh giá, giám sát và phản biện của toàn xã hội đối vớicông cuộc đổi mới, phát triển giáo dục
Coi trọng công tác phát triển đảng, công tác chính trị, tư tưởng trong các trường học,trước hết là trong đội ngũ giáo viên Bảo đảm các trường học có chi bộ; các trường đại học
có đảng bộ Cấp ủy trong các cơ sở giáo dục-đào tạo phải thực sự đi đầu đổi mới, gươngmẫu thực hiện và chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân về việc tổ chức thực hiệnthắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục, đào tạo Lãnh đạo nhà trường phát huy dân chủ,dựa vào đội ngũ giáo viên, viên chức và học sinh, phát huy vai trò của các tổ chức đoànthể và nhân dân địa phương để xây dựng nhà trường
Các bộ, ngành, địa phương xây dựng quy hoạch dài hạn phát triển nguồn nhân lực,
dự báo nhu cầu về số lượng, chất lượng nhân lực, cơ cấu ngành nghề, trình độ Trên cơ sở
đó, đặt hàng và phối hợp với các cơ sở giáo dục, đào tạo tổ chức thực hiện
Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, giải quyết dứt điểm các hiệntượng tiêu cực kéo dài, gây bức xúc trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo
(2) Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học
Trên cơ sở mục tiêu đổi mới giáo dục và đào tạo, cần xác định rõ và công khai mụctiêu, chuẩn đầu ra của từng bậc học, môn học, chương trình, ngành và chuyên ngành đàotạo Coi đó là cam kết bảo đảm chất lượng của cả hệ thống và từng cơ sở giáo dục và đàotạo; là căn cứ giám sát, đánh giá chất lượng giáo dục, đào tạo
Đổi mới chương trình nhằm phát triển năng lực và phẩm chất người học, hài hòa đức,trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ và dạy nghề Đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinhgiản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề; tăng thực hành,vận dụng kiến thức vào thực tiễn Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, tri thứcpháp luật và ý thức công dân Tập trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyềnthống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của chủnghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Tăng cường giáo dục thể chất, kiến thức quốcphòng, an ninh và hướng nghiệp Dạy ngoại ngữ và tin học theo hướng chuẩn hóa, thiếtthực, bảo đảm năng lực sử dụng của người học Quan tâm dạy tiếng nói và chữ viết củacác dân tộc thiểu số; dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóa dân tộc cho người Việt Nam ởnước ngoài
Trang 4Đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập, đáp ứng yêu cầu của các bậc học, các chươngtrình giáo dục, đào tạo và nhu cầu học tập suốt đời của mọi người.
Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huytính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phụclối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ,khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, pháttriển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng,chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng côngnghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học
Tiếp tục đổi mới và chuẩn hóa nội dung giáo dục mầm non, chú trọng kết hợp chămsóc, nuôi dưỡng với giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm lý, sinh lý, yêu cầu phát triển thểlực và hình thành nhân cách
Xây dựng và chuẩn hóa nội dung giáo dục phổ thông theo hướng hiện đại, tinh gọn,bảo đảm chất lượng, tích hợp cao ở các lớp học dưới và phân hóa dần ở các lớp học trên;giảm số môn học bắt buộc; tăng môn học, chủ đề và hoạt động giáo dục tự chọn Biênsoạn sách giáo khoa, tài liệu hỗ trợ dạy và học phù hợp với từng đối tượng học, chú ý đếnhọc sinh dân tộc thiểu số và học sinh khuyết tật
Nội dung giáo dục nghề nghiệp được xây dựng theo hướng tích hợp kiến thức, kỹnăng, tác phong làm việc chuyên nghiệp để hình thành năng lực nghề nghiệp cho ngườihọc
Đổi mới mạnh mẽ nội dung giáo dục đại học và sau đại học theo hướng hiện đại, phùhợp với từng ngành, nhóm ngành đào tạo và việc phân tầng của hệ thống giáo dục đại học.Chú trọng phát triển năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, đạo đức nghề nghiệp và hiểubiết xã hội, từng bước tiếp cận trình độ khoa học và công nghệ tiên tiến của thế giới
(3) Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan
Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêuchí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận Phối hợp sửdụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giácủa người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của giađình và của xã hội
Đổi mới phương thức thi và công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông theo hướnggiảm áp lực và tốn kém cho xã hội mà vẫn bảo đảm độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúngnăng lực học sinh, làm cơ sở cho việc tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đạihọc
Đổi mới phương thức đánh giá và công nhận tốt nghiệp giáo dục nghề nghiệp trên cơ
sở kiến thức, năng lực thực hành, ý thức kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp Có cơ chế để tổchức và cá nhân sử dụng lao động tham gia vào việc đánh giá chất lượng của cơ sở đàotạo
Đổi mới phương thức tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng kết hợp sử dụng kếtquả học tập ở phổ thông và yêu cầu của ngành đào tạo Đánh giá kết quả đào tạo đại họctheo hướng chú trọng năng lực phân tích, sáng tạo, tự cập nhật, đổi mới kiến thức; đạo đứcnghề nghiệp; năng lực nghiên cứu và ứng dụng khoa học và công nghệ; năng lực thựchành, năng lực tổ chức và thích nghi với môi trường làm việc Giao quyền tự chủ tuyểnsinh cho các cơ sở giáo dục đại học
Trang 5Thực hiện đánh giá chất lượng giáo dục, đào tạo ở cấp độ quốc gia, địa phương, từng
cơ sở giáo dục, đào tạo và đánh giá theo chương trình của quốc tế để làm căn cứ đề xuấtchính sách, giải pháp cải thiện chất lượng giáo dục, đào tạo
Hoàn thiện hệ thống kiểm định chất lượng giáo dục Định kỳ kiểm định chất lượngcác cơ sở giáo dục, đào tạo và các chương trình đào tạo; công khai kết quả kiểm định Chútrọng kiểm tra, đánh giá, kiểm soát chất lượng giáo dục và đào tạo đối với các cơ sở ngoàicông lập, các cơ sở có yếu tố nước ngoài Xây dựng phương thức kiểm tra, đánh giá phùhợp với các loại hình giáo dục cộng đồng
Đổi mới cách tuyển dụng, sử dụng lao động đã qua đào tạo theo hướng chú trọngnăng lực, chất lượng, hiệu quả công việc thực tế, không quá nặng về bằng cấp, trước hết làtrong các cơ quan thuộc hệ thống chính trị Coi sự chấp nhận của thị trường lao động đốivới người học là tiêu chí quan trọng để đánh giá uy tín, chất lượng của cơ sở giáo dục đạihọc, nghề nghiệp và là căn cứ để định hướng phát triển các cơ sở giáo dục, đào tạo vàngành nghề đào tạo
(4) Hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng hệ thống giáo dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập
Trước mắt, ổn định hệ thống giáo dục phổ thông như hiện nay Đẩy mạnh phân luồngsau trung học cơ sở; định hướng nghề nghiệp ở trung học phổ thông Tiếp tục nghiên cứuđổi mới hệ thống giáo dục phổ thông phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước và xu thếphát triển giáo dục của thế giới
Quy hoạch lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học gắn với quyhoạch phát triển kinh tế-xã hội, quy hoạch phát triển nguồn nhân lực Thống nhất tên gọicác trình độ đào tạo, chuẩn đầu ra Đẩy mạnh giáo dục nghề nghiệp sau trung học phổthông, liên thông giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học Tiếp tục sắp xếp, điềuchỉnh mạng lưới các trường đại học, cao đẳng và các viện nghiên cứu theo hướng gắn đàotạo với nghiên cứu khoa học Thực hiện phân tầng cơ sở giáo dục đại học theo định hướngnghiên cứu và ứng dụng, thực hành Hoàn thiện mô hình đại học quốc gia, đại học vùng;củng cố và phát triển một số cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp chất lượngcao đạt trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới
Khuyến khích xã hội hóa để đầu tư xây dựng và phát triển các trường chất lượng cao
ở tất cả các cấp học và trình độ đào tạo Tăng tỷ lệ trường ngoài công lập đối với giáo dụcnghề nghiệp và giáo dục đại học Hướng tới có loại hình cơ sở giáo dục do cộng đồng đầutư
Đa dạng hóa các phương thức đào tạo Thực hiện đào tạo theo tín chỉ Đẩy mạnh đàotạo, bồi dưỡng năng lực, kỹ năng nghề tại cơ sở sản xuất, kinh doanh Có cơ chế để tổchức, cá nhân người sử dụng lao động tham gia xây dựng, điều chỉnh, thực hiện chươngtrình đào tạo và đánh giá năng lực người học
(5) Đổi mới căn bản công tác quản lý giáo dục, đào tạo, bảo đảm dân chủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục, đào tạo; coi trọng quản lý chất lượng
Xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo vàtrách nhiệm quản lý theo ngành, lãnh thổ của các bộ, ngành, địa phương Phân định côngtác quản lý nhà nước với quản trị của cơ sở giáo dục và đào tạo Đẩy mạnh phân cấp, nângcao trách nhiệm, tạo động lực và tính chủ động, sáng tạo của các cơ sở giáo dục, đào tạo.Tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, nhất là về chương trình, nội dung và chấtlượng giáo dục và đào tạo đối với các cơ sở giáo dục, đào tạo của nước ngoài tại Việt
Trang 6Nam Phát huy vai trò của công nghệ thông tin và các thành tựu khoa học-công nghệ hiệnđại trong quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo.
Các cơ quan quản lý giáo dục, đào tạo địa phương tham gia quyết định về quản lýnhân sự, tài chính cùng với quản lý thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của giáo dục mầmnon, giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp
Chuẩn hóa các điều kiện bảo đảm chất lượng và quản lý quá trình đào tạo; chú trọngquản lý chất lượng đầu ra Xây dựng hệ thống kiểm định độc lập về chất lượng giáo dục,đào tạo
Đổi mới cơ chế tiếp nhận và xử lý thông tin trong quản lý giáo dục, đào tạo Thựchiện cơ chế người học tham gia đánh giá hoạt động giáo dục, đào tạo; nhà giáo tham giađánh giá cán bộ quản lý; cơ sở giáo dục, đào tạo tham gia đánh giá cơ quan quản lý nhànước
Hoàn thiện cơ chế quản lý cơ sở giáo dục, đào tạo có yếu tố nước ngoài ở Việt Nam;quản lý học sinh, sinh viên Việt Nam đi học nước ngoài bằng nguồn ngân sách nhà nước
và theo hiệp định nhà nước
Giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các cơ sở giáo dục, đào tạo; phát huy vaitrò của hội đồng trường Thực hiện giám sát của các chủ thể trong nhà trường và xã hội;tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan quản lý các cấp; bảo đảm dân chủ,công khai, minh bạch
(6) Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo
Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hộinhập quốc tế Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo.Tiến tới tất cả các giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, giáo viên, giảng viên các cơ sở giáodục nghề nghiệp phải có trình độ từ đại học trở lên, có năng lực sư phạm Giảng viên caođẳng, đại học có trình độ từ thạc sỹ trở lên và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ sưphạm Cán bộ quản lý giáo dục các cấp phải qua đào tạo về nghiệp vụ quản lý
Phát triển hệ thống trường sư phạm đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng độingũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; ưu tiên đầu tư xây dựng một số trường sư phạm,trường sư phạm kỹ thuật trọng điểm; khắc phục tình trạng phân tán trong hệ thống các cơ
sở đào tạo nhà giáo Có cơ chế tuyển sinh và cử tuyển riêng để tuyển chọn được nhữngngười có phẩm chất, năng lực phù hợp vào ngành sư phạm
Đổi mới mạnh mẽ mục tiêu, nội dung, phương pháp đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng
và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của nhà giáo theo yêu cầu nâng cao chất lượng,trách nhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp
Có chế độ ưu đãi đối với nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Việc tuyển dụng, sửdụng, đãi ngộ, tôn vinh nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục phải trên cơ sở đánh giá nănglực, đạo đức nghề nghiệp và hiệu quả công tác Có chế độ ưu đãi và quy định tuổi nghỉhưu hợp lý đối với nhà giáo có trình độ cao; có cơ chế miễn nhiệm, bố trí công việc kháchoặc kiên quyết đưa ra khỏi ngành đối với những người không đủ phẩm chất, năng lực,không đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ Lương của nhà giáo được ưu tiên xếp cao nhất trong hệthống thang bậc lương hành chính sự nghiệp và có thêm phụ cấp tùy theo tính chất côngviệc, theo vùng
Khuyến khích đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ Có chính sách hỗ trợ giảng viên trẻ về chỗ ở, học tập và nghiên cứu khoa học.Bảo đảm bình đẳng giữa nhà giáo trường công lập và nhà giáo trường ngoài công lập về
Trang 7tôn vinh và cơ hội đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ Tạo điều kiện để chuyêngia quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giảng dạy và nghiên cứu ở các cơ sởgiáo dục, đào tạo trong nước.
Triển khai các giải pháp, mô hình liên thông, liên kết giữa các cơ sở đào tạo, nhất làcác trường đại học với các tổ chức khoa học và công nghệ, đặc biệt là các viện nghiên cứu
(7) Đổi mới chính sách, cơ chế tài chính, huy động sự tham gia đóng góp của toàn
xã hội; nâng cao hiệu quả đầu tư để phát triển giáo dục và đào tạo
Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo, ngân sáchnhà nước chi cho giáo dục và đào tạo tối thiểu ở mức 20% tổng chi ngân sách; chú trọngnâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách Từng bước bảo đảm đủ kinh phí hoạt độngchuyên môn cho các cơ sở giáo dục, đào tạo công lập Hoàn thiện chính sách học phí.Đối với giáo dục mầm non và phổ thông, Nhà nước ưu tiên tập trung đầu tư xâydựng, phát triển các cơ sở giáo dục công lập và có cơ chế hỗ trợ để bảo đảm từng bướchoàn thành mục tiêu phổ cập theo luật định Khuyến khích phát triển các loại hình trườngngoài công lập đáp ứng nhu cầu xã hội về giáo dục chất lượng cao ở khu vực đô thị
Đối với giáo dục đại học và đào tạo nghề nghiệp, Nhà nước tập trung đầu tư xâydựng một số trường đại học, ngành đào tạo trọng điểm, trường đại học sư phạm Thực hiện
cơ chế đặt hàng trên cơ sở hệ thống định mức kinh tế-kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng củamột số loại hình dịch vụ đào tạo (không phân biệt loại hình cơ sở đào tạo), bảo đảm chi trảtương ứng với chất lượng, phù hợp với ngành nghề và trình độ đào tạo Minh bạch hóa cáchoạt động liên danh, liên kết đào tạo, sử dụng nguồn lực công ; bảo đảm sự hài hòa giữacác lợi ích với tích luỹ tái đầu tư
Đẩy mạnh xã hội hóa, trước hết đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học;khuyến khích liên kết với các cơ sở đào tạo nước ngoài có uy tín Có chính sách khuyếnkhích cạnh tranh lành mạnh trong giáo dục và đào tạo trên cơ sở bảo đảm quyền lợi củangười học, người sử dụng lao động và cơ sở giáo dục, đào tạo Đối với các ngành đào tạo
có khả năng xã hội hóa cao, ngân sách nhà nước chỉ hỗ trợ các đối tượng chính sách, đồngbào dân tộc thiểu số và khuyến khích tài năng Tiến tới bình đẳng về quyền được nhận hỗtrợ của Nhà nước đối với người học ở trường công lập và trường ngoài công lập Tiếp tụchoàn thiện chính sách hỗ trợ đối với các đối tượng chính sách, đồng bào dân tộc thiểu số
và cơ chế tín dụng cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được vay để học.Khuyến khích hình thành các quỹ học bổng, khuyến học, khuyến tài, giúp học sinh, sinhviên nghèo học giỏi Tôn vinh, khen thưởng xứng đáng các cá nhân, tập thể có thành tíchxuất sắc và đóng góp nổi bật cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo
Khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân sử dụng lao động tham gia hỗ trợ hoạt độngđào tạo Xây dựng cơ chế, chính sách tài chính phù hợp đối với các loại hình trường Có
cơ chế ưu đãi tín dụng cho các cơ sở giáo dục, đào tạo Thực hiện định kỳ kiểm toán các
cơ sở giáo dục-đào tạo
Tiếp tục thực hiện mục tiêu kiên cố hóa trường, lớp học; có chính sách hỗ trợ để cómặt bằng xây dựng trường Từng bước hiện đại h óa cơ sở vật chất kỹ thuật, đặc biệt là hạtầng công nghệ thông tin Bảo đảm đến năm 2020 số học sinh mỗi lớp không vượt quá quyđịnh của từng cấp học
Phân định rõ ngân sách chi cho giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dụcnghề nghiệp và giáo dục đại học với ngân sách chi cho cơ sở đào tạo, bồi dưỡng thuộc hệthống chính trị và các lực lượng vũ trang Giám sát chặt chẽ, công khai, minh bạch việc sửdụng kinh phí
Trang 8(8) Nâng cao chất lượng, hiệu quả nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ, đặc biệt là khoa học giáo dục và khoa học quản lý
Quan tâm nghiên cứu khoa học giáo dục và khoa học quản lý, tập trung đầu tư nângcao năng lực, chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan nghiên cứu khoa học giáo dụcquốc gia Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nghiên cứu và chuyên gia giáo dục Triểnkhai chương trình nghiên cứu quốc gia về khoa học giáo dục
Tăng cường năng lực, nâng cao chất lượng và hiệu quả nghiên cứu khoa học, chuyểngiao công nghệ của các cơ sở giáo dục đại học Gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo và nghiêncứu, giữa các cơ sở đào tạo với các cơ sở sản xuất, kinh doanh Ưu tiên đầu tư phát triểnkhoa học cơ bản, khoa học mũi nhọn, phòng thí nghiệm trọng điểm, phòng thí nghiệmchuyên ngành, trung tâm công nghệ cao, cơ sở sản xuất thử nghiệm hiện đại trong một số
cơ sở giáo dục đại học Có chính sách khuyến khích học sinh, sinh viên nghiên cứu khoahọc
Khuyến khích thành lập viện, trung tâm nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, doanhnghiệp khoa học và công nghệ, hỗ trợ đăng ký và khai thác sáng chế, phát minh trong các
cơ sở đào tạo Hoàn thiện cơ chế đặt hàng và giao kinh phí sự nghiệp khoa học và côngnghệ cho các cơ sở giáo dục đại học Nghiên cứu sáp nhập một số tổ chức nghiên cứukhoa học và triển khai công nghệ với các trường đại học công lập
Ưu tiên nguồn lực, tập trung đầu tư và có cơ chế đặc biệt để phát triển một số trườngđại học nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực sớm đạt trình độ khu vực và quốc tế, đủ năng lựchợp tác và cạnh tranh với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu hàng đầu thế giới
(9) Chủ động hội nhập và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế trong giáo dục, đào tạo
Chủ động hội nhập quốc tế về giáo dục, đào tạo trên cơ sở giữ vững độc lập, tự chủ,bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp củadân tộc, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa và thành tựu khoa học, công nghệ của nhânloại Hoàn thiện cơ chế hợp tác song phương và đa phương, thực hiện các cam kết quốc tế
về giáo dục, đào tạo
Tăng quy mô đào tạo ở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước đối với giảng viên cácngành khoa học cơ bản và khoa học mũi nhọn, đặc thù Khuyến khích việc học tập vànghiên cứu ở nước ngoài bằng các nguồn kinh phí ngoài ngân sách nhà nước Mở rộngliên kết đào tạo với những cơ sở đào tạo nước ngoài có uy tín, chủ yếu trong giáo dục đạihọc và giáo dục nghề nghiệp; đồng thời quản lý chặt chẽ chất lượng đào tạo
Có cơ chế khuyến khích các tổ chức quốc tế, cá nhân nước ngoài, người Việt Nam ởnước ngoài tham gia hoạt động đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học vàcông nghệ ở Việt Nam Tăng cường giao lưu văn hóa và học thuật quốc tế
Có chính sách hỗ trợ, quản lý việc học tập và rèn luyện của học sinh, sinh viên ViệtNam đang học ở nước ngoài và tại các cơ sở giáo dục, đào tạo có yếu tố nước ngoài tạiViệt Nam
2 Quyền và nghĩa vụ của viên chức (Luật Viên chức 2010)
Điều 11 Quyền của viên chức về hoạt động nghề nghiệp
1 Được pháp luật bảo vệ trong hoạt động nghề nghiệp
2 Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ
3 Được bảo đảm trang bị, thiết bị và các điều kiện làm việc
4 Được cung cấp thông tin liên quan đến công việc hoặc nhiệm vụ được giao
Trang 95 Được quyết định vấn đề mang tính chuyên môn gắn với công việc hoặc nhiệm vụđược giao.
6 Được quyền từ chối thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ trái với quy định của phápluật
7 Được hưởng các quyền khác về hoạt động nghề nghiệp theo quy định của phápluật
Điều 16 Nghĩa vụ chung của viên chức
1 Chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam vàpháp luật của Nhà nước
2 Có nếp sống lành mạnh, trung thực, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
3 Có ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm trong hoạt động nghề nghiệp; thực hiệnđúng các quy định, nội quy, quy chế làm việc của đơn vị sự nghiệp công lập
4 Bảo vệ bí mật nhà nước; giữ gìn và bảo vệ của công, sử dụng hiệu quả tiết kiệm tàisản được giao
5 Tu dưỡng, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp, thực hiện quy tắc ứng xử của viênchức
Điều 17 Nghĩa vụ của viên chức trong hoạt động nghề nghiệp
1 Thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ được giao bảo đảm yêu cầu về thời gian vàchất lượng
2 Phối hợp tốt với đồng nghiệp trong thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ
3 Chấp hành sự phân công công tác của người có thẩm quyền
4 Thường xuyên học tập nâng cao trình độ, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ
5 Khi phục vụ nhân dân, viên chức phải tuân thủ các quy định sau:
a) Có thái độ lịch sự, tôn trọng nhân dân
b) Có tinh thần hợp tác, tác phong khiêm tốn
c) Không hách dịch, cửa quyền, gây khó khăn, phiền hà đối với nhân dân
d) Chấp hành các quy định về đạo đức nghề nghiệp
6 Chịu trách nhiệm về việc thực hiện hoạt động nghề nghiệp
7 Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật
3 Những việc viên chức không được làm
Điều 19 Những việc viên chức không được làm
1 Trốn tránh trách nhiệm, thoái thác công việc hoặc nhiệm vụ được giao; gây bèphái, mất đoàn kết; tự ý bỏ việc; tham gia đình công
2 Sử dụng tài sản của cơ quan, tổ chức, đơn vị và của nhân dân trái với quy định củapháp luật
3 Phân biệt đối xử dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo dướimọi hình thức
4 Lợi dụng hoạt động nghề nghiệp để tuyên truyền chống lại chủ trương đường lối,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước hoặc gây phương hại đối với thuần phong,
mỹ tục, đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân và xã hội
Trang 105 Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trong khi thực hiện hoạtđộng nghề nghiệp.
6 Những việc khác viên chức không được làm theo quy định của Luật phòng, chốngtham nhũng, Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và các quy định khác của pháp luật
có liên quan
4 Một số nội dung liên quan trong Luật Giáo dục
4.1 Yêu cầu về nội dung và phương pháp giáo dục
Điều 5 Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục
1 Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại và có
hệ thống; coi trọng giáo dục tư tưởng và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyềnthống tốt đẹp, bản sắc văn hoá dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; phù hợp với sựphát triển về tâm sinh lý lứa tuổi của người học
2 Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sángtạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say
mê học tập và ý chí vươn lên
Điều 23 Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục mầm non
1 Nội dung giáo dục mầm non phải bảo đảm phù hợp với sự phát triển tâm sinh lýcủa trẻ em, hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục; giúp trẻ em phát triển cơ thểcân đối, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn; biết kính trọng, yêu mến, lễ phép với ông, bà, cha, mẹ,thầy giáo, cô giáo và người trên; yêu quý anh, chị, em, bạn bè; thật thà, mạnh dạn, hồnnhiên, yêu thích cái đẹp; ham hiểu biết, thích đi học
2 Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức các hoạt độngvui chơi để giúp trẻ em phát triển toàn diện; chú trọng việc nêu gương, động viên, khíchlệ
Điều 28 Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục phổ thông
1 Nội dung giáo dục phổ thông phải bảo đảm tính phổ thông, cơ bản, toàn diện,hướng nghiệp và có hệ thống; gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với tâm sinh lý lứatuổi của học sinh, đáp ứng mục tiêu giáo dục ở mỗi cấp học Giáo dục tiểu học phải bảođảm cho học sinh có hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kỹnăng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệsinh; có hiểu biết ban đầu về hát, múa, âm nhạc, mỹ thuật Giáo dục trung học cơ sở phảicủng cố, phát triển những nội dung đã học ở tiểu học, bảo đảm cho học sinh có những hiểubiết phổ thông cơ bản về tiếng Việt, toán, lịch sử dân tộc; kiến thức khác về khoa học xãhội, khoa học tự nhiên, pháp luật, tin học, ngoại ngữ; có những hiểu biết cần thiết tối thiểu
về kỹ thuật và hướng nghiệp Giáo dục trung học phổ thông phải củng cố, phát triển nhữngnội dung đã học ở trung học cơ sở, hoàn thành nội dung giáo dục phổ thông; ngoài nộidung chủ yếu nhằm bảo đảm chuẩn kiến thức phổ thông, cơ bản, toàn diện và hướngnghiệp cho mọi học sinh còn có nội dung nâng cao ở một số môn học để phát triển nănglực, đáp ứng nguyện vọng của học sinh
2 Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động,sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡngphương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thứcvào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh
4.2 Nhiệm vụ và quyền của nhà giáo
Điều 72 Nhiệm vụ của nhà giáo
Trang 11Nhà giáo có những nhiệm vụ sau đây:
1 Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy đủ và cóchất lượng chương trình giáo dục;
2 Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệnhà trường;
3 Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách của ngườihọc, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học;
4 Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chínhtrị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêu gương tốt cho người học;
5 Các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật
Điều 73 Quyền của nhà giáo
Nhà giáo có những quyền sau đây:
1 Được giảng dạy theo chuyên ngành đào tạo;
2 Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ;
3 Được hợp đồng thỉnh giảng và nghiên cứu khoa học tại các trường, cơ sở giáo dụckhác và cơ sở nghiên cứu khoa học với điều kiện bảo đảm thực hiện đầy đủ nhiệm vụ nơimình công tác;
4 Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự;
5 Được nghỉ hè, nghỉ Tết âm lịch, nghỉ học kỳ theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáodục và Đào tạo và các ngày nghỉ khác theo quy định của Bộ luật lao động
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Luật Viên chức hiện hành
2 Luật Giáo dục 2005
3 Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo
B RIÊNG CHO TỪNG ĐỐI TƯỢNG DỰ THI TUYỂN VIÊN CHỨC
1 GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
1.1 Tiêu chuẩn chung về đạo đức nghề nghiệp của giáo viên Tiểu học (theo
thông tư số 21/2015-TTLT-BGDĐT-BNV ngày 16/9/2015)
Điều 3 Tiêu chuẩn chung về đạo đức nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
1 Có ý thức trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh
dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh
2 Thương yêu, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ cácquyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp
3 Các tiêu chuẩn đạo đức khác của giáo viên quy định tại Luật Giáo dục và LuậtViên chức
Điều 6 Giáo viên tiểu học hạng IV - Mã số V.07.03.09
1 Nhiệm vụ
a) Giảng dạy, giáo dục học sinh theo chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học cấptiểu học;
Trang 12b) Tham gia phát hiện, bồi dưỡng học sinh năng khiếu, phụ đạo học sinh yếu kémcấp tiểu học;
c) Vận dụng các sáng kiến kinh nghiệm, kết quả nghiên cứu khoa học sư phạm ứngdụng vào thực tế giảng dạy, giáo dục và làm đồ dùng, thiết bị dạy học cấp tiểu học;
d) Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới tổ chức lớp học, tổ chức hoạtđộng dạy học và đánh giá kết quả học tập theo hướng phát huy tính chủ động, tích cực,hình thành năng lực và phương pháp tự học của học sinh;
đ) Hoàn thành các chương trình bồi dưỡng; tự học, tự bồi dưỡng trau dồi đạo đức,nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ; tham gia các hoạt động chuyên môn; tham giaphổ cập giáo dục tiểu học, xóa mù chữ;
e) Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học sinh và các tổchức, đoàn thể liên quan để tổ chức, hướng dẫn các hoạt động giáo dục, tham gia tư vấntâm lí học sinh tiểu học;
g) Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo và các hội thi cho học sinh tiểu học;h) Chấp hành sự phân công, kiểm tra, đánh giá của các cấp quản lý giáo dục;
i) Thực hiện các nhiệm vụ khác do hiệu trưởng phân công
2 Tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng
a) Có bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm tiểu học hoặc trung cấp sư phạm cácchuyên ngành phù hợp với bộ môn giảng dạy trở lên;
b) Có trình độ ngoại ngữ bậc 1 theo quy định tại Thông tư số 01/2014/TT-BGDĐTngày 24 tháng 01 năm 2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành khung năng lực ngoạingữ 6 bậc dùng choViệt Nam hoặc có chứng chỉ tiếng dân tộc đối với những vị trí việclàm yêu cầu sử dụng tiếng dân tộc;
Đối với giáo viên dạy ngoại ngữ thì trình độ ngoại ngữ thứ hai phải đạt bậc 1 theoquy định tại Thông tư số 01/2014/TT-BGDĐT ngày 24 tháng 01 năm 2014 của Bộ Giáodục và Đào tạo ban hành khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam;
c) Có trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản theoquy định tại Thông tư số 03/2014/TT-BTTTT ngày 11 tháng 3 năm 2014 của Bộ Thông tin
và Truyền thông quy định Chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin
3 Tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ
a) Nắm được chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, quyđịnh và yêu cầu của ngành, địa phương về giáo dục tiểu học;
b) Thực hiện được kế hoạch, chương trình giáo dục tiểu học;
c) Vận dụng được kiến thức về giáo dục học và tâm sinh lý lứa tuổi vào thực tiễngiáo dục học sinh tiểu học;
d) Biết phối hợp với đồng nghiệp, cha mẹ học sinh và cộng đồng để nâng cao hiệuquả giáo dục cho học sinh tiểu học;
đ) Vận dụng được đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới tổ chức lớp học, tổ chứchoạt động dạy học ở trường tiểu học;
e) Biết viết sáng kiến kinh nghiệm hoặc nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng; biết
áp dụng các sáng kiến kinh nghiệm, kết quả nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng vàothực tế giảng dạy, giáo dục học sinh tiểu học
Trang 131.2 Điều lệ trường Tiểu học (Văn bản hợp nhất 03/VBHN-BGDĐT ngày 22 tháng
01 năm 2014)
Điều 18 Tổ chuyên môn
1 Tổ chuyên môn bao gồm giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáodục Mỗi tổ có ít nhất 3 thành viên Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 7 thành viêntrở lên thì có một tổ phó
2 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn:
a) Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thựchiện chương trình, kế hoạch dạy học và hoạt động giáo dục;
b) Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệuquả giảng dạy, giáo dục và quản lý sử dụng sách, thiết bị của các thành viên trong tổ theo
kế hoạch của nhà trường;
c) Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viêntiểu học và giới thiệu tổ trưởng, tổ phó
3 Tổ chuyên môn sinh hoạt định kì hai tuần một lần và các sinh hoạt khác khi có nhucầu công việc
Điều 30 Hồ sơ phục vụ hoạt động giáo dục trong trường
1 Đối với nhà trường:
e) Sổ nghị quyết và kế hoạch công tác;
g) Sổ quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên;
h) Sổ khen thưởng, kỷ luật;
i) Sổ quản lý tài sản, tài chính;
k) Sổ quản lý các văn bản, công văn
2 Đối với giáo viên:
a) Giáo án (bài soạn);
b) Sổ ghi chép sinh hoạt chuyên môn và dự giờ;
c) Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp);
d) Sổ công tác Đội (đối với Tổng phụ trách Đội)
3 Đối với tổ chuyên môn: Sổ ghi nội dung các cuộc họp chuyên môn
Điều 34 Nhiệm vụ của giáo viên
1 Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế hoạch dạyhọc; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lý học sinh trong cáchoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động chuyên môn; chịu tráchnhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục
Trang 142 Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uytín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xử công bằng và tôn trọngnhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết,giúp đỡ đồng nghiệp.
3 Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp
vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy
4 Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương
5 Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành, các quyếtđịnh của Hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểm tra, đánhgiá của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục
6 Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học sinh và các tổchức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục
Điều 35 Quyền của giáo viên
1 Được nhà trường tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục họcsinh
2 Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; được hưởngnguyên lương, phụ cấp và các chế độ khác theo quy định khi được cử đi học
3 Được hưởng tiền lương, phụ cấp ưu đãi theo nghề, phụ cấp thâm niên và các phụcấp khác theo quy định của Chính phủ Được hưởng mọi quyền lợi về vật chất, tinh thần
và được chăm sóc, bảo vệ sức khỏe theo chế độ, chính sách quy định đối với nhà giáo
4 Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự
5 Được thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật
Điều 38 Các hành vi giáo viên không được làm
1 Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể học sinh và đồng nghiệp
2 Xuyên tạc nội dung giáo dục; dạy sai nội dung, kiến thức; dạy không đúng vớiquan điểm, đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước Việt Nam
3 Cố ý đánh giá sai kết quả học tập, rèn luyện của học sinh
4 Ép buộc học sinh học thêm để thu tiền
5 Uống rượu, bia, hút thuốc lá khi tham gia các hoạt động giáo dục ở nhà trường, sửdụng điện thoại di động khi đang giảng dạy trên lớp
6 Bỏ giờ, bỏ buổi dạy, tùy tiện cắt xén chương trình giáo dục
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Điều lệ trường Tiểu học hiện hành (Văn bản hợp nhất 03/VBHN-BGDĐT ngày 22
tháng 01 năm 2014).
2 Thông tư liên tịch số 21/2015/TTLT–BGDĐT–BNV, ngày 16/9/2015 của Bộ GD
-ĐT và Bộ Nội vụ Quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên Tiểu học
Trang 15B Môn thi: KIẾN THỨC CHUYÊN NGÀNH
(Vị trí giáo viên Tiểu học)
1 Thiết kế bài giảng (soạn giáo án)
1.1 Mục đích, yêu cầu của việc soạn giáo án
Giờ dạy – học trên lớp hiện nay được xác định là thành công chỉ khi nào giờ học đóphát huy được tính năng động, chủ động, tích cực của người học Người học phải đượchoạt động Giờ học không nhồi nhét kiến thức Giờ học phải cung cấp kiến thức, rèn luyện
kỹ năng, giáo dục thái độ và hình thành ở học sinh cách học Muốn vậy, giáo viên (GV)phải xây dựng chiến lược dạy học, con đường tất yếu phải là thiết kế hoạt động của thầy
và trò trên lớp Các hoạt động phải được tính toán kỹ, sự hoạch định, trù liệu của GVcàngchu đáo bao nhiêu thì khả năng thành công của giờ dạy càng cao bấy nhiêu Như vậy, mụcđích của việc soạn giáo án là nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy – học trên lớp; thực hiệntốt mục tiêu bài học
Một giáo án tốt phải thể hiện được các yêu cầu:
- Thể hiện được đầy đủ nội dung bài học và giúp đảm bảo trật tự khoa học của thôngtin, đưa ra kĩ năng học tập được sử dụng trong giờ và các phương tiện hỗ trợ cần thiết theoyêu cầu Việc cung cấp thông tin theo một trật tự khoa học sẽ giúp học sinh (HS) hiểu vànhớ những thông tin đó một cách khoa học;
- Giúp người thầy quản lí thời gian dành cho mỗi đơn vị bài học được tốt hơn;
- Vạch ra rõ ràng đơn vị bài học cần được chú trọng – phần trọng tâm mà học sinhbắt buộc phải biết – từ đó người thầy sẽ dễ dàng hơn trong việc điều chỉnh khung thờigian, tăng giảm nội dung giảng dạy đề phòng các trường hợp cháy giáo án, thừa thờigian…;
- Lựa chọn được phương pháp, phương tiện dạy học phù hợp với nội dung, tính chấtcủa bài học và đối tượng học;
- Chú trọng kết hợp học với hành, nâng cao tri thức với rèn luyện các kỹ năng, gắnvới thực tiễn cuộc sống
1.2 Các bước thiết kế một giáo án
- Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu
cầu về thái độ trong chương trình Bước này được đặt ra bởi việc xác định mục tiêu củabài học là một khâu rất quan trọng, đóng vai trò thứ nhất, không thể thiếu của mỗi giáo án.Mục tiêu (yêu cầu) vừa là cái đích hướng tới, vừa là yêu cầu cần đạt của giờ học; hay nóikhác đó là thước đo kết quả quá trình dạy học Nó giúp GV xác định rõ các nhiệm vụ sẽphải làm (dẫn dắt HS tìm hiểu, vận dụng những kiến thức, kỹ năng; phạm vi, mức độ đếnđâu; qua đó giáo dục cho HS những bài học gì)
- Bước 2: Nghiên cứu SGK và các tài liệu liên quan để: hiểu chính xác, đầy đủ
những nội dung của bài học; xác định những kiến thức, kỹ năng, thái độ cơ bản cần hìnhthành và phát triển ở học sinh; xác định trình tự logic của bài học
Bước này được đặt ra bởi nội dung bài học ngoài phần được trình bày trong SGK còn
có thể đã được trình bày trong các tài liệu khác Trước hết nên đọc kĩ nội dung bài học vàhướng dẫn tìm hiểu bài trong SGK để hiểu, đánh giá đúng nội dung bài học rồi mới chọnđọc thêm tư liệu để hiểu sâu, hiểu rộng nội dung bài học Mỗi GV không chỉ có kỹ năngtìm đúng, tìm trúng tư liệu cần đọc mà cần có kỹ năng định hướng cách chọn, đọc tư liệu
Trang 16cho học sinh GV nên chọn những tư liệu đã qua thẩm định, được đông đảo các nhàchuyên môn và GV tin cậy Việc đọc SGK, tài liệu phục vụ cho việc soạn giáo án có thểchia thành 3 cấp độ sau: đọc lướt để tìm nội dung chính xác định những kiến thức, kỹ năng
cơ bản, trọng tâm mức độ yêu cầu và phạm vi cần đạt; đọc để tìm những thông tin quantâm: các mạch, sự bố cục, trình bày các mạch kiến thức, kỹ năng và dụng ý của tác giả;đọc để phát hiện và phân tích, đánh giá các chi tiết trong từng mạch kiến thức, kỹ năng.Thực ra khâu khó nhất trong đọc SGK và các tư liệu là đúc kết được phạm vi, mức
độ kiến thức, kỹ năng của từng bài học sao cho phù hợp với năng lực của học sinh và điềukiện dạy học Trong thực tế dạy học, nhiều khi chúng ta thường đi chưa tới hoặc đi quánhững yêu cầu cần đạt về kiến thức, kỹ năng Nếu nắm vững nội dung bài học, GV sẽ pháchọa những nội dung và trình tự nội dung của bài giảng phù hợp, thậm chí có thể cải tiếncách trình bày các mạch kiến thức, kỹ năng của SGK, xây dựng một hệ thống câu hỏi, bàitập giúp HS nhận thức, khám phá, vận dụng các kiến thức, kỹ năng trong bài một cáchthích hợp
- Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của HS, gồm: xác
định những kiến thức, kỹ năng mà HS đã có và cần có; dự kiến những khó khăn, nhữngtình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết
Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới phương pháp dạyhọc, GV không những phải nắm vững nội dung bài học mà còn phải hiểu học sinh để lựachọn phương pháp, phương tiện, các hình thức tổ chức dạy học và đánh giá cho phù hợp.Như vậy, trước khi soạn giáo án cho giờ học mới, GV phải lường trước các tình huống,các cách giải quyết nhiệm vụ học tập của học sinh Nói cách khác, tính khả thi của giáo ánphụ thuộc vào trình độ, năng lực học tập của học sinh, được xuất phát từ : những kiếnthức, kỹ năng mà học sinh đã có một cách chắc chắn, vững bền; những kiến thức, kỹ năng
mà học sinh chưa có hoặc có thể quên; những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình họctập của các em Bước này chỉ là sự dự kiến; nhưng trong thực tiễn, có nhiều giờ học dokhông dự kiến trước, GV đã lúng túng trước những ý kiến không đồng nhất của học sinhvới những biểu hiện rất đa dạng Do vậy, dù mất công nhưng mỗi GV nên dành thời gian
để xem qua bài soạn của học sinh trước giờ học kết hợp với kiểm tra đánh giá thườngxuyên để có thể dự kiến trước khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức cũng như pháthuy tích cực vốn kiến thức, kỹ năng đã có của các em
- Bước 4: Lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức
dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp HS học tập tích cực, chủ động, sángtạo
Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới phương pháp dạyhọc, GV phải quan tâm tới việc phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rènluyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiến thức vàonhững tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tác động đến tư tưởng vàtình cảm để đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho học sinh Trong thực tiễn dạyhọc hiện nay, các GV vẫn quen với lối dạy học đồng loạt với những nhiệm vụ học tậpkhông có tính phân hoá, ít chú ý tới năng lực học tập của từng đối tượng học sinh Đổi mớiphương pháp dạy học sẽ chú trọng cải tiến thực tiễn này, phát huy thế mạnh tổng hợp củacác phương pháp, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giánhằm tăng cường sự tích cực học tập của các đối tượng học sinh trong giờ học
- Bước 5: Thiết kế giáo án.
Đây là bước người GV bắt tay vào soạn giáo án - thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cáchthức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của GVvà hoạt độnghọc tập của học sinh
Trang 172 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới (Giới thiệu)
1.4 Cấu trúc của một giáo án được thể hiện ở các nội dung
- Mục tiêu bài học: Nêu rõ yêu cầu HS cần đạt về KT, KN, thái độ; Các mục tiêuđược biểu đạt bằng động từ cụ thể, có thể lượng hoá được
- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học: GVchuẩn bị các thiết bị dạy học(tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hoá chất ), các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầuvideo, máy tính, máy projector ) và tài liệu dạy học cần thiết; Hướng dẫn HS chuẩn bị bàihọc (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết)
- Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt độngdạy- học cụ thể Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ: Tên hoạt động; Mục tiêu của hoạt động;Cách tiến hành hoạt động; Thời lượng để thực hiện hoạt động; Kết luận của GV về: những
KT, KN, thái độ HS cần có sau hoạt động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng
KT, KN, thái độ đã học để giải quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy
ra nếu không có cách giải quyết phù hợp;
Trang 18- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc HS cần phải tiếp tục thựchiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để chuẩn bị cho việc học bàimới.
1.5 Các bước của quy trình soạn bài giảng điện tử e- learning.
Các bước của quy trình soạn bài giảng điện tử e- learning
1) Xác định mục đích, yêu cầu của bài giảng
2) Lựa chọn những kiến thức cơ bản, trọng tâm, có tính khái quát và chắt lọc cao đểsắp xếp chúng vào các slide:
3) Thu thập nguồn tài liệu liên quan đến nội dung, xây dựng kho tư liệu
4) Xây dựng kịch bản cho bài giảng của giáo án điện tử
5) Lựa chọn ngôn ngữ, các phần mềm trình diễn để xây dựng bài giảng điện tử learning
e-6) Soạn bài giảng và đóng gói
1.6 Các bước thực hiện giờ dạy học (triển khai giáo án khi lên lớp).
Một giờ dạy học nên được thực hiện theo các bước cơ bản sau:
a Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
- Kiểm tra tình hình nắm vững bài học cũ và những KT, KN đã học có liên quan đến bài mới
- Kiểm tra tình hình chuẩn bị bài mới (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết)
Lưu ý: Việc kiểm tra sự chuẩn bị của HS có thể thực hiện đầu giờ học hoặc có thể đan xen trong quá trình dạy bài mới
b Tổ chức dạy và học bài mới
- GV giới thiệu bài mới: nêu nhiệm vụ học tập và cách thức thực hiện để đạt được mục tiêu bài học; tạo động cơ học tập cho HS
- GV tổ chức, hướng dẫn HS suy nghĩ, tìm hiểu, khám phá và lĩnh hội nội dung bài học, nhằm đạt được mục tiêu bài học với sự vận dụng PPDH phù hợp
- GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học
e Hướng dẫn HS học bài, làm việc ở nhà
- GV hướng dẫn HS luyện tập, củng cố bài cũ (thông qua làm bài tập, thực hành, thí nghiệm, )
- GV hướng dẫn HS chuẩn bị bài học mới
2 Phương pháp dạy học tích cực
2.1 một số vấn đề chung của phương pháp dạy học tích cực
Trang 19- Hứng thú là tiền đề của tự giác.
- Hứng thú và tự giác là hai yếu tố tạo nên tính tích cực
c Tính tích cực nhận thức có tác dụng như thế nào?
- Tính tích cực nhận thức sản sinh nếp tư duy độc lập
- Suy nghĩ độc lập là mầm mống của sáng tạo
- Ngược lại, phong cách học tập tích cực độc lập sáng tạo sẽ phát triển tự giác, hứngthú, bồi dưỡng động cơ học tập
d Những dấu hiệu nào biểu hiện tính tích cực nhận thức?
Tính tích cực nhận thức thể hiện ở những dấu hiệu sau:
- Hăng hái trả lời các câu hỏi của giáo viên
- Bổ sung các câu trả lời của bạn
- Thích phát biểu ý kiến của mình trước vấn đề nêu ra
- Hay nêu thắc mắc, đòi hỏi giải thích cặn kẽ những vấn đề chưa đủ rõ
- Chủ động vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học để nhận thức vấn đề mới
- Tập trung chú ý vào vấn đề đang học
- Kiên trì hoàn thành các bài tập, không nản trước những tình huống khó khăn…
e Các cấp độ thể hiện tính tích cực nhận thức?
- Bắt chước: gắng sức làm theo mẫu hành động của thầy, của bạn…
- Tìm tòi: độc lập giải quyết vấn đề, tìm cách giải quyết khác nhau về một vấn đề…
- Sáng tạo: tìm ra cách giải quyết mới, độc đáo, hữu hiệu
2.1.2 Phương pháp dạy học tích cực
PPDH tích cực là một thuật ngữ để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theohướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học
"Tích cực" trong PPDH - tích cực được dùng với nghĩa là hoạt động, chủ động, trái
nghĩa với không hoạt động, thụ động chứ không dùng theo nghĩa trái với tiêu cực
a PPDH tích cực có làm giảm sút vai trò của giáo viên không?
PPDH tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức củangười học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải làtập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy
Để dạy học theo phương pháp tích cực thì GVphải nỗ lực nhiều so với dạy theophương pháp thụ động
b Phát huy tính tích cực nhận thức của HS dễ hay khó?
Trang 20Muốn đổi mới cách học phải đổi mới cách dạy Cách dạy chỉ đạo cách học, nhưngngược lại thói quen học tập của trò cũng ảnh hưởng tới cách dạy của thầy
- HS đòi hỏi cách dạy tích cực hoạt động nhưng GVchưa đáp ứng được
- GVhăng hái áp dụng PPDH tích cực nhưng không thành công vì HS chưa thíchứng, vẫn quen với lối học tập thụ động
c Để tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, GV cần lưu ý điều gì?
- GV phải kiên trì dùng cách dạy hoạt động để dần dần xây dựng cho HS phươngpháp học tập chủ động một cách vừa sức, từ thấp lên cao
- Có sự hợp tác cả của thầy và trò, sự phối hợp nhịp nhàng hoạt động dạy với hoạt
động học thì mới thành công Như vậy, việc dùng thuật ngữ "Dạy và học tích cực" để phân
biệt với "Dạy và học thụ động"
e PPDH truyền thống và PPDH tích cực khác nhau như thế nào?
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
TRUYỀN THỐNG
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
TÍCH CỰC
1) Tập trung vào hoạt động của giáo viên 1) Tập trung vào hoạt động của HS
2) GV truyền đạt kiến thức đã chuẩn bị
3) HS lắng nghe lời giảng của giáo viên,
ghi chép và học thuộc 3) HS chủ động chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng dưới sự hướng dẫn của thầy.4) GV huy động vốn hiểu biết của mình
để giúp HS tiếp thu bài
4) GV huy động vốn kiến thức và kinh nghiệm của HS để xây dựng bài
8) Yêu cầu HS nghe và ghi đầy đủ 8) Nghe và ghi theo nhu cầu
9) SGK là pháp lệnh, lời thầy là chân lí,
kiểm tra, thi cử phải đúng như thế
9) SGK chỉ là phương tiện, lời thầy chỉ là gợi
ý, kiểm tra, thi cử linh hoạt, gắn với thực tiễn
10) HS không có cơ hội bày tỏ nguyện
vọng, tham gia tranh luận
a Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của HS
Trong PPDH tích cực, người học - đối tượng của hoạt động "dạy", đồng thời là chủthể của hoạt động "học":
- Được cuốn hút vào các hoạt động học tập do GV tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó
tự lực khám phá những điều mình chưa rõ
Trang 21- Được đặt vào những tình huống của đời sống thực tế, người học trực tiếp quan sát, thảoluận, làm thí nghiệm, giải quyết vấn đề đặt ra theo cách suy nghĩ của mình.
- Được bộc lộ và phát huy tiềm năng sáng tạo
Dạy theo cách này thì GV không chỉ giản đơn truyền đạt tri thức mà còn hướng dẫn hành động (dạy cách học)
b Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học
- Phương pháp tích cực xem việc rèn luyện phương pháp học tập cho HS không chỉ
là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là một mục tiêu dạy học
- Sự bùng nổ thông tin, khoa học, kỹ thuật khiến chúng ta không thể nhồi nhét vàođầu óc HS khối lượng kiến thức ngày càng nhiều mà đòi hỏi phải quan tâm dạy cho HS
PP học
- Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học Vì vậy, ngày nayngười ta nhấn mạnh mặt hoạt động học trong quá trình dạy học, tạo ra sự chuyển biến từhọc tập thụ động sang tự học chủ động: tự học ở nhà sau bài lên lớp; tự học trong tiết học
có sự hướng dẫn của giáo viên
c Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
Phương pháp học tập hợp tác được tổ chức ở cấp nhóm, tổ, lớp hoặc trường Hìnhthức dạy học phổ biến là hoạt động hợp tác trong nhóm nhỏ 4 đến 6 người
Dạy học hợp tác có tác dụng:
- Làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn
- Làm mất đi hiện tượng ỷ lại;
- Tính cách, năng lực của mỗi thành viên được bộc lộ, uốn nắn
- Phát triển tình bạn, ý thức tổ chức, tinh thần tương trợ
d Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò
Trong dạy học, việc đánh giá HS không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng vàđiều chỉnh hoạt động học của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định thực trạng vàđiều chỉnh hoạt động dạy của thầy
- Dạy học truyền thống, GV giữ độc quyền đánh giá HS
- Dạy học tích cực, GV phải hướng dẫn HS phát triển kỹ năng tự đánh giá và đánhgia lẫn nhau để tự điều chỉnh cách học
+ Phát hiện, nhận dạng vấn đề nảy sinh;
+ Phát hiện vấn đề cần giải quyết
- Giải quyết vấn đề đặt ra:
Trang 22+ Đề xuất cách giải quyết;
+ Lập kế hoạch giải quyết;
+ Thực hiện kế hoạch giải quyết
- Kết luận:
+ Thảo luận kết quả và đánh giá;
+ Khẳng định hay bác bỏ giả thuyết nêu ra;
+ Phát biểu kết luận;
+ Đề xuất vấn đề mới
b Các mức trình độ đặt và giải quyết vấn đề
Có thể phân biệt bốn mức trình độ đặt và giải quyết vấn đề:
- Mức 1: GV đặt vấn đề, nêu cách giải quyết vấn đề HS thực hiện cách giải quyếtvấn đề theo hướng dẫn của giáo viên GV đánh giá kết quả làm việc của HS
- Mức 2: GV nêu vấn đề, gợi ý để HS tìm ra cách giải quyết vấn đề HS thực hiệncách giải quyết vấn đề với sự giúp đỡ của GV khi cần GV và HS cùng đánh giá
- Mức 3: GV cung cấp thông tin tạo tình huống có vấn đề HS phát hiện và xác địnhvấn đề nảy sinh, tự đề xuất các giả thuyết và lựa chọn giải pháp HS thực hiện cách giảiquyết vấn đề GV và HS cùng đánh giá
- Mức 4: HS tự lực phát hiện vấn đề nảy sinh trong hoàn cảnh của mình hoặc cộngđồng, lựa chọn vấn đề giải quyết HS giải quyết vấn đề, tự đánh giá chất lượng, hiệu quả,
có ý kiến bổ sung của GV khi kết thúc
Trong dạy học theo phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, HS vừa nắm được tri thứcmới, vừa nắm được phương pháp lĩnh hội tri thức đó, phát triển tư duy tích cực, sáng tạo,chuẩn bị năng lực thích ứng với đời sống xã hội, phát hiện kịp thời và giải quyết hợp lýcác vấn đề nảy sinh
1.2.2 Phương pháp hoạt động nhóm (cùng tham gia)
a Khái niệm
Hoạt động nhóm là phương pháp tổ chức hoạt động học của HS bằng cách chia lớp
học thành từng nhóm Tuỳ mục đích, yêu cầu của vấn đề học tập, các nhóm được phânchia ngẫu nhiên hay có chủ định, được duy trì ổn định hay thay đổi trong từng phần củatiết học, được giao cùng một nhiệm vụ hay những nhiệm vụ khác nhau
b Các cách chia nhóm
- Theo số điểm danh
- Theo màu sắc
- Theo tên loài hoa
- Theo mùa trong năm
- Theo biểu tượng
- Theo hình ghép
- Theo sở thích
- Theo tháng sinh
- Theo trình độ, giới tính