1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Một số biện pháp nhằm thực hiện chiến lược phát triển nguồn nhân lực tại thành phố hồ chí minh đến năm 2010 luận văn thạc sĩ

109 332 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 109
Dung lượng 4,32 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Toi xin cam doan: Lui;ln van Th;lc si' Kinh te': "Mlt slf bifn phap nhlim tlu,tc hifn chien lll{lc phat triin ngudn nhan ltc t{li Thanh phil Hd Chi Minh den niim 2010" Ia ke't qua ctia q

Trang 1

NDlM TDUC BIEN CHIEN LUOC

LUAN VAN TDA~ SI KIMI TE

Ngu'oi huong din khoa hqe:

Tp Db Chi Minh - Nitm 2005

TRI ftiNG f)H KINH TE TP.HCM

Trang 2

Toi xin cam doan:

Lui;ln van Th(;lc si' Kinh te': "Ml)t slf bifn phap nhlim tlu,tc hifn chien lll{lc phat triin ngudn nhan l(tc t{li Thanh phil Hd Chi Minh den niim 2010" Ia ke't qua ctia qua trlnh hQc ti;lp, nghien cii'u khoa hqc va lam vi~c nghiem tuc ctia tOi

TP H6 Chi Minh, ngay OJ thang 12 nilm 2005

~ Ngo Thi Thuy Na

Trang 3

Loi cam doan

Ml)C Ll)C

Danh nwc cac ky hi~u, cac chu vic't t~t

Danh m~IC cac bang

Trang

l Ly do ch<,>n d€ tfli 1

2 M~~c tieu 2

3.Phl;lln vi d€ tai " 2

4.Phu'<lng phap nghien ct1'u 2

4 1 D ot u'Qng ng ten cuu ~· t h , ~ 2

4 ac 2 C ~ b•"A uvC t' len an ng ~ h' h h', Jell Cull .~ 3

4 3 ong QP va p an ttc so IyU T.:~ h ' h" ~ h ~ 1·" 3 4 4 ac sat so cot e · C~ ~ ~ h.:! 3 Chlidng 1- CO Sd LY LU~N 1 1 • MQ "t so ~kh~· at niym c ung ., h 4 1.1.1 Dan s6 4

1.1.2 Ngu6n nhan hfc 5

1.1.3 Vi~c lam: 6

1.1.4 Phat tri~n ngu6n nhan ltfc : 8

1.2 D~c di~m ljch sii', vi tri kinh te'- xa h<)i ciia Tp H6 Chi Minh anh hu'dng de'n Slf hlnh thanh Va phat tri~n ngu6n nhan }lfc 9

Trang 4

1.4 y nghia cua quy ho~ch phat tri~n ngm1n nhan lt!c d6i vdi quy ho~ch

phat tri~n kinh te'- xa hOi n6i chung va cac quy ho~ch nganh n6i rieng 15

Chtidng 2- TIIVC TR~NG PilAT TRIEN NGUON NilAN LVC

T~I TP 110 CHI MINHTHOI GIAN QUA

2.1 Quy mo va cha't ~tt(jng ngudn nhan llfc ctla Tp Hd Chi Minh 17

2.1.1 Quy mo va xu httdng phat tri~n ngu6n nhan llfc va l~tc lu'<Jng lao d<)ng cua Tp Hd Chi Minh : 17

2.1.1.1 Tinh hlnh dan sO' Tp Hd Chi Minh nhung nam qua 17

2.1.1.2 Tinh hlnh phat tricSn ngudn nhan lVc Tp Hd Chi Minh._ 19

2.1.2 Danh gia chit ltt<Jng ngudn nhan hfc Tp Hd Chi Minh 20

2.1.2.1 ThS lVc ngu6n nhan lVc 21

2.1.2.2 Trinh dO van hoa va chuyen mon ky thu~t cua lVc lu'(jng lao dOng 21

2.2 Th~tc tr~ng phan.b6 va sii' dt,mg ngudn nhan hJc tren dja ban Tp Hd Chi Minh 24

2.2.1 Phan b6 ngudn nhan life va life lttcjng lao dOng 24

2.2.1.1 Life ltt<jng lao dOng ho~t dOng trong nganh cong nghic$p 24

· 2.2.1.2 Life lu'<Jng lao dOng ho~t dOng trong nganh thu'dng m~i, djch Vl,l, du ljch ' · 26

2.2.1.3 Life lttcjng lao dOng ho~t dOng trong nganh nong- lam nghi~p 27

2.2.2 Thifc tr~ng sti' dt,mg ngudn nhan l~tc t~i Tp Hd Chi Minh 27

2.2.2.1 Dan·so' ho~t dOng kinh te' 27

Trang 5

2.2.3.1 Hi~u qua sU' dt,tng lao d<)ng ky thu~t 28

2.2.3.2 Hi~u sua't sU' dt,tng thoi gian lao d<)ng 30

2.2.3.3 Nang sua't lao d<)ng 30

, , , , ., ,, , ? , ,

Clutdng 3- M(lT SO NQI DUNG CHU YEU CUA CHIEN LU(1C I)HA T TRIEN NGUON NHAN Ll}C T ~I TP HO CHI MINH Dl'tN NAM 2010 3.1 Co sd xay dt,tng chie'n lti<;Jc phat tri€n ngu6n nhan lt,tc t?i Tp H6 Chi Minh de'n nam 2010 35

3.1.1 Dt! bao dan s<S- ngu6n nhan lt,tc- lt,tc ltt<;Jng lao d<)ng t?i Tp H6 Chi Minh 35

3.1.2 Dt! bao chfit ht<;Jng ngu6n nhan lt,tc dap ung yeu c§u phat tri€n kinh te' ~ xa hQi cua Tp H6 Chi Minh toi nam 2010 37

3.1.3 Dl.f bao di dan 39

3.1.4 Dt! bao cung- c§u lao d<)ng 42

3.2 D!nh huang phat tri<in dan so' Tp H6 Chi Minhtoi nam 20 I 0 46

3.2.1 Cac quan di€m chu ye'u phat tri€n dan so' Tp H6 Chi Minh toi nam 2010 · ' 46

3.2.2 Mt,lc tieu chu ye'u phat tri€n dan s<S Tp H6 Chi Minh tdi nam 2010 47

3.3 D!nh huang mt,tc tieu phat tri€n ngu6n nhan llfc Tp H6 Chi Minh tdi nan1 2010 49

Trang 6

3.3.1.1 Quan di~m ve ph:H tri~n ngu6n nhan llfc Tp H6 Chi Minh 49

3.3.1.2 Ml;lc tieu t6ng quat v~ phat tri~n ngu6n nhan llfc thanh ph6 H6 Chi Minh : 51

3.3.2 Ml;lc tieu nang cao cha't htcjng ngu6n nh~n llfc 52

3.3.2.1 Ml;lc tieu nang cao th~ h,tc ngu6n nhan llfc 52

3.3.2.2 Ml;lc tieu nang cao tdnh dO van hoa, chuyen mon ky thu~t , ~ h" I 2 cua nguon n an ~fc - 5

3 3 3 M \JC tleu gtat quyet vtc;c am " , ·,.:- " 1' 55 " " ' ? " ' , , ~ "

Chlidng 4- M()T SO GIAI J>HAP VA KIEN NGHJ NHAM THl)'CHI~N , , , ,.,.? ~ "

CHIEN LU(1C J>HA T TRIEN NGUON NHAN LVC ~ , ~ w T~lTP HO CHI MINH DEN NAM 2010 4.1 cac giai phap 56

4.1.1 Gicii pha p nang cao chat lucjng ngu<1n nhan llfc 56

4.1.1.1 Nang cao th~ hlc ngu6n nhan l~tc 56

4.1 1.2 Nang cao dan trl va trlnh dO hqc va'n 57

4.1.1.3 Dao tc.to ky nang va nang cao tdnh d<) ngh~ nghit$p 57

4.1.1.4 CiH thit$n moi truong va di~u ki<$n lao d<)ng 62

4.1.1.5 Cai tie'n ccf che' phan ph6i thu nh~p cho nguoi lao d<)ng 62

4.1.2 Giai pha P sfr dqng ngu6n nhan llfc 63

4.1.2.1 Di~u chinh co diu trc.tng thai hoc.tt d<)ng cua ngu6n nhan llfc 63

4.1.2.2 Di~u chinh co cffu ngh~ nghit$p va slf phan cong lao d{)ng xa h{)i 63 4.1.2.3 Di~u chinh co ca'u xa h<)i cua dan ell' va ngu6n nhan l~tc 66

Trang 7

4.2.1.1 Chinh.sach phat tri6n giao dt,tc dao t~o ngm1n nhan h,tc

tdi nam 2010 67

4.2.1.2 Chinh sach dao t~o l~i can be) va lao d<)ng ky thu~H 69

4.2.2 Nh6m chinh sach s* dt,mg ngu6n nhan h,tc 70

4.2.2.1 Nh6m chinh sach vi mo va lien nganh 70

4.2.2.2 Nh6tn chinh sach lien quan tn,l'c tie'p de'n t6 ch(tc quan ly ngmin nhan h,l'c va thj tru'ong lao d()ng 71

KE'f LU~N 75

' , ?

TAl LIEU THAM KHAO

· PHl) lJl)C 77-95

Trang 8

DH: D~i hQc

GDP: T6ng san ph§m qu6c n<)i

KCN: Khu cong nghi~p

KCX: Khu che' xufft

KH -DT: Ke" ho~ch- d~u ttf

KTQT: Kinh te' qu6c te'

TP H6 Chi Minh: Thanh ph6 I-1<1 Chi Minh

THCN: Trung hQc chuyen nghi~p

XHCN: Xa h()i chti nghia

Trang 9

- ky thu~t hi~n d<;1i cua cac nu'OC trong khu V\fC Va the' gioi trong XU the' hoi nh~p

ngay cang sau rong vao qua trlnh toan du hoa kinh te' the' giOi hi~n nay, TP H6 Chi Minh cling voi cii nu'oc phai chuffn bi mot llfc lu'cjng lao dong c6 kha nang ke't tinh du'cjc nhii'ng gia tri truyen th6ng ciia dan toe ke't hcjp voi tinh hoa van hoa ciia nhan lo<;1i, d6 Ia nhii'ng con ngu'oi c6 due, c6 tai, thong minh, sang t<;1o, lam vi~c

quen mlnh vl S\l' ph6n vinh ciia Td qu6c, du'cjc chuffn bi t6t ve mQi m~t, du nang llfc til' quan ly san xua"t kinh doanh, de'n dieu hanh vi mo kinh te' - xa hoi

Ye'u t6 con ngu'oi c6 y nghia quye't dinh hang d~u trong chie'n lu'cjc phat tri~n kinh te'- xa hoi ciia th~tnh ph6 Nhii'ng chinh sach, giai phap dung trong phat tri~n giao dl;lC Va dao t<;10 phai hu'ong toi hlnh thanh mot ngu6n nhan llfc dap ling yeu du cua

S\l' nghi~p cong nghi~p hoa, hi~n d<;li hoa trong thai d<;li ngay nay TP H6 Chi Minh

dn d~U tu' phat tri~n ngu6n nhan llfc, C~n t<;10 ra mot doi ngfi can bo gioi, d~U dan

t~m CO qu6c gia Va qu6c te' thUOC cac linh V\fC then ch6t CUa khoa hQC - ky thu~t,

cong ngh~ tin hQC - thong tin, di~n t\i', y te', sinh hQC Va cac nganh nghe khac, dn

t~p trung giai quy~t cac va"n de nh~m nang cao dan tri, phat tri~n giao dl;lC toan

di~n, xay dlfng cac cong d6ng dan cu' van minh, phat tri~n doi ngii tri thuc, d~c bi~t

Ia tri thuc tinh hoa, c6 du nang llfc d~ thlfc hi~n chie'n lu'cjc cong nghi~p h6a, hi~n

d<;li h6a d(t nu'oc va thanh ph6, dong g6p tfch qtc nh~m hlnh thanh va phat tri~n

nen kinh te' tri thuc ciia Vi~t Nam

Ngu6n lao dong la tai san quy gia va to IOn cua qu6c gia, vua la ml;lc tieu, tien

de, vua Ia dong llfc d~ thlfc hi~n chie'n lu'cjc phat tri~n kinh te' - xa hoi, thlfc hi~n

cong nghi~p hoa, hi~n d<;1i hoa da"t nu'oc Quan tam de'n con ngu'oi, d~c bi~t Ia giai

Trang 10

quye't vi~c lam, 6n dinh va nang cao doi sO'ng v~t cha't, tinh th~n cua ngu'oi lao dong con th~ hi~n ban cha't, tinh u'u vi~t cua che' do XHCN, d6ng thoi ctlng la nhii'ng va'n

de xa hoi n6ng bong hi~n nay

f)~ g6p ph~n xay dlfng quy ho~ch t6ng th~ phat tri~n kinh te'- xa hoi TP H6 Chi Minh de'n nam 2010, d~c bi~t Ia sii' dt.mg c6 hi~u qua ngu6n nhan llfc hi~n t~i, thie't l~p phu'cJng an dao t~o, sii' dt.mg tO't hcJn ngu6n lao dong cho thanh phO' trong nhii'ng nam tai, vi~c tri~n khai nghien cU'u chuyen de "MQt slf bifn phap nhiim thl/c hifn chie'n lll(lc phat triin ngutin nhlin ll/c t(!i TP Hli Chi Minh de'n niim 2010" Ia c~n

thie't va c6 y nghia to IOn

2 Ml)C TIEU:

Lu~n van nh~m thlfc hi~n cac ml;lC tieu sau day:

- Danh gia tlnh hlnh pha t tri~n ngu6n nhan llfc t~i TP H6 Chi Minh trong thoi gian qua

t~i TP H6 Chi Minh de'n nam 2010

- Ph~n danh gia du'<Jc giOi h~n chu ye'u trong vong 5 nam trd l~i day

- Ph~n giai phap du'<Jc xay dlfng de'n nam 2010; Tuy nhien c6 mot sO' giai phap c6 gia tri de'n nam 2020

4 PHUONG PHAP NGHlEN CUU:

De tai nay sii' dl;lng phu'ong phap thO'ng ke, phan tich, tdng h<Jp Cl;l th~ nhu' sau: 4.1 Dol tti«tng nghi~n cti'u:

- Tieu chutln llfa ch9n:

Ta't ca cac dO'i tu'<Jng sinh sO'ng t~i dia ban TP H6 Chi Minh dap ung cac tieu chuffn sau:

Trang 11

+ D6i tu'<Jng trong d9 tu6i lao d<)ng: G6m to~m b9 nhii'ng ngu'oi til' du 15 tu6i

trd len c6 kha nang lao d<)ng (til' 15- 60 tu6i d6i voi nam va til' 15- 55 tu6i d6i

voi nil')

+ Nhii'ng ngu'oi ngoai d9 tu6i lao d<)ng nhu'ng thlfc te" c6 lam vi~c ·

- Tieu chudn loc;zi trit:

+ Tfft ca nhii'ng ngu'oi khong dap U'ng du cac tieu chuffn tren

+ Nguoi khong c6 kha nang lao d<)ng: tan t~t, ma"t sue lao d<)ng lo~i n~ng 4.2 Cac bu«tc tie'n hanh nghien cuu:

Thu th~p ta"t ca cac s61i~u lien quan toi d~ tai til' cac ngu6n tin c~y til' nam 2000 toi nam 2005 til' cac ngu6n:

Nien giam th6ng ke

Bao cao ciia Uy ban dan s6- ke" ho~ch h6a gia dlnh

Bao cao ciia C1,lC th6ng ke

Thlfc tr~ng lao d<)ng vi~c lam d Vi~t Nam - NXB Th6ng ke

Cac website:

http://www.tuoitre.com.vn : bao tu6i tre

http://www vir.com.vn : bao dffu tu'

http://www.gso.gov.vn : C\IC th6ng ke

http://www.vienkinhte.hochiminhcity.gov.vn: vi~n kinh te" TP H6 Chi Minh

http://www.hochiminhcity.gov.vn trang web TP H6 Chi Minh

4.3 Tfing hctp va phan tich s6Ii~u:

Sii' d1,lng phffn m~m Epinfo 2004 d6 nh~p va phan tich s6 li~u S6 li~u se du'<Jc trlnh bay duoi d~ng bang ho~c bi6u d6

4.4 Cac sai s6 c6 th~:

D<) tin c~y ciia ngu6n dii' li~u

Nh~p dii' li~u

Trang 12

l~n nhau trong slf th6ng nhfft bi~n chung San xufft v~t chfft la cd sd cua tai san xufft con ngu'oi Ngu'QC le;ti, tai san xufft con ngu'oi le;ti la ti€n d€ cua san xufft v~t chfft Khong c6 tai san xufft con ngu'oi thl khong c6 slf thay the', ddi mOi ho~c tang cu'ong llfc lu'<;Jng lao d(>ng Slf phat tri~n san xufft v~t chfft te;to di€u ki~n dfi'y me;tnh slf phat

tri~n dan s6 ca v€ s6lu'<;jng va chfft lu'<;jng Ngu'QC le;ti, slf phat tri~n v€ s6lu'<;jng va chfft lu'<;Jng cua dan s6 m(>t each h<;jp ly le;ti thuc dfi'y slf phat tri~n san xufft v~t chfft dap ung yeu du cua xa h(>i

Phat tri~n Ia slf nang cao cac tieu chufi'n s6ng, cai thi~n di€u ki~n giao dvc, di€u

ki~n cham soc sue khoe, thlfc hi~n blnh d~ng nam nu, dem le;ti cong bAng cho xa h(>i va he;tnh phuc cho nhan dan Pha t tri~n kinh te' Ia di€u ki~n cd ban d~ thlfc hi~n

n(>i dung cua slf phat tri~n xa h(>i n6i chung Giii'a dan s6 va slf phat tri~n kinh te' c6 m6i lien quan ch~t che

Khi nghien cuu mo hlnh san xufft, nguoi ta da xac d!nh rAng ham san xufft pht;t thu(>c vao cac bie'n s6: v6n dffu tu', trlnh d(> khoa h9C, ky thu~t va lao d(>ng Mo hlnh nay cho thffy mu6n san xufft phat tri~n dn phai tang kh6i lu'<;jng v6n dffu tu', thu'ong xuyen ddi moi cong ngh~ va lien tvc dao te;to, b6i du'ong d(>i ngtl l~lO d(>ng Ianh ngh€, c6 ky thu~t va trlnh d(> Thlfc chfft Ia doi hoi chfft lu'<;Jng lao d(>ng nhi€u hdn la s6lu'<;Jng lao d(>ng Do v~y khi dan s6 tang nhanh, s6 dan se la trd nge;ti cho slf phat

Trang 13

tri~n san xufft Khi GDP tang, ne'u dan s6 tang nhanh hcJn muc tang tnl'dng GDP thl GDP blnh quan dffu nguoi giam Khi dan s6 tang nhanh, s6 tie't ki~m xa hoi se giam hay n6i each khac lam giam tich luy dffu tu cho san xufft Dan s6 tang nhanh ciing Ut tac nhan gay xu6ng cffp nhieu mi,it xa hoi nhu: chfft lu<;1ng giao d1;1c, cham s6c sue khoe, ky nang lao dong, dam bao nha d va vi~c lam cua m<.>i nguoi trong

xa hoi

1.1.2 Ngu6n nhan hfc:

Ngu6n nhan h!c hay ngu6n lao dong bao g6m s6 nguoi trong do tu6i lao dong c6 kha nang lao dong (tru nhii'ng nguoi tan t~t, ma"t sue lao dong lo(,li ni,ing) va nhii'ng nguoi ngoai do tu6i lao dong nhung th1;l'c te' c6 lam vi~c

L1;l'c lu<;jng lao dong hay con g9i la dan s6 ho(,lt dong kinh te' bao g6m toan bo nhii'ng nguoi tu du 15 tu6i trd len c6 kha nang lao dong dang c6 vi~c lam, hoi,ic kh6ng c6 vi~c lam, nhung c6 nhu cffu lam vi~c Giii'a cac qu6c gia c6 s1;l' khac nhau

ve quy dinh do tu6i lao dong Hi~n nay, nhieu nude Iffy tu6i t6i thi~u la 15 tu6i, con tu6i tefi da V~n con' CO S\1' khac nhau, tuy thUOC vao tlnh hlnh phat tri~n kinh te' - xa hoi cua m&i nude, c6 nude quy dinh Ia 60, c6 nude 65, th~m chi c6 nude de'n 70, 75 tu6i Bi,ic bi~t d U c khong c6 quy dinh tu6i ve hu'u va do d6 kh6ng c6 gidi h(,ln tu6i t6i da Nude ta quy dinh tu6i lao dong la tu 15 - 60 tu6i d6i voi nam va tu 15 - 55 tu6i d6i voi nii'

Trong nhan khffu hQC va kinh te" lao dong, nguoi ta con xac dinh nhan khffu ho(,lt dong kinh te' va nhan khffu kh6ng ho(,lt dong kinh te' Nhan khffu ho(,lt d()ng kinh te' chinh la l1;l'c lu<;jng lao dong, con l(,li la nhan khffu kh6ng ho(,lt d()ng kinh te'

Dan s6 va ca"u thanh dan cu cua dia phucJng la ccJ sd cho S\1' hlnh thanh va phat

tri~n ngu6n lao d~ng Dan s6 cung cffp ngu6n nhan l1;l'c Tang dan s6 se c6 anh hudng tr1;l'c tie'p de'n quy m6 cua ngu6n nhan l1;l'c Dan s6 tang nhanh se tr1;l'c tie'p lam tang ngu6n lao d()ng xa hoi Vi~c nay m()t mi,it t(,lO dieu ki~n cho phat tri~n

kinh te', mi,it khac gay sue ep rfft Ion trong vi~c b6 tri su d1;1ng s6 nguoi buoc vao do

Trang 14

tu6i lao d()ng M6i nam s6 ngu'oi bu'oc vao d() tu6i lao d()ng tang them nay cao han nhi~u so voi nhu du sii' dt,mg lao d()ng cua n~n kinh te' - h~u qua la ty 1~ tha't nghi~p nga y cang tang

Ngu6n lao d()ng (J TP H6 Chi Minh bao g6m hai b() ph~n: b() ph~n dan cu' cua TP H6 Chi Minh ca'u thanh ngu6n lao d()ng va b() ph~n thu hai la hfc lu'qng lao d()ng cac dia phu'ong khac gia nh~p hfc lu'qng lao d()ng cua TP H6 Chi Minh do di chuyen

cd h<;>c, s6 nay c6 xu hu'ong nga y cang tang

Cac nhan t6 co ban chi ph6i va dinh huang quy mo va t6c d() tang ngu6n lao d()ng (J TP H6 Chi Minh bao g6m:

Quy mo va t6c d() tang dan s6 tlj nhien: so voi cac dnh va ty 1~ chung cua ca

nu'oc thl t6c d() tang dan s6 tlf nhien (J TP H6 Chi Minh tha'p han va c6 xu hu'ong se tiSp tl;l.C giam, nhu'ng SO VOi the' giOi vfin CJ muc cao

Quy mo va t6c d() tang dan s6 co h<;>c IOn do qua trlnh do thi h6a ngay cang tang Hi~n nay m6i nam TP H6 Chi Minh tie'p nh~n hang chl;lc ngan ngu'oi nh~p cu' vao thanh ph6, t~p trung vao n()i thanh va cac vung ph\l c~n Cac d6i tu'qng nay chu ye'u la sinh vien moi ra tru'ong (J lc.ti thanh ph6 tim vi~c lam va m()t llfc lu'qng lon lao d()ng ph6 thong cac dnh d6 v~ TP H6 Chi Minh theo mua V\1, ngoai ra con c6 m()t s6 lu'qng khong nho nhii'ng ngu'oi tlf di cu' de'n TP H6 Chi Minh voi nhii'ng ly

do khac nhau

Qua trlnh phat trien cua TP H6 Chi Minh ca v~ kinh te', chinh tri, van hoa, xa h()i, Slf chuyen dich CO cffu kinh tS theo hu'ong cong nghi~p hoa, hi~n dc.ti hoa se dfin de'n slf v~n d()ng cua ngu6n lao d()ng theo hu'ong tang nhanh ca v~ s6 lu'qng va cha't lu'qng

1.1.3 Vi~c lam:

Khai ni~m "vi~c lam" va vi~c xac dinh s6 ngu'oi c6 "vi~c lam" la va'n d~ c6 y nghia quan tr<;>ng trong vi~c hoc.tch dinh co che', chinh sach quan ly ngu6n nhan llfc

Trang 15

Trong co che' thi tntong, quan ni~m v~ "vi~c lam" va nguoi c6 "vi~c lam" khac can ban voi quan ni~m trong co che' cu "Vi~c lam" la m{)t ph~m tru t5ng h<Jp,

"vi~c lam" va lao d{)ng lien quan ch~t che voi nhau nhu'ng khong hoan toan d&ng nha"t voi nhau

Theo B<) Lu~t Lao d{)ng nuoc ta, khai ni~m "vi~c lam" du<Jc xac dinh la "mQi

ho~t d{)ng lao d{)ng t~o ra ngu&n thu nh~p khong bi lu~t phap ngan ca"m" (Di~u

13-B<) Lu~t Lao d{)ng) Nhu v~y khong chi nhii'ng nguoi lam vi~c trong cac nganh cua

n~n kinh te' qu6c dan, rna nhi~u nguoi khac cling du<Jc coi la c6 vi~c lam, ne'u hQ gian tie'p g6p phffn t~o ra thu nh~p

"Vi~c lam dffy du" la slf thoa man dffy du nhu cffu v~ vi~c lam cua cac thanh vien c6 kha nang lao d{)ng, n6i each khac la m6i nguoi c6 kha nang lao d{)ng,

mu6n lam vi~c d~u c6 th~ tlm du<Jc vi~c lam trong thoi gian ngiln "Vi~c lam dffy du" mOi chi d~ c~p v~ m~t s6 lu<Jng, chua tfnh de'n ye'u t6 nguy~n VQng, nang khie'u, so truong, tuc la chua tfnh de'n ye'u t6 h<Jp ly cua vi~c lam

"Thie'u vi~c lam" la tlnh tr~ng c6 vi~c lam nhttng thoi gian lam vi~c tha"p hon thoi gian quy dinh va c6 nhu du lam them Thie'u vi~c lam con th~ hi~n duoi d~ng lam vi~c c6 nang sua"t va thu nh~p duoi muc thu nh~p t6i thi~u Hi~n nay tlnh tr~ng

thie'u vi~c lam con ph5 bie'n o khu vlfc ngo~i thanh TP H5 Chi Minh, h~ s6 thoi gian sii' dl;mg lao d{)ng thlfc te' 0 khu vlfc nay hi~n khoang 65- 70%

"Vi~c lam h<Jp ly" la slf phu h<Jp v~ m~t s6 lu<Jng va cha"t lu<Jng cua cac ye'u t6

con nguoi va v~t cha"t cua san xua"t, la buoc phat tri~n cao hon cua vi~c lam dffy du,

"vi~c lam h<Jp ly" c6 nang sua"t lao d{)ng va hi~u qua kinh te' xa 'h{)i cao hon

Hi~n nay do nhi~u nguoi con chua c6 vi~c lam, nen chung ta dang t~p trung giai quye't vi~c lam dffy du cho toan dan, nhttng v~ lau dai v~n phai tfnh de'n giai quye't

"vi~c lam h<Jp ly" d~ bao dam hi~u qua kinh te' xa h{)i ngay cang cao hon

"Nguoi chua c6 vi~c lam" la nguoi c6 nhu cffu lam vi~c, hi~n t~i chua tlm du<Jc vi~c lam, ho~c truoc day da tung c6 vi~c lam, da c6 ngh~ nghi~p nha"t dinh nhung

Trang 16

hi~n do di€u ki~n, ho~tn canh n~w d6 chu'a tlm l~i du'<Jc vi~c lam Trong s6 nay chii y~u la s6 cong nhan doi ra do slf sa:p x~p l~i ciia cac doanh nghi~p Nha mtoc, nhfi'ng ngu'ai h~t h~n h<Jp d5ng lam vi~c, hQC sinh cac tru'ang chuyen nghi~p va d~y ngh€ ra tru'ang chu'a tim du'<Jc vi~c lam, ngu'ai di lao dt)ng (J nu'oc ngoai tr?J v€ Thlfc cha't "ngu'ai tha't nghi~p" va "ngu'ai chu'a c6 vi~c lam" la cung mt)t ban cha't, chi khac nhau v€ each phan chia c6 tfnh cha't chi ti~t ciia cung mt)t chi tieu, do d6 c6 th~ gQi chung "ngu'ai tha't nghi~p la ngu'ai c6 nhu cffu lam vi~c nhu'ng khong c6 vi~c lam, dang di tim vi~c lam"

Trong qua trlnh chuy~n sang n€n kinh t~ thi tru'ang, do slf tac dt)ng ciia cung

-c~u v€ lao dt)ng, di,ic bi~t la do qua trlnh chuy~n dich co ca'u kinh t~, hi~n tu'<;1ng c6

"ngu'ai tha't nghi~p" la khong tranh khoi, n6 phan anh mt)t thlfc t~ ciiaqua trlnh sa:p x~p l~i ciia mt)t ca'u true kinh t~- xa ht)i moi Tuy nhien hi~n nay, (J nu'oc ta n6i

chung va ?J TP H5 Chi Minh n6i rieng khong chi c6 tha't nghi~p t~m thai do thay d5i co ca'u, rna con c6 tha't nghi~p ti€m ffn, tha't nghi~p khong hoan toan (do hi~u

sua't sii' d1:1ng thai gian lao dt)ng con tha'p, nha't la ?J nong thon) chi~m ty trQng IOn cung voi ty 1~ tang cao hang nam ciia ngu5n lao dt)ng cang lam cho tinh hinh tha't nghi~p cang them gay ga:r Thlfc t~ dang doi hoi phai c6 chinh sach, giai phap d5ng bt) d~ h~n ch~ ty 1~ ngu'ai tha't nghi~p

1.1.4 Phat tri~n ngu6n nhan ltfc:

Phat tri~n ngu5n nhan llfc la t5ng th~ cac hinh thuc, phu'ong phap, chfnh sach va bi~n phap nh~m hoan thi~n va nang cao cha't lu'<Jng tung con ngu'ai lao dt)ng (trf

tu~, th~ cha't va phffm cha't tam ly- xa ht)i) dap ung doi hoi v€ ngu5n nhan llfc cho

S\f phat tri~n kinh t~- xa ht)i trong tung giai do~n phat tri~n

Cling tu'ong tlf nhu' trong cac thu~t ngil' tang tnt?Jng va phat tri~n kinh t~, phat

tri~n ngu5n nhan 1\tc ga:n Ii€n voi slf hoan thi~n, nang cao cha't lu'<Jng ngu6n nhan llfc, th~ hi~n (J vi~c nang cao trlnh dt) giao d1:1c qu6c dan, trlnh dt) ky thu~t, chuyen mon, sue khoe va th~ llfc ding nhu' y thuc, d~o due ciia ngu'ai lao dt)ng Con tang

Trang 17

tntdng ngu6n nhan.llfc g~n voi vi~c tang v€ s6lu'<Jng trong llfc lu'<Jng lao dong Phat

tri~n ngu6n nhan llfc c6 vai tro va y nghia quye't djnh hdn so voi slf tang tntdng ngu6n nhan llfc, nhfft Ia trong b6i canh dan s6, lao dong va kinh te' nhu' d nu'oc ta n6i chung va TP H6 Chi Minh n6i rieng

Qua trlnh phat tri~n ngu6n nhan h,tc doi hoi t~o ra slf bie'n d6i v€ m~t s6lu<Jng

va chfft lu'<Jng va mot cd cffu doi ngii nhan llfc h<Jp ly dn thie't d~ tham gia mot each hi~u qua vao qua trlnh phat tri~n vl slf tie'n bo kinh te'- xa hoi Khac voi dffu tu' cho cac ngu6n llfc phi con nguoi, dffu tu' cho ngu6n nhan llfc la sv tac dong de'n doi s6ng cua cac ca nhan, gia dlnh, cong d6ng va toan xa hoi n6i chung

Phat tri~n ngu6n nhan ll,ic TP H6 Chi Minh phai Ia qua trlnh t~o di€u ki~n khdi

d~y va phat huy ffiQi ti€m nang cua cac ca nhan cho cong cuoc xay dl,ing TP H6 Chi Minh n6i rieng va qua trlnh phat tri~n cua qu6c gia n6i chung, vl slf tie'n bo kinh te' va xa hoi Phat tri~n ngu6n nhan llfc khong chi cho TP H6 Chi Minh rna con cho ca vung Nam Bo, cho ca nu'oc va trong tu'dng lai cho ca the' giOi

Cffn phat tri~n ngu6n nhan llfc TP H6 Chi Minh di doi voi hlnh thanh va phat

tri~n thi tru'ong lao dong phu h<Jp cd che' thi tru'ong, dap ung du'<Jc yeu du v€ m9i

m~t cua n€n san xufft dl,ia tren ky thu~t va cong ngh~ hi~n d~i Phan b6 ngu6n lao dong h<Jp ly theo lanh th6, nganh ngh€ N6i each khac, phat tri~n ngu6n nhan ll,ic phai dam bao ke't h<Jp ch~t che voi chu'dng trlnh giai quye't vi~c lam d~ d~t 2 m\}c tieu: nhan llfc phl;lC Vl,l cho cong nghi~p h6a - hi~n d~i h6a Va giai quye't vi~C lam cho xa hoi T~p trung cac ngu6n ll,ic va kha nang giai quye't vi~c lam cho nguoi lao dong, h~n che' de'n muc thffp nhfft ty 1~ thfft nghi~p

1.2 D!C DIEM LJCH SU, VJ TRi KINH TE- XA H{H CUA TP HO CHI MINH ANH Hu'dNG DEN Slj HINH THANH v A PHAT TRIEN NGUON NHANLl}C:

TP H6 Chi Minh Ia mot trong hai trung tam kinh te' - chinh tri - van h6a - khoa hQC ky thu~t IOn, Ia dffu m6i giao htu kinh te' cua ca nu'oc, la ndi hoi tl,l khong it cac

Trang 18

cd quan Hinh dl;l.O cua Bang, Nha nu'oc, cac t6 chuc nghien CUu khoa h<;>c va dao t(;lO

d~u dan, voi 30 tru'ong Bl;li h<;>c, 20 tru'ong cao d!ng va 29 tru'ong trung h<;>c chuyen nghi<%p tren dia ban thanh ph6 N goai ra con c6 cac t6 chuc qu6c t6, cac cong ty nu'oc ngoai ho(;lt d<)ng trong cac nganh cong nghi<%p tien ti6n, mfii nh<;>n Bay chinh

la ySu t6 v~ t cha't anh hu'dng IOn va tn;l'c tiSp dSn cha't lu'Qng ngu6n lao d<)ng, dSn vi<%c phan b6, sii' dt,mg lao d<)ng tren dia ban, tl;lo dieu ki<%n cho TP H6 Chi Minh c6

cd h<)i hoa nh~p vao qua trlnh phat tri€n nang d<)ng cua cac nu'oc trong khu vl,(c va trd thanh d<)ng ll,(c phat tri€n cua ca nu'oc

TP H6 Chi Minh c6 dieu ki<%n thu~n 19i trong giao htu va h9p tac qu6c tS, nhanh chong du'9c tiSp c~n voi nhfi'ng thanh tl,l'u khoa h<;>c ky thu~t va tinh hoa van hoa cua thS gioi, day la cd h<)i IOn cho nguoi lao d<)ng tiSp thu va bilt kip voi trlnh d9 quan ly va sii' dt,mg cac cong ngh<% hi<%n dl;li cua th6 giOi

TP H6 Chi Minh c6 l9i thS ve vi trf dia ly, giln lien voi vung Nam B<), Nam Trung B<), Nam Ta_y Nguyen r<)ng IOn va da't dai mau mo, tai nguyen thien nhien phong phu va ngu6n nhan h;tc d6i dao, ndi h<)i tl,l va giao thoa cac gia tri truyen th6ng cua dan t<)c Nguoi dan TP H6 Chi Minh thanh lich, c6 truyen th6ng van hoa lau doi, c6 nhieu nganh nghe truyen th6ng, tiSp thu nhanh nh(;ly cai moi, c6 th€ t(;lo

ra nhfi'ng gia tri kinh tS va van hoa, tinh th~n cao Bieu nay anh hu'dng tfch cl,(c dSn cha't lu'Qng ngu6n lao d<)ng cua TP H6 Chi Minh

Hi<%n TP H6 Chi Minh cfing la m<)t trong s6 26 dnh thanh trong ca nu'oc da cd

ban hoan thanh ph6 c~p trung h<;>c cd sd

Ben qnh nhfi'ng; tac d<)ng tfch cl,l'c, sl,( pha t tri€n ngu6n nhan ll,l'c cua TP H6 Chi Minh con g~p nhieu kh6 khan do anh hu<Jng n~ng ne cua cd chS cfi quan lieu, bao ca'p keo dai nhieu nam, do slf phat tri€n do thi khong d6ng b<), nha't la cd sd hl;l

t~ng, do cd ca'u kinh tS chua th~t h9p ly (nha't la cd ca'u trong n9i b9 nganh va nh6m nganh, cd ca'u vung va cd ca'u thanh ph~n kinh tS), tinh cha't t\1' phat trong qua trlnh pha t tri€n kinh tS thi truong, do quy mo va t6c d9 ngu6n lao d<)ng tang nhanh, ll;li

Trang 19

thie'u nhung chinh sach bi~n phap t6ng th~ co tinh chfft chie'n ht<jc ciia Nha mtdc trong vi~c sii' dt;mg lao dt)ng (J TP H6 Chi Minh

Theo s6 li~u cua cong an TP H6 Chi Minh, tinh de'n quy III/2005 di~n t(,lm tni co thoi h(,ln chie'm hdn 1,676 tri~u ngu'oi; Do do ngu6n cung cffp lao dt)ng cho thanh ph6 dlng du'<jc gia tang dang k~ va dan nh~p cu' trong thoi gian qua da dong gop vai tro tich qtc trong vi~c phat tri~n kinh te' va dinh hlnh dt)i ngfi doanh nghi~p cua thanh ph6 (theo khiio sat co 38% giam d6c ho~c pho giam d6c cong ty tu' nhan sinh s6ng t(,li TP H6 Chi Minh tir nho, con l(,li Ia tir ndi khac chuy~n vS) Tuy nhien da s6 dan nh~p cu' co trlnh dt) van hoa thffp, chu ye'u la lao dt)ng ph6 thong, co nhiSu kho khan vs kinh te'; diSu nay cung gay khong it kho khan cho cong tac quan ly nha nu'C1c D~c bi~t ngu'oi nh~p cu' cung gop ph~n t(,lo them nhung s\f phuc t(,lp nhu' t~

n(,ln xa ht)i, H(n chie'm dfft dai, gay qua tai cho h~ th6ng dich vv cong ct)ng, gop

ph~n lam cd sd h(,l t~ng bi xu6ng cffp

1.3 v AI TRO CUA NGUON NHAN Ll)'C v A Ll)'C LU{jNG LAO DQNG TRONG Slj NGHI]tP PHAT TRIEN KINH TE - XA HQI TP HO CHi MINH:

dvng h<jp ly va hi~u qua cac ngu6n ll;ic ciia dfft nu'dc bao g6m cac ngu6n tai nguyen thien nhien, ngu6n v6n, trlnh dt) khoa h<;>c - ky thu~t - cong ngh~ va tiSm l\fc vs con ngu'oi hay ngu6n nhan ll;l'c Trong s6 cac ngu6n ll;ic k~ tren thl ngu6n nhan ll;ic

co y nghia quye't dinh Ngu6n nhan l\fc va ll;l'c lu'<jng lao dt)ng la nhan t6 cua sl;l' phat tri~n, COn m1,1c tieu cu6i ci:tng CUa S\f phat tri~n Ia nhhm phl,lC Vl,l ngay cang t6t hdn con ngu'oi, nang cao chfft lu'<jng cut)c s6ng cua ngu'oi dan Nhu' v~y con ngu'oi vira la dt)ng ll;ic, vira Ia cai dich cua phat tri~n kinh te'- xa ht)i

M<;>i ho(,lt dt)ng san xua't ra cua cai v~t chfft va tinh th~n rut cut)c dSu la nhung ho(,lt dt)ng cua ngu'~fi lao dt)ng HQ phat minh, sang che' va sii' dvng tu' li~u lao dt)ng, tac dt)ng vao d6i tu'<jng lao dt)ng nh~m t(,lO ra cac san phffm phl,lC Vl,l cho mlnh va

Trang 20

cho xa hoi Ngu6n nhan llfc chfnh Ia ngu6n "noi llfc", ne'u bie't phat huy, n6 c6 th€ nhan len sue ffi(;l.nh'cua cac ngu6n llfc khac

Nuoc ta c6 ngu6n tai nguyen thien nhien phong phu, c6 lo(;l.i c6 th€ tai t(;l.o du'<Jc, c6 lo(;l.i khong th€ tai t(;l.O du'<jc Nhfi'ng tai nguyen d6 da va dang g6p ph~n quan

Vi~C khai thac, qmin ly, sii' d1,mg Va tai t(;l.O ll;li CaC ngu6n tai nguyen thien nhien ll;li

do con ngu'oi quye't dinh Ngay nay, tie'n bo khoa h<;>c, ky thu~t va cong ngh~ dang g6p ph~n quan tr<;>ng, thuc dffy Slf phat tri€n kinh te'- xa hoi cua da't nu'oc Nhu'ng d€ c6 th€ sii' d1;mg, phat huy du'<Jc nhfi'ng thanh tl!U d6 doi hoi phai c6 doi ngfi lao dong c6 trlnh do, c6 ky thu~t tay ngh~ cao, nghia Ia v~n phai c6 doi ngfi lao dong phu h<Jp, dap ung du'<Jc nhfi'ng yeu du ngay cang cao cua qua trlnh san xua't Ne'u khong c6 doi ngfi lao dong tu'ong ung thl ca tai nguyen thien nhien, ca ti~n vO'n, ca thanh tlfu khoa h<;>c ky thu~t cong ngh~ d~u khong th€ phat huy du'<jc vai tro va sue m(;l.nh

Kinh nghi~m cua cac nu'oc tren the' giOi trong suO't ma'y th~p ky qua da cho tha'y, nuoc nao bie't cham lo, sii' dl;mg c6 hi~u qua ngu6n lao dong, bie't phat huy nhan tO' con nguoi thl nuoc d6 c6 thS dl;lt du<Jc tO'c do phat tri€n kinh te' nhanh chong m~c du khong giau tai nguyen thien nhien va trlnh do khoa h<;>c, ky thu~t chua phat tri€n

Nh~t Ban, Han QuO'c, Dai Loan Ia nhfi'ng thf d1,1 minh chung cho di~u d6

Trong di~u ki~~ llfc lu'<jng san xua't phat tri€n khong ngung hi~n nay, trlnh do quan ly va trlnh do khoa h<;>c- cong ngh~ ngay cang hi~n d(;l.i, the' giOi dang chuy€n sang n~n "kinh te' tri thuc ", thlfc cha't la n~n kinh te' dlfa tren dong llfc la slf sang t(;l.O cai moi v~ tri thuc va sang t(;l.O cai moi v~ khoa h<;>c ky thu~t Nhu' v~y slf giau c6 cua quO'c gia trong the' ky XXI se du'<;fc xay dlfng chu ye'u tren n~n tang van minh v~ trf tu~ cua con ngu'oi, khac voi tru'oc day la dlfa vao slf giau c6 ngu6n tai nguyen thien nhien Cac ngu6n llfc khac tuy Ia di~u ki~n quan tr<;>ng, nhu'ng khong c6 sue qnh tranh tlf than rna phai du'<jc ke't h<jp vOi ngu6n nhan llfc d€ phat huy tac

Trang 21

dt,mg va nang cao hi~u qua kinh te' trong san xua"t, kinh doanh TP H6 Chi Minh vdi

vi trf tH~n phong trong slf nghi~p cong nghi~p hoa -hi~n d(,li hoa cua ca nu'oc cang phai dl,l'a vao tiem llfc con ngu'oi TP H5 Chi Minh, d6 13 ye'u t6 n()i sinh, chi ph6i va giu vai tro quye't dinh trong sl,( pha t tri€n

Thl,(c te' cong CUQC d6i moi (j nu'oc ta trong hdn mu'oi nam qua cilng cho tha"y Dang, Nha nu'oc ta voi nhieu chu tru'dng, bi~n phap thie't thl,l'c quan tam phat huy nhan t6 COn ngu'oi, giai ph6ng m9i tiem nang sang t(_I.O, da du'a dSn nhung thanh cong bu'oc dffu ra"t quan trQng ca ve kinh te' va xa h()i, du'a da"t nu'oc di len tffm cao moi cua sl,( phat tri~n

Qua trlnh phat tri~n nen kinh te' cua da"t nu'oc theo hu'ong cong nghi~p hoa, hi~n

d(,li hoa cang doi hoi phai c6 ll,l'c lu'<;Ing lao d()ng ky thu~t c6 tay nghe, c6 ky lu~t va trlnh dQ Van hoa cao, CO th~ tiSp thu Va sii' dt,mg hi~u qua nhung thanh tl,(U khoa h9c

ky thu~t va cong ngh~ hi~n d(,li cua the' gioi Nh~n thuc du'QC yeu du ta"t ye'u khach quan d6, Nghi quye't Trung Udng 7 (khoa VII) cua Dang da neu vi~c phat tri~n

ngu6n nhan ll,(c 13 u'u tien hang dffu trong cac chinh sach va bi~n phap nh~m thl,(c

hi~n qua trlnh cong nghi~p hoa, hi~n d(,li hoa da"t nu'oc

Cung voi qua trlnh chuy~n sang nen kinh te' thi tru'ong theo dinh hu'ong XHCN, m()t h~ th6ng cac lo(,li thi tru'ong trong d6 c6 thi tru'ong sue lao d()ng se hlnh thanh

va ngay cang phat tri€n Day la m()t xu hu'ong ta"t ye'u, c6 anh hu'Cing IOn toi vi~c

dao t(.lo va sii' dt,mg ngu6n lao d()ng (j TP H6 Chi Minh Slf hlnh thanh, phat tri€n thi tru'ong sue lao d()ng, quan h~ thue mu'on lao d()ng bi chi ph6i bCii quy lu~t cung-

du va cac quy lu~t khac cua thi tru'ong se lam thay d6i ra"t cd ban va sau sii:c quan

h~ lao d()ng "bien chS" cua cd che' cu Thi tru'ong sue lao d()ng se lam cho ca ngu'oi lao d()ng lam thue cilng nhu' ngu'oi sii' dt,mg sue lao d()ng thu()c cac thanh phffn kinh

tS chu d('>ng hdn, sang t(_I.O hdn, khai thac va sii' dt,mg CO hi~U qua hdn ngu6n lao d()ng

Trang 22

Nhu'ng thi tru'ong sU'c lao dong ding se tfft ye'u du'a de'n nhfi'ng m~ t tieu clfc, tlf phat, ne'u khong c6 slf quan ly ch~t che, c6 hi~u qua cua Nha nude Cd che' thi tru'ong chi c6 th~ v~n hanh t6t tren cd sd c6 h~ th6ng cac lot;ti thi tru'ong phat tri~n

dffy du va d6ng bo, trong d6 c6 thi tru'ong sU'c lao dong Cd che' thi truc1ng cang phat

tri~n cang doi hoi Slf quan ly c6 hi~u llfc cua Nha nu'dc Trong nhfi'ng nam gffn day, cimg vdi slf phat tri~n kinh te'- xa h()i cua dfft nu'dc, d~c bi~t la (J cac do thi ldn nhu'

TP H6 Chi Minh, va da xufft hi~n nhfi'ng dong di dan tu vung nong thon ra thanh ph6 Nhfi'ng ngu'oi lao d()ng cac dnh nay b6 sung them vao ngu6n nhan llfc nhu'ng ding gay them ap llfc v€ vffn d€ giai quye't vi~c lam (J TP H6 Chi Minh

Trong cong cuoc cong nghi~p hoa, hi~n dt;ti hoa cua dfft nu'dc nh~m ml;IC tieu du'a Vi~t Nam cd ban trd thanh m()t nu'dc cong nghi~p vao nam 2020, TP H6 Chi Minh

se gifi' vai tro di dffu, gifi' vi tri trung tam va la ht;tt nhan trong ca vung tn,mg di~m

kinh te' phia Nam Slf nghi~p nay dang d~t ra yeu du ngay cang cao d6i vdi slf pha t tri~n ngu6n nhan llfc, th~ hi~n (J cac m~ t sau:

• Doi hoi TP H6 Chi Minh phai tt;to ra du'<Jc m()t doi ngii ngay cang dong dao lao d()ng tri tu~ c6 trlnh do quan ly, chuyen mon va ky thu~t cao c6 kha nang dam nhi~m cac chU'c n~ng quan ly ngay cang phU'c tt;tp va cac phu'dng phap quan ly tien tie'n, n~m b~t Va phat tri~n cac cong ngh~ hi~n dt;ti trong tfft Ca cac linh VlfC CUa san xufft xa hoi Trong d6 dn d~c bi~t quan tam dao tt;to cac nha khoa h9C dffu nganh trong linh vlfc quan ly kinh te' va cong ngh~ cac ky su' n~m b~t va di€u

khi~n cac cong ngh~ hi~n dt;ti ( d~c bi~t trong cac nganh cong nghi~p miii nh9n cua

TP H6 Chi Minh), cac nha quan ly kinh doanh c6 nang llfc quan ly doanh nghi~p trong di€u ki~n n€n kinh te' thi tru'ong vdi slf qnh tranh trong khu vtfc va the' gidi ngay cang gay g~t

• Doi hoi TP H6 Chi Minh phai tt;to ra du'<Jc mot doi ngii dong dao cong nhan

ky thu~t du'<jc dao.tt;to ky lu'ong, c6 chfft lu'<jng tay ngh€ cao dap U'ng yeu du cua

Trang 23

cac cd sd san xua't voi cong ngh~ hi~n d<:ti va qua trlnh hi~n d<:ti hoa n~n nong

nghi~p TP H6 Chi Minh

• Doi hoi TP H6 Chi Minh phai t<:to ra du'Qc mot doi ngii "nhii'ng nha hua'n

luy~n" c6 s6 lu'Qng dong va cha't lu'Qng cao Day la mot yeu du buc xuc trong slf phat tri~n ngu6n nhan llfc TP H6 Chi Minh, vlllfc lu<;1ng nhii'ng nguoi lam cong tac giao dl;lC va dao t<;lO hi~n khong chi thie"u V~ scflu'Qng rna COn chu'a dap ung V~ cha't lu'Qng Vl v~y vi~c nang cao cha't lu'<;jng cua doi ngii thffy giao cac lo<:ti thong qua cac hlnh thuc dao t<;lO moi, dao t<;lO l<;li la mot yeu du CUa phat tri~n ngu6n nhan llfc TP H6 Chi Minh

• Doi hoi TP H6 Chi Minh phai t<:to ra du'Qc mot doi ngii lao dong c6 y thuc t6 chuc ky lu~t, CO tac phong lam Vi~C CUa n~n cong nghi~p hi~n d<;li, phat huy du'QC nhii'ng phffm cha't cua ngu'oi dan TP H6 Chi Minh thanh ljch, dn cu, sang t<;lo

_, - ? , A' ~ , , ,

1.4 Y NGHIA CUA QUY HO~CH PHAT TRIEN NGUON NHAN LVC DOl

VOl QUY HO~CH PHAT TRIEN KINH TE - XA HQI NOI CHUNG VA CAC

Quy ho<:tch phat tri~n dan s6 va ngu6n nhan llfc la lu~n chung khoa h9c v~ h~

thcfng nhfi'ng quan di~m, illl;lC tieu, phu'dng hu'ong va giai phap phat tri~n va phan b6 dan s6 va ngu6n nhan llfc Trong d6 d~c bi~t chu trQng de"n nhii'ng giai phap nang cao cha't lu'Qng dan scf va ngu6n nhan llfC VUa nh~m d<;lt du'QC ffi\lC tieu phat

tri~n toan di~n con ngu'oi, vua lam ti~n d~ va di~u ki~n cho phat tri~n kinh te"- xa hoi

Ml;lC tieu cua quy hO<;lCh phat tri~n dan s6 va ngu6n nhan llfc la nh~m di~u chinh quy mo, cd ca'u, nang cao cha't lu'<;jng dan s6 va ngu6n nhan llfc phu h<;jp voi djnh huang phat tri€n kinh te"- xa hoi, cd ca'u lanh th6, nganh ngh~ g6p phffn thlfc hi~n

thanh cong slf nghi~p cong nghi~p hoa-hi~n d<:ti hoa

Trong quy ho<:tch phat tri~n dan s6 va ngu6n nhan llfc phai quan tam xii' ly cac m6i quan h~, cac yeu cffu sau:

Trang 24

• Quy ho~ch phat tri€n dan sef va ngu6n nhan hfc phai phu h<jp VOi chie'n lu'QC, quy ho~ch pha t tri€n tdng th€ ciia ca nu'oc, ciia TP H6 Chi Minh, ciia cac nganh va phai tu'dng thich voi yeu du h()i nh~p qu6c te' va khu vlfc

• Va'n de dan s6 va ngu6n nhan llfc khong th€ d()c l~p voi nhung va'n de kinh te' - Xa hQi khac, n6 phai du'QC giai quye't trong moi tru'ong kinh te' - xa hQi nhfft dinh Quy ho~ch phat tri€n dan s6 va ngu6n nhan llfc phai ke't h<;ip nhung va'n de tru'OC mift voi lau dai, xay dlfng cac bu'oc di Cl,l th€ phan ky theo tung giai do~n,

lam ro nhung va'n de hue xuc, tn.mg di€m d~u tu', thU' tlf u'u tien d~u tu' cho cac chu'dng trlnh, dlf an nang cao cha't lu'<;ing dan s6, giai quye't vi~c lam

• Vi~c xii' ly t6t m6i quan h~ lien nganh, th€ hi~n du'<Jc tinh d~c thu lien nganh trong vi~c l~p quy ho~ch phat tri€n vira la dieu ki~n tien de cho vi~c lu~n chU'ng kha nang phat tri€n kinh te' xa h()i, VUa chinh la m()t ml,lC tieu phat tri€n Vl V~Y

trong qua trlnh nghien CUU, CO Vffn de phai du'QC XaC dinh tru'oc, CO Vffn de chi du'QC lam r5 sau khi da lu~n chU'ng slf phat tri€n ciia cac nganh, linh vlfc c6 lien quan Chinh sach dan s6'va ngu6n nhan llfc phai giin voi chinh sach phat tri€n, la m()t b()

ph~n cffu thanh cua cac chinh sach kinh te' - xa h()i nh~m d~t ml,lC tieu CUa chie'n lu'QC phat tri€n kinh te'- Xa h()i Chung

Dan s6 la cd sd hlnh thanh ngu6n nhan llfc, d6ng thai, dan s6 va ngu6n nhan llfc, llfc lu'<jng lao d()ng la sefli~U Cd Sd trong cac quy ho~ch nganh, linh VlfC Va lanh thd khi tinh toan cac nhu du cd ban ve dan sinh Vl v~y quy ho~ch dan s6 va dlf bao dan s6 ciing nhu' quy ho~ch ngu6n nhan llfc va dlf bao ngu6n nhan llfc phai du'<;ic xay dlfng tru'oc m()t bu'oc d€ cung ca'p tai li~u cho vi~c xay dlfng cac quy ho~ch

khac Ngu'QC l~i, tren cd sd dinh hu'ong phat tri€n ciia cac quy ho~ch nganh, linh vlfc, phai dieu chinh quy ho~ch ngu6n nhan llfc cho phu h<;ip d€ dap ling yeu du ve

cd ca'u lao d()ng theo trlnh d(), theo nganh nghe, theo khu vlfc T6m l~i, quy ho~ch

ngu6n nhan llfc cung voi cac quy ho~ch nganh, linh vlfc khac h<jp thanh rn()t chinh th€ hU'u cd la quy ho~ch tdng th€ phat tri€n kinh te'- xa h()i

Trang 25

, A? ~ "

\ 2.1.1.1 Tmh hinh dan s6 TP H6 Chi Minh nhii'ng nam qua:

• Dan s6 va mat do dan s6 TP H6 Chi Minh:

Tinh toi thang 4·nam 2005, TP H6 Chi Minh c6 di~n tich tlf nhien 2.095,01 km2,

dan s6 khoang 6.062.993 ngu'oi, chie'm 7% dan s6 cii nu'oc Trong d6 dan s6 cua 19 qu~n chie'm 84,03% dan s6 thftnh ph6 va dan s6 cua 5 huy~n ngo~;ti thanh chie'm 15,97% M~t d() dan s6 trung blnh Ia 2.894 ngttoi I km2, tang 21,4% so voi m~t d() dan s6 thanh ph6 nam 1999 Trung blnh tir nam 1999 de'n nam 2004 t6c d() tang dan s6 blnh quan t~;ti thanh ph6 Ia 3,6% Muc tang dan s6 thoi ky 1999-2004 bAng muc tang dan s6 trong vong 10 nam tu 1989- 1999 va xa'p xi bAng 2lffn muc tang dan s6 trong vong 10 nam tir 1979- 1989 Dan s6 TP H6 Chi Minh tang ngay m()t nhanh trong giai do~;tn hi~n nay do qua trlnh do thi hoa, do slf md r()ng v€ di~n tich n()i thanh, do cac khu cong nghi~p tren dia ban ngay cang thu hut lao d()ng ngo~;ti dnh tham gia vao llfc lu'<jng lao d()ng cua TP H6 Chi Minh

Muc tang dan s6 qua cao gay nen slf qua tai va ma't can d6i nghiem tr9ng so voi h~ th6ng co sd h~;t tffng kinh te'- xa h()i dang con t6n t~;ti nhi€u ye'u kern va ba't c~p D6ng thoi cling gay nen nhi€u h~u qua phuc t~;tp khac v€ kinh te'- xa h()i va moi tru'ong v€ lau dai

Vi~c quy ho~;tch m()t h~ th6ng cac KCN, KCX, khong c6 slf ph6i h<;lp trong m()t t6ng th~ pha t tri~n Cong nghi~p giii'a Thanh ph6 voi cac dnh Ian c~n la chua phu h<jp Vi~c quy ho~;tch, xay dl,l'ng, phat tri~n cac KCN trong cac dnh va vung kinh te'

Trang 26

tn~ng diem phia Nam con bi chia cii:t dia gioi hlmh chfnh n~ng n~ H~u qua la m()t

ty 1~ rfft IOn lao d()ng ngo<;ti dnh (50-70%) nh~p cu' vao Thanh ph6, trong khi d6 Thanh ph6 dang c6 nhi~u ba't c~p v~ nha C1; xay dl;fng khu dan cu' moi, cac vffn d~

xa h()i va t~ n<;tn xa h()i phat sinh chua du'<Jc giai quye't dtl.ng-muc, kiP thoi da gay

ap ll;fc IOn v~ dap ung nha C1, cac cong trinh h<;t tffng ky thu~t va xa h()i qua tai Chua t~p trung phat trien cac nganh ngh~ la the' m<;tnh ciia thanh ph6 va theo dinh hu'ong phat trien kinh te' chung cua thanh ph6 va khu vt;(c Bay la h~u qua cua m()t thoi gian dai chi chu y de'n vi~c thu hut dffu tu' nhu'ng khong du'<Jc qui ho<;tch chi tie't Vffn d~ nay da gay phuc t<;tp cho cac qu~n huy~n trong vi~c quan ly dan nh~p

Cu' va t<;tO ganh n~ng cho qu~n huy~n V~ vffn d~ phat trien CO Sd h<;t tffng va cac dich v1,1 do thi

Ngoai ra dan cu' p~an b6 m()t each tl;f phat va qua ba't h<Jp ly cang lam trim tn;mg them st;( qua tai va ba't c~p n6i tren Bay la m()t t5n t<;ti ct;(c ky n~ng n~ phai t~p

trung c6 gii:ng va phai c6 thoi gian moi giai quye't du'<Jc

Bang 1: Dan sff trung binh ella thanh phff TP Hb Chf Minh tit 2001- 2004 {phf:t

htc)

• To'c do tang dan so' TP H6 Chi Minh, tlidng quan gina dan sff khu vue thanh thi va dan so' khu vlic nong thon:

Bang 2: Ty I? sinh, tjJ I? chit, tjJ I? tang tl! nhien, tjJ I? tang ca h9c (phf:tlf:tc)

Ty I~ tang tl/ nhien cua cua dan s6 TP H5 Chi Minh da c6 chi~u hu'ong giam

nhi~u Cl,l the lad~ giam tu 1,3% nam 2001 xu6ng con 1,2% nam 2004 Tuy nhien day v~n la ty 1~ rfft cao so voi cac dnh thanh khac trong ca nu'oc

Ty 1~ sinh cao C1 vung ngo<;ti thanh ci1ng anh huC1ng khong nho toi ty 1~ tang dan s6

Ty ~~tang dan sff Cd h(JC cao: Do sue hut cua qua trlnh phat trien kinh te'- xa h()i cua TP H5 Chi Minh, t6c d() do thi hoa ngay cang nhanh nen da t<;to ra dong ngu'oi

di cu' tu cac dia phu'clng khac vao TP H5 Chi Minh tim vi~c lam, chu ye'u la vao khu

Trang 27

VlfC n('>i th~tnh, d~n de'n tO'c d('> tang CO hQC tu 0,77% nam 2001 len toi 1,2% nam

2003, 1,38% nam 2004 (sff li~u cua Vi~n kinh tf TP H6 Chf Minh) Dan nh~p cu' chie'm 30,1% dan sO' ciia th~mh ph6, t~p trung (j cac qu~n moi va qu~n ven thanh ph6 SO' lu'qng ngu'oi lao d('>ng ngot;ti dnh tt;ti TP H6 Chi Minh khong du'qc quan ly

ch~t che ngay m('>t tang, uoc tinh de'n nay khoang 25-30 vt;tn Han ntl'a, binh quan hang nam TP H6 Chi Minh phai tie'p nh~n khoang gffn 2 vt;tn lao d('>ng tu cac tru'ong dt;ti hQc, trung hQc chuyen nghi~p t6t nghi~p (J lt;ti tim vi~c

Lan song nh~p cu' vao TP H6 Chi Minh trong nhtl'ng nam vua qua khong phai Ia m('>t hi~n tu'qng d('>t bie'n, ba"t thu'ong rna Ia m('>t qua trlnh hqp quy lu~t, mang tinh ta"t ye'u, di~n ra voi ba"t ky quO'c gia nao tren the' giOi trong qua trlnh do thi hoa va qua trlnh phat trit~n dfft nu'oc Theo chung toi, trong nhtl'ng nam toi, trong qua trlnh phat tri&n ch~c ch~n ty 1~ dan sO' thanh thi se tang len nhanh chong, trong do co

vi~c dan sO' t~p trung vao cac vung do thi dc:tc bi~t Ia cac do thi IOn, hinh thanh cac

do thi moi, thanh thi hoa nong thon

Tuy nhien ne'u khong ki&m soat Ian song nh~p cu' rna ell' d& tang m('>t each tl;l' nhien se d~n de'n muc tang co hQc khong ki&m soat dlfoc Tu do se co nhiSu h~u

qua keo theo nhu': co sd ht;t tffng xuO'ng ca"p, trlnh d('> lao d('>ng chung ciia thanh ph6 giam Do do dn tai co ca"u phat tri&n cong nghi~p vao nhtl'ng nganh cong ngh~ cao d& ht;tn che' bot nhtl'ng lao d('>ng trlnh d('> thffp nh~p cu' vao thanh ph6 Cling chinh vi the' m('>t yeu du moi dffy hue xuc rna hi~n nay ta"t ca m9i nguoi dSri quan tam Ia lam sao co m('>t chinh sach tO't, dung d~n d& quy hot;tch va phat tri&n hqp ly ngu6n llfc t~i TP H6 Chi Minh noi rieng va cac thanh ph6 khac trong ca nu'oc noi chung

2.1.1.2 Tinh hinh phat tri~n ngu6n nhan hfe TP H6 Chi Minh:

• Qui mo ngu6n nhan hie, hie hidng lao dong TP H6 Chi Minh:

s6 lu'qng va tO'c d('> tang ciia ngu6n nhan llfc phl;l thu('>c vao qui mo va t6c d('> tang dan sO' TP H6 Chi Minh Ia m('>t thanh ph6 co dan sO' tu'ong dO'i tre Phan tich nhom tu6i thi ca 3 nhom: 20- 29, 30- 39, 40- 49 tu6i chie'm ty 1~ IOn (67,07%)

Trang 28

va c6 ty ·~ tudng d6i 6n dinh qua cac nam tu 1989 tOi nay Ca 2 CUQC di~u tra dan

s6 nam 1989 va 1999 d~u c6 ke't qua la chi c6 nh6m tu6i 13 - 15 tu6i ty 1~ nii' chie'm duoi 50% t6ng s6 dan cung nh6m tu6i, con l~i ta't ca cac nh6m tu6i khac ty

1~ nii' dffu chie'm tren 50% t6ng s6 dan cung nh6m tu6i

Tuy nhien ty 1~ tha't nghi~p con cao (6% nam 2004) chua k~ nguoi n<)i trq c6 nhu

du di lam la v~n con qua cao

• Ty trong ngudn nhan hie so vdi t6ng dan s6 Thimh ph6:

Theo s6 li~u cua C1,1c Th6ng ke TP H6 Chi Minh, t6ng s6 nguoi trong d<) tu6i lao

d<)ng tinh toi 31112/2004 Ia 2,960,049 nguoi trong t6ng s6 6.062.993 nguoi, chie'm

48.82% Dlfa theo ~ac ke't qua di~u tra dan s6, s6Iuqng cilng nhu ty 1~ tre em duoi

16 tu6i ngay cang giam di, tu 43,7% nam 1979, xu6ng con 32,9% nam 1989 va con

28,5% nam 1999; nhung gffn day do s6 nguoi nh~p cu vao thanh ph6 da g6p phffn

lam cho dan s6 trong d<) tu6i lao d<)ng cua thanh ph6 tang tudng d6i 6n dinh

Nhu'ng nhln chung ty 1~ nguoi trong d<) tu6i lao d<)ng so voi dan s6 cua TP H6 Chi

Minh dang c6 xu huong giam

• Mue tang ngudn nhan hie blnh guan:

Ngu6n lao d()ng cua dia ban TP H6 Chi Minh dang c6 da'u hi~u giam do cac dnh thanh Ian c~n cilng c6 cac khu cong nghi~p, khu che' xua't, cac vung kinh te' tn;mg di€m thu hut ngu6n lao d<)ng nh~p cu Nam 1999 toan thanh ph6 c6 3.311.530

ngubi trong d<) tubi lao d<)ng, tang 45,6% v6i nam 1989 Nam 2004 dan sf> trong tubi lao d()ng cua dia ban chi con Ia 2,960,049 nguoi, giam 11,68% Hi~n t~i voi ty 1~ tha't nghi~p khoang 6% vao cu6i nam 2004 thl vi~c ngu6n nhan llfc giam nhy la da'u hi~u dang mung Nhung trong tudng lai ne'u chung ta khong quan· tam xem xet

va c6 huong giai quye't 6n dinh ngu6n nhan llfc thl vi~c thie'u hvt cung ngu6n nhan llfc Ia di~u kh6 tranh khoi

2.1.2 Danh gia ehdt lli<jng ngu6n nhan hfe TP H6 Chi Minh:

Trang 29

2.1.2.1 Th~ hfc ngucln nhan hfc:

T~m v6c va th~ llfc la nhfi'ng dc1ic di~m sinh th~ quan tn;mg, phan anh m9t ph~n

thlfc tr~ng cua co th~ va dc1ic bi~t lien quan ch:1lt che de'n kha nang lao d9ng cua con ngu'oi Nguoi lao d9ng Vi~t nam n6i chung ctlng nhu' ngu'oi TP H6 Chi Minh n6i rieng CO chi~U cao va tn;mg lu'<;fng CO th~ thUQC lo~i trung blnh tha'p CUa the' gidi Ngu6n nhan llfc TP H6 Chi Minh hi~n nay con kern ca v~ t~m v6c va th~ llfc, m9t m:1lt do th~ tr~ng chung cua ngu'oi Chau A, mc1it khac do sue khoe tre em nhfi'ng nam tru'oc day cua va TP H6 Chi Minh con ra't ye'u kern TP H6 ChiMinh v~n c6 hon 18,1% tre em bi suy dinh du'ong, tuy c6 giam so voi nam 1996 (28,5%), nhu'ng tthanh ph6 dn c6 chu tru'ong va bi~n phap h6 tr<J nganh y te' nh~m giam ty 1~ suy dinh du'ong d tre em xu6ng tha'p nha't Day la ye'u t6 quan trQng gay anh hu'dng tieu

qtc de'n t~m v6c va th~ llfc cua ngu6n lao d9ng TP H6 Chi Minh hi~n nay

Tren ph~m vi toan thanh ph6, nhfi'ng nam g~n day ty 1~ tre em suy dinh du'ong

da du'<;fc cai thi~n dang k~ Hon nfi'a, tre em TP H6 Chi Minh hi~n nay du'<;fc cham s6c y te' va sue khoe kha t6t Vi~c nay c6 tac dl;lng tich ClfC de'n th~ llfc cua ngu6n lao d9ng trong tu'ong lai vl cac em se la nhfi'ng ngu'oi trlfc tie'p lao d9ng lam ra cua

? • '

cal sau nay

Muc dinh du'ong blnh quan hi~n t~i cua ngu'oi dan TP H6 Chi Minh khoang 1700 kCalo/ngay So voi mll'c chuffn v~ dinh du'ong cua the' gioi thl con tha'p (mll'c chuffn

la 2.100 kCalo/ngay d6i voi ngu'oi lao d9ng blnh thu'ong) Day ctlng la m9t nhan t6

lam cho nhi~u ngu'oi lao d9ng khong da p ling du'<Jc s6 lu'<;fng va cu'ong d9 cong vi~c

trong cong CUQC cong nghi~p h6a -hi~n d~i h6a cua TP H6 Chi Minh

2.1.2.2 Trinh dq van hoa va chuyen mon ky thu~t ciia hfc h.tfjng lao dqng: Hi~n TP H6 Chi Minh ciing la m9t trong s6 26 dnh thanh trong ca nu'oc da co ban hoan thanh ph6 c~p trung h9c co sd

Cha't lu'<Jng ngu6n lao d9ng, th~ hi~n qua mc1it b~ng hQC va'n, trlnh d9 tay ngh~ va

th~ llfc con tha'p Co ca'u v~ trlnh d9 chuyen mon nghi~p Vl;l con ba't h<;fp ly va

Trang 30

khong tu'ong xung vdi tinh chfft va vi tri, vai tro cua mot thanh ph6 trung tam nhi6u chuc nang da du'QC xac dinh Do v~y hi~n nay c6 hi~n tu'Qng vua thua, vua thie'u lao d()ng s6 ngu'oi thfft nghi~p cao nhu'ng rfft kh6 tuy~n ngu'oi lao d()ng vao lam vi~c (J

nhfi'ng nganh doi hoi trlnh dQ chuyen mon, ky thu~t nhfft dinh

Nhfi'ng t6n t(,li neu tren dang di~n bie'n phuc t(,lp trong qua trlnh d6i mdi va thlfc hi~n chinh sach md cii'a .D~c bi~t dang c6 xu the' phan h6a sau sifc han gifi'a cac tffng ldp dan ell' khac nhau v6 hQc vffn, tay ngh6 ky thu~t va do d6 keo theo slf phan h6a v6 thu nh~p ti~n nghi va muc s6ng

Cho de'n nay b() may qmin ly vi mo v~n con rfft c6ng k6nh, nhi6u tffng nffc Day

la manh dfft nay sinh 16i quan ly hanh chinh quan lieu, tham nhiing va la ganh n~ng d6i vdi cac don vi kinh te' co sd Di6u dang ng(,li la trong d()i ngii can b() nay con nhi6u ngu'oi thie'u hi~u bie't dn thie't va thie'u d(,lo due ngh6 nghi~p

Thanh ph6 c6 gffn 3 tri~u lao d()ng, trong d6 c6 khoang 750.221 ngu'oi c6 trlnh d() cao ding, d(,li hQC, tren d(,li hQC va d()i ngl;l cong nhan ky thu~t kha dong Ngu6n nhan llfc d6 chie'm ty trQng ldn so vdi ca nu'dc Song so vdi nhu du cua TP H6 Chi Minh thl hay con qua ye'u va thie'u Ye'u ca v6 co cffu, mfft can d6i va nhfft la ye'u v6 chfft lu'<;jng dao t(,lo M~t khac, khau quan ly, sii' d1;1ng con qua nhi6u bfft h<;1p ly, chua phat huy he't nang llfc cua d()i ngii nay M6i nam thanh ph6 c6 tu 198 - 223

ngan nguoi du<;jc gidi thi~u vi~c lam mdi, ne'u khong tinh s6 nguoi nghi vi~c va s6

nguoi che't trong dQ tu6i lao d()ng thl thlfc tang cua d()i ngu lao d()ng m6i nam khoang 148 - 173 ngan nguoi Trong s6 2.561.104 nguoi dang lam vi~c, c6 tren 90% c6 vi~c lam 6n dinh Trong s6 nay v~n con 2,1% chua bie't chfi', ho~c mdi bie't d9c, bie't vie't, 69,3% da t6t nghi~p ph6 thong trung hQc, 24.1% cao ding trd len, con 4,5% trlnh d() khac

Trlnh do van h6a da v~y, trlnh d() chuyen mon ky thu~t l(,li qua ye'u C6 tdi 81,5% chu'a c6 chuyen mon ky thu~t Ty 1~ nay (J ngo(,li thanh de'n 90,1 % Chi c6 8,4% la cong nhan ky thu~t, 4,7% trung cffp va 5,4% tU d(,li hQC trd len CJ nganh

Trang 31

cong nghi~p tuy c6 cao hdn so vOi cac nganh khac, nhu'ng v~n con 80,9% chua qua dao tl;lO va chi CO 9,3% la cong nhan ky thu~t, 4,3% trung c(p va di;ti hQC, 5,5% tren di;ti hQC

(j d(>i ngfi qmln ly tnfc tie"p doanh nghi~p, trlnh d(> cac giam dO'c doanh nghi~p cong nghi~p m~c du c6 trlnh d(> cao hdn cac nganh khac, nhu'ng v~n con 27% giam dQ'c chua CO b~ng c(p chuyen mon, rieng khu VlfC dan doanh ty 1~ nay len tOi 37,7% Di~u d6 ra"t tai hC;ti khi h9 di~u hanh ca doanh nghi~p va cfing Ia m(>t nguyen nhan quan trQng d~n de"n slf hoC;tt d(>ng kern hi~u qua cua nhi~u doanh

nghi~p thoi gian qua (Ngubn: Vifn kinh tf TP HCM)

M~c du trlnh d(> chuyen mon con tha"p nhung tO'c d(> tang them hang nam cua lao d(>ng duqc dao tC;to moi con qua ch~m so voi yeu cffu phat tri~n kinh te" xa h(>i TP H6 Chi Minh Hi~n nay, TP H6 Chi Minh c6 79 truong di;ti hQc, cao d~ng va trung h9c chuyen nghi~p, di;ty ngh~ vOi kha nang tie"p nh~n gffn 115.000 hQc sinh, sinh vien hang nam Nhung s6luqng nay chi dap ung duqc m(>t phffn nho nhu du du<;fc dao tl;lO CUa nhfi'ng nguoi de"n tu6i lao d(>ng

SO' lao d(>ng quan ly bie"t sli' dl;lng thanh thC;tO may vi tinh con it Hi~n nay con ra"t

nhi~U can b(> quan ly chua bie"t sli' dl;lng may vi tinh, k~ ca can b(> lanh di;tO Cd quan, doanh nghi~p

TP H6 Chi Minh cfing nhu cac dia phudng khac trong ca nuoc chiu anh huang

n~ng n~ cua cd che" ke" hOC;tCh hoa t~p trung tnl'oc day Di~u nay th~ hi~n a nhi~u

m~t ca v~ cd ca"u kinh te", cd sa hl;l tffng, t6 chuc san xua"t, thie"t bi cong ngh~ Nhung di~u quan trQng nha"t Ia cha"t luqng ngu6n nhan llfc voi nhii'ng t~p quan, th6i quen, ne"p nghi cfi da tac d(>ng xa"u, lam cho hi~u qua san xua"t kinh doanh tren dia ban thanh ph6 chua cao Tac phong lao d(>ng cfing nhu 1~ lO'i lam vi~c cua nguoi lao d(>ng tren ca nuoc n6i chung va nguoi lao d(>ng a TP H6 Chi Minh n6i rieng con chua phu h<;fp voi cong CUQC d6i moi hi~n nay Nguoi lao d(>ng TP H6 Chi Minh dn phai ren luy~n tac phong cong nghi~p ngay ca trong lao d(>ng l~n trong sinh hoC;tt

Trang 32

doi thu'ong Vi the", chung ta dn phai c6 nhieu bi~n phap, co che" chinh sach c6 tac dvng m~nh me dS d6i moi to~m di~n nh~m cai thi~n chfft ltt<;1ng ngu6n nhan h;tc TP H6 Chi Minh b~ng cac co che" chinh sach, b~ng vi~c khuye"n khich l<;1i ich kinh te"

Co cffu lao d9ng theo trinh d9 chuyen mon ky thu~t va ca'p b~c dao t~o v~n con

Ia m9t va'n de IOn offn phai quan tam giai quye"t

Hi~n nay, TP H6 Chi Minh thie"u nhieu cong nhan ky thu~t, d~c bi~t la cong nhan ky thu~t b~c cao Hon nua, s6 ngu'oi t6t nghi~p d~i h9c nhieu nhu'ng chua phat buy du'<Jc hi~u qua, t~p trung qua nhieu vao khu vrfc hanh chinh, doan thS, s6 sinh vien d~i h9C dao t~o gffp 5 lffn s6 cong nhan ky thu~t Ty 1~ h9C sinh h9C nghe con thffp, mQt phffn COn do tam ly CUa h9C sinh ph6 thong da s6 khong mu6n h9c ngh€ rna chi mu6n thi VaO d~i h9c

D9i ngii lao d9ng v~n con ye"u ca ve thS lrfc va trinh d9, ky nang so voi yeu du ngay cang cao cua cong CUQC cong nghi~p hoa-hi~n d~i boa TP H6 Chi Minh va boa nh~p qu6c te" Chfft lu'<Jng dffu ra d cac b~c giao dvc ph6 thong, d~y ngh€, trung h9C chuyen nghi~p, cao d!ng, d~i h9C con thffp Hon nua, srf phan b6 dao t~o va sll' dl,mg ngu6n nhan lrfc c6 ky thu~t con khong h<Jp ly giua cac nganh va thanh phffn kinh te" S6lu'<;1ng lao d9ng c6 trlnh d9 cao, ky thu~t cao chu ye"u t~p trung trong khu vrfc qu6c doanh, cong nghi~p, hanh chinh con s6 lu'Qng lao d9ng chfft lu'Qng cao d

khu vrfc ngoai qu6c doanh, dich vv, nong nghi~p con thffp

2.2 THl)'C TR~NG PHAN BO VA SU Dl)NG NGUON NHAN LljC TREN DfA

~ ,

BAN TP HO CHI MINH:

2.2.1 Phan b6 ngu6n nhan hfc va htc lu'<!ng lao dQng:

2.2.1.1 Ll!c lu'clng lao dQng ho~t dQng trong nganh cong nghi~p:

Tit khi dfft nu'oc ta chuySn til' co che" t~p trung -bao ca'p sang co che" thi tru'ong nhieu thanh phffn, co ca' u phan b6 ngu6n nhan lrfc trong cac thanh phffn kinh te" c6 srf thay d6i co ban theo hu'ong ty tr9ng lao d9ng trong khu vrfc kinh te" qu6c doanh giam dffn, trong khi d6 ty tr9ng lao d()ng ho~t d9ng trong khu vrfc kinh te" ngoai

Trang 33

qu6c doanh tang nhanh

Nhu' v~ y, t6ng s6 lao dong cong nghi~p ngoai nha nu'oc c6 s6 lu'<Jng tu'ong d6i IOn, khmlng 81,4% lao dong tren dia ban V€ co ca'u lao dong, m~c du hi~n nay khu vlfc nha nu'oc chie"m ty tn;mg cao nha't trong co ca"u GDP la 42,2% nhung chi chie"m

18,6% ty trQng trong co ca"u lao dong Slf phat tri~n nang dong ciia khu vlfc dan doanh la ngu6n chii ye"u t(.lo ra cong an vi~c lam tren dja ban thanh ph6 Xet v€ co ca"u nganh thi hi~n nay 41,7% lam vi~c trong IInh vlfc cong nghi~p (ngu6n: t1nh h1nh kinh te' XH TP HCM 6 thang ddu nam 2005 - Clfc thffng ke ) D~c bi~t, s6 lao dong lam vi~c trong cac co sd c6 v6n dffu tu' nu'oc ngoai ngay cang tang Rieng nam 2004 da giOi thi~u Vi~c lam cho 189.880 ngu'oi vao lam Vi~c trong khu VlfC ngoai nha nu'oc va dffu tu' nu'oc ngoai, tang so voi nam 2001 (164.959 ngu'oi),

(ngu6n: Nien giam thffng ke 2004) ·

TP H5 Chi Minh c6 CO' ca"u lao d9ng khac bi~t nh~t so voi cac tinh tr~ng vung, lao d9ng chu ye"u t~p trung trong IInh VlJC cong nghi~p - xay dlJllg va djch Vl,l, th~ hi~n r5 vai tro trung tam cong nghi~p-dich Vl,l cua vung kinh te" trQng di~m phia Nam Doi ngu ky thu~t vien, cong nhan ky thu~t trong nganh cong nghi~p, tn)' mot s6

du'<jC dao t(_lO trong cac tru'ong chinh quy (chie"m khmlng 20%) con l(.li la dao t(_lO t(.li ch6, ng~n h(.ln t(.li cac trung tam d(_ly ngh€ ho~c du'<jc truy€n ngh€ tu the" h~ tru'oc C6 th~ n6i r~ng trong doi ngu lao dong nay, s6 du'<jc dao t(_lO trong cac tru'ong chinh quy tuy c6 du'<jc trang hi kie"n thuc co ban, h~ th6ng, song tay ngh€ con non ye"u, chua du kha nang tie"p c~n nhanh nh(.ly vdi cong ngh~, thie"t hi hi~n d(.li Vi v~y,

trong tu'ong lai cffn du'QC tie"p tL;lC dao t(_lO cffp t6c t(.li cac CO Sd san XUfft CO thie"t hi cong ngh~ moi ho~c xuc tie"n m(_lnh ho(_lt dong ciia cac co sa d(_ly ngh€ thl doi ngu nay moi c6 th~ thich ung voi n€n san xua"t hi~n d(.li

D6i voi da s6 con l(.li la cac th<;1 cong ngh~, chi c6 kha nang lam m9t vai thao tac trong day chuy€n ~an xua"t, thie"u kie"n thuc ly lu~n co ban, thie"u kha nang chuyen sau va tay ngh€ thanh th(.lo khi cong ngh~ san xua"t thay d6i Do d6 chung ta cung

Trang 34

dn phai c6 ke' ho~ch cv th€, kha thi d€ giai quye't tlnh tr~ng nay

f)~c bi~t trong linh VlfC cong nghi~p ciia TP H5 Chi Minh hi~n con ra't thie'u nhii'ng cong nhan b~c cao, c6 kinh nghi~m san xua't, c6 "ban tay vang" d€ c6 kha nang giai quye't nhii'ng va'n de kh6 khan, phuc t~p Chung ta thie'u ca llfc lu'<;lng th<;l Ianh nghe, m()t d()i ngtl kha ph6 bie'n trong cac nu'oc c6 nen cong nghi~p phat tri€n du'QC dao t~O hoan chinh, du'QC hu'dng che' d(} dai ng(} h<;lp ly tu'ong xung VOi nhi~m

vv chuy€n tai mqi y tu'dng trong nghien cU'u khoa hqc, nghien cU'u thie't ke' tren giffy tO, ban ve va phffn m€m d€ lam m~u san xua't cong cv va cac thie't bi phv ki~n thay the' tru'oc khi san xua't; chinh hQ se giup cong nhan trlfc tie'p san xua't sang

t~o ra cac san phffm phvc Vl,l cho xa h()i Lau nay, trong linh vlfc dao t~o nhan llfc cho san xua't trlfc tie'p, chung ta chu'a quan tam toi ddi tu'<;lng nay Ch~c ch~n trong thoi gian tOi, cung voi vi~c dao t~o ky thu~t vien va cong nhan ky thu~t chung ta

dn phai nghien CUu d€ xay dl.fng ke' ho~ch dao t~O cac thQ ca lanh ngh€ nhltm phvc vv cho vi~c phat tri€n nganh cong nghi~p

2.2.1.2 Ltfc hiqng lao d()ng hof.lt d()ng trong nganh thlidng mf.!i- djch

VQ-du ljch:

Theo s6 li~u ciia ct,Ic th6ng ke, nam 2004 tren d!a ban TP H5 Chi Minh c6 khoang 52,2% lao d()ng tham gia lam vi~c trong nganh thu'ong m~i - d!ch Vl,l - du lich Bay la nganh mang l~i gia tri tang them tren 40 ty d&ng nam 2004, tang 6,3 lffn so voi nam 1976 va 2,1lffn so vOi nam 1995

Hi~n nay, tren dia ban TP H5 Chi Minh c6 tren 1,480 co sd kinh doanh thu()c cac nganh Thu'ong m~i - Dich Vl,l - Du lich nha nu'oc voi tren 213,000 ngu'oi s6 h() tu' thu'ong va s6 ngu'oi kinh doanh thu'ong nghi~p dich vv chie'm m()t lu'<;Ing kha IOn: Thu'ong nghi~p ca th€ c6 khoang 242.070 h() voi tren 1,971,400 ngu'oi; Cac dich vv khac c6 khoang tren 14,653 co sd voi tren 701,400 ngu'oi Cac co sd, cong ty c6 v6n dffu tu' nu'oc ngoai tren 225 co sd voi tren 74,600 ngu'oi

Trang 35

2.2.1.3 Life lli«jng lao d()ng hoa:)t d()ng trong nganh nong- Uim nghi~p

Hi~n nay c6 khoang 6,1% lao d()ng lam vi~c trong linh vlfc nong - Him nghi~p

sua"t diy tr6ng n6i chung kha cao, s6 d~u gia sue tang nhanh

Nhii'ng nam qua Thanh ph6 da quan tam trang bi kie'n thuc cho nong dan b~ng cac phu'ong thuc nhu' dao t~o h<;>c sinh t~i cac tntong trung h<;>c nong nghi~p, t6 chuc b6i du'ong, t6 chuc cac lOp khuye'n nong, chuy~n giao cong ngh~ t~i ch6 cho ngu'oi nong dan , nhu'ng cha"t lu'<;fng con chu'a cao va chu'a thu'ong xuyen, vi~c d~y ngh~ d~ khuye'n khich, phat tri~n lang ngh~ truy~n th6ng con h~n che'

-¥- 2.2.2 Thtfc tra:)ng sii' d11ng ngu6n nhan IQ.'c ta:)i TP H6 Chi Minh

2.2.2.1 Dan sfihoa:)t d()ng kinh te'

T6ng dan s6 ho~t d()ng kinh te' nam 2004 la 2.561.104 ngu'oi, so voi t6ng s6

ngu'oi trong d() tu6i lao d()ng thl ty 1~ nay la 86,52% (Ngubn: Nien giam thffng ke 2004) Bay la ty 1~ cao nha"t trong cii nude S6 ngu'oi tham gia ho~t d()ng kinh te' nam 2004 c6 tang len so voi nam 2000 xet v~ s6 tuy~t d6i nhu'ng xet v~ s6 tu'dng d6i thl l~i giam Nhu' v~y, c6 th~ tha"y r~ng s6 ngu'oi de'n tu6i lao d()ng gia tang nhu'ng vi~c t~o cong an vi~c lam cho h<;> con chu'a dap ung du'QC nhu du Ty 1~ ngu'oi c6 vi~c lam tang ch~m han nhi~u so voi muc tang ciia ngu6n lao d()ng VI the', vi~c t~o vi~c lam cho s6lao d()ng b6 sung nay la m()t va"n d~ ca"p bach dn giai quye't Giai quye't vi~c lam, thu hut lao d()ng cua cac thanh ph~n kinh te' nhii'ng nam qua tang kha va theo da nay se tang m~nh trong thai gian tdi Bi~u nay ph~n nao dap ung t6t nhu du cua thi tru'ong lao d()ng va thlfc hi~n chu tru'ong ciia Bang, Nha nu'oc v~ giai quye't cong an vi~c lam, khuye'n khich m<;>i ngu'oi lam giau cho chinh mlnh va cho dfft nu'oc

2.2.2.2 Tinh tra:)ng tha't nghi~p:

M~c du kinh te' phat tri~n nang d()ng, nhung do nhfrng nguyen nhan khac nhau

hi~n v§:n c6 ty 1~ dan s6 trong d() tu6i lao d()ng khong tham gia ho~t d()ng kinh te'

Trang 36

kha cao: 18,08% (nam 2004)

Trong s6 dan khong ho:;tt d<)ng kinh t€, s6 nguOi c6 nhu cffu nhung chua kie"m dugc vi~c lam (thfft nghi~p) kha cao, khoang 9,2% trong d6 khu vvc thanh thi: 12%

(Day chi la s6 li¢u u6-c tfnh, Vl s6 lao dt)ng c6 vi¢c lam 6n dtnh va khong 6n dfnh a

do thf, sJ lao at)ng theo mua V{l a ngor;ti thimh kh6 phan bi¢t ro rang)

Nhln chung hfc lu'<jng lao d<)ng chu'a c6 vi~c lam d TP H6 Chi Minh con ra't ldn Nam 1999 c6 khoang 6,48% dan s6 tha't nghi~p nam 2004 c6 khoang 6,0% dan s6

tha't nghi~p, trong d6 c6 cii tha't nghi~p do thay d6i cd ca'u (hay tha't nghi~p cd cffu),

do ngu'oi lao d<)ng·chu'a dap U'ng du'<jc yeu du cua nganh ngh€ moi, cac ky nang, kie"n thU'c moi Hdn nfi'a, d<)i ngii hQC sinh, sinh vien cua cac tru'ong trung ca'p, cao d!ng va d:;ti hQC ra tru'ong CO u'u the" ldn hdn cho nen nhfi'ng ngu'oi rdi VaO d:;tng thfft

nghi~p cd cffu cang kh6 kie"m du'<Jc vi~c lam M<)t ly do khac khie"n cho nhfi'ng ngu'oi nay kh6 kie"m du'<Jc vi~c lam la slf phat tri~n kinh te" khong kiP voi slf gia tang qua nhanh llfc lu'qng lao d<)ng

Vi~c tinh toan d~ bie"t s6lu'qng lao d<)ng thfft nghi~p a nong thon la ra't kh6 khan

vl (j lao dong khu vlfc nay chu ye"u ho:;tt d<)ng trong nganh nong nghi~p cong vi~c

mang tinh thoi Vl;l Nhu'ng c6 di€u chung ta bie"t la a khu vlfc nong thon, s6lao dong c6 vi~c lam thlfc s'tf con rfft it, thlfc chfft (j day c6 hi~n tu'qng ty 1~ thfft nghi~p tra hlnh cao

2.2.3 Danh gia hi~u qua sti' dvng ngudn nhan ltfc:

2.2.3.1 Hi~u qua sti' dl.}ng lao d(}ng ky thu~t:

Nam 2001s6 ngu'oi du'<Jc giOi thi~u vi~c lam trong do tu6i lao d<)ng la 198,023 ngu'oi, va nam 2004 la 222,437 ngu'oi E>ay la mot n6 llfc ldn cua TP H6 Chi Minh, tuy nhien ke"t qua nay viin chu'a dap U'ng du'<jc nhu cffu thi tru'ong lao dong, Cl;l th~ la nhi€u ngu'oi lao d<)ng chu'a c6 vi~c lam, trong d6 c6 rfft nhi€u ngu'oi c6 trlnh d<) chuyen mon ky thu~t va tay ngh€ cao E>i€u nay cii.ng cho tha'y hi~u qua sii' dl;lng lao d<)ng cua TP H6 Chi Minh con tu'dng d6i thffp

Trang 37

Hi~u qua sii' dl;lng lao dong c6 trlnh do chuyen mon, ky thu~t t'.li TP H5 Chi Minh chua cao Di~u nay duqc bieu hi~n truoc he't o vi~c sii' dl}ng llfc luqng lao dong c6 trlnh do chuyen mon, ky thu~t cao

Theo s61i~u th6ng ke cua Chi cl}c th6ng ke TP_ H5 Chi Minh, hi~n nay tren toan thanh ph6 c6 79 trliong d'.li h<;>c, cao d~ng va trung h<;>c chuyen nghi~p Hang nam cac truong, cac vi~n nay dao t(_lo hang V(_ln sinh vien, hang tram th(_lC si, tie'n si Nhu

v~y v~ s6luqng can bo khoa h<;>c ky thu~t ke ca nhung can bo dffu dan trong nhi€u linh vlfc, TP H5 Chi Minh khong thie'u va hoan toan c6 th€ dap ung duqc yeu cffu phat trien cua n~n kinh te' Tuy nhien, vi~c sii' dl}ng va thu hut llfc luqng can bo c6 trlnh do chuyen mon ky thu~ t cao vao cong cuoc kie'n thie't TP H5 Chi Minh trong thoi gian qua con nhi~u thie'u s6t va h(_ln che' do chua c6 cd che' va chinh sach r5 rang

Hi~n nay, o TP H5 Chi Minh chua thie't l~p duqc m6i quan h~ hqp tac ch~t che giii'a cac cd quan ho(_lt dong thlfc ti~n cac t6 chuc kinh te' xa hoi voi cac cd quan nghien CUu (cac truong d(_li h<;>c, cac vi~n nghien cuu) dong tren dia ban TP H5 Chi Minh Khong it nhung truong hqp cac t6 chuc kinh te' xa hoi lam cong tac chi d'.lo thlfc ti~n tlf minh nghien cuu cac d€ tai khoa h<;>c Vi~c xam nh~p cua cac cd quan nghien cuu khoa h<;>c vao thlfc ti~n con g~p nhi€u kh6 khan, vi~c xa hoi h6a cac san phffm khoa h<;>c con c6 nhi€u h(_ln che" Slf ph6i hqp giua cac t6 chuc nghien CUu

va t6 chuc kinh te' xa hoi voi nhau trong nghien CUu va ung dl}ng tie'n bo khoa h<;>c

ky thu~t phffn IOn con mang tinh chfft quen bie"t ca nhan, chua c6 slf rang buoc v~

m~t phap ly va thie'u slf quan ly ch~t che cua nha nuoc, d~c bi~t trong linh vlfc ung dl}ng cac d~ tai nghien cuu Tinh tr(_lng nay da va dang h(_ln che' vi~c dua tie'n bo khoa h<;>c va cong ngh~ vao san xufft va chung to hi~u qua sii' dl}ng llfc luqng can

bo c6 tdnh do chuyen mon ky thu~t con chua cao Ben C(_lnh d6, do tac dong cua thi truong va chinh sach ti€n ludng chua du khuye'n khich m(_lnh can bo khoa h<;>c ky

thu~t, mot bo ph~n IOn cac can bo nay khong c6 di€u ki~n t~p trung vao nghien

Trang 38

CUu linh Vf/C chuyen sau cua rnlnh rna phai luon luon tim each dO'i ph6 VOi CUQC sO'ng kh6 khan hang ngay Tfft ca tlnh hlnh d6 da d~n d~n srf lang phi rni)t each nghiern tn,mg "chfft xarn" trong thoi ky vua qua

T~i Vi~t Narn n6i chung va TP H6 Chi Minh n6i rieng, con chua g~n ch~t trach

nhi~rn cua cac t6 chile dao t~o voi cac t6 chile sll' d1,mg can bi) du'<Jc dao t~o Cac t6 chile dao t~o lo vi~c dao t~o con cac t6 chile kinh t~ xa hi)i thl t~p trung vao cong vi~c san xua't kinh doanh va cac ho~t di)ng theo chile nang chuyen rnon cua rnlnh H9c sinh, sinh vien tO't nghi~p ra tru'ong c6 xin du'<Jc vi~c hay khong la vi~c cua ngu'oi hQC phai trf lo

Sinh vien ra tru'ong khong ki~rn du'<Jc vi~c lam ho~c lam vi~c trai voi chuyen rnon du'QC dao t~o la hi~n tu'<jng ph6 bi~n £>ay la IllQt Srf lang phi nghiern trQng ca

ve nhan lrfc va tai lrfc cua xa hi)i

2.2.3.2 Hi~u sua't sti' dl]ng thOi gian lao d()ng

Mi)t dieu tra cua S(J KH -E>T TP H6 Chi Minh cho thffy, nho chuy~n dich cd cffu kinh t~ trong nhii'ng narn qua theo hu'ong giarn ty trQng nong nghi~p tang ty trQng cac nganh cong nghi~p xay drfng cd ban, thu'dng rn~i dich vv da lam cho s6lu'<jng cong an vi~c lam tang them va thoi gian lam vi~c trong rni)t ngay, rni)t thang, rni)t narn tang len Narn 2004, blnh quan rni)t lao di)ng TP H6 Chi Minh lam vi~c 227 ngay, voi ty sua't sll' dvng thoi gian khoang 72%

Xet theo lo~i hlnh t6 chile san xufft thl lao di)ng cua cac hi) san xufft kinh doanh c6 sO' ngay lam vi~c blnh quan narn IOn nhfft- 338 ngay (nhu' v~y h9 phai lam vi~c quanh narn), ti~p d~n la lao di)ng cong ty trach nhi~rn hii'u h~n voi s6 ngay lam

2.2.3.3 Nang sua't lao d()ng:

Nang sua't lao di)ng ctlng la rni)t chi tieu phan anh hi~u qua sll' dvng lao di)ng Nang sufft lao di)ng tren dia ban thanh ph6 d~t 53,2 tri~u d6ng/lao di)ng/narn vao narn 2004, so voi 32 tri~u d6ng/lao di)ng/narn narn 2000 Sau khi lo~i bo y~u tO'

Trang 39

tnt<jt gi<i, tO'c d(> tang nang sua't lao d(>ng blnh quan tren dia ban thanh phO' Ia 7,33% trong 5 nam qua Day Ia m(>t tO'c d(> tang kha cao Nang sua't lao d(>ng gia tang se

t~.to di~u ki~n tang thu nh~p lao d(>ng va nang cao phuc l<ji chung cua d~.ti b(> ph~n

nhan dan

Theo Michael Porter- Giao su' d~.ti h9c Harvard (My), cling Ia chuyen gia hang dffu v~ IInh vlfc quan tri chie"n lu'<jc va l<ji the" C~.tnh tranh trong tac ph~m n6i tie"ng cua mlnh v~ "L<ji the" qnh tranh" (Competitive Advantages), khi d~ c~p de"n l<ji the" qtnh tranh cua quO'c gia, da cho r~ng l<ji the" qnh tranh cua quO'c gia dn du'<jc quan tam xem xet duoi g6c d(> "nang sua't" (Productivity) - "Nang sua't la ty 1~

giii'a ke"t qua thlfc te" dt;tt du'<jc so voi ngu6n tai nguyen thlfc te" sii' d1,mg d~ t~.to ra ke"t qua d6"

Tai nguyen (Resources) d~ c~p (j day c6 th~ la ngu6n nhan llfc (lao d(>ng), cling c6 th~ la v~t tu', nguyen nhien v~t li~u, ho~c ky thu~t- may m6c thie"t bi, hay Ia tai nguyen tlf nhien (nguyen li~u tho, rung, bi~n ) Trong d~ tai nay tai nguyen chung

tad~ c~p chinh Ia ngu6n nhan llfc

Ke"t lu~n nay cua M Porter cang du<jc quan tam han, nha't Ia voi Vi~t Nam, vi trong di~U ki~n khoa hQC cong ngh~ phat tri~n m~.tnh me, n~n kinh te" tri thuc COi trQng ham lu'<jng cha't xam va tfnh sang tt;to ke"t tinh trong san ph~m - ngu6n t~.to

nen gia tri khac bi~t cua san ph~m thll<ji the" lao d(>ng d6i dao voi gia re ngay cang ma't dffn tren thi tru'C1ng quO'c te" rna thay vao d6 la ye"u tO' nang sua't

Bang 3: Nang sudt lao d9ng tren dja bim thcmh phd (phfl, lfl,c)

Tuy nang sua't lao d(>ng blnh quan cua TP H6 Chi Minh cao han cua ca nu'oc nhu'ng V~n tha'p han ra't nhi~U SO VOi cac nu'OC khac trong khu VlfC

Nam 1996, nang sua't lao d(>ng blnh quan cua Nh~t cao ga'p 124,6 lffn cua Vi~t

Nam, Thai Lan ga'p 26,8 lffn, Malaysia ga'p 17 lffn, Indonesia ga'p 6,9 lffn trong khi muc chi phi v~ lao d(>ng tren gia tri moi t~.to ra cua Vi~t Nam ra't cao, b~ng 47,38% tu'ang duang voi cua Nh~ t va My Nhii'ng nam vua qua tuy nang sua't lao d(>ng c6

Trang 40

tang len song khong dang kS, chi dl;l.t tren 4%/nam

• Niing suift lao dong thifp do 2 nguyen nhan cd ban sau day:

Mot Ut, may m6c thie"t bi ll;J.c h~u May m6c thie"t bi ky thu~t- cong ngh~ ll;l.c

h~u tu 20 de"n 30 nam, ca bi~t c6 tntong h9p 50 nam so vdi nhiSu nuoc trong khu vt,tc va tren the" gioi Chi c6 10% cac nha nghien cuu du'QC tie"p c~n voi thie"t bi thi

nghi~m c6 trlnh dt) tu'ong du'ong voi cac qu6c gia Dong NamA khac, co ca"u tu6i

can bt) nghien cuu cao, trung blnh Ia 55 - 60 tu6i Hi~u sua"t sii' d1,mg thie"t bi thffp, chi khoang 25- 30% muc dt) d6i moi thie"t bi cong ngh~ m6i nam moi chie"m 12% t6ng s6 (b~ng 112 de"n 113 muc t6i thiSu cua cac nuoc khac) Gia tri cong ngh~ trong san phffm cu6i cung chi khoang 10- 20% Theo danh gia nam 2003 cua 24 cong ty

Nh~t hol,l.t dt)ng (J 10 nu'oc ASEAN cho tha"y trlnh dt) cong ngh~ cua cac doanh

nghi~p Vi~t Nam dl;l.t 3,8/10 diSm, chi hon Myanma (3,6), Lao (3,0) va Campuchia (2,6) Cong ngh~ l<;ic h~u d§:n de"n chi phi nhan cong cao rna gia tri gia tang cua san

phffm ll,l.i tha"p

Hai Ia, lao dt)ng du' thua v€ s6 lu'Qng song ye"u v€ cha"t lu'Qng Ty 1~ chi phi tiSn lu'ong trong t6ng gia thanh cao nhu'ng thu nh~p blnh quan dffu ngu'oi thffp cho tha"y tlnh trl,l.ng du' thua lao dt)ng Khong nhfi'ng the", lao dt)ng tl;l.i thanh ph6 cha"t lu'Qng ll;l.i thffp, lao dt)ng da qua dao tl,l.o cua TP H6 Chi Minh moi dl,l.t khming 20% Theo dt,t

an hB tr9 ky thu~t ke" hol,l.ch t6ng thE phat triEn giao d1,1c b~c trung h9c nam 2001 mt)t s6 t6 chuc qu6c te" danh gia cha"t lu'Qng ngu6n nhan h,tc voi thang diEm la 10 thl

chi s6 t6ng h9p v€ cha"t lu'9ng lao dt)ng cua Vi~t Nam chi dl;l.t 3,79 diSm trong khi Han Qu6c Ia 6,9l'diSm; Trung Qu6c la 5,73 diSm; Malaysia la 5,59 diSm Cha"t

lu'Qng lao dt)ng tha"p, y thuc, tac phong lao dt)ng hl;l.n che" d§:n de"n ke"t qua ta"t ye"u Ia chi phi nhan cong trong gia thanh san phffm IOn, doanh nghi~p khong nhfi'ng bi tri~t

tieu 19i the" qnh tranh v€ lao dt)ng gia re cua TP H6 Chi Minh (va ca Vi~t Nam) rna ngu6n nhan lt,tc cha"t lu'Qng thffp da triJ thanh can triJ IOn cho st,t cai each va phat triSn cua doanh nghi~p

Ngày đăng: 09/01/2018, 09:57

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm